Laboratuvardan pazara uzanan sürece şirketler öncülük edecek
Çin, bilimsel araştırmaları sanayi üretimiyle yakınlaştırmak için 17 önlem açıkladı. Bu önlemler, araştırma önceliklerinin belirlenmesinde, projelerin yürütülmesinde ve buluşların ürüne dönüştürülmesinde şirketlere daha büyük rol veriyor. 21 Ekim 2026'da yayımlanan politika, üniversitelere küçük işletmelerin araştırma sonuçlarını lisans ücreti ödemeden önce kullanmasına izin vermeleri çağrısında da bulunuyor.
İçindekiler
- Laboratuvardan pazara uzanan sürece şirketler öncülük edecek
- Araştırma projeleri daha sıkı bir piyasa sınamasından geçecek
- Küçük işletmeler teknolojiyi ödeme yapmadan kullanabilecek
- Çipler, makineler ve geleceğin sanayileri gündemde
- Mevcut fabrikalar ve çiftlikler de planın parçası
- Özel şirketler ve kamu şirketleri farklı destekler alacak
- Finansman, teknolojinin yaşam döngüsünü izleyecek
- Araştırmacılar ve öğrenciler sanayiye yaklaşacak
- Pazara erişim, patentler ve değerlendirme kuralları birlikte değişecek
- Çingdao yerel desteği rakamlarla ortaya koyuyor
- Politika bu noktaya nasıl geldi?
- Öne Çıkanlar
Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Ofisi ile Devlet Konseyi Genel Ofisi, Bilimsel ve Teknolojik Yenilik ile Sanayi Yeniliğinin Derinlemesine Bütünleştirilmesinin Teşvik Edilmesine İlişkin Görüşler'i yayımladı. Öncelikler arasında entegre devrelerden sanayi makinelerine, kuantum teknolojisinden nükleer füzyona ve yapay zekâya kadar pek çok alan bulunuyor.
İşletmeler açısından en somut önerilerin bazıları finansmana, ekipmanlara ve müşterilere erişimle ilgili: küçük teknoloji şirketlerine daha yüksek araştırma vergi indirimleri, büyük bilimsel tesislere erişim ve ürünleri büyük şirketler ile yerel yönetim projeleri aracılığıyla deneme fırsatları.
Çingdao, mali desteğin nasıl yapılandırılabileceğine dair yerel bir örnek sunuyor. Kentin bilim ve teknoloji bürosu, 2027'deki projeler için başvuruları açtı. Her bir kilit teknoloji projesine 5 milyon yuana kadar destek verilebilecek. Belediye finansmanının üst sınırı, toplam proje yatırımının yüzde 50'si.
Ulusal belge sekiz bölümden oluşuyor; numaralandırılmış önlemler ise altı temel politika alanında toplanıyor. Belgenin ana hedefi sürecin tamamını birbirine bağlamak: sanayi sorununu belirlemek, araştırmayı finanse etmek, sonucu test etmek ve işe yarar bir ürünü üretime sokmak. Çin, hedeflenen sonucu teknolojik ilerlemeler, daha iyi üretim yöntemleri ve kaynakların daha verimli kullanımıyla büyümeyi ifade eden yeni nitelikli üretici güçlerin geliştirilmesi olarak tanımlıyor.
Araştırma projeleri daha sıkı bir piyasa sınamasından geçecek
Şirketler, ulusal bilim programlarının çeşitli aşamalarında daha fazla söz sahibi olacak. Politika, işletmelerin ihtiyaçlarının düzenli olarak toplanmasını ve araştırma kılavuzları hazırlanırken, projeler seçilirken ve sonuçlar değerlendirilirken şirketlerden ve girişim sermayesi kuruluşlarından uzmanların katılımının artırılmasını öngörüyor.
Sanayiye yönelik uygulamaları açık olan ulusal bilim projelerine ilke olarak şirketlerin öncülük etmesi ve sonuçların ticari kullanımına da onların yön vermesi bekleniyor. Üniversiteler, araştırma enstitüleri ve kullanıcılar sürece katılmayı sürdürecek; işletmeler ise araştırma hedeflerini üretim ihtiyaçlarıyla buluşturma konusunda daha fazla sorumluluk üstlenecek.
Proje finansmanında kilometre taşlarına ve aşamalı ödemelere daha fazla yer verilecek. Uygulamada, bir ekip tüm projenin yalnızca sonunda değerlendirilmesi yerine, üzerinde uzlaşılan aşamaları tamamladıkça finansman alabilecek. Değerlendirmelerde hem araştırma başarıları hem de sanayide kullanıma yönelik ilerleme incelenecek.
Büyük ulusal mühendislik projeleri ve sanayi geliştirme programlarıyla birlikte araştırma görevleri de planlanacak. Amaç, daha geniş kapsamlı geliştirme planları hazırlanırken bir proje için gereken teknolojiyi belirlemek.
Küçük işletmeler teknolojiyi ödeme yapmadan kullanabilecek
Üniversiteler ve araştırma enstitülerine, küçük ve mikro işletmelere araştırma sonuçlarını önce kullanıp sonra ödeme yapabilecekleri düzenlemelerle lisanslamaları tavsiye ediliyor. Bu yaklaşım, nakit imkânları kısıtlı şirketlerin bir teknolojiyi denemek için karşılaması gereken ilk maliyeti azaltabilir.
Araştırma kuruluşları, teknoloji transfer ofisleri veya uzman kadrolar kurmaları için desteklenecek. Bu birimlerin çalışmaları fikri mülkiyet hizmetlerini, iş geliştirme desteğini ve finansman yardımını kapsayacak. Araştırma sonuçları şirketlere satış, lisanslama veya bir şirkette hisse karşılığında sermaye olarak konulma yoluyla aktarılabilecek.
Araştırmacıların bu süreç boyunca çalışmalara katılmayı sürdürmeleri teşvik ediliyor. Belgede ayrıca, araştırmacıların görevleri sırasında ortaya çıkardıkları buluşlar üzerindeki haklarını ve bu araştırma varlıklarının yönetimini düzenleyen kuralların yenilenmesi çağrısı yapılıyor.
Ortak test tesisleri, buluştan üretime geçişteki bir başka boşluğun kapatılmasına yardımcı olacak. Kavram kanıtlama merkezleri bir fikrin işe yarayıp yaramayacağını incelerken, pilot platformlar bir sürecin daha büyük ölçekte işleyip işlemeyeceğini test edecek. Bunlar farklı görevler: başarılı bir laboratuvar deneyi, güvenilir bir ürüne dönüşmeden önce uygulanabilir bir üretim yöntemine ihtiyaç duyar.
Çipler, makineler ve geleceğin sanayileri gündemde
Entegre devreler, sanayi takım tezgâhları, ileri teknoloji ürünleri, gelişmiş malzemeler ve biyolojik üretim, temel teknolojilerde atılım sağlanması hedeflenen öncelikli alanlar arasında sayılıyor. Takım tezgâhları, başka makineleri ve hassas parçaları üretmekte kullanılan ekipmanlardır. Biyolojik üretim ise malzeme veya başka ürünler elde etmek için biyolojik süreçlerden yararlanır.
Politika, temel bileşenler, kritik yazılımlar, temel malzemeler ve üretim süreçleri dâhil olmak üzere üretim zincirinin daha alt kademelerindeki zayıflıkları da hedef alıyor. Amaç, sanayi üretiminin bağlı olduğu teknolojiler ve girdiler üzerindeki yurt içi kontrolü artırmak.
Yeni enerji, yeni malzemeler ve havacılık-uzay, geliştirilmesi hedeflenen stratejik yükselen sanayiler arasında yer alıyor. Yerel yönetimlerden, farklı bölgelerin birbirini tamamlayan yeteneklerine dayalı olarak kendi güçlü yönlerine uygun sanayi kümeleri geliştirmeleri isteniyor.
Daha uzun vadeli öncelikler arasında kuantum teknolojisi, hidrojen ve nükleer füzyon enerjisi, beyin ile bilgisayarları birbirine bağlayan arayüzler, cisimleşmiş zekâ ve altıncı nesil mobil iletişim bulunuyor. Cisimleşmiş zekâ, çevresini algılayıp ona göre hareket eden bir robot gibi fiziksel bir sistem üzerinden çalışan yapay zekâyı ifade ediyor.
Belge, bu öncü alanlarda farklı teknik yaklaşımların, pratik kullanımların ve sürdürülebilir iş modellerinin araştırılmasını öngörüyor. İnsansız hava araçları gibi hava araçlarının kullanıldığı faaliyetleri kapsayan alçak irtifa ekonomisinin düzenli biçimde geliştirilmesi de hedefleniyor.
Mevcut fabrikalar ve çiftlikler de planın parçası
Geleneksel sanayiler için teknolojik yenileme ve büyük ölçekli ekipmanların yenilenmesine odaklanan ayrı bir önlem grubu oluşturuldu. Politika, fabrikaların bilgi toplamasını ve faaliyetlerini koordine etmesini sağlayan ekipman ve üretim sistemlerini birbirine bağlayan sanayi internetinin daha yaygın kullanılmasını öngörüyor.
İmalattaki iyileştirmelerle üretimin daha akıllı ve çevreci hâle getirilmesi amaçlanıyor. Ülke çapındaki Yapay Zekâ Artı girişimi, yapay zekânın sanayiler genelinde yaygınlaştırılmasını ve dijital araçların yalnızca yeni teknoloji şirketlerine odaklanmak yerine mevcut ekonomik faaliyetlerle buluşturulmasını sağlayacak.
Tarım da tohumlar ve tarım makinelerine yönelik araştırmaların yanı sıra tarımsal araştırma sonuçlarının daha hızlı benimsenmesi yoluyla plana dâhil ediliyor. Belge, araştırma, test ve üretim desteğini bir araya getiren, tüm sanayi zincirini kapsayan teknoloji hizmetlerinin geliştirilmesini de hedefliyor.
Özel şirketler ve kamu şirketleri farklı destekler alacak
Önerilen bir pilot uygulamayla Çin Ulusal Doğa Bilimleri Vakfı'nın özel şirketlerin katılımına açılması planlanıyor. Politika ayrıca işletmelerin yenilikçiliğini destekleyen ortak fonların kapsamının ve büyüklüğünün artırılmasını, şirketlerin ulusal teknoloji ve sanayi stratejilerinin şekillendirilmesine daha düzenli katılmasını öngörüyor.
Küçük teknoloji işletmelerinin araştırma harcamalarını artırmaları teşvik ediliyor. Bu işletmeler, uygun araştırma ve geliştirme giderleri için daha yüksek ilave vergi indiriminden yararlanabilecek. Bu indirim, bir işletmenin vergilendirilebilir gelirini hesaplarken uygun giderin gerçek tutarından daha fazlasını düşmesine olanak tanıyor.
Kamu şirketlerinin, ayrı hesaplarda izlenen araştırma rezervleri oluşturması teşvik ediliyor. Bu rezervler, kamu varlıklarının değerini korumayı veya artırmayı gerektiren değerlendirmelerden muaf tutulacak. Önerilen düzenlemeler hata payı ve hataların düzeltilmesi için alan tanıyarak araştırma harcamalarındaki belirsizliğin tolere edilmesini sağlayacak.
Büyük teknoloji şirketlerinin araştırma ortaklıklarına öncülük etmesi ve araştırma platformlarını, tedarik zincirlerini ve ürün test imkânlarını küçük şirketlere açması teşvik edilecek. Bu şirketlerin, küçük işletmelerin yenilikçi ürünlerini erken aşamada denemeleri de desteklenecek. Böylece genç bir şirket hem test ortağı bulabilecek hem de ilk müşterilerine ulaşma olanağı elde edebilecek.
Finansman, teknolojinin yaşam döngüsünü izleyecek
Kamu finansmanlı girişim fonları ile kamu sermayesi destekli girişim fonları; genç şirketlere, küçük işletmelere, uzun yatırım sürelerine ve kapsamlı bilimsel ya da mühendislik çalışması gerektiren teknolojilere yönlendirilecek. Ulusal girişim sermayesi yönlendirme fonu da destekleyici bir rol üstlenecek.
Daha uzun değerlendirme süreleri ve farklı gözetim düzenlemeleri, sonuç vermesi zaman alan yatırımlara uyum sağlamayı amaçlıyor. Politika, yatırımcıların yatırımlarından çıkış yapabilmeleri, yani yatırımlarını satmaları veya başka bir yolla nakde çevirmeleri için daha iyi düzenlemeler yapılmasını da öngörüyor.
Diğer öneriler arasında küçük teknoloji şirketlerinin yenilikçilik kapasitesini ölçen yenilik puanlama sisteminin yaygınlaştırılması, tahvil piyasasının teknolojiye yönelik bölümünün geliştirilmesi ve teknoloji sigortası çerçevesinin oluşturulması yer alıyor. Bu önlemler, şirketlerin farklı gelişim aşamalarında çeşitli finansman seçeneklerine erişmesini hedefliyor.
Ulusal belge toplam bir finansman miktarı, güncellenmiş bir araştırma indirimi oranı, ülke çapında bir tamamlanma tarihi veya değişiklikler için ayrıntılı bir takvim belirtmiyor. Mali hükümler, sonraki uygulamalar için genel bir yön çiziyor.
Araştırmacılar ve öğrenciler sanayiye yaklaşacak
Üniversiteler ve şirketler ortak eğitim vermeye, akademik eğitimi işyeri deneyimiyle dönüşümlü yürütmeye ve iki danışman görevlendirmeye teşvik ediliyor. Bir öğrenci hem akademik bir araştırmacıdan hem de sanayide çalışan bir kişiden rehberlik alabilecek.
Teknoloji ve sanayi birimleri, akademik disiplinlerin ulusal stratejik ihtiyaçlara ve sanayi talebine göre yeniden düzenlenmesinde rol üstlenecek. Şirketlerin de ortaklaşa kurulan araştırma kuruluşları ve yürütülen projeler dâhil olmak üzere üniversite araştırmalarına ve nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesine katılması teşvik ediliyor.
Araştırmacılara geçici görevlendirmelere, akademik görevlerinin yanı sıra yürütecekleri çalışmalara ve şirket kurmak üzere izin almalarına ilişkin politikaların iyileştirilmesiyle destek verilecek. Üniversiteler ve enstitüler, sanayi uzmanlarını danışman veya profesör olarak görevlendirebilecek. Politika, genç araştırmacıların şirket kurmasını ve işletmelerde doktora sonrası araştırma düzenlemelerinin güçlendirilmesini de destekliyor.
Pazara erişim, patentler ve değerlendirme kuralları birlikte değişecek
Düzenleyici kurumlardan, yenilikçi ürünlerin pazara girmesini engelleyen makul olmayan bariyerleri kaldırmaları isteniyor. Önerilen pilot uygulamalar arasında, bir işletmenin ilgili gereklilikleri yerine getirme taahhüdü vermesi üzerine pazara girişe izin verilmesi ve düzenleyici test ortamlarının araştırılması bulunuyor.
Düzenleyici test ortamı, yeni bir ürün veya hizmetin tanımlanmış koşullarda ve gözetim altında denenmesine olanak tanır. Belge, bu denemelerin yanı sıra yapay zekâ ve biyoteknolojiye ilişkin yasaların ve araştırma etiği kurallarının iyileştirilmesi çağrısında bulunuyor.
Fikri mülkiyete yönelik önlemler arasında ticari sırların daha iyi korunması, açık patent lisanslamasının yaygınlaştırılması ve araştırma ortaklıklarında fayda ve risklerin paylaşımına ilişkin düzenlemelerin netleştirilmesi yer alıyor. Açık lisanslama, patent sahiplerinin teknolojilerini yayımlanmış koşullarla kullanıma sunmasını sağlayarak potansiyel kullanıcıların kullanım izni almasını kolaylaştırıyor.
Büyük ulusal araştırma projelerinde patentler ve teknik standartlar da planlanacak. Standartlar, teknolojilerin birlikte çalışmasına veya üzerinde uzlaşılan performans düzeylerini karşılamasına yardımcı olan ortak gereklilikler sunar. Üniversiteler, araştırma enstitüleri ve araştırmacılar, sanayiyle iş birliği ve sonuçlarının pratikte kullanılması bakımından da değerlendirilecek.
Kamu şirketleri için politika, üniversiteler ve enstitülerle ortak araştırma harcamalarının performans değerlendirmelerinde varsayımsal kâr olarak eklenebilecek oranının artırılmasını öneriyor. Teknoloji transferi veya girişim yatırımı faaliyetlerini yürütenlerin görevlerini yerine getirdikleri durumlarda sorumluluktan daha güçlü biçimde korunmaları da öngörülüyor.
Çingdao yerel desteği rakamlarla ortaya koyuyor
Çingdao'nun 2027 yılı başvuru duyurusu, kamu yararını artırmayı amaçlayan kilit teknoloji araştırma ve gösterim projelerini kapsıyor. Üniversiteler, enstitüler ve şirketler, katılmaya davet edilen kuruluşlar arasında.
Kilit teknoloji projeleri, uygun çalışmaların tamamlanmasının ardından yapılan ödemeler, kredi faiz sübvansiyonları veya öz sermaye yatırımı dâhil olmak üzere kamu finansmanından yararlanabilecek. Her proje 5 milyon yuana kadar destek alabilecek; belediyenin mali desteği toplam yatırımın yarısıyla sınırlı olacak.
Yüzde 50'lik üst sınıra göre, belediyeden tam 5 milyon yuan destek alan bir projenin toplam yatırımının en az 10 milyon yuan olması gerekir. Bu hesaplama, kamu finansmanının bütün maliyeti karşılamak yerine başka harcamaları da harekete geçirmesinin amaçlandığını gösteriyor.
Kamu yararına yönelik gösterim projelerinin uygulama süresi iki ila üç yıl. Geri ödemesiz destek genel olarak 2 milyon yuanla sınırlandırılıyor; özellikle büyük projeler ayrı ayrı değerlendirilebilecek. Bu projeler, yararlı teknolojilerin gündelik hizmetlerde uygulanması için şirketleri, üniversiteleri ve araştırma enstitülerini yerel gösterim kuruluşlarıyla bir araya getirecek.
Ulusal düzeyde politika; yenilik merkezlerinde, ileri teknoloji geliştirme bölgelerinde ve uygun diğer alanlarda yerel denemeleri teşvik ediyor. Merkezî ve yerel yatırımlar arasında eşgüdüm, bölgeler arası iş birliği ve yerel güçlü yönlere dayalı sanayi uzmanlaşması çağrısında bulunuyor.
Politika bu noktaya nasıl geldi?
Çin'in son önlemleri, daha önceki liderlik açıklamalarında, ekonomik planlamada ve sanayi toplantılarında da yer bulan bir gündemi geliştiriyor. Devlet Başkanı Şi Cinping, Haziran 2024'teki ulusal bilim toplantısında üç temel unsur ortaya koymuştu: araştırma çıktılarının güçlendirilmesi, şirketlere öncü rol verilmesi ve araştırma sonuçlarının pratikte kullanılması.
- Haziran 2024: Şi, bilimsel ve sanayi yenilikleri arasındaki bağların güçlendirilmesini ele alırken bu üç unsuru ortaya koydu.
- Aralık 2024: Merkezî Ekonomi Çalışma Konferansı, teknoloji ile sanayinin daha yakın bütünleşmesini öncelik olarak belirledi.
- Nisan 2026: Ulusal sanayi ve bilgi teknolojileri toplantısı, şirketlerin öncülük ettiği daha fazla proje, tedarik zincirleri genelinde eşgüdümlü araştırma ve araştırma ile üretim arasında daha güçlü bağlar çağrısında bulundu.
- Ekim 2026: Yeni nitelikli üretici güçlerin geliştirilmesine yönelik ayrı bir merkezî politika, beş alanda 19 öncelikli önlem belirledi.
- 21 Ekim 2026: İki merkezî genel ofis, 17 maddelik bütünleşme politikasını yayımladı.
- 2027: Çingdao'nun duyurduğu başvuru programı, kilit teknoloji ve kamu yararına yönelik gösterim projelerini kapsıyor.
2026 hükümet çalışma programında ayrıca Pekin ve çevresinde, Şanghay ve Yangtze Nehri Deltası'nda, Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi'nde uluslararası yenilik merkezleri kurulması çağrısı yapıldı. Bilim ve Teknoloji Bakanı Yin Hıcün, 15. Beş Yıllık Plan dönemi için dört öncelik belirledi: araştırma çıktılarının güçlendirilmesi, modern sanayilerin desteklenmesi, araştırma sisteminin reformu ve yerel koşullara uygun kalkınma.
21 Ekim'de yayımlanan politika, bu öncelikleri finansman, lisanslama, eğitim ve pazara erişimle aynı çerçevede buluşturuyor. Politikanın pratik odağında kurumlar arasındaki bağlantılar bulunuyor: araştırma sorununu kimin seçeceği, çözüm için kimin ödeme yapacağı, sonucu kimin test edeceği ve onu insanların kullanabileceği bir ürüne kimin dönüştürebileceği.
Öne Çıkanlar
- Çin, bilimsel araştırmaları sanayi gelişimiyle daha yakından buluşturmak için 21 Ekim 2026'da 17 önlem açıkladı.
- Sanayiye yönelik uygulamaları açık olan ulusal araştırma projelerine genel olarak şirketlerin öncülük etmesi öngörülüyor.
- Üniversitelerin, küçük şirketlerin araştırma sonuçlarını lisans ücreti ödemeden önce kullanmasına izin vermesi teşvik ediliyor.
- Öncelikli sektörler arasında çipler, sanayi makineleri, gelişmiş malzemeler, biyolojik üretim ve öncü teknolojiler yer alıyor.
- Finansman reformları daha uzun yatırım sürelerini, teknoloji finansmanının güçlendirilmesini ve araştırma tesislerine daha iyi erişimi hedefliyor.
- Çingdao, 2027 projeleri için başvuruları kabul ediyor. Her bir kilit teknoloji projesine 5 milyon yuana kadar destek verilebiliyor.






