Genç Hintli Kadınlarda Meme Kanseri: Uyarı İşaretleri, Tarama Açıkları ve Gecikmelerin Önemi

11 dakikalık okuma
Breast Cancer in Younger Indian Women: Warning Signs, Screening Gaps and Why Delays Matter

Ağrısız bir kitle de acil değerlendirme gerektirebilir

IIT Madras ve AIIMS Delhi'nin ön araştırmasına katılan 102 kadından 75'i daha önce meme kanseri taramasından geçmemişti. Bu 75 kadının 45'i herhangi bir belirti yaşamadığını söyledi. Katılımcıların ortanca yaşı 38'di. Bu da meme sağlığıyla ilgili yaygın bir yanlış inanışın, birçok kadının endişelenmek için kendini henüz çok genç gördüğü yaşlarda etkili olduğunu gösteriyor.

İçindekiler
  1. Ağrısız bir kitle de acil değerlendirme gerektirebilir
  2. Rakamlar genç kadınlar hakkında ne söylüyor?
  3. Kitle dışında dikkat edilmesi gereken değişiklikler
  4. Kendini iyi hissetmek taramayı neden geciktirebilir?
  5. Taramaya ne zaman başlanmalı?
  6. Aile öyküsü kişiye özel bir plan oluşturmaya yardımcı olabilir
  7. Uzaklık, mahremiyet ve maliyet başvuruyu geciktiriyor
  8. Anormalliğin saptanması yalnızca başlangıç
  9. Tedavi, yaşamı korumanın ötesinde kazanımlar sağlayabilir
  10. Bakım için zaman ayırmak pratik destek gerektirir
  11. Öne Çıkanlar

Tarama, herhangi bir belirtisi olmayan kişilerde kanseri araştırır. Yeni bir kitle, meme başında değişiklik veya ciltte kalıcı bir değişiklik, kadın rutin tarama için önerilen yaşa ulaşmış olsun ya da olmasın, tıbbi değerlendirme gerektirir.

Hindistan'daki hastalık yükü önemli boyutta. Hindistan Tıbbi Araştırmalar Konseyi (ICMR) ile Hastalık Bilgilendirme ve Araştırma Ulusal Merkezi, 2020'de kadınlarda yaklaşık 200.000 meme kanseri vakası olduğunu tahmin etti. 18 Ağustos 2020'de yayımlanan kanser kayıt sistemi duyurusu, katılımcı kayıt merkezlerinin çoğunda meme kanseri görülme sıklığının arttığını ve meme bölgesine ya da yakındaki dokulara yayılmış kanserlerin oranının yükseldiğini de kaydetti.

Pune'daki Ruby Hall Clinic'te radyasyon onkoloğu olan Dr. Mansi Munshi, kanserin mutlaka ağrıya yol açtığı inancının doktora başvurmayı geciktirebildiğini söylüyor. Uyarısı açık:

Meme kanseri her zaman ağrı yapmaz; ağrıyı beklemek tanının gecikmesine yol açabilir.

Meme kitlelerinin çoğu kanser değildir. Yine de yeni ya da olağandışı bir değişikliği, nedenini ağrıya, yaşa veya aile öyküsüne bakarak kişinin kendisinin değerlendirmesine bırakmak yerine bir sağlık uzmanı incelemelidir. İş, çocuklar ve diğer sorumluluklar arasında denge kurmaya çalışan genç kadınlar için bu randevuyu almak, önemli sonuçlar doğurabilecek ilk adım olabilir.

Reklam

Rakamlar genç kadınlar hakkında ne söylüyor?

Hintli meme kanseri hastalarının neredeyse yarısının 50 yaşın altında olduğu iddiası, 2024'te 200.000'den fazla tanı konulduğu yönündeki tahminlerle birlikte sıkça dile getiriliyor. Ancak bu yaş oranını kesin olarak destekleyen ulusal bir veri seti iddiayla birlikte sunulmadı. Daha sağlam olan pratik mesaj şu: Risk yaşla birlikte genel olarak artsa da menopoz öncesinde de meme kanseri görülebilir.

Dr. Rajeev Agarwal'ın tıbbi incelemesinden geçen ve 15 Nisan 2025'te güncellenen Medanta'nın meme kanseri bilgilendirmesi, hastalığın en sık 50-64 yaşları arasında görüldüğünü belirtiyor. Bununla birlikte, genç hastalar da bazen aile kurmayı planlarken ya da çocuklarını büyütürken bu hastalıkla karşılaşıyor.

Indore ve Ujjain'de anlatılan vakalar arasında 30, 33 ve 35 yaşlarındaki kadınlar yer alıyor. 35 yaşındaki kadın, meme kitlesini başlangıçta önemsemedi; kitle geçmeyince muayene olmaya karar verdi. 33 yaşındaki kadının anne tarafından büyükannesinde kanser öyküsü bulunması inceleme yapılmasına yol açtı ve genetik test, kalıtsal bir nedeni ortaya çıkardı.

Hindistan'a ilişkin rakamları değerlendirirken tarih ve tanımları da göz önünde bulundurmak gerekiyor. ICMR'nin 2020 için tahmin ettiği 200.000 meme kanseri vakası, her iki cinsiyette görülen tüm kanser vakalarının yüzde 14,8'ini oluşturuyordu. Medanta ise farklı bir payda kullanarak meme kanserinin kadınlardaki kanserlerin yüzde 14'ünü oluşturduğunu belirtiyor.

  • 18 Ağustos 2020: ICMR ve NCDIR, 28 nüfus temelli kayıt merkezi ile 58 hastane kayıt merkezinden alınan verilere dayanan tahminleri yayımladı.
  • 2023: Tamil Nadu'da kadınlarda 49.225 yeni kanser vakası kaydedildi; bunların yaklaşık 10'da 3'ünü meme kanseri oluşturdu.
  • 15 Nisan 2025: Medanta, meme kanserinin uyarı işaretlerine ilişkin bilgilendirmesini güncelledi.

Kitle dışında dikkat edilmesi gereken değişiklikler

Meme ya da koltuk altında yeni bir kitle, sağlık hizmetine başvurmak için önemli bir nedendir; ancak meme kanseri başka değişikliklere de yol açabilir. Munshi ve cerrahi onkolog Dr. Ritesh Tapkire, kadınlara memenin nasıl hissettirdiğinin yanı sıra görünümündeki değişikliklere de dikkat etmelerini öneriyor.

  • Meme, koltuk altı veya köprücük kemiği yakınında yeni bir kitle ya da kalınlaşmış bir bölge.
  • Meme boyutunda, şeklinde veya şişliğinde kalıcı ya da ani bir değişiklik.
  • Ciltte çukurlaşma, büzüşme, kalınlaşma, kızarıklık ya da portakal kabuğunu andıran bir doku.
  • Meme başının yeni içe dönmesi.
  • Özellikle kanlı, olağandışı meme başı akıntısı.
  • Meme başında veya çevresinde kalıcı pullanma, soyulma, tahriş ya da değişiklik.
  • Birçok kanser ağrısız olsa da meme veya meme başında kalıcı ağrı.

Medanta, memedeki damarların yeni belirginleşmesini ve tüm memede açıklanamayan şişliği de değerlendirilmesi gereken değişiklikler arasında sayıyor. Bilgilendirmede yorgunluk ve genel ağrılar da özellikle ileri evre hastalıkta görülebilecek belirtiler olarak sıralanıyor. Bu yaygın belirtilerin pek çok olası nedeni vardır; tıbbi değerlendirmede meme değişiklikleriyle birlikte bu belirtiler de incelenebilir.

Adet döngüleri, enfeksiyonlar, kistler ve kanser dışı başka durumlar da meme dokusunu etkileyebilir. Memelerin olağan görünümünü ve hissini tanımak, kişinin yeni bir değişikliği fark etmesine yardımcı olur. Hangi muayene ya da testlerin gerekli olduğuna ise bir sağlık uzmanı karar verir.

Reklam

Kendini iyi hissetmek taramayı neden geciktirebilir?

IIT Madras ve AIIMS Delhi'nin araştırması, kitleyi fark etmekle diğer belirtileri fark etmek arasında bir boşluk olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 72,5'i kitleyi veya kalınlaşmayı tanırken yüzde 45,1'i kızarıklık ya da cilt dokusundaki değişiklikleri tanıyabildi. Yalnızca yüzde 37,3'ü meme başı veya meme derisindeki soyulma ya da pullanmayı tanıdı.

Daha önce taramadan geçmemiş kadınların 75'inden 45'i, yani yüzde 60'ı, herhangi bir belirti yaşamamış olmasını gerekçe gösterdi. Araştırmacılar çalışmayı ön araştırma olarak nitelendirdi ve Chennai'deki kadınları temsil edebilmesi için daha geniş bir örnekleme ihtiyaç olduğunu belirtti.

Araştırmada görev alan, kıdemli danışman radyolog ve Hindistan Meme Görüntüleme Derneği'nin eski başkanı Dr. Bagyam Raghavan, taramanın kendini sağlıklı hisseden ve sağlıklı görünen kadınlara yönelik olduğunu açıklıyor. Belirtiler ortaya çıktığında yapılması gereken, bir sonraki rutin tarama randevusunu beklemek değil, belirtileri araştırmaktır.

Tarama hizmetlerine erişim, kadınların bu hizmetleri kullanırken kendilerini rahat hissedip hissetmemesine de bağlı. Araştırmaya katılanların dörtte üçü kadın bir sağlık çalışanını tercih etti. Raghavan, bu ihtiyaçları gözeten hizmetler çağrısında bulundu:

Hizmetler karşılanabilir maliyette olmalı; kadınların tercih ettiği yerlerde kadın doktorlar ve teknisyenler bulunmalı, ayrıca mahremiyet, saygınlık ve rahatlık sağlanmalı.

Tamil Nadu'nun kayıt verileri erişimin neden önemli olduğunu gösteriyor. 2023'te meme kanseri görülme sıklığı, her 100.000 kadında 35,6 vakaydı; rahim ağzı kanserinde bu sayı 15,7'ydi. Meme kanseri oranı iki katından fazlaydı. Eyalette kadınlarda kaydedilen toplam yeni kanser vakası 2019'da 42.852 iken 2023'te 49.225'e yükseldi; artış yaklaşık yüzde 15 oldu.

Taramaya ne zaman başlanmalı?

Bangalore'daki Apollo Cancer Centre'da medikal onkoloji kıdemli danışmanı Dr. Sangeetha K. Parthiban, taramaya 40 yaşında başlanmasını, riski daha yüksek kadınların ise daha erken başlamasını öneriyor. Indore'da danışman medikal onkolog olan Dr. Pranjil Mandloi, ortalama risk taşıyan kadınlara 40 yaşından sonra mamografi konusunu doktorlarıyla görüşmelerini öneriyor. Başlama yaşı ve tarama aralığı, kişisel risklere ve geçerli önerilere göre belirlenmeli.

Mamografi, meme dokusunu incelemek için düşük dozda X ışını kullanır. Görüntü almak amacıyla meme kısa süreyle iki plaka arasında sıkıştırılır. Ultrason, anormalliklerin araştırılmasına yardımcı olabilir ve genç kadınlarda ya da gebelik sırasında kullanışlıdır. Yüksek risk taşıyan kadınların tarama programına manyetik alan kullanan MR da eklenebilir.

Mandloi, kalıtsal riski özellikle yüksek bazı kadınlara 25 yaşından itibaren MR taramasına başlamalarının önerilebileceğini söylüyor. Böyle bir program için uzman değerlendirmesi gerekir. Belirti gösteren bir kadın, 40 yaşından çok daha genç olsa bile, her yaşta değerlendirilmelidir.

Hindistan'daki hizmetlerin bir diğer bileşeni de eğitimli bir sağlık çalışanının yaptığı klinik meme muayenesidir. Tata Memorial Centre'ın 151.538 kadını kapsayan araştırmasında, ana analizden sonra yapılan bir incelemede 50 yaş ve üzerindeki kadınlarda meme kanserinden ölüm oranında yaklaşık yüzde 30 düşüş bulundu. Tüm yaş gruplarındaki düşüş yaklaşık yüzde 15'ti ve istatistiksel açıdan kesin değildi. 50 yaş altındakilerde ölüm oranında düşüş saptanmadı.

Reklam

Aile öyküsü kişiye özel bir plan oluşturmaya yardımcı olabilir

BRCA1 ve BRCA2, hasarlı DNA'nın onarılmasında rol oynayan genlerdir. Bu genlerdeki bazı kalıtsal değişiklikler meme ve yumurtalık kanseri riskini artırır. Genetik danışmanlık, kişinin test yaptırmasının uygun olup olmadığını, sonuçların ne anlama gelebileceğini ve akrabalarının nasıl etkilenebileceğini anlamasına yardımcı olur.

Özellikle genç yaşlarda meme veya yumurtalık kanseri geçirmiş yakın akrabaların bulunduğu güçlü bir aile öyküsü, bu konunun görüşülmesini gerektirir. Cleveland Clinic'te hematoloji ve medikal onkoloji bölümü başkanı Dr. Jame Abraham, genç yaşta meme kanseri tanısı alanları ve üçlü negatif meme kanseri olan kişileri de kalıtsal risk açısından değerlendirilmesi gereken gruplar arasında gösteriyor.

Üçlü negatif meme kanserinde tedaviye yön vermek için yaygın olarak değerlendirilen üç özellik bulunmaz: östrojen reseptörleri, progesteron reseptörleri ve fazla miktarda HER2 proteini. Tümörün bu özellikler açısından test edilmesi, doktorların uygun ilaçları seçmesine yardımcı olur.

Meme kanseri tanısı alan pek çok kadının bilinen bir aile öyküsü yoktur. Munshi ile Gurugram'daki Fortis Memorial Research Institute'ta medikal onkoloji direktörü olan Dr. Ankur Bahl, bir yakınında hastalık görülüp görülmediğine bakılmaksızın belirtilere ve kişisel risklere dikkat edilmesini öneriyor.

Gurugram'daki Artemis Hospital'da cerrahi onkoloji ve meme cerrahisi bölümü başkanı Dr. Deepak Jha'ya göre fiziksel aktivite, sağlıklı kiloyu koruma, alkolden ve tütünden kaçınma ve emzirme, riskin azalmasıyla ilişkilidir. Mandloi, düzenli egzersiz yapan kadınlarda, hareketsiz kadınlara kıyasla riskin yaklaşık yüzde 8-12 daha düşük olduğunu belirtiyor. Risk azaltıcı önlemler, uygun tarama ve belirtilere zamanında dikkat edilmesiyle birlikte yürütülmelidir.

Uzaklık, mahremiyet ve maliyet başvuruyu geciktiriyor

Asian Hospital'da medikal onkoloji kıdemli danışmanı ve III. ünite başkanı Dr. Bharat Patodiya, mamografi hizmetlerine erişimin eşit olmadığını; merkezlerin büyük şehirlerde ve özel hastanelerde yoğunlaştığını söylüyor. Küçük yerleşimlerdeki kadınlar uzun yolculuklarla, mahremiyetin sınırlı olmasıyla ve eğitimli kadın teknisyen eksikliğiyle karşılaşabiliyor.

Şehirlerde yaşayan kadınların karşılaştığı engeller farklı olabiliyor: maliyet, utanma, radyasyon endişesi, işlem sırasında memenin sıkıştırılmasından duyulan rahatsızlık ve işten ya da aile sorumluluklarından zaman ayırmanın zorluğu. Aakash Healthcare Superspeciality Hospital'da cerrahi onkoloji direktörü Dr. Arun Kumar Giri, korku ve diğer sorumlulukların bakımı, hastalık yakındaki lenf düğümlerine ulaşana kadar erteleyebildiğini söylüyor.

Parthiban'ın aktardığı rakamlara göre Karnataka'da 2023'te yaklaşık 14.484 yeni meme kanseri vakası kaydedildi ve meme kanseriyle ilişkili 5.388 ölüm görüldü. Bu yıllık toplamlar, taramanın tanı ve tedaviyle bağlantılı olması gereken sağlık hizmetleri üzerindeki baskıyı ortaya koyuyor.

Ulusal hizmetler arasında Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Önlenmesi ve Kontrolü Ulusal Programı, Ayushman Arogya Mandir merkezleri ve ASHA çalışanları yer alıyor. Abraham, kadınların muayeneden sonraki bakım hizmetlerine kadar izleyebileceği açık bir yol olması için düzenli davetler, hatırlatmalar ve takip sistemi kurulmasını savunuyor.

Reklam

Anormalliğin saptanması yalnızca başlangıç

Apollo'nun Chennai bölgesinde radyoloji ve girişimsel radyoloji klinik hizmetleri başkanı Dr. Navin Gnanasekaran, GLOBOCAN 2024 olarak adlandırılan tahminlere göre Hindistan'da her yıl yaklaşık 237.000 meme kanseri tanısı konulduğunu ve 96.000 ölüm gerçekleştiğini belirtiyor. Erken tanı için görüntüleme, biyopsi, laboratuvar testleri ve uzmanların kararlarını birbirine bağlayan güvenilir bir tedavi sürecine ihtiyaç olduğunu savunuyor.

Gnanasekaran, 40-60 yaşlarındaki kadınlara iki yılda bir mamografi daveti gönderilmesini, programın 20 ilçede başlatılmasını ve üç yıl sonra tanı sırasındaki evrelerdeki değişimin değerlendirilmesini öneriyor. Bu, duyurulmuş ulusal bir tarama programı değil, kendisinin önerdiği bir programdır.

Önerisi; mobil hizmetleri, ulaşım düzenlemelerini, görüntülerin uzaktan incelenmesini ve her kadının bakım sürecini tamamlamasına yardımcı olacak bir yönlendiriciyi de kapsıyor. Gnanasekaran'a göre yapay zekâ, radyologların görüntüleri incelemesine yardımcı olabilir. Ancak bu araçlar önce Hintli kadınlardan alınan görüntülerle doğrulanmalı ve her raporu bir radyolog imzalamalıdır.

Patodiya ayrıca kanserle ilişkili küçük RNA sinyallerini araştıran kan testleri üzerine çalışmaları ele alıyor. Bu testleri, gerektiğinde mamografi ve klinik muayeneyi korurken erken tanıya ek bir seçenek olabilecek yöntemler olarak tanımlıyor. Rutin kullanım için herhangi bir takvim belirtilmiyor.

Kan testlerinin, ileri evre meme kanseri tanısı almış bazı hastalar için başka bir kullanım alanı da var. Mandloi'ye göre sıvı biyopsi, tümörle ilişkili genetik değişiklikleri belirleyerek tedavi seçimine yardımcı olabilir. Buradaki klinik soru, mevcut bir kanserde hangi ilacın işe yarayabileceğidir.

Tedavi, yaşamı korumanın ötesinde kazanımlar sağlayabilir

Max Healthcare radyasyon onkolojisi birimi başkan yardımcısı ve bölüm başkanı Dr. Charu Garg, uygun hastalarda meme koruyucu cerrahinin ardından uygulanan radyoterapinin mastektomiyle benzer sonuçlar sağlayabileceğini söylüyor. Meme koruyucu cerrahi, memenin büyük bölümünü koruyarak kanseri çıkarırken mastektomide meme alınır.

Radyoterapi planlamasında tümör, daha önce geçirilen ameliyatlar ve hastanın sağlık durumu dikkate alınabilir. Garg, uygun tedavilerde nefesin tutulmasından yararlanarak kalbi korumaya yardımcı olan derin nefes tutma tekniğinin yanı sıra konumlandırma ve tedaviyi iyileştiren yüzey kılavuzluğundan ve görüntülemeden söz ediyor. Uygun hastalarda daha kısa tedavi programları hastaneye gidip gelme sayısını azaltabilir.

İlaçlar da kanserin biyolojisine göre seçilir. Hormon tedavisi, hormon sinyallerine yanıt veren kanserleri tedavi eder. Hedefe yönelik ilaçlar tümörün belirli özelliklerine etki ederken immünoterapi, seçilmiş vakalarda bağışıklık sisteminin kansere saldırmasına yardımcı olur. Mandloi'ye göre uygun değerlendirme sonrasında hormon reseptörü pozitif ve düşük riskli tümörü olan bazı hastalar kemoterapi görmeyebilir.

Genç hastaların tedavi başlamadan önce doğurganlık konusunda danışmanlık alması gerekebilir. Indore'daki 30 yaşındaki kadın, tanısının yanında ileride anne olma konusunu da düşünmek zorunda kaldı. Kişisel koşullarına ve tedavi planına bağlı olarak yumurta veya embriyo dondurma bir seçenek olabilir.

Reklam

Bakım için zaman ayırmak pratik destek gerektirir

Meme kanseri tedavisinden sonra bazı kadınların hamile kalması mümkündür; ancak zamanlama kanserin türüne, evresine ve kullanılan ilaçlara bağlıdır. Tedavi öncesinde doğurganlığı görüşmek, hastalara ve uzmanlara doğurganlığın korunması seçeneklerini değerlendirme ve kanser tedavisini üreme sağlığı hizmetleriyle koordine etme fırsatı verir.

Aileler ve işverenler de gecikmeleri somut yollarla azaltabilir. Jha, bir randevuya eşlik etmeyi, yargılamadan dinlemeyi ve tanı ile tedavi sırasında pratik destek sağlamayı öneriyor. Giri ise farkındalık çalışmalarının yıl boyunca iş yerlerine, yerleşim yerlerine, anganwadilere ve ailelere ulaşması gerektiğini savunuyor.

Yeni bir kitle fark eden bir kadın için ilk yapılması gereken, ağrı oluşmasını beklemek veya yaşının kendisini koruduğunu varsaymak yerine muayene ayarlamaktır. Belirtisi olmayan bir kadın ise yaşına, aile öyküsüne ve diğer risklerine uygun bir tarama planını görüşmelidir. Her iki durumda da anormal bir bulgudan tedaviye kadar süreci sürdürebilen, erişilebilir ve karşılanabilir maliyetli hizmetlere ihtiyaç vardır.

Öne Çıkanlar

  • Ağrısız bir kitle, meme başında yeni bir değişiklik, ciltte çukurlaşma veya memede kalıcı bir değişiklik, her yaşta tıbbi değerlendirme gerektirir.
  • 102 kadının katıldığı ön araştırmada 75 kadın daha önce taramadan geçmemişti; bunların 45'i herhangi bir belirtisi olmadığını söyledi.
  • Tarama, belirtisi olmayan kişilere yöneliktir. Doktorlar mamografiyi 40 yaş civarında görüşmeyi, yüksek risk taşıyan bazı kadınların ise daha erken başlamasını öneriyor.
  • Güçlü bir aile öyküsü veya genç yaşta konulan bir tanı, genetik danışmanlık ve test yapılmasını gündeme getirebilir.
  • Uzaklık, maliyet, mahremiyet ve kadın sağlık çalışanlarına erişim, kadınların bakım alıp almamasını etkileyebilir.
  • Tedavi, tümörün türüne ve evresine bağlıdır. Doğurganlıkla ilgili kaygılar tedavi başlamadan önce görüşülmelidir.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir