Yardım kesintileri Tayland-Myanmar sınırında mülteci öğrencileri okuldan uzaklaştırıyor

9 dakikalık okuma
Aid Cuts Drive Refugee Students Out of School Along Thai-Myanmar Border

Yedi Kampta Öğrenci Sayısı Yaklaşık 3.900 Azaldı

Tayland-Myanmar sınırındaki yedi mülteci kampında okullar, ailelerin gıda yardımlarındaki kesintilerle başa çıkabilmek için gençleri çalışmaya göndermesi üzerine 2025–2026 eğitim-öğretim yılında 3.833 öğrenci kaybetti. Karen Mülteci Komitesi Eğitim Birimi (KRCEE) verilerine göre, birime bağlı 45 okulda öğrenci sayısı bir yılda yaklaşık yüzde 15,7 düşerek 24.462’den 20.629’a geriledi.

İçindekiler
  1. Yedi Kampta Öğrenci Sayısı Yaklaşık 3.900 Azaldı
  2. Umpiem Ailelerin Nasıl Sıkıştığını Gösteriyor
  3. Yardım Krizi Nasıl Gelişti
  4. Gıda ve Sağlık Kesintileri Sınıflara Yansıyor
  5. Yıllar Süren Artışın Ardından Öğrenci Sayısı Aniden Düştü
  6. Kamp Dışında Çalışmak Riskler Barındırıyor
  7. Diğer Sınıflar da Baskı Altında
  8. Yerinden Edilme Eğitim Krizini Yaygınlaştırdı
  9. Eğitim Desteğinin Ele Alması Gerekenler
  10. Öne Çıkanlar

Umpiem Mülteci Kampı’nda beş çocuklu dul bir anne, geçim sıkıntısının iki çocuğunun eğitimini şimdiden nasıl yarıda bıraktırdığını anlattı. 41 yaşındaki anne, iki oğlunun da ortaöğretimin aynı sınıfında okulu bıraktığını söyledi:

En büyük oğlum çalışmak için 9. sınıfta okulu bıraktı; daha sonra ikinci oğlum da maddi sıkıntılarımız nedeniyle 9. sınıfta okulu bırakmak zorunda kaldı.

Sınır boyunca mültecilere yardım sağlayan başlıca kuruluşlardan The Border Consortium (TBC), 31 Temmuz 2025’te standart hanelere yönelik gıda desteğini sonlandırınca baskı daha da arttı. Ailelerin yüzde 80’inden fazlası bu durumdan etkilendi; savunmasız veya en savunmasız olarak sınıflandırılan haneler ise sınırlı erzak yardımı almaya devam etti.

Yardıma bağımlı aileler için gıda desteğini kaybetmek, her okul gününe ilişkin hesabı değiştiriyor. Okul masrafları için gereken para, yemek masraflarıyla yarışıyor. Büyük çocuklar gelir elde edebilecek kişiler olarak görülürken, ebeveynleri iş için kamp dışına giden küçük çocuklar da okulu bırakabiliyor.

20 Ocak 2026’da yayımlanan Save the Children raporu, azalan yardım ve yıllardır artan taleple baskı altındaki eğitimi ele alıyor. Tayland’da 2025’in sonları ile 2026’nın başları arasında yaklaşık 2.500 öğrenci, ebeveyn ve öğretmenle yapılan araştırma, okullardaki krizi gıda kıtlığı, kliniklerin kapanması ve tıbbi hizmetlerin azalmasıyla ilişkilendiriyor.

Reklam

Umpiem Ailelerin Nasıl Sıkıştığını Gösteriyor

Umpiem’de altı ilkokul ve lise bulunuyor. Bu okullardaki toplam öğrenci sayısı 2024–2025’te 1.847 iken 2025–2026’da 62 kişi, yani yaklaşık yüzde 3,4 azalarak 1.785’e düştü.

Kaw Moo Rah No. 1 Lisesi’nde düşüş daha keskin oldu. Öğrenci sayısı 532’den 480’e geriledi; 52 öğrenciye karşılık gelen bu düşüş yaklaşık yüzde 9,8 oldu. Sadece bu okuldaki kayıp, kamp genelindeki net düşüşün büyük bölümüne denk geldi.

Kaw Moo Rah No. 1 Lisesi Müdürü Naw Wi Tu Paw, okul bütçeleri ve ailelerin mali durumu üzerindeki eşzamanlı baskıyı şöyle anlattı:

Ebeveynler artık okul masraflarını karşılayamıyor, kamp okullarına sağlanan bağışçı desteği ise azalmaya devam ediyor.

Müdür, büyük öğrencilerin para kazanmak için okulu bıraktığını, bazı küçük çocuklarınsa ebeveynlerinin başka yerde çalışması gerektiği için okuldan alındığını söyledi:

11. ve 12. sınıftaki büyük öğrenciler iş bulmak için kamptan ayrılıyor. Kamp dışında çalışmak zorunda olan diğer ebeveynlerin ise çocuklarını yanlarında götürmekten başka çaresi kalmıyor ve çocuklar tamamen okuldan kopuyor.

Anlattıkları iki farklı ihtiyaca işaret ediyor. Gençlerin, hane gelirindeki kaybı telafi etmek zorunda kalmadan öğrenimlerini sürdürmeleri gerekiyor. Küçük çocukların ise bakımını üstlenen yetişkinler iş için başka yere taşındığında eğitimlerinin kesintiye uğramaması gerekiyor.

Yardım Krizi Nasıl Gelişti

Finansman kesintileri, temmuzdaki sonlandırmadan önce, 2025’in başlarında başladı. ABD dış yardımının dağıtılması ve diğer bağışçılardan gelen kaynakların yetersiz kalması, sınırdaki dokuz kampın tamamında gıda yardımını, eğitim malzemelerini ve sağlık hizmetlerini etkiledi.

Yardımın farklı türlerinin birkaç ay içinde nasıl zayıfladığını şu kronoloji gösteriyor:

  • 2025’in başları: Yardım kesintileri kampları etkilemeye başladı ve standart aylık gıda ödeneği yetişkin başına 77 Tayland bahtına, yaklaşık 2,30 ABD dolarına düştü.
  • Mart 2025: TBC, acil finansman sağlanmaması hâlinde mültecilerin tehlikeli ölçüde desteksiz kalacağı uyarısında bulundu.
  • 31 Temmuz 2025: Standart hanelere gıda yardımı sona erdi; International Rescue Committee’nin sağlık hizmetleri de temmuz sonuna kadar kapandı.
  • 2025–2026 eğitim-öğretim yılı: KRCEE, 45 okulda 20.629 öğrenci kaydetti; önceki yıl bu sayı 24.462’ydi.
  • 20 Ocak 2026: Save the Children, 2025’in sonlarında ve 2026’nın başlarında yürüttüğü araştırmaya dayanarak uyarısını yayımladı.
Reklam

Gıda ve Sağlık Kesintileri Sınıflara Yansıyor

Çoğu aileye yönelik yardım sona ermeden önce de gıda desteği çok düşük düzeylere inmişti. Önceki yardımın ailedeki kişi başına ayda 100 bahtın üzerinde olduğu belirtilirken, 2025’in başlarında standart ödenek yetişkin başına 77 bahta gerilemişti. Aileler ayrıca artan gıda fiyatlarıyla karşı karşıyaydı.

Çocuklar bu döneme zaten var olan beslenme sorunlarıyla girdi. Beş yaşından küçük çocuklarda kronik yetersiz beslenme, en az on yıldır ilk kez 2022 ile 2024 arasında arttı. Kronik yetersiz beslenme, çocuğun uzun süre boyunca yeterli ve uygun gıdayı alamaması anlamına geliyor; bu durum büyüme ve gelişmeyi etkileyebiliyor.

Sağlık hizmetlerindeki kesintiler, hane bütçelerine bir başka yük daha getirdi. Mülteciler, sağlık personelinin yarıya indirildiğini, hasta sevklerinin ve hastane ulaşımının durdurulduğunu, International Rescue Committee’nin faaliyetlerinin kapanmasıyla ilaç stoklarının azaldığını anlattı.

Bu nedenle kampların dışında tedavi arayan aileler, gıda destekleri ortadan kalkarken aynı zamanda masraflarla karşılaşabiliyor. Sağlık faturaları ve okul giderleri, aynı sınırlı hane kaynaklarını tüketiyor.

Eğitim de doğrudan sağlanan desteği kaybetti. ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) desteğiyle eğitim materyalleri ve temel okul malzemeleri sağlanıyordu. Desteğin çekilmesiyle ailelerin, daha önce kendilerine sunulan kaynakların yerine yenilerini koyması gerekti.

Yıllar Süren Artışın Ardından Öğrenci Sayısı Aniden Düştü

Save the Children’ın bulgularına göre kamplardaki öğrenci sayısı 2020’de yaklaşık 18.000’den 2025’te yaklaşık 24.000’e çıkarak yüzde 33 civarında arttı. Myanmar’da çatışmaların yeniden başlaması, daha fazla mülteci ve göçmen ailenin Tayland’a gelmesine yol açtı; bu da sınıf ve öğretmen ihtiyacını artırdı.

Save the Children Tayland İcra Direktörü Guillaume Rachou, kamplardaki eğitimin durumunu şöyle anlattı:

Tayland-Myanmar sınırındaki kamplarda eğitim, kırılma noktasına geldi.

Uzun dönemli artış ile KRCEE’nin yakın dönemde kaydettiği düşüş, farklı dönemleri ve okul ağlarını yansıtır. Save the Children 2020’den 2025’e kadarki artışı izlerken KRCEE, yedi kamptaki 45 okulunda birbirini izleyen eğitim-öğretim yıllarını karşılaştırıyor. Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, ailelerin çocuklarını okula göndermekte zorlandığı bir dönemde okulların yıllar süren yerinden edilmenin getirdiği talepleri karşıladığı görülüyor.

Reklam

Nüfus verilerinde de farklı sayımlar kullanılıyor. Save the Children dokuz kamptaki resmî nüfusu yaklaşık 90.000 olarak verirken, temmuzdaki yardım kesintilerine eşlik eden veriler toplam nüfusun 107.000’in üzerinde olduğunu; bunların yaklaşık 91.000’inin Tayland makamları ve Birleşmiş Milletler mülteci kuruluşu UNHCR tarafından doğrulandığını belirtiyor. Yüksek toplam, doğrulanmış nüfusun dışındaki kişileri de kapsıyor.

Save the Children, kamplarda yaklaşık 24.000 öğrenci bulunduğunu tahmin ediyor. Resmî nüfusun yaklaşık 90.000 olduğu düşünüldüğünde bu, yaklaşık yüzde 27’ye karşılık geliyor; yani her dört kişiden fazlası bir öğrenci.

Kamp Dışında Çalışmak Riskler Barındırıyor

Ebeveynler ve okul personeli, ailelerinin acil gelire ihtiyaç duyması nedeniyle gençlerin beden gücü gerektiren işlerde çalışmak üzere okuldan ayrıldığını anlatıyor. Bir kamp eğitim koordinatörü de daha fazla çocuk çalışmak için dışarı gönderildikçe ve ebeveynler okul ücretlerini ödemekte zorlandıkça devamsızlığın arttığını bildirdi.

Temmuz 2025’te anlatılan krizin temelinde çalışma ve hareket kısıtlamaları vardı. Mültecilerin kampların dışında yasal olarak çalışması yasaklanmış, seyahatleri kısıtlanmıştı; bu da çoğunu yardıma veya kayıt dışı işlere bağımlı bırakıyordu.

Bazı yetişkinler mısır veya pirinç hasadında gündelik tarım işçiliği buldu. Bir mülteci, izinsiz biçimde kamp dışında bulunduğu için 500 ila 1.000 baht arasında para cezası kesildiğini anlattı. Bu miktarlar, yetişkin başına 77 baht olan azaltılmış aylık gıda ödeneğinin birkaç katıydı.

Gelir bulma baskısı, aileleri borçlanma ve güvensiz göç risklerine de maruz bıraktı. Yirmili yaşlarının başındaki iki kadın, kendilerini Bangkok’a götürmesi için bir aracıya 15.000 baht ödedi; bu parayı yüzde 10 faizle borç aldı. Ne iş ne de kalacak yer ayarlamışlardı. Kadınlardan biri, yardım kesintileri nedeniyle kendi işini kaybettikten sonra annesinin sağlık masrafları için paraya ihtiyaç duyuyordu.

Öğrenciler için ücretli işlerin hemen sunduğu kazanç, bir başka kaygıyla yan yana duruyor: Eğitimin iş bulmaya yardımcı olup olmayacağı. Eğitim koordinatörü, ebeveynlerin önceki kuşaklardan mezun olup iş bulamayan kişileri gördüğünü söyledi. Dolayısıyla yetişkinleri etkileyen kısıtlamalar, çocukları okulda tutmanın değerine duyulan güveni de zayıflattı.

Diğer Sınıflar da Baskı Altında

Göçmen öğrenim merkezleri Myanmar’dan gelen çocuklara eğitim için başka bir yol sunuyor; ancak Save the Children bu merkezlerde de ciddi kısıtlamalar bulunduğunu belirledi. Bazı sınıflarda 60’a kadar öğrenci bulunuyor; öğretmenler ders kitabı, fen bilgisi malzemesi ve bilgi teknolojisi ekipmanı eksikliğini bildiriyor.

Reklam

Kalabalık sınıflarda öğretmenin her öğrenciye ayırabildiği zaman azalıyor. Kitap ve ekipman eksikliği, özellikle deney veya bilgisayar erişimi gerektiren derslerde öğrencilerin uygulama yapmasını kısıtlıyor. Bu sorunlar, okula devam eden çocukların aldığı eğitimin niteliğini de etkiliyor.

Birçok göçmen öğrenim merkezi kiralanmış arazilerde faaliyet gösteriyor; bu da aynı yerde kalıp kalamayacakları konusunda belirsizlik yaratıyor. Öğretmenler ayrıca öğretmenlik ruhsatı almalarını engelleyen yasal kısıtlamalardan söz etti; bu durum mesleki çalışmalarının tanınmasını etkiliyor.

Tayland’ın Herkes İçin Eğitim politikası, Tayland vatandaşı olmayan çocuklara ücretsiz eğitim hakkı tanıyor. Save the Children, yasal, mali ve dil engellerinin birçok göçmen ve belgesiz çocuğun okula kaydolmasını hâlâ önlediğini belirledi.

Dolayısıyla okul ücretleri, eğitime erişim sorununun yalnızca bir bölümü. Ailenin ayrıca başvurabileceği bir kayıt sürecine, çocuğun dil ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir okula ve eğitim aramanın aile üyelerini sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya bırakmayacağına dair güvenceye ihtiyacı var.

Yerinden Edilme Eğitim Krizini Yaygınlaştırdı

Myanmar’daki çatışmalar sınırın her iki tarafında da eğitim üzerinde baskı yaratıyor. Strateji ve Politika Enstitüsü – Myanmar’ın nüfus sayımı verileri üzerine yaptığı bir analiz, 2021’deki askerî darbeden bu yana Myanmar’da okul çağındaki altı milyondan fazla çocuğun örgün eğitimden mahrum kaldığını ortaya koydu.

Temmuzdaki yardım krizine eşlik eden verilere göre sınırdaki kamp nüfusu darbeden sonra yaklaşık yüzde 35 arttı. Çatışmalar, askerî hava saldırıları ve kara mayınları, sınır bölgelerine geri dönmeyi tehlikeli hâle getirmeyi sürdürdü.

Tayland’a ulaşan çocuklar eğitimleri kesintiye uğradıktan sonra, daha az kaynağa sahip sınıflarla veya okul masraflarını karşılayamayan ailelerle karşılaşabiliyor. Artan talep ile azalan yardım, aynı yerinden edilmiş haneler üzerinden birbirine bağlanıyor.

UNHCR, 2 Ekim’de dünya genelindeki mülteci çocukların yüzde 44’ünün hâlâ okula gitmediği ve finansman yetersizliğinin eğitime erişimde daha fazla kayba yol açabileceği uyarısında bulundu. Sınırdaki öğrenci sayıları bu daha geniş sorunun yerel ölçekteki karşılığını gösteriyor: Tek bir eğitim-öğretim yılında, bir okul ağındaki öğrenci sayısı binlerce kişi azaldı.

Eğitim Desteğinin Ele Alması Gerekenler

Save the Children, kamp eğitimi için farklı finansman kaynakları oluşturulması ve göçmen, belgesiz ve vatansız çocukların sınır dışı edilme korkusu yaşamadan okula kaydolabilmesi için etkili yollar açılması çağrısında bulunuyor. Öneriler hem okulları işletmek için gereken kaynakları hem de çocukların okullara erişirken karşılaştığı engelleri ele alıyor.

Reklam

Umpiem’de yaşananlar, sınıf finansmanı ile aile desteğinin neden birlikte ele alınması gerektiğini gösteriyor. Okulların öğretmen ve malzemeye, hanelerin ise çocuklarını para kazanmaya göndermek yerine eğitimde tutabilmeleri için yeterli gıda ve gelire ihtiyacı var.

Temmuzdaki kriz sırasında yapılan çağrılarda, mülteciler için yasal çalışma ve seyahat imkânlarının yanı sıra Tayca eğitiminin yaygınlaştırılması da istendi. Bu tür önlemler, yetişkinlerin hanelerini geçindirmesine olanak tanırken mezuniyet sonrası iş bulmayı da daha ulaşılabilir hâle getirebilir.

Veriler, KRCEE’nin öğrenci sayımında eksik görünen 3.833 öğrenciden kaçının çalışmaya başladığını, başka yere taşındığını ya da başka bir okula kaydolduğunu ortaya koymuyor. Standart gıda yardımının ne zaman yeniden başlayacağı veya kaybedilen eğitim finansmanının ne zaman yerine konacağı da açıklanmadı. Ancak ebeveynler ve okul müdürleri, ailelerin karşı karşıya olduğu acil kararı anlattı: Çocuğu sınıfta tutmak mı, yoksa başka bir gelir kaynağı bulmak mı?

Öne Çıkanlar

  • Yedi kamptaki 45 KRCEE okulunda öğrenci sayısı 2024–2025 ile 2025–2026 arasında 3.833, yani yaklaşık yüzde 15,7 azaldı.
  • Umpiem’deki altı okulda öğrenci sayısı 62 düştü; Kaw Moo Rah No. 1 Lisesi’ndeki düşüş 52 oldu.
  • TBC, 31 Temmuz 2025’te standart hanelere gıda yardımını sonlandırdı. Savunmasız gruplar için sınırlı destek sürerken ailelerin yüzde 80’inden fazlası etkilendi.
  • Gıda kıtlığı, sağlık hizmetlerindeki kesintiler ve okul malzemelerinin kaybı hane bütçeleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
  • Save the Children yaklaşık 2.500 kişiyle anket yaptı; daha güvenilir eğitim finansmanı ve erişilebilir kayıt yolları çağrısında bulundu.
  • Ebeveynler ve eğitim çalışanları, çocukların çalışmak için okuldan ayrıldığını veya iş bulması gereken ebeveynleriyle birlikte taşındığını söylüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir