Ev Hapsi Kuralları Tamamlanmak Üzere, 50 Milyon RM’lik Cezası Ödenmeyen Necib Hapiste Kalmaya Devam Ediyor

9 dakikalık okuma
Najib Remains in Prison as House Arrest Rules Near Completion and RM50 Million Fine Goes Unpaid

Ödenmeyen para cezası Langgak Duta’ya taşınmasını engelliyor

Malezya Cezaevleri Dairesi, Necib Razak’ın ev hapsi önerisine ilişkin kuralları tamamlıyor. Ancak eski başbakan, taşınabilmesi için ödemesi gereken 50 milyon RM’lik para cezasını yatırmadığından Kajang Cezaevi’nde kalmaya devam ediyor. İçişleri Bakanı Saifuddin Nasution İsmail, Kral Sultan İbrahim’in şartlı af kararından bir ay sonra, 18 Ekim’de her iki gelişmeyi de doğruladı.

İçindekiler
  1. Ödenmeyen para cezası Langgak Duta’ya taşınmasını engelliyor
  2. Ev hapsi koşullarını kim belirliyor?
  3. 50 milyon RM nereye ödenmeli?
  4. Necib neden paraya erişemediğini söylüyor?
  5. Bağış kampanyasında ne kadar toplandı?
  6. SRC cezası bugünkü noktaya nasıl geldi?
  7. Daha önceki kraliyet ek belgesine ne oldu?
  8. Günlük ev hapsi nasıl uygulanacak?
  9. 15 yıllık ayrı ceza ve siyasi görüş ayrılıkları
  10. Öne Çıkanlar

Düzenleme, Necib’in SRC International davasındaki cezasının kalan kısmını 23 Ağustos 2028’e kadar evinde çekmesine olanak tanıyacak. Baş avukatı Muhammed Şafii Abdullah, kalınması planlanan yeri Kuala Lumpur’daki Langgak Duta’da bulunan, ailesiyle birlikte yaşayacağı Necib’in ikameti olarak açıkladı.

Transferin önündeki iki pratik mesele öne çıkıyor: para cezasının ödenmesi ve cezaevi dışındaki infazı düzenleyen kuralların tamamlanması. Necib’in avukatları, hükümetin mal varlığına getirdiği kısıtlamaların para bulma imkânını sınırladığını söylüyor. Cezaevi yetkilileri ise Saifuddin’in Malezya için yeni olarak nitelendirdiği düzenlemenin koşullarını hazırlıyor.

Necib’i ayrıca başka bir ceza da bekliyor. Yüksek Mahkeme, 14 Ekim’de 1Malaysia Development Berhad (1MDB) ile ilgili başka bir davada verilen 15 yıllık hapis cezasının ertelenmesi talebini reddetti. Bu cezanın, mevcut SRC cezasının Ağustos 2028’de sona ermesinin ardından başlaması gerekiyor.

Ev hapsi koşullarını kim belirliyor?

Saifuddin, Cezaevleri Dairesinin, koşul koyma yetkisi veren Af Kurulu sekreterliğinin yazısı doğrultusunda hareket ettiğini söyledi. Bakan, Jertih’teki Felda Tenang’da Ulusal Uyuşturucuyla Mücadele Ajansının düzenlediği bir etkinliğin ardından konuştu.

İçişleri Bakanı, dairenin çalışmalarının son aşamada olduğunu belirterek yazıda belirtilen yetkiyi şöyle açıkladı:

Af Kurulu sekreterliğinin Cezaevleri Dairesine gönderdiği yazıda, dairenin her türlü koşulu koyabileceği belirtiliyor.

Saifuddin, dairenin görevinin kararı uygulamaya geçirmek için gerekli düzenlemeleri hazırlamak olduğunu söyledi. Kuralların tamamlanacağı veya transferin yapılacağı tarihe ilişkin bir açıklama yapılmadı.

Reklam

Başsavcı Mohd Dusuki Mokhtar, 19 Eylül’de ziyaretleri, güvenliği ve Necib’in hareketlerinin izlenmesini kapsayan standart çalışma prosedürlerinin hazırlanmasının beklendiğini söyledi. Bu prosedürler, cezanın cezaevinde değil özel bir konutta çekilmesi sırasında denetime ilişkin pratik talimatları içeriyor.

Şafii, Necib’in kraliyet kararını ve koşullarını içeren eki daha önce teslim aldığını söyledi. Buna rağmen Cezaevleri Dairesi, 18 Ekim itibarıyla uygulama kurallarını hâlâ tamamlıyordu. Başbakanlık Hukuk İşleri Bölümü Genel Müdürü Zamri Misman da dairenin mekanizmaya ilişkin Necib’e ek açıklamalarda bulunduğunu söyledi.

50 milyon RM nereye ödenmeli?

Başsavcı Dusuki, SRC davası burada açılıp görüldüğü için para cezasının Kuala Lumpur Yüksek Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğüne ödenmesi gerektiğini söyledi. Dusuki, 21 Eylül’de Necib’in ailesinin ödemeyi yapmadığını doğruladı.

Dusuki, para cezası ödendikten sonra transfer öncesinde idari işlemlerin de tamamlanması gerektiğini belirtti. Sürenin ne kadar olacağı sorulduğunda şöyle konuştu:

Ödeme yapıldıktan sonra Datuk Seri Necib’in eve tam olarak ne zaman götürüleceğini söyleyemem; süreç biraz zaman alabilir.

Necib’in avukatı Hasnal Rezua Merican, para cezasının ödenmesi için belirlenmiş bir son tarih olmadığını söyledi. Necib koşulu herhangi bir zamanda yerine getirebilir, ancak ödeme yapılana kadar Kajang Cezaevi’nde cezasını çekmeye devam edecek.

Başbakanlık Hukuk İşleri Bölümü, şartlı affın getirilen tüm koşullara uyulmasını gerektirdiğini belirtti. Koşulların ihlal edilmesi af kararını geçersiz kılacak ve Necib’in cezasının kalan kısmını çekmek üzere derhâl cezaevine dönmesini gerektirecek.

Necib neden paraya erişemediğini söylüyor?

Necib’in hukuk ekibi, 20 Eylül tarihli açıklamasında mal varlığının, banka hesaplarının ve mülklerinin önemli bir bölümünün hükümetin dondurma kararlarına ve icra işlemlerine tabi olmaya devam ettiğini söyledi. Avukatlara göre bu kısıtlamalar, varlıkların elden çıkarılmasını Necib’in tek başına kontrol edemeyeceği hâle getiriyor.

Mal varlığını dondurma kararı, bir varlık üzerinde işlem yapılmasını kısıtlar. Necib açısından avukatlarının belirttiğine göre acil sorun, mülkleri veya diğer varlıkları mahkemeye ödenebilecek paraya dönüştürmek.

Reklam

Necib’i temsil eden Messrs Shafee & Co. hukuk bürosu, müvekkilinin değerlendirdiği adımları şöyle aktardı:

Bu koşullar altında müvekkilimiz şu anda danışmanlık alıyor ve koşulu en iyi şekilde nasıl yerine getirebileceğine ilişkin seçeneklerini değerlendiriyor.

Hasnal, hukuk ekibinin ödeme koşulunu karşılamaya yardımcı olması için bazı varlıkların serbest bırakılmasını talep ettiğini söyledi. Gerekirse mahkemeler aracılığıyla başvuruda bulunulabileceğini belirtti. Ayrıca para bulma çabalarının yetkililerin onayını gerektireceğini ifade etti.

Necib’in hukuk ekibi, özellikle Birleşik Malezya Ulusal Örgütüne (UMNO) liderlik eden Başbakan Yardımcısı Ahmad Zahid Hamidi’nin yardımlarına minnettar olduğunu söyledi. Açıklamada ayrıca Necib’in parti üyelerinin veya halkın bağış yapmak zorunda hissetmesini istemediği belirtildi.

Bağış kampanyasında ne kadar toplandı?

UMNO, 18 Eylül’deki af kararının ardından bir dayanışma fonu başlattı. Parti Genel Sekreteri Asyraf Wajdi Dusuki, ilk üç saatte 634 bin RM’den fazla bağış toplandığını, ertesi gün saat 09.30 itibarıyla toplamın 1 milyon RM’ye ulaştığını söyledi.

Asyraf, çok sayıda destekçinin 10 veya 50 RM bağış yaptığını belirtti. İlk saatlerde ulaşılan toplam, bağışçıların hızlı karşılık verdiğini gösterse de mahkemeye ödenmesi gereken tutar çok daha yüksekti.

1 milyon RM, 50 milyon RM’lik para cezasının yüzde 2’sine denk geliyor. Bu ilk bağış toplamı esas alındığında, tutarın tamamını yalnızca bağışlarla karşılamak için 49 milyon RM daha gerekiyordu.

Saifuddin’in 18 Ekim’deki açıklaması, mahkemeye yapılması gereken ödemenin hâlâ yapılmadığını doğruladı. Bağış rakamları, partinin daha önce topladığı parayı gösteriyor; transfer koşulu ise para cezasının mahkemeye ödenmesini gerektiriyor.

SRC cezası bugünkü noktaya nasıl geldi?

Necib’in SRC International davasındaki mahkûmiyeti, 2014 ve 2015 yıllarında kişisel banka hesaplarına aktarılan 42 milyon RM ile ilgiliydi. SRC, daha önce devlet yatırım fonu olan 1MDB’nin bir iştiraki olarak faaliyet gösteriyordu. 1MDB, kapsamlı bir mali skandalla ilişkilendiriliyor.

Necib, Temmuz 2020’de 12 yıl hapis cezasına ve 210 milyon RM para cezasına çarptırıldı. Üçü cezaî güveni kötüye kullanma, üçü kara para aklama ve biri görevi kötüye kullanma olmak üzere yedi suçtan hüküm giydi. Federal Mahkeme’nin son temyiz başvurusunu reddetmesinin ardından 23 Ağustos 2022’de Kajang Cezaevi’ne girdi.

Reklam

Af Kurulu, 2024’teki kısmi af kararıyla hapis cezasını altı yıla, para cezasını ise 50 milyon RM’ye indirdi. Hapis cezası yarıya inerken para cezası 160 milyon RM, yani başlangıçtaki tutarın yaklaşık yüzde 76’sı kadar azaltıldı.

Mevcut düzenlemeye giden başlıca gelişmeler şöyle:

  • Temmuz 2020: Necib, SRC davasında 12 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve 210 milyon RM para cezasına mahkûm edildi.
  • 23 Ağustos 2022: Son temyiz başvurusunu kaybetmesinin ardından cezasını çekmeye başladı.
  • 2024: Kısmi af kararıyla hapis cezası altı yıla, para cezası 50 milyon RM’ye indirildi.
  • 11 Eylül 2026: Af Kurulu, yeni bir af dilekçesini değerlendirmeyi erteledi.
  • 18 Eylül 2026: Sultan İbrahim, kurulun 64. toplantısının ardından şartlı af kararı verdi.
  • 14 Ekim 2026: Yüksek Mahkeme, ayrı 1MDB davasındaki 15 yıllık hapis cezasının ertelenmesi talebini reddetti.
  • 18 Ekim 2026: Saifuddin, ev hapsine ilişkin kuralların tamamlanmak üzere olduğunu ve 50 milyon RM’nin hâlâ ödenmediğini söyledi.

Daha önceki kraliyet ek belgesine ne oldu?

Necib daha önce, eski kral Sultan Abdullah’a atfedilen bir ek belgeye dayanarak ev hapsi talep etmişti. 2024’teki kısmi aftan sonra SRC cezasının kalanını evinde çekmesine izin verdiğini savunduğu bu ek belgeyi mahkemeye sunmuştu.

Hükümet başlangıçta belgenin varlığına ve hukuka uygunluğuna itiraz etti. Pahang sarayı daha sonra belgenin gerçekliğini doğrularken Necib, belgenin uygulanmasını sağlamak amacıyla yargısal denetim talebinde bulundu. Yargısal denetim, mahkemenin bir kamu kararının veya işleminin hukuka uygun olup olmadığını incelemesini sağlar.

Yüksek Mahkeme, Aralık 2025’te bu başvuruyu reddetti. Mahkeme, ek belgenin 29 Ocak 2024’te Af Kurulu toplantısında görüşülüp karara bağlanmadığını ve kraliyet aflarını düzenleyen Federal Anayasa’nın 42. maddesine uygun olmadığını belirtti.

Necib temyize gitti, ancak 2026’da başvurusunu geri çekti. Ardından Sultan İbrahim’in 18 Eylül’deki kararına yol açan yeni dilekçeyi sundu. Dolayısıyla mevcut düzenlemeler, önceki yargı sürecinin sona ermesinin ardından başlatılan yeni bir af sürecinin sonucunda gündeme geldi.

Günlük ev hapsi nasıl uygulanacak?

Kepong Milletvekili Lim Lip Eng, temel koşulların kamuoyuna açıklanmasını istedi. Talebi, Necib’i kimlerin ziyaret edebileceğini, telefon veya internet kullanıp kullanamayacağını ve cezaevi yetkililerinin kendisini nasıl denetleyeceğini kapsıyor.

Reklam

Demokratik Hareket Partisi (DAP) milletvekili Lim, bu düzenlemenin gelecekte ev hapsine ilişkin verilecek kararları etkileyebileceğini söyledi. Bazı güvenlik bilgilerinin gizli tutulması gerekebileceğini kabul ederken kısıtlamalar konusunda kamuoyuna açıklık sağlanmasını istedi.

Lim, Necib’in hukuki durumunu açık ifadelerle şöyle anlattı:

Necib hâlâ bir mahkûm; serbest bırakılmış biri değil.

Şafii, spekülasyonların önüne geçmek için cezaevi yetkililerinin Necib’e kararın içeriğini açıklamamasını tavsiye ettiğini söyledi. Ziyaretçiler, iletişim, eğlence ve olası elektronik takip konularındaki ayrıntılı kurallar kamuoyuna açıklanmadı.

Necib ve ailesi açısından planlanan taşınma, SRC cezasını çekeceği yeri değiştirecek ve birlikte yaşamalarına olanak tanıyacak. Cezaevleri Dairesi açısından ise ihlali cezaevine dönüşü gerektirecek koşullar kapsamında özel bir konuttaki infazı denetleme sorumluluğu doğuracak.

15 yıllık ayrı ceza ve siyasi görüş ayrılıkları

Necib, Aralık 2025’te 1MDB ile bağlantılı 2 milyar RM’den fazla tutarın söz konusu olduğu ayrı bir davada görevi kötüye kullanma ve kara para aklama suçlarından hüküm giydi. 15 yıl hapis cezasına ve 11,38 milyar RM para cezasına çarptırıldı; mahkûmiyet kararına itiraz ediyor.

Yargıç Noor Ruwena Md Nordin, 14 Ekim’de temyiz süreci devam ederken cezanın geçici olarak durdurulması anlamına gelen infazın ertelenmesi talebini reddetti. Avukatları, sağlık durumunun kötüleşmesini ve mali cezaların büyüklüğünü gerekçe göstermişti.

Yargıç, infazın ertelenmesini gerektirecek özel koşullar bulunmadığını belirterek kamu yararına ilişkin gerekçesini şöyle açıkladı:

Suçun ağırlığı, bu mahkemenin dikkate alması gereken daha önemli bir kamu yararı unsurudur.

Şafii, savunmanın doğrudan Temyiz Mahkemesine başvurarak infazın ertelenmesini talep edeceğini söyledi. Yüksek Mahkeme kararının SRC cezasını kapsayan kraliyet kararını etkilemediğini savundu. Ayrı 15 yıllık cezanın, SRC cezası Ağustos 2028’de sona erdikten sonra başlaması gerekiyor.

Af kararı, Başbakan Enver İbrahim’in iktidar koalisyonunda da görüş ayrılıklarına yol açtı. DAP lideri Anthony Loke protesto amacıyla Ulaştırma Bakanlığı görevinden istifa etmeyi teklif etti, ancak daha sonra Necib ev hapsine başlayana kadar kabinede kalacağını söyledi. Diğer DAP’li bakanlar ise siyasi istikrarı korumak için hükümette kalmayı sürdürdü.

Enver, af kararının hükümetin yolsuzluk ve görevi kötüye kullanmayla mücadele konusundaki tutumunu zayıflatmadığını ve devam eden davaların mahkemelerde görülmeyi sürdürmesi gerektiğini söyledi. UMNO Genel Başkanı Zahid kararı memnuniyetle karşıladı. Önümüzdeki somut adımlar ise 50 milyon RM’nin ödenmesi, cezaevi prosedürlerinin tamamlanması ve savunmanın Temyiz Mahkemesine yapmayı planladığı başvurudan oluşuyor.

Öne Çıkanlar

  • Ev hapsi için ödenmesi gereken 50 milyon RM’lik para cezası yatırılmadığından Necib Kajang Cezaevi’nde kalmaya devam ediyor.
  • Cezaevleri Dairesi, Af Kurulu sekreterliğinin ilettiği yetki kapsamında kuralları tamamlıyor.
  • Necib’in 23 Ağustos 2028’e kadar Langgak Duta’daki ikametinde ev hapsinde tutulması planlanıyor.
  • Avukatları, dondurulan varlıkların ödeme yapma imkânını kısıtladığını söylüyor ve bazı varlıklara erişim talep ediyor.
  • UMNO’nun fonunda kampanyanın ilk aşamasında 1 milyon RM toplandı; bu, gereken para cezasının yüzde 2’sine denk geliyor.
  • Ayrı 15 yıllık hapis cezasının SRC cezasının ardından başlaması gerekiyor. Necib mahkûmiyet kararına itiraz ediyor ve cezanın ertelenmesini talep ediyor.
  • Ev hapsi koşullarının ihlal edilmesi şartlı affı geçersiz kılacak ve Necib’in derhâl cezaevine dönmesini gerektirecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir