Vietnam ile Danimarka Kapsamlı Stratejik Ortaklık Kurarak Enerji ve Ticaret Bağlarını Genişletiyor

9 dakikalık okuma
Vietnam and Denmark Establish Comprehensive Strategic Partnership, Expanding Energy and Trade Ties

Kopenhag anlaşması iş birliğini yeşil enerjinin ötesine taşıyor

Vietnam ve Danimarka, 20 Ekim 2026'da Kopenhag'da Kapsamlı Stratejik Ortaklık kurarak açık deniz rüzgâr enerjisinden yapay zekâya, deniz güvenliğinden diyabet tedavisine ve mesleki eğitime uzanan bir iş birliği çerçevesi belirledi. Danimarka, Fransa'nın ardından bu düzeyde ortaklık kuran ikinci Avrupa Birliği üyesi ve Vietnam'la böyle bir ortaklık kuran ilk İskandinav ülkesi oldu.

İçindekiler
  1. Kopenhag anlaşması iş birliğini yeşil enerjinin ötesine taşıyor
  2. Diplomatik ilişkilerden daha kapsamlı bir ortaklığa
  3. Ticaret planlarında pazara erişim ve yerel tedarikçiler öne çıkıyor
  4. Danimarka şirketleri yeni yatırımlar için zemin oluşturuyor
  5. Enerji gündeminin temelinde açık deniz rüzgârı ve finansman var
  6. Limanlar, deniz taşımacılığı ve olası direkt uçuşlar
  7. Deniz güvenliği daha kapsamlı ilişkinin parçası oluyor
  8. Araştırma, sağlık ve eğitimde somut öncelikler belirleniyor
  9. Toplumsal bağlar ve takip ziyaretleri uygulamayı destekliyor
  10. Öne Çıkanlar

Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı To Lam ile Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Lam'ın Kral 10. Frederik'in daveti üzerine 19-21 Ekim tarihlerinde gerçekleştirdiği resmî ziyaret sırasında ortaklığı yükseltme konusunda anlaşmaya vardı. İki liderin ortak açıklaması, diplomatik ilişkilerin 55. yılının kutlandığı bu yıl kabul edilir edilmez yürürlüğe girdi.

Ekonomik hedefler diplomatik söylemin ötesine geçiyor. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, Danimarka'nın Vietnam'daki en büyük ikinci Avrupalı yatırımcı olmayı hedeflediğini söyledi. Lam, bilim ve teknoloji, enerji, altyapı, lojistik ile daha yüksek katma değerli mal ve hizmetler üreten sektörler dâhil çeşitli alanları kapsayan 10'dan fazla iş birliği belgesinin imzalandığını belirtti.

Ortaklık, bir dizi somut hedefi bir araya getiriyor: Vietnamlı tedarikçilerin uluslararası üretim ağlarına katılmasına yardımcı olmak, daha fazla Danimarka yatırımı çekmek, ulaşım bağlantılarını iyileştirmek ve Vietnam'ın daha temiz enerjiye geçişini desteklemek. Ayrıca kamu kurumları, üniversiteler, işletmeler ve yerel yönetimlerin birlikte çalışması için daha geniş bir siyasi çerçeve oluşturuyor.

Yerel halk ve şirketler açısından en somut değişiklikler, münferit projeler ve anlaşmalar yoluyla hayata geçecek: yenilenebilir elektrik, daha verimli limanlar, eğitim fırsatları, sağlık alanında daha güçlü iş birliği ve Güneydoğu Asya ile Avrupa arasında daha kolay ticari bağlantılar. Liderler, bakanlıkları ve kurumları taahhütleri somut çalışmalara dönüştürmekle görevlendirdi.

Reklam

Diplomatik ilişkilerden daha kapsamlı bir ortaklığa

Vietnam ve Danimarka, 25 Kasım 1971'de diplomatik ilişkiler kurdu. Vietnam Dışişleri Bakanı Le Hoai Trung, Vietnam hâlâ savaş halindeyken Danimarka'nın bu ilişkileri kuran ilk Batılı ülkeler arasında yer aldığını hatırlattı.

İlişki daha sonra geleneksel kalkınma iş birliğinden yatırım, teknoloji ve ortak ekonomik çıkarlara odaklanan bir ortaklığa dönüştü. Yeni anlaşma, iş birliğini sıfırdan başlatmak yerine daha önceki iki çerçeveyi temel alıyor.

  • 25 Kasım 1971: Vietnam ve Danimarka diplomatik ilişkiler kurdu.
  • 2013: Ülkeler Kapsamlı Ortaklık kurdu.
  • 2023: Yeşil Stratejik Ortaklık kuruldu.
  • 19-21 Ekim 2026: Lam, Danimarka'ya resmî ziyarette bulundu.
  • 20 Ekim 2026: Lam ve Frederiksen, Kopenhag'da Kapsamlı Stratejik Ortaklığı kabul etti.

2023 çerçevesi, iş birliğini yeşil dönüşüme odaklamıştı. 2026 anlaşması enerji ve iklim eylemini merkezde tutarken ilişkiyi güvenlik, bilim, sağlık, eğitim ve kamu kurumları arasındaki iş birliğini de kapsayacak şekilde genişletiyor.

Siyasi temaslar da artacak. Açıklamada üst düzey ziyaretlerin artırılması, dışişleri bakanlıkları arasındaki istişarelerin sürdürülmesi ve parlamentolar arası ilişkilerin güçlendirilmesi çağrısı yapılıyor. Parlamenterlerin yasalar konusunda deneyim paylaşması, ikili anlaşmaların uygulanışını izlemesi ve komiteler ile parlamentolar arası dostluk grupları aracılığıyla temasları sürdürmesi bekleniyor.

Ticaret planlarında pazara erişim ve yerel tedarikçiler öne çıkıyor

Vietnam ve Danimarka, ticaret ve yatırımı ortaklığın temel unsurları olarak belirledi. İki ülke, engelleri kaldırma, karşılıklı ticareti artırma ve merkezinde Dünya Ticaret Örgütü'nün bulunduğu açık bir uluslararası ticaret sistemini destekleme sözü verdi.

EVFTA olarak bilinen AB-Vietnam Serbest Ticaret Anlaşması, temel ticaret çerçevesi olmayı sürdürüyor. İki hükümet de anlaşmanın uygulanmasını memnuniyetle karşılarken, AB üyesi olup AB-Vietnam Yatırımın Korunması Anlaşması'nı henüz onaylamayan ülkeleri bunu yapmaya çağırdı. Söz konusu anlaşma yatırımların korunmasını düzenlerken EVFTA ticari ilişkileri belirliyor.

Vietnamlı tedarikçi ağları özel bir öncelik taşıyor. Tedarikçi ağı, bir ürünün üretilmesi ve teslim edilmesi için gereken malzemeleri, parçaları ve hizmetleri sağlayan şirketleri birbirine bağlıyor. Yerel şirketlerin uluslararası üreticilerin ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olunması, yabancı yatırımla bağlantılı işlerin ve gelirin daha büyük bölümünün Vietnam'da kalmasını sağlayabilir.

Ülkeler ayrıca işletmelerin AB ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği pazarlarına, yeşil teknolojiler ve çevre dostu ürünler de dâhil olmak üzere, daha iyi erişmesini istiyor. Planlar, yatırımı yalnızca yeni fabrikaların inşası olarak ele almak yerine araştırma, iş gücü eğitimi ve tedarik zincirlerini birbiriyle ilişkilendiriyor.

Reklam

Danimarka şirketleri yeni yatırımlar için zemin oluşturuyor

Vietnam'da faaliyet gösteren Danimarka şirketleri arasında LEGO, Maersk, Pandora, Carlsberg ve Vestas sayıldı. Bu şirketlerin varlığı; imalat, deniz taşımacılığı, tüketici ürünleri ve yenilenebilir enerji alanlarında yatırım gündemine bir temel sağlıyor.

Frederiksen, Danimarka şirketlerinin ileri teknoloji, çevre dostu yöntemler ve daha yüksek ekonomik değer yaratan faaliyetleri içeren projelerle ülkedeki varlıklarını genişletmesini destekledi. Lam ise ortaklığı projelere dönüştürmek için politika diyaloğunun ve yatırım teşviklerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Rasmussen'in Danimarka'yı Vietnam'daki en büyük ikinci Avrupalı yatırımcı yapma hedefi, bu gündeme ölçülebilir bir yön kazandırıyor. Açıklamada bu konuma ulaşmak için herhangi bir takvim ya da yatırım tutarı belirtilmedi. İkili ticaret için sayısal bir hedef ya da yeni ulaşım güzergâhlarının açılış tarihleri de açıklanmadı.

Önerilen yaklaşım, yabancı yatırımları Vietnamlı şirketlerin güçlendirilmesiyle bir araya getiriyor. Araştırma ortaklıkları, beceri eğitimi ve tedarikçi geliştirme çalışmaları, yeni projelerin ülke ekonomisinin geneliyle bağlantı kurmasına yardımcı olacak. Yatırım yapmayı değerlendiren şirketler açısından bakanlıklar ve yerel yönetimler arasındaki iş birliği, bu planların hayata geçirilmesinin bir parçası olacak.

Enerji gündeminin temelinde açık deniz rüzgârı ve finansman var

Danimarka, Vietnam'ın yenilenebilir enerji geliştirmesine, enerjiyi daha verimli kullanmasına ve 2050'ye kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmasına yardımcı olmak için deneyim ve teknoloji paylaşma sözü verdi. Net sıfır, atmosfere salınan sera gazı miktarının atmosferden uzaklaştırılan miktarla dengelenmesi anlamına geliyor.

Lam, Vietnam'ın politika çerçevesinin iyileştirilmesi, yeşil finansmanın artırılması ve özellikle açık deniz rüzgâr enerjisi alanında büyük ölçekli yenilenebilir enerji projelerinin geliştirilmesi için Danimarka'dan destek istedi. Yeşil finansman, temiz enerji, emisyonların azaltılması ve iklim değişikliğine uyum gibi faaliyetlere yönlendirilen kaynakları ifade ediyor.

Görüşmelerde teknoloji, onu kullanmak için gereken koşullarla birlikte ele alınıyor. Açık deniz rüzgâr enerjisi projeleri; ekipman, uygun kurallar ve denizdeki projeler için finansman gerektiriyor. Limanlar, deniz taşımacılığı ve iş gücü becerileri konularındaki iş birliği bu hedefle doğrudan bağlantılı; çünkü rüzgâr enerjisi projeleri için taşıma, kurulum ve bakım hizmetleri gerekiyor.

Vietnam, Adil Enerji Dönüşümü Ortaklığı'nın (JETP) uygulanması için de destek istedi. Adil dönüşüm, daha temiz enerjiye geçişin, enerji üretimi ve istihdamdaki değişimlerden etkilenen insanlar ve topluluklar için uygulanabilir olmasını amaçlıyor.

Daha kapsamlı iş birliği çerçevesi, enerji ve yeşil büyüme çalışmalarını destekleyen mekanizmalar arasında Danimarka-Vietnam Enerji Ortaklığı Programı'nı ve P4G'yi sayıyor. İki hükümet ayrıca iklim değişikliğine uyum ve malzemelerin yeniden kullanım, onarım ve geri dönüşüm yoluyla kullanımda tutulmasını amaçlayan döngüsel ekonomiye bağlılıklarını ortaya koydu.

Reklam

Limanlar, deniz taşımacılığı ve olası direkt uçuşlar

Vietnam'ın limanları ve lojistik ağı, anlaşmanın bir diğer önemli unsurunu oluşturuyor. Liderler; üretim merkezlerini pazarlara bağlayan deniz limanları, lojistik merkezleri, ulaşım altyapısı, daha çevreci deniz taşımacılığı ve koridorlar konularında iş birliğini destekledi.

Lojistik, malların taşınması ve depolanmasının düzenlenmesidir. Bir üretici için bu; parçaların fabrikaya ulaştırılmasını, stokların tutulmasını ve bitmiş ürünlerin müşteriye teslim edilmesini kapsar. Daha iyi bağlantılar, Vietnamlı tedarikçilerin ticaret gündeminde hedeflenen uluslararası üretim ağlarına daha etkili biçimde katılmasına yardımcı olabilir.

Ülkeler deniz, hava, kara ve demir yolu taşımacılığında iş birliği olanaklarını araştırma konusunda anlaştı. Ayrıca Vietnam ile Danimarka arasında doğrudan uçuşların yanı sıra Kuzey Avrupa'daki diğer destinasyonlara elverişli bağlantılar kurulması için hava yolu şirketlerini teşvik edecekler.

Bu ulaşım planları farklı gruplara hitap ediyor. Yük taşımacılığı bağlantıları ihracatçılar ve üreticiler için önem taşırken, hava ulaşımı iş seyahati yapanlara, turistlere ve ailelere hizmet edecek. Daha çevreci deniz taşımacılığı, ticari ulaşım gündemini ülkelerin iklim taahhütleriyle birleştiriyor.

Deniz güvenliği daha kapsamlı ilişkinin parçası oluyor

Ortak açıklamada ikili deniz güvenliği diyaloğu çağrısı yapılıyor ve ASEAN Sahil Güvenlik Forumu bölgesel iş birliği platformu olarak tanınıyor. Açıklama ayrıca arama kurtarma, insani yardım ve afet müdahalesi konularında bilgi ve deneyim paylaşımını destekliyor.

Vietnam ve Danimarka, Güney Çin Denizi dâhil olmak üzere seyrüsefer ve uçuş serbestisi, denizde emniyet ve güvenlik ile engelsiz ticarete desteklerini yineledi. Ülkeler, denizdeki faaliyetleri düzenleyen hukuki çerçeve olarak 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (UNCLOS) atıfta bulundu.

İki hükümet de anlaşmazlıkların tehdit veya güç kullanımı olmadan barışçıl biçimde çözülmesini destekledi. Ayrıca 2002 tarihli Güney Çin Denizi'nde Tarafların Davranışlarına İlişkin Bildiri'nin eksiksiz uygulanmasına ve uluslararası hukukla uyumlu, etkili bir davranış kuralları bütünü üzerinde ilerleme sağlanmasına destek verdi.

Danimarka, mümkün olduğu durumlarda deniz bağlantıları ve güvenliği konusunda ASEAN'ın çabalarına destek vermeye hazır olduğunu belirtti. Vietnam ise Danimarka ile ASEAN arasında daha yakın iş birliği için köprü görevi görmeyi önerdi. Açıklamada bu taahhütler, Birleşmiş Milletler nezdinde daha güçlü eşgüdüm, insan hakları sözleşmelerine saygı ve Vietnam-AB İnsan Hakları Diyaloğu'nun her yıl sürdürülmesine verilen destekle birlikte yer alıyor.

Reklam

Araştırma, sağlık ve eğitimde somut öncelikler belirleniyor

Yapay zekâ, kuantum teknolojisi, biyoteknoloji, biyotıp ve dijital teknolojiler; ortak araştırma, pratik uygulamalar ve teknoloji transferi yapılacak alanlar olarak belirlendi. Ülkeler, üniversiteler, araştırma enstitüleri, inovasyon merkezleri ve işletmeler arasında daha yakın ilişkiler kurulmasını istiyor.

Teknoloji transferi, başka bir kuruluşun uygulamada kullanabilmesi için bilgi ve yöntemlerin paylaşılması anlamına geliyor. Eğitim vurgusu ise bu hedefi yeni ekipmanları kullanacak, araştırma yapacak ve ürün geliştirecek insan kaynağı ihtiyacına bağlıyor.

Sağlık alanındaki iş birliği, diyabet ve hipertansiyon, yani yüksek tansiyon gibi bulaşıcı olmayan hastalıkları kapsıyor. Bu hastalıklar genellikle tek seferlik bir tedavi sürecinden ziyade sürekli bakım gerektiriyor. Bu nedenle anlaşma, kurumların iş birliğini düzenleyebileceği somut sağlık başlıkları belirliyor.

Antimikrobiyal direnç de bir diğer öncelik. Mikropların ilaçlarla tedavisinin zorlaşması ve enfeksiyonların kontrolünün güçleşmesi durumunu ifade ediyor. Çerçevede, Antimikrobiyal Direnç Çözümleri Uluslararası Merkezi (ICARS), iş birliğiyle ilgili mekanizmalar arasında sayılıyor.

Eğitim taahhütleri, yüksek nitelikli uzmanların yetiştirilmesinin yanı sıra teknik ve mesleki eğitimi de kapsıyor. Danida Burs Merkezi hibeleri de iş birliği çerçevesinde yer alıyor. Tarım, istatistik, akıllı kentleşme ve yerel yönetimler arasındaki temaslar ise gündemi dışişleri bakanlıklarının ötesine, kamu kurumlarının çalışmalarına taşıyor.

Toplumsal bağlar ve takip ziyaretleri uygulamayı destekliyor

Danimarka'da 18 binden fazla Vietnamlı yaşıyor. Frederiksen, topluluğun Danimarka toplumuna ve iki ülke arasındaki ilişkilere katkılarını ve topluma uyumunu övdü. Lam, ziyareti sırasında Danimarka-Vietnam Dostluk Derneği temsilcileri, büyükelçilik çalışanları ve Danimarka, İzlanda ile İsveç'in güneyindeki Vietnam topluluklarının temsilcileriyle bir araya geldi.

Açıklamada seyahat düzenlemelerine de yer veriliyor. Ülkeler, biyometrik veri içeren diplomatik pasaport sahiplerinin vize zorunluluğundan muaf tutulmasını öngören bir anlaşma olasılığını araştıracak. Ayrıca Ho Chi Minh Kenti'ndeki Danimarka Başkonsolosluğu'nun açılmasını, genişleyen ikili temsil ağının bir parçası olarak memnuniyetle karşıladılar.

Yıldönümü dolayısıyla 20 Ekim akşamı Kopenhag'da düzenlenen dostluk konserine 10. Frederik ve Kraliçe Mary de katıldı. Lam ve heyeti, 10 binden fazla sanat eseri ve tarihî objeye ev sahipliği yapan Ny Carlsberg Glyptotek müzesini de ziyaret etti.

Frederiksen, Lam'ın Vietnam'ı ziyaret etme davetini kabul etti. Bundan sonraki çalışmalar, anlaşmayı uygulamakla görevli bakanlıklar, kurumlar, işletmeler ve diğer kuruluşlara düşüyor. Enerji projeleri, tedarikçilerin geliştirilmesi, araştırma bağlantıları ve kamu hizmetlerinin bir araya gelmesi, diplomatik düzeydeki yükselişi somut sonuçlara dönüştürmek için çeşitli alanlar sunuyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Vietnam ve Danimarka, 20 Ekim 2026'da Kopenhag'da Kapsamlı Stratejik Ortaklık kurdu.
  • Danimarka, Fransa'nın ardından Vietnam'la bu düzeyde ortaklık kuran ikinci AB üyesi ve İskandinav bölgesindeki ilk ülke oldu.
  • Ticaret öncelikleri arasında EVFTA'nın uygulanması, Vietnamlı tedarikçilerin güçlendirilmesi ve ileri teknoloji ile yeşil sektörlere yatırım yapılmasının teşvik edilmesi yer alıyor.
  • Enerji iş birliği yenilenebilir enerji, açık deniz rüzgârı, yeşil finansman ve Vietnam'ın 2050 net sıfır hedefi üzerine yoğunlaşıyor.
  • Anlaşma limanlar, deniz güvenliği, araştırma, sağlık ve mesleki eğitimi de kapsıyor.
  • Lam, 10'dan fazla iş birliği belgesinin imzalandığını söylerken Danimarka, Vietnam'daki en büyük ikinci Avrupalı yatırımcı olmayı hedeflediğini açıkladı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir