Yatırım ve nitelikli iş gücüyle bağlantılı ticaret hedefi
Hindistan’ın Rusya Büyükelçisi Vinay Kumar, 24 Ekim 2026’da yayımlanan bir röportajında Hindistan ve Rusya’nın 2030’a kadar ikili ticareti 100 milyar dolara, karşılıklı yatırımları ise 50 milyar dolara çıkarmak için çalıştığını söyledi. Kumar’ın açıklamaları, ekonomik hedefleri pratik bir öneriyle ilişkilendiriyor: Rus sanayisinin ihtiyaç duyduğu işlerde çalışmaları için Hint işçileri eğitmek.
İçindekiler
- Yatırım ve nitelikli iş gücüyle bağlantılı ticaret hedefi
- Taahhütler nasıl şekillendi?
- Hindistan neden daha dengeli bir ticaret istiyor?
- 50 milyar dolarlık yatırım hedefi neleri kapsıyor?
- Ödemeler ve pazara erişim için pratik anlaşmalar gerekiyor
- Ulaşım güzergâhları ticaret planının parçası
- Hindistan, Rus sanayisi için işçi eğitimi öneriyor
- Genişlemeyi hangi sektörler taşıyabilir?
- Yetkililerin 2030’a kadar gerçekleştirmesi gerekenler
- Öne Çıkanlar
Kumar, Başbakan Narendra Modi ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 12-13 Eylül’de Yeni Delhi’de düzenlenen BRICS Zirvesi’nde ilişkileri gözden geçirdikten sonra bakanlık ve kurumlarına iş birliğini genişletme talimatı verdiğini söyledi. Liderler ayrıca BRICS İş Zirvesi’ne katıldı ve büyükelçinin Yeni Delhi’de düzenlenen ilk Rus sanayi fuarı olarak tanımladığı Innoprom-India’yı ziyaret etti.
100 milyar dolarlık hedef, Temmuz 2024’te Moskova’da verilen ve Putin’in Aralık 2025’te Hindistan’a yaptığı ziyaret sırasında yeniden teyit edilen taahhütlere dayanıyor. Bu resmî anlaşmalar, hükümetlerin neleri değiştirmek istediğini ortaya koyuyor: Hindistan’ın ihracatını artırmak, ödemeleri kolaylaştırmak, ulaşım güzergâhlarını geliştirmek ve şirketleri birbirlerinin pazarlarına yatırım yapmaya teşvik etmek.
Şirketler açısından temel zorluk, siyasi talimatları teslim edilen mallara, tahsil edilen ödemelere ve faaliyete geçen projelere dönüştürmek. Hint işçiler açısından ise öneri, Rus sanayisinin ihtiyaçlarına göre tasarlanmış eğitimlerle bağlantılı istihdam fırsatları yaratabilir.
Taahhütler nasıl şekillendi?
Modi ve Putin, 8-9 Temmuz 2024’te Moskova’da düzenlenen zirvenin ardından ekonomik alanda dokuz öncelik belirledi. 2030’a yönelik ekonomik açıklamaları, 100 milyar doları aşan ticaret hacmi, Rusya’ya Hindistan’dan daha fazla ürün tedarik edilmesi ve yatırım faaliyetlerinin yeniden canlandırılması hedeflerini içeriyordu.
Aralık 2025’teki zirve açıklamasında daha sonra revize edilen 100 milyar dolarlık ticaret hedefine yer verildi ve Hindistan-Rusya Ekonomik İş Birliğinin Stratejik Alanlarının 2030’a Kadar Geliştirilmesi Programı’nın kabul edilmesi memnuniyetle karşılandı. Kumar’ın Ekim 2026’daki açıklamaları, bu gündemin ilerletilmesi için verilen yeni talimatları aktarıyor.
- 8-9 Temmuz 2024: Moskova Zirvesi’nde dokuz öncelik belirlendi ve 2030’a kadar 100 milyar doları aşan ticaret hedefi ortaya kondu.
- 4-5 Aralık 2025: Yeni Delhi Zirvesi’nde 100 milyar dolarlık hedef yeniden teyit edildi ve nitelikli iş gücünün hareketliliğine ilişkin anlaşmalar memnuniyetle karşılandı.
- 12-13 Eylül 2026: Kumar’a göre Modi ve Putin, Yeni Delhi’de düzenlenen BRICS Zirvesi’nde ikili iş birliğini gözden geçirdi.
- 24 Ekim 2026: Kumar’ın röportajında ticaret, yatırım ve iş gücü planları ele alındı.
Hindistan neden daha dengeli bir ticaret istiyor?
Resmî planın merkezinde Hindistan’ın ihracatı yer alıyor. 2024 ve 2025 açıklamalarında, sanayi ve teknoloji alanlarında daha güçlü iş birliğinin yanı sıra Hindistan’ın Rusya’ya daha fazla ürün tedarik etmesini öngören, ticari ilişkilerin daha dengeli hâle getirilmesi çağrısı yapılıyor.
Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı ve Moskova’ya yönelik Batı yaptırımlarının ardından, özellikle Hindistan’ın Rus ham petrolü ithalatındaki artışla iki ülke arasındaki ticaret genişledi. Yeni ekonomik program, enerji ve diğer yerleşik sektörlerdeki iş birliğini sürdürürken Hint üreticilere Rusya’ya satış yapmaları için daha fazla fırsat sunarak ilişkileri çeşitlendirmeyi amaçlıyor.
İki hükümetin Aralık 2025 tarihli yıllık zirve açıklamasında ortak hedef şöyle tanımlanıyor:
Hindistan’ın Rusya’ya ihracatını artırmak, sanayi iş birliğini güçlendirmek, yeni teknoloji ve yatırım ortaklıkları kurmak da dâhil olmak üzere
Şirketlerin bu hedefi gerçekleştirebilmesi için müşterilere erişmesi ve işleyebilir ticaret koşullarına sahip olması gerekiyor. Aynı açıklamada gümrük vergileri, diğer ticaret kısıtlamaları, ulaşım sorunları, ödeme düzenlemeleri ve sigorta, çözüm bekleyen alanlar olarak sıralanıyor.
50 milyar dolarlık yatırım hedefi neleri kapsıyor?
Kumar, karşılıklı yatırım hedefini 2030’a kadar 50 milyar dolar olarak açıkladı. Yatırım; fabrika, enerji projesi veya ortak mülkiyetli şirket gibi işletmelere ya da projelere kaynak aktarmak anlamına geliyor. Ticaret ise sınır ötesi alım ve satımları ölçüyor. Bu iki hedef, farklı ekonomik faaliyet türlerini ifade ediyor.
2024 tarihli ekonomik açıklama, şirketlerin iştirakler ve bağlantılı işletmelerin birbirine yakın faaliyet gösterdiği sanayi kümeleri aracılığıyla birbirlerinin pazarlarına girmesine yardımcı olunmasını öneriyordu. Açıklamada ayrıca yeni ortak şirketler için elverişli vergi düzenlemeleri ile dijital teknoloji, araştırma ve eğitime yatırım çağrısı yapılıyordu.
Modi ve Putin, Aralık 2025’te yetkililere yatırımların teşviki ve korunmasına ilişkin bir anlaşma için müzakereleri hızlandırma talimatı verdi. Böyle bir anlaşma, yurt dışında yatırım yaparken yatırımcılara daha fazla güven sağlamayı amaçlayan kuralları belirleyecek.
Pratik gündem, yeni projeleri teşvik etmenin yanı sıra mevcut enerji yatırımlarını etkileyen sorunların çözülmesini de içeriyor. Büyük ölçekli bir yatırım düşünen şirketin, ilk yatırım aşamasından üretime ve gelir elde etmeye kadar projenin ömrü boyunca işleyebilir faaliyet koşullarına ihtiyacı var.
Ödemeler ve pazara erişim için pratik anlaşmalar gerekiyor
Hindistan ve Rusya, Aralık 2025’te ulusal para birimlerini kullanarak ikili ödemeleri geliştirmeyi sürdürme konusunda anlaştı. Basitçe ifade etmek gerekirse ödeme, alıcının parasının satıcıya ulaşıp işlemi tamamladığı süreçtir.
Hükümetler ayrıca ulusal ödeme sistemlerini, finansal mesajlaşma sistemlerini ve merkez bankası dijital para platformlarını birbirine bağlama konusundaki istişareleri sürdürme kararı aldı. Ödeme sistemleri paranın aktarılmasını sağlarken finansal mesajlaşma sistemleri, bankaların transferleri gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu talimatları iletiyor. Sistemlerin birlikte işler hâle getirilmesi, birbirleriyle çalışabilmelerinin sağlanması anlamına geliyor.
Sigorta da resmî gündem maddeleri arasında yer alıyor. Mal taşıyan işletmelerin kayıplara karşı korunmaya ihtiyacı var. Sigortacılar da başka sigortacılardan teminat isteyebilir; bu uygulamaya reasürans deniyor. Aralık ayındaki açıklamada her iki alanda da karşılıklı kabul edilebilir çözümler bulunması çağrısı yapılıyor.
Hindistan ve Avrasya Ekonomik Birliği, malları kapsayan bir serbest ticaret anlaşması için de çalışıyor. Böyle bir anlaşma, katılımcı ekonomiler arasındaki gümrük vergilerini ve diğer ticaret kısıtlamalarını azaltabilir. Aralık ayındaki açıklamada, işletmelerin kullanıma hazır bir anlaşmaya varıldığı değil, yatırımın korunmasına yönelik çalışmalarla birlikte müzakerelerin sürdüğü kaydedildi.
Ulaşım güzergâhları ticaret planının parçası
Hem 2024’teki ekonomik önceliklerde hem de Aralık 2025 zirve açıklamasında üç ulaşım bağlantısı yer alıyor: Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru, Chennai-Vladivostok deniz koridoru ve Kuzey Deniz Rotası.
Hükümetler bu güzergâhları desteklemek için lojistik bağlantıların güçlendirilmesini ve yeterli altyapı kapasitesinin oluşturulmasını istiyor. Bir ticaret koridoru, yüklerin pazarlar arasında taşınması için gereken limanları, demir yollarını, kara yollarını ve yük elleçleme tesislerini birbirine bağlıyor. Koridorun kullanışlılığı, bu ayrı aşamaların ne kadar iyi işlediğine bağlı.
Temmuz 2024 tarihli açıklamada malların taşınmasını kolaylaştırmak için dijital gümrük sistemleri kurulması da çağrısı yapıldı. Gümrük işlemleri, sevkiyatların sınırlarda nasıl beyan edildiğini, denetlendiğini ve gümrükten geçirildiğini belirliyor. Gemiler ve trenler hazır olsa bile bu aşamadaki gecikmeler teslimat takvimlerini etkileyebilir.
Rusya’nın Uzak Doğu ve Arktik bölgeleri için 2024-2029 dönemini kapsayan ayrı bir iş birliği çerçevesi bulunuyor. Aralık ayındaki açıklamada bu bölgelerde tarım, enerji, madencilik, iş gücü, elmas, ilaç ve deniz taşımacılığı iş birliği alanları olarak sıralanıyor. Liderler, kutup sularında çalışan gemilere yönelik uzmanların eğitimi konusunda bir anlaşmaya varılmasını da memnuniyetle karşıladı.
Hindistan, Rus sanayisi için işçi eğitimi öneriyor
Kumar, Rusya’nın yabancı işçiler için ayırdığı kotanın yaklaşık yüzde 25 ila 30’unu Hindistan vatandaşlarının oluşturduğunu söyledi. Başka bir ifadeyle bu oran, kotanın yaklaşık dörtte biri ile onda üçü arasına denk geliyor. Kumar toplam kota miktarını ya da bu kapsamdaki Hint işçi sayısını açıklamadı.
Büyükelçi, Hindistan’ın Rusya’nın ihtiyaçlarına uygun nitelikli işçiler sağlayabileceğini söyledi. Yeni Delhi, Rusya’nın Hindistan’da eğitim merkezleri kurmasını veya mevcut kurumlarla iş birliği yaparak Rus sanayisi için uzman yetiştirmesini önerdi.
Kumar, bu öneriyi Hindistan’ın yaklaşık 1,5 milyarlık nüfusu ve genç iş gücüyle ilişkilendirdi. İş gücünün ortalama yaşının 29 olduğunu belirten Kumar, çalışanların nüfusun yaklaşık yüzde 69’unu oluşturduğunu ifade etti. Hindistan’ın ülke içinde ve yurt dışında çalışacak nitelikli personel yetiştirdiğini söyledi.
Öneri, eğitimi iş gücü talebiyle buluşturuyor: Rus işverenler ihtiyaç duydukları becerileri belirleyecek, Hindistan’daki kurumlar da bu pozisyonlara uygun kişileri yetiştirebilecek. Aralık 2025’teki zirve açıklamasında nitelikli iş gücünün hareketliliğiyle ilgili anlaşmaların imzalandığı zaten kaydedilmişti. Bu da iş birliği alanı için hükümetler düzeyinde bir çerçeve sağlıyor.
Çalışmayı düşünen kişiler açısından sonraki pratik ayrıntılar, hangi kurumların sürece katılacağına, hangi niteliklerin aranacağına ve hangi işlerin mevcut olduğuna ilişkin olacak. Kumar’ın önerisi, bu sürecin merkezine işe alımdan önce eğitimi koyuyor.
Genişlemeyi hangi sektörler taşıyabilir?
Enerji, ortaklığın önemli bir parçası olmaya devam ediyor. Aralık 2025 tarihli açıklamada petrol ve petrol ürünleri, rafinaj, petrokimya teknolojileri, petrol sahası hizmetleri, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıvılaştırılmış petrol gazı altyapısı, kömür teknolojisi ve nükleer projelerde iş birliği sıralanıyor.
Gübre, bu sanayi ilişkisini doğrudan Hindistan tarımına bağlıyor. Liderler, Hindistan’a uzun vadede güvenilir tedarik sağlanmasına yönelik adımları memnuniyetle karşıladı ve olası ortak girişimleri görüştü. 2024 önceliklerinde, sevkiyatları etkileyen hayvan ve bitki sağlığı kısıtlamalarının kaldırılmasına yönelik çalışmaların yanı sıra tarım ürünleri ve gıda ticaretinin artırılması çağrısı da yer aldı.
Üretim planları ulaşım mühendisliği, otomobil üretimi, gemi inşası ve uzay sektörlerini kapsıyor. Hükümetler ayrıca standartlar, ölçüm ve uygunluk değerlendirmesi alanlarında yaklaşımların yakınlaştırılmasını istiyor. Uygunluk değerlendirmesi, bir ürünün gerekli özellikleri karşıladığını göstermek için yapılan kontrolleri ifade ediyor. Uyumun artması, üreticilerin başka bir pazara ürün tedarik etmesini kolaylaştırabilir.
Sağlık hizmetleri de programda yer alıyor. Temmuz 2024 tarihli açıklamada ilaçlar ve ileri tıbbi cihazlar konusunda iş birliği, Hint sağlık kurumlarının Rusya’da şube açma olasılığının incelenmesi ve nitelikli sağlık personelinin işe alınması önerildi. Teknoloji gündeminde ortak araştırmalar, eğitim değişim programları ve ileri teknoloji alanında çalışan şirketlerin personeline yönelik stajlar da bulunuyor.
Yetkililerin 2030’a kadar gerçekleştirmesi gerekenler
Rus-Hint Ticaret, Ekonomik, Bilimsel, Teknik ve Kültürel İş Birliği Hükümetlerarası Komisyonuna Temmuz 2024 tarihli açıklamada koordinasyon görevi verildi. Modi ve Putin, komisyondan dokuz önceliği incelemesini ve bir sonraki toplantısında ilerlemeyi değerlendirmesini istedi.
Aralık 2025 tarihli açıklamada daha sonra komisyonun 25. ve 26. oturumlarının sonuçları ile Kasım 2024’te Yeni Delhi’de ve Ağustos 2025’te Moskova’da düzenlenen iş forumları memnuniyetle karşılandı. Kumar’ın Eylül 2026’daki görüşmelere ilişkin açıklaması, bakanlık ve kurumlara iş birliğini genişletmeleri için verilen yeni bir talimatı da aktarıyor.
Resmî gündem, 2030 son tarihinden önce ilerlemenin ölçülebileceği somut göstergeler ortaya koyuyor: Hindistan’ın Rusya’ya ihracatının artması, ticaret kısıtlamalarının azalması, ödemelerin kolaylaşması, ulaşım bağlantılarının güçlenmesi ve yeni yatırım projeleri. İş gücü hareketliliğine ilişkin anlaşmalar ve önerilen eğitim ortaklıkları, ticari hedeflere insani bir boyut da katıyor.
Bu değişikliklerin şirketler için birlikte işlemesi gerekiyor. Bir üretici alıcı bulabilir; ancak yine de güvenilir bir güzergâha, uygun sigortaya, ürün onayına ve bir ödeme kanalına ihtiyaç duyabilir. Hükümetlerin kendi görev listesi de bu gereklilikler zincirini yansıtıyor.
Rusya ve Hindistan, 2024’ten bu yana art arda verdikleri zirve taahhütleriyle ticaret hedefini sürdürdü. Önlerindeki acil görev, kabul edilen ekonomik programı ve yenilenen siyasi talimatları ihracatçıların, yatırımcıların, eğitim kurumlarının ve işçilerin kullanabileceği düzenlemelere dönüştürmek.
Öne Çıkanlar
- Hindistan ve Rusya, Aralık 2025 zirve açıklamasında yeniden teyit edilen hedef doğrultusunda, 2030’a kadar ikili ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkarmayı amaçlıyor.
- Büyükelçi Vinay Kumar, 2030 için 50 milyar dolarlık karşılıklı yatırım hedefini de açıkladı.
- Hükümetler, Hindistan’ın ihracatını artırmayı, sanayi iş birliğini güçlendirmeyi ve ödeme, ulaşım ve sigortayla ilgili engelleri azaltmayı hedefliyor.
- Avrasya Ekonomik Birliği ile malları kapsayan bir ticaret anlaşması ve yatırımın korunmasına yönelik bir anlaşma için müzakereler sürüyor.
- Kumar, Rusya’nın yabancı işçi kotasının yaklaşık yüzde 25 ila 30’unu Hintlilerin oluşturduğunu söyledi.
- Hindistan, Rus sanayisi için uzman yetiştirmek üzere Rus kurumlarıyla eğitim ortaklıkları kurulmasını önerdi.






