Gece meydana gelen deprem binlerce kişiyi evlerinden çıkmaya zorladı
Tibet’in kuzeyinde meydana gelen 7,0 büyüklüğündeki depremde 16 kişi öldü, aralarında 11’i ağır olmak üzere 65 kişi yaralandı. Kurtarma ekipleri hasar gören köylerde arama yaparken yetkililer 12 binden fazla kişiyi güvenli yerlere tahliye etti. Kar, kuvvetli rüzgâr ve kaya düşmesi nedeniyle kapanan yolların çalışmaları yavaşlatmasından endişe ediliyor.
İçindekiler
- Gece meydana gelen deprem binlerce kişiyi evlerinden çıkmaya zorladı
- Can kaybı ve yaralı sayıları ne gösteriyor?
- Dağlık bölgede sığ bir deprem
- Kurtarma ekipleri gece boyunca köylerde arama yaptı
- Acil müdahale nasıl gelişti?
- Soğukta barınma acil ihtiyaç haline geldi
- Kar ve kapanan yollar bölgeye ulaşımı tehdit ediyor
- Aileler yeniden girmeye çekindikleri evlerinden ayrılıyor
- Geçmişteki afetler bölgenin deprem riskini gösteriyor
- Önemli Noktalar
Deprem, perşembe günü saat 22.33’te Çin’in Xizang Özerk Bölgesi’nde, yaygın olarak Tibet adıyla bilinen Nagçu bölgesindeki Drachen ilçesinde meydana geldi. İlçe Baqen veya Baqing olarak da anılıyor. Nagçu adı Nagqu olarak da yazılıyor. Depremin merkez üssü, bölge başkenti Lhasa’nın kuzeydoğusundaki seyrek nüfuslu dağlık bir alanda, Maru kasabası yakınındaydı.
Cuma günü saat 10.00 itibarıyla kentteki deprem yardım merkezi, 11 kişinin ağır, 54 kişinin ise hafif yaralandığını bildirdi. Ekipler binalarda arama yapmayı ve yerleşim yerlerini kontrol etmeyi sürdürürken can kaybı 16’da kaldı.
Yetkililer, 339 hanenin evlerinin yıkıldığını veya hasar gördüğünü, 20 hayvan barınağının da zarar gördüğünü açıkladı. Diğer açıklamalarda yıkılan ev ya da konut binalarının sayısı 339 olarak verildi; yıkılan ve hasar gören evlerin kesin dağılımı ise netleşmedi.
İlçe merkezinde elektrik ve telekomünikasyon hizmetleri kesintiye uğradı. İtfaiyeciler, polisler ve yerel halk gece boyunca çalışırken aileler geceyi dışarıda, yol kenarındaki çadırlarda veya araçlarında geçirdi.
Can kaybı ve yaralı sayıları ne gösteriyor?
Deprem yardım merkezinin cuma sabahı açıkladığı 65 yaralıya ilişkin toplam, en kapsamlı dökümü sunuyor: 11’i ağır, 54’ü ise daha hafif yaralandı. Değerlendirmeler sürdükçe önceki açıklamalarda daha düşük sayılar verilmişti.
Merkezin açıkladığı 65 yaralıdan 11’inin ağır yaralı olduğu hesabına göre, yaralıların yaklaşık yüzde 17’sinin durumu ağırdı. Bu kişilerin tedavisi, enkaz altında kalmış olabilecek kişileri bulmanın yanı sıra acil öncelik taşıyordu.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yüksek rakım ve soğuk hava koşullarının zorlaştırdığı acil müdahale çalışmalarının yürütülmesi ve tıbbi yardım sağlanması talimatını verdi. Şi ayrıca ekipman ve etkilenen bölge sakinlerine yönelik yardımların hızla bölgeye ulaştırılmasını istedi.
Şi, talimatlarında kurtarma çalışmalarının önceliğini şöyle belirtti:
Arama kurtarma çalışmalarını tüm gücümüzle yürütmeli ve can kayıplarını en aza indirmek için yaralıları tedavi etmek üzere elimizden geleni yapmalıyız.
Kurtarma ekipleri cuma günü de köylerdeki durumu değerlendirmeyi sürdürdü. Yetkililer, kayıp kişilerin tam sayısını veya etkilenen bölgedeki hasara ilişkin nihai değerlendirmeyi henüz açıklamadı.
Dağlık bölgede sığ bir deprem
Çin Deprem Ağları Merkezi, depremin derinliğini 10 kilometre olarak belirledi. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu bir değerlendirmesinde derinliği 18 kilometre olarak verdi; merkez üssünün Nagçu’nun yaklaşık 190 kilometre doğu-kuzeydoğusunda, Lhasa’nın ise yaklaşık 390 kilometre kuzeydoğusunda olduğunu bildirdi.
Her iki derinlik tahmini de depremin sığ olduğunu gösteriyor. Kırılma yüzeye görece yakın gerçekleştiğinde sismik enerjinin binalara ve insanlara ulaşmak için katetmesi gereken mesafe kısalıyor. Hasarın boyutu ayrıca yerel yapıların sağlamlığına, zemin koşullarına ve kırılmaya olan uzaklığa bağlı.
Maru kasabası başkan yardımcısı Lhawang Dagpo, depremin kasaba yönetim binasının duvarlarında çatlaklara yol açtığını söyledi. Sarsıntı, merkez üssüne en yakın yerleşimlerin dışına taşarak Qamdo ve Nyingchi’de de güçlü biçimde hissedildi.
Çin Deprem Ağları Merkezi, 23 Ekim günü saat 07.00’ye kadar 413 artçı sarsıntı kaydetti. Bunların 393’ü 3,0’ın altında, 20’si ise 3,0 veya üzerindeydi. Daha büyük 20 artçı sarsıntının 15’i 3,0 ile 3,9, beşi ise 4,0 ile 4,9 büyüklüğündeydi; 5,0 veya üzeri sarsıntı olmadı. En büyük artçı sarsıntı 4,3 büyüklüğündeydi. Artçı sarsıntılar, çevredeki zeminin uyum sağlaması sırasında ana kırılmayı izleyen depremlerdir. Tekrarlanan sarsıntılar, hasarlı binalara giren ekiplerin işini ve evlerinin güvenli olup olmadığını öğrenmeyi bekleyen bölge sakinlerinin durumunu zorlaştırıyor.
Kurtarma ekipleri gece boyunca köylerde arama yaptı
İtfaiyeciler, ana depremden yaklaşık üç saat 47 dakika sonra, cuma günü saat 02.20 civarında bir köyde mahsur kalan bir kişiyi kurtardı. Diğer ekipler yakınlardaki yerleşimlerde arama yaptı ve hasarlı binaları değerlendirdi.
Xizang’ın itfaiye ve kurtarma birimleri 347 kurtarma görevlisini, 82 aracı ve 4.200’den fazla kurtarma ekipmanını seferber etti. Ulusal itfaiye ve kurtarma ekiplerinin görevlendirilmesi kapsamında 350 personel ve 83 araç bildirildi. Bu rakamlar, ayrı ayrı toplanabilecek gruplardan ziyade büyük ölçüde örtüşen görevlendirmeleri ifade ediyor.
Saat 06.30 itibarıyla ulusal görevlendirme kapsamında 120 kurtarma görevlisi ve 27 araç bölgeye ulaşmış, geri kalan ekipler ise yola çıkmıştı. Yerel görevlendirme rakamları arasında 110 personel ve 25 araçtan oluşan belediye itfaiye ekibi ile 18 araçla görevlendirilen 225 Silahlı Polis personeli ve askeri de yer aldı.
En ağır hasar gören yerleşimlere 300’den fazla polis memuru gönderildi. Nagçu polisi, ekiplerin evleri hasar açısından incelediğini ve bölge sakinlerinin güvenli yerlere taşınmasına yardım ettiğini bildirdi. Görevlendirilenler arasında trafik ve asayiş polisleri de vardı.
İlçe yetkilileri yardım çalışmalarına destek olmak üzere 1.600’den fazla yerel kişiyi de görevlendirdi. Bu kişilerin katılımı, yetkililer dağınık yerleşimleri kontrol ederken, malzeme taşırken ve bölge sakinlerinin hasarlı evlerden ayrılmasına yardımcı olurken çalışmaları uzman kurtarma ekiplerinin ötesine taşıdı.
Acil müdahale nasıl gelişti?
İlk saatlerde kurtarma çalışmaları, acil yardım malzemelerinin sevkiyatı ve daha kapsamlı bir hükümet müdahalesi yürütüldü. Ekipler binalarda arama yaparken diğer personel barınma imkânlarını düzenledi; birçok çalışma aynı anda devam etti.
- Perşembe, 22.33: Nagçu bölgesinde 7,0 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
- Cuma, yaklaşık 02.20: İtfaiyeciler bir köyde mahsur kalan kişiyi kurtardı.
- Cuma, 04.30’a kadar: Ulusal, bölgesel, belediye ve ilçe yetkililerinden acil yardım malzemeleri bölgeye ulaşmaya başladı.
- Cuma, 06.30’a kadar: Ulusal itfaiye ve kurtarma görevlendirmesinden 120 kurtarma görevlisi ve 27 araç olay yerine ulaştı.
- Cuma, 10.00: Kentin yardım merkezi 16 can kaybı ve 65 yaralı bildirdi; yaralılardan 11’inin durumu ağırdı.
Ulusal yetkililer acil müdahale düzeyini IV. seviyeden III. seviyeye yükseltti ve yerel kurtarma ve yardım çalışmalarına destek olmak üzere çalışma grupları gönderdi. Xizang da afet yardımı için III. seviye müdahaleyi devreye soktu.
Bu değişiklik, acil durumun boyutları netleştikçe ulusal müdahalenin güçlendirildiği anlamına geliyordu. Ekipler, hasar gören köylere ulaşmak, yaralıları tedavi etmek ve yerinden edilenlere kalabilecekleri güvenli bir yer sağlamak gibi acil görevlerle karşı karşıyaydı.
Soğukta barınma acil ihtiyaç haline geldi
12 binden fazla kişi daha güvenli yerlere taşındı. Polis ve itfaiye ekipleri çadır kurarken acil yardım malzemeleri afet bölgesine getirildi.
Sevk edilen malzemeler arasında 1.000 prefabrik konut birimi, 3.239 çadır, 2.821 katlanır yatak ve 4.280 yorganın yanı sıra kışlık giysiler de vardı. Prefabrik birimler, geçici barınma sağlamak üzere taşınıp monte edilebilen, parçalar halinde üretilmiş yapılardır.
Acil yardım sevkiyatları arasında dört jeneratör ve 1.000 el feneri de yer aldı. Elektrik kesintisi yaşandığından taşınabilir enerji kaynakları ve aydınlatma, karanlıkta çalışma ve evlerinden uzakta barınan bölge sakinleri için temel ihtiyaçlardı.
Ekipman miktarları barınma çalışmalarının boyutunu gösteriyor ancak malzemelerin teslim edilmesiyle kullanılabilir barınma imkânı sağlanması ayrı aşamalar. Çadırlar uygun zemine kurulmalı, konut birimleri ise taşınıp monte edilmeli. Yetkililer, yerinden edilen tüm kişilerin geçici barınma imkânına ne zaman kavuşacağını açıklamadı.
Hayvan barınaklarının zarar görmesi, etkilenen haneler için başka bir sorun yarattı. Evlerini onarmanın yanı sıra hayvan sahibi ailelerin de soğuk havada hayvanları için güvenli bir barınak bulması gerekiyordu.
Kar ve kapanan yollar bölgeye ulaşımı tehdit ediyor
Nagçu Meteoroloji Gözlemevi, izleyen üç gün boyunca aralıklı kar sağanağı ve kuvvetli rüzgârın deprem bölgesini etkileyebileceği uyarısında bulundu. Yollarda biriken kar ve buz, kurtarma ekipleri ile yardım araçları için ek risk oluşturdu.
Kaya düşmeleri yolları kapatmış ve yüksek rakımdaki yerleşimlere ulaşımı güçleştirmişti. Ağır kurtarma ekipmanlarının, prefabrik barınma birimlerinin ve yüklü miktardaki yardım malzemelerinin ekipler bunları kullanabilmeden önce köylere ulaşması gerektiğinden, yollar bu müdahale için hayati önem taşıyor.
Elektrik ve telekomünikasyon kesintileri de çalışmaları zorlaştırdı. Hasar gören bağlantılar yardım taleplerinin iletilmesini, yaralanmalar, kapalı güzergâhlar ve barınma ihtiyaçlarına ilişkin bilgi paylaşımını yavaşlatabilir.
Tekrarlanan sarsıntılar, hizmet kesintileri ve kötüleşen hava koşullarının bir araya gelmesi, çalışmaları yalnızca hasarlı binalarda arama yapmaktan daha zahmetli hale getirdi. Kurtarma ekiplerinin, geçilebilir durumda kalan güzergâhlara ve tahliye edilenlerin sıcak kalabileceği yerlere de ihtiyacı vardı.
Aileler yeniden girmeye çekindikleri evlerinden ayrılıyor
Bölge sakinleri sarsıntıyla uyandıklarını, evlerinin gıcırdadığını veya sallandığını duyduklarını anlattı. Bazıları tam giyinemeden dışarı kaçarken, bazıları açık alanlara araçla gidip geceyi arabalarında geçirdi.
Yerel yetkililerin yayımladığı videolarda insanların binalardan çıktığı, kurtarma görevlilerinin el fenerleriyle enkazı incelediği ve karanlıkta malzemelerin yüklendiği görüldü. Görüntülerde hasarlı çatılar ve etkilenen bir binadan taşınan bir kişi de yer aldı.
Tahliye edilen aileler için evlerinin incelenmesi, sonraki adımlara karar vermenin en acil aşamalarından biriydi. Nagçu polisi, evleri kontrol etmenin ve bölge sakinlerinin başka yerlere taşınmasına yardım etmenin çalışmalarının temel parçaları olduğunu bildirdi.
Yüzlerce evde bildirilen hasar, acil durumun ilk kurtarma döneminin ötesine uzandığını gösteriyor. Binaları ayakta kalan hanelerin bile onarım kararları alınmadan önce inceleme yapılmasına ihtiyacı var. Evleri yıkılan ailelerin ise daha uzun süre barınma imkânına erişmesi gerekiyor.
Geçmişteki afetler bölgenin deprem riskini gösteriyor
Tibet ve Batı Çin’in komşu bölgeleri geçmişte de ölümcül depremler yaşadı. Ocak 2025’te Everest Dağı yakınlarındaki kırsal Tingri ilçesinde meydana gelen depremde en az 126 kişi öldü.
2010’da komşu Qinghai eyaletindeki Yushu’da meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremde en az 2.698 kişi öldü, yaklaşık 300 kişi ise kayboldu. Bu afetler farklı yerleşimleri ve yapı koşullarını etkiledi ancak bölgedeki yıkıcı depremlerin yakın dönem kayıtlarının bir parçasını oluşturuyor.
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu, son depremden etkilenen bölgedeki yapıların genel olarak sarsıntıya karşı dayanıksız olduğu uyarısında bulundu. Tahmini can kayıpları için sarı, tahmini ekonomik kayıplar için turuncu alarm verdi ve ciddi hasar meydana gelebileceğini belirtti.
Bu alarmlar, yetkililerin acil durumun muhtemel boyutunu değerlendirmesine yardımcı olmak üzere hazırlanan hızlı tahminlerdir. Nagçu’daki bölge sakinleri için acil öncelikler daha somuttu: enkaz altında kalanları kurtarmak, yaralıları tedavi etmek, ulaşımı yeniden sağlamak ve olumsuz hava koşulları gelmeden yerinden edilen aileleri barınağa yerleştirmek.
Önemli Noktalar
- Perşembe günü saat 22.33’te Tibet’in Nagçu bölgesinde 7,0 büyüklüğünde deprem meydana geldi.
- Cuma sabahı itibarıyla 16 kişi hayatını kaybetti, aralarında 11’i ağır olmak üzere 65 kişi yaralandı.
- Yetkililer 339 hanenin evlerinin yıkıldığını veya hasar gördüğünü ve 20 hayvan barınağının zarar gördüğünü bildirdi.
- 12 binden fazla kişi başka yerlere taşındı. Çin Deprem Ağları Merkezi, 23 Ekim günü saat 07.00’ye kadar 413 artçı sarsıntı kaydetti; en büyüğü 4,3’tü.
- Yüzlerce kurtarma görevlisi ve polis, yardım çalışmalarına destek veren 1.600’den fazla yerel kişiye katıldı.
- Elektrik ve telekomünikasyon kesintileri sürerken çadırlar, prefabrik konutlar, yataklar, yorganlar ve jeneratörler bölgeye sevk edildi.
- Kar sağanağı, kuvvetli rüzgâr, buz tutmuş yollar ve kaya düşmeleri kurtarma ekiplerinin erişimini ve yardım sevkiyatlarını tehdit etti.






