Kuzey Kore polisi, vatandaşların Kim Jong Un’u taklit etmesini önlemek için deri paltolara el koydu

8 dakikalık okuma
North Korean Police Reportedly Seized Leather Coats to Stop Citizens Copying Kim Jong Un

İktidarla özdeşleşen palto polislerin hedefi oldu

Kuzey Kore polisi, Kasım 2021’de sakinlerin sıradan insanların lider Kim Jong Un’u taklit etmesini önlemeye yönelik bir girişim olarak tanımladığı baskı kapsamında alışveriş yapanların ve pazar satıcılarının deri trençkotlarına el koydu. Pyongyang’ın kuzeyindeki Güney Pyongan eyaletinde bulunan Pyongsong’da bir sakin, yetkililerin liderin kıyafetlerini taklit etmeyi onun otoritesine meydan okuma olarak gördüğünü söyledi.

İçindekiler
  1. İktidarla özdeşleşen palto polislerin hedefi oldu
  2. Ocak ayındaki geçit töreni neden önemliydi?
  3. Sakinler polisin neyi yasakladığını söyledi?
  4. Moda ithalattan yerli kopyalara nasıl yayıldı?
  5. Bir palto ne kadara mal oluyordu?
  6. Malzemeyi sağlayan ticaret şirketleri
  7. Alıcılar mülklerini kaybetmeye itiraz etti
  8. Öne çıkanlar

Bu paltolar pahalıydı. Gerçek deri bir paltonun yaklaşık 170 bin Kuzey Kore wonuna, sentetik bir paltonun ise yaklaşık 80 bin wona satıldığı bildirildi. 2018’de ortalama aylık maaşın 4 bin won olduğu belirtilirken bu fiyatlar, sırasıyla yaklaşık 42,5 ve 20 aylık temel ücrete karşılık geliyordu. Palto almak için para biriktiren ya da ticaret yapan kişiler, onu dışarıda giydiklerinde paltolarını kaybetme riskiyle karşı karşıyaydı.

Kim, 2019’daki bir televizyon yayınıyla trençkot tarzının popülerleşmesine katkıda bulundu. Başlangıçta varlıklı alıcılar Çin’den ithal edilen gerçek deri paltoları satın aldı. Ardından yerli giyim üreticileri, taklit deri kullanarak daha ucuz kopyalar üretti ve yönetimle özdeşleşen bir görünümün sıradan pazarlara taşınmasını sağladı.

Uygulamaya ilişkin ayrıntılı anlatımlar, kimliklerinin açıklanmamasını isteyen iki sakinden geldi. Bunlardan biri 21 Kasım 2021’de görüşülen Pyongsong sakiniydi. Sakinler, satıcıları, üreticileri ve palto giyen kişileri etkileyen el koyma olaylarını anlattı. Anlatımlara kamuya açık bir yasal metin, ülke çapındaki uygulamaya ilişkin rakamlar ya da uygulamanın sona ereceği tarih eşlik etmedi. Bu nedenle kısıtlamanın kapsamı ve süresi belirsizliğini korudu.

Ocak ayındaki geçit töreni neden önemliydi?

İşçi Partisi’nin Ocak 2021’deki sekizinci kongresiyle bağlantılı askerî geçit töreni, bu tarzın daha da güçlü biçimde tanıtılmasını sağladı. Pyongsong sakinine göre Kim, üst düzey yetkililerle birlikte deri palto giyerek törene katıldı. İzleyicilere ulaşan mesaj, bu kıyafetin siyasi hiyerarşinin en üst kademesinde giyildiğiydi.

Sakin, Kim’in kız kardeşi Kim Yo Jong’un ve diğer nüfuzlu kadınların da deri palto giydiğini söyledi. Bu görüntüler kadınlar arasındaki ilgiyi artırarak daha önce genç erkeklerin de rağbet gösterdiği pazarı genişletti.

Reklam

Güvenlik gerekçesiyle kimliğinin açıklanmamasını isteyen Pyongsong sakini, bu görüntülerin paltonun cazibesini nasıl değiştirdiğini şöyle anlattı:

Artık deri palto, nüfuzlu kadınların da simgesi hâline geldi.

Sakin, giyim tüccarlarının bu talebe karşılık verdiğini söyledi. Özel satıcılar, yerli üreticilerin Kim’in ve diğer yetkililerin giydiği paltoları taklit edebilmesi için Eylül 2021’den itibaren ticaret şirketlerinden sentetik deri ithal etmelerini istemeye başladı.

Ticari zincir basitti: Televizyon tasarımı cazip hâle getirdi, tüccarlar malzemeyi temin etti, giyim üreticileri paltoları üretti ve satıcılar bitmiş ürünleri pazara sundu. Bildirilen polis müdahalesi bu zincirin birkaç halkasını aksattı.

Sakinler polisin neyi yasakladığını söyledi?

Pyongsong’da polisin hem satıcıların hem de halka açık yerlerde palto giyen kişilerin paltolarına el koymaya başladığı bildirildi. Kuzeybatıdaki Kuzey Pyongan eyaletinden başka bir sakin ise yetkililerin Kim’in kıyafetlerine çok benzeyen paltolar üreten şirketlerin peşine düştüğünü anlattı.

Pyongsong sakini, yetkililerin kısıtlamayı kimin bu kıyafetleri giyebileceğini belirleyen bir parti talimatıyla açıkladığını söyledi. Bu anlatıma göre mesele malzemenin deri olması değil, tasarımın liderle özdeşleşmesiydi.

Sakin, el koymalara itiraz edenlere polisin verdiği yanıtı şöyle aktardı:

Polis şikâyetlere, ‘En Yüce Haysiyet’in kıyafetlerine benzeyecek şekilde tasarlanmış kıyafetleri giymek, ‘En Yüce Haysiyet’in otoritesine meydan okuyan saf olmayan bir eğilimdir’ diyerek karşılık veriyor. Halka deri palto giymemeleri talimatını verdiler; çünkü kimin bunları giyebileceğine karar vermek parti talimatının bir parçası.

“En Yüce Haysiyet”, Kim için kullanılan bir onursal unvandır. Yetkililere atfedilen bu ifade, sıradan bir alışverişi siyasi bir meseleye dönüştürdü: Lidere benzeyen bir palto giymek, onun görünümüne atfedilen statüyü izinsiz biçimde üstlenme girişimi olarak görülebilirdi.

Sakinler, bu gerekçeyle mülkiyet anlayışları arasında doğrudan bir çatışma olduğunu anlattı. Pazarda satılan kıyafetler için para ödemiş ve onları giyebileceklerini düşünmüşlerdi.

Reklam

Moda ithalattan yerli kopyalara nasıl yayıldı?

Kim’in trençkotu moda olmadan önce de Kuzey Kore’de deri ceketlerin bir geçmişi vardı. Kuzey Pyongan sakini, bu ceketlerin popülerliğini 2000’lerin başına dayandırdı. O dönemde Güney Kore filmleri eyalet şehirlerinde yayılırken oyuncu Jang Dong-gun’un deri ceketi ilgi çekmişti.

Sakin, ithal hazır ceketlerin ve Kuzey Kore’de üretilen kıyafetlerin pazarlarda satılmaya devam ettiğini söyledi. Kim’in daha sonraki görüntüleri ise talebi daha uzun trençkot tarzına yöneltti.

Bu geçmiş, modanın alıcılara ulaşmasını sağlayan iki farklı yolu bir araya getiriyor. Güney Kore eğlence sektörü deri ceketleri popülerleştirirken Kuzey Kore’nin kendi lider kadrosunun görüntüleri deri trençkotları cazip hâle getirdi. Tüccarlar her iki akıma da yanıt veren müşterilere ürün sağladı.

Sakinlerin anlattığı başlıca gelişmeler şöyleydi:

  • 2000’lerin başı: Güney Kore filmlerinin eyalet şehirlerinde yayılmasıyla deri ceketler popülerlik kazandı.
  • 2019: Kim’in deri trençkotla televizyonda görünmesi benzer kıyafetlere talebi artırdı.
  • Ocak 2021: Kim ve üst düzey yetkililer, sekizinci parti kongresiyle bağlantılı askerî geçit töreninde deri palto giydi.
  • Nisan 2021: Devlet ticaret şirketleri üzerinden yürütülen bazı gizli deniz ticareti faaliyetlerinin yeniden başladığı bildirildi.
  • Eylül 2021: Tüccarlar, yönetim kadrosunun palto tasarımlarını taklit etmek için sentetik deri ithalatı arayışına girdi.
  • Kasım 2021: Sakinler polisin paltolara el koyduğunu ve bu kıyafetlerin yakın kopyalarını üreten işletmeleri hedef aldığını anlattı.

Bu sıralama, baskının neden yalnızca paltoları giyen kişileri etkilemediğini açıklamaya yardımcı oluyor. 2021’in sonlarına gelindiğinde işletmeler, malzeme temin etmeye ve müşterilerin istediği tanınabilir tarzda kıyafetler üretmeye yatırım yapmıştı.

Bir palto ne kadara mal oluyordu?

Gerçek deri paltoların yaklaşık 170 bin wona, sentetik deri paltoların ise 80 bin wona satıldığı bildirildi. Dolayısıyla gerçek deri bir palto, sentetik deri olanın iki katından biraz daha pahalıydı. Sentetik deri, hayvan derisine benzemesi için üretilen bir malzemedir ve üreticilerin benzer görünümü daha düşük fiyata sunmasını sağlar.

Bildirilen dolar karşılıkları, gerçek deri için yaklaşık 34 dolar, taklit deri içinse 16 dolardı. Daha ucuz seçenek bile o dönemde belirtilen ücretlere kıyasla önemli bir harcamaydı.

Reklam

Anlatımlarda temel gelir için farklı dolar tahminleri yer aldı: Birinde 2018’de ortalama aylık ücret 4 bin won, yani yaklaşık 0,66 dolar olarak verilirken diğerinde temel gelirin yaklaşık 4 dolar, ikramiyeler dâhil yıllık kazancın ise 201 dolar olduğu belirtildi. Bu rakamlar ücretleri farklı biçimlerde tanımlıyor ve farklı dolar karşılıkları kullanıyor. Won cinsinden verilen palto fiyatları ve maaş esas alındığında sentetik deri bir palto, bildirilen temel ücretin 20 aylık karşılığına; gerçek deri bir palto ise 42,5 aylık karşılığına denk geliyordu.

Yıllık kazanç için verilen 201 dolarlık ayrı tahmin esas alındığında 34 dolarlık bir palto, yıllık gelirin yaklaşık yüzde 17’sini, yani yıla yayılan ortalama kazancın yaklaşık iki ayını oluşturuyordu. 16 dolarlık paltonun karşılığı ise yaklaşık yüzde 8’di.

Alıcı açısından el koyma, parasını önceden ödediği pahalı bir eşyayı kaybetmek demekti. Satıcı ya da giyim üreticisi açısından ise stokunu kaybetmek veya görünür talebe karşılık üretilen bir tasarımı satamamak anlamına geliyordu.

Malzemeyi sağlayan ticaret şirketleri

Kuzey Pyongan sakinine göre Kuzey Koreli girişimciler, palto kumaşını devlet ticaret şirketleri üzerinden sipariş ederek temin etti. Bu şirketler, özel sektördeki talebi ithal ürünlere bağladı.

Kuzey Kore ile Çin, COVID-19 salgınının başlangıcında, Ocak 2020’de olağan ticareti durdurmuştu. Devlet şirketlerinin Nisan 2021’de bazı gizli deniz ticareti faaliyetlerini yeniden başlattığı bildirildi. Bu sayede işletmeler, sınır kısıtlamalarına rağmen mal temin edebildi.

Bir Çin gümrük belgesinde, Kuzey Kore’nin 2021’de çeşitli kumaşlar, bunların arasında onlarca metre sentetik deri ithal ettiğinin kayıtlı olduğu belirtildi. Bu ayrıntı, paltolar popülerlik kazanırken yerli üreticilerin malzeme aradığına ilişkin sakinlerin anlatımıyla örtüşüyor.

Devlet ticaret şirketleriyle özel giyim işletmeleri aynı tedarik zincirinin farklı noktalarında yer alıyordu. Girişimciler şirketler aracılığıyla malzeme temin ediyor, üreticiler bunları paltoya dönüştürüyor, pazar satıcıları da bitmiş ürünleri alıcılara sunuyordu. Polisin el koyma uygulamaları, ortaya çıkan stokları risk altına soktu.

Dolayısıyla bildirilen baskı, modaya uygun bir görünümden fazlasını etkiledi. Kumaş temin etmek, kıyafet üretmek ve bunları pazara taşımak için para harcamış katılımcılardan oluşan küçük bir ticari ağ da müdahaleden etkilendi.

Alıcılar mülklerini kaybetmeye itiraz etti

Pyongsong sakinine göre polis paltolarını aldığında genç erkekler itiraz etti. Tepkilerinin merkezinde basit bir nokta vardı: Kıyafetleri kendi paralarıyla satın almışlardı.

Reklam

Sakin, el koymalara verdikleri yanıtı şöyle aktardı:

Genç erkekler, paltoları kendi paralarıyla aldıklarını ve bunların ellerinden alınması için hiçbir neden olmadığını söyleyerek itiraz ediyor.

Kuzey Pyongan sakini de insanların deri palto seçmenin neden siyasi açıdan sakıncalı sayılması gerektiğini sorguladığını anlattı. Bu itirazlar, uygulamanın pratik maliyetini polise atfedilen sadakat söylemiyle karşı karşıya getirdi.

2021’in başlarında yabancı kültürel etkiye karşı kampanyanın parçası olarak mullet saç kesimleri ve dar kot pantolonlara da kısıtlama getirildiği bildirilmişti. Deri paltolara el koyma gerekçesi ise daha belirgindi: Sakinlere göre yetkililer, liderin görünümünü taklit eden kıyafetlere karşı çıkıyordu.

Kim ve diğer üst düzey isimler, paltoları halka açık yerlerde giyerek onları cazip hâle getirmişti. Tüccarlar talebi karşılamış, müşteriler de ortaya çıkan kıyafetler için para ödemişti. Bildirilen müdahale ise gücün görünür bir simgesini onu sergilemesine izin verilenlere ayırırken maliyeti sıradan alıcılarla işletmelere yükledi.

Öne çıkanlar

  • Sakinler, Kasım 2021’de deri paltolara el konulduğunu anlattı. Ayrıntılı anlatımlar Pyongsong ve Kuzey Pyongan eyaletinden geldi.
  • Polisin, Kim Jong Un’un kıyafetlerini taklit etmeyi yasaklayan bir parti talimatını gerekçe gösterdiği bildirildi.
  • Kim’in 2019’da ve Ocak 2021’deki geçit töreninde görünmesi, deri trençkotları popülerleştirmeye yardımcı oldu.
  • Kim Yo Jong ve diğer nüfuzlu kadınlar, tarzın kadınlar arasındaki cazibesini artırdı.
  • Gerçek deri paltoların 170 bin wona, sentetik deri paltoların ise 80 bin wona satıldığı bildirildi.
  • Uygulamanın, palto giyenleri, satıcıları ve liderin paltolarının yakın kopyalarını üreten imalatçıları etkilediği bildirildi.
  • Anlatımlarda kamuya açık bir yasal metin ya da kısıtlamanın ne zaman sona ereceğine ilişkin net bir takvim yer almadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir