Yüksek maliyetli farkı hedefleyen fiyat düzenlemesi
Hindistan Ulusal İlaç Fiyatlandırma Kurumu (NPPA), tarifeye tabi olmayan 137 kanser ilacında ticaret marjını, vergiler hariç azami perakende fiyatın yüzde 30’u ile sınırlandırdı. Revize edilen fiyatlar 9 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Mevcut marjlara bağlı olarak azami perakende fiyatların yaklaşık yüzde 20 ila yüzde 70 düşmesi ve hastalar ile aileleri için yılda tahminen 2.500 crore rupi tasarruf sağlanması bekleniyor.
İçindekiler
- Yüksek maliyetli farkı hedefleyen fiyat düzenlemesi
- Yüzde 30 sınırı nasıl uygulanıyor?
- Hangi ilaçlar ve kullanımlar kapsama giriyor?
- Düzenleyici kurum neden olağanüstü yetkilerini kullandı?
- Kararlar ve son tarihler
- Şirketler fiyatlarını nasıl hesaplamalı?
- Ücretsiz ilaç programları inceleme altında
- Hastalar ne kadar rahatlama bekleyebilir?
- Mahkemeler, hastaneler ve maliyetleri düşürmenin diğer yolları
- İlaçların bulunabilirliğini korumak ve fiyat sınırını uygulamak
- Öne Çıkanlar
17 Ekim 2026’da S.O. 5690(E) sayılı Resmî Gazete bildirimiyle yayımlanan karar; pembrolizumab, nivolumab, durvalumab, osimertinib, ribosiklib ve abemasiklib gibi ilaçları kapsıyor. 2013 tarihli İlaçlar (Fiyat Kontrolü) Kararı’nın 32. paragrafı kapsamında onaylanmış muafiyeti bulunmayan patentli ilaçlar da kapsama dahil.
NPPA’nın piyasa analizinde ortalama ticari fiyat artışının yaklaşık yüzde 170 olduğu, bazı durumlarda yüzde 700’e ulaştığı belirlendi. Bu artışlar, üreticinin ilk satışta uyguladığı fiyat ile tedarik zincirinin sonraki aşamalarında talep edilen tutar arasındaki farkı ifade ediyor. Yeni kurallar, üreticilerin doğrudan hastanelere satış yaptığı durumlar da dahil olmak üzere bu farkı sınırlamayı amaçlıyor.
Üreticiler, revize fiyatlarını Resmî Gazete bildiriminin yayımlanmasından itibaren yedi gün içinde bildirmek zorunda. Perakendeciler ve hastaneler 9 Kasım’dan itibaren yeni fiyatları uygulayıp görünür şekilde sergileyecek. Revize fiyatlar yeni bir karar alınana kadar yürürlükte kalacak.
Düzenli enjeksiyonlar ya da aylar süren tablet tedavileri için ödeme yapan aileler açısından sağlanabilecek rahatlama önemli. Tek bir ilaçta elde edilecek tasarruf, ilacın mevcut fiyatlandırma yapısına bağlı olacak. Azami perakende fiyatı zaten daha düşük olan ürünlerde bu düşük fiyat korunmalı.
Yüzde 30 sınırı nasıl uygulanıyor?
Yüzde 30’luk sınır, Mal ve Hizmet Vergisi (GST) hariç nihai azami perakende fiyatın (MRP) bir oranı. Buna göre, ecza deposuna 70 rupi fiyatla verilen bir ilacın GST hariç MRP’si en fazla 100 rupi olabilir: 30 rupilik fark, 100 rupinin yüzde 30’udur.
Aynı 30 rupilik fark ecza deposunun 70 rupilik alış fiyatı üzerinden hesaplandığında yüzde 42,86’lık bir fiyat artışına karşılık gelir. Kararda hem yüzde 30 ticaret marjından hem de yüzde 42,86 fiyat artışından söz edilmesinin nedeni budur. İkisi de aynı izin verilen farkı, farklı başlangıç tutarları üzerinden ifade eder.
Formül, ecza deposuna veya dağıtıcıya satış fiyatının 100 ile çarpılıp 70’e bölünmesi ve ardından geçerli GST’nin eklenmesidir. GST yalnızca gerçekten ödenmişse ya da devlete ödenmesi gerekiyorsa eklenebilir.
Bildirimde, GST hariç mevcut MRP’si 300 rupi ve ecza deposuna satış fiyatı 70 rupi olan bir ilaç örnek veriliyor. İlacın revize azami fiyatı GST hariç 100 rupi olacak; bu da yaklaşık üçte iki oranında düşüş anlamına geliyor. Hesaplanan azami fiyatın altında bir fiyatla satılan ilaçlarda mevcut düşük MRP korunmalı.
Hangi ilaçlar ve kullanımlar kapsama giriyor?
137 ilaç, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesindeki bir uzman komite tarafından önerildi. Komitede onkologlar, tıp uzmanları, hastane uzmanları ve kamu görevlileri yer aldı. NPPA, listenin piyasa gelişmelerine ve halk sağlığı ihtiyaçlarına göre düzenli aralıklarla güncelleneceğini belirtiyor.
Kapsam, listelenen ilaçları tek başına ya da kombinasyon halinde içeren, tarifeye tabi olmayan formülasyonların tüm dozlarını, farmasötik şekillerini ve uygulama yollarını içeriyor. Bu formülasyonlar kanser dışındaki hastalıklar için reçete edildiğinde de kurallar geçerli.
Listede, bağışıklık sisteminin kanserle savaşmasına yardımcı olan immünoterapiler ve kanser hücrelerinin belirli özelliklerini hedef alan hedefe yönelik tedaviler bulunuyor. Nötropeniyi önlemek için kullanılan pegfilgrastim gibi destekleyici ilaçlar da listede yer alıyor. Nötropeni, hastaları enfeksiyona karşı savunmasız bırakabilen beyaz kan hücresi eksikliği.
Listelenen diğer ilaçlar arasında meme ve prostat kanserli hastaların tedavisinde kullanılan denosumab ile kolon, yumurtalık ve rahim ağzı kanserleri dahil çeşitli kanserlerin tedavisinde kullanılan bevacizumab bulunuyor. Olaparib, palbosiklib, atezolizumab ve topotekan da kapsama alındı.
Düzenleyici kurum neden olağanüstü yetkilerini kullandı?
NPPA, kararı 2013 tarihli İlaçlar (Fiyat Kontrolü) Kararı’nın 19. paragrafı kapsamında yayımladı. Bu hüküm, olağanüstü durumlarda ve kamu yararı doğrultusunda fiyat müdahalesine izin veriyor. Hükümet, fiyatlandırma kurallarında değişiklik beklemek yerine mevcut yetkisini kullanıyor.
Tarifeye tabi ilaçların azami fiyatları düzenlemeye tabi. Tarifeye tabi olmayan ilaçlarda ise normalde farklı bir kural uygulanıyor: Üreticiler, 12 aylık hareketli dönem içinde MRP’yi en fazla yüzde 10 artırabiliyor. Bu yıllık sınır fiyat artışlarını kontrol ederken yeni karar, ilk satış fiyatı ile MRP arasındaki farkı doğrudan sınırlıyor.
NPPA görüşmelerinde aktarılan piyasa verilerine göre kanser ilaçlarının yıllık cirosu, yaklaşık 225 ilaç ve 500 formülasyon dahil, 12.500 crore rupi civarında. Tarifeye tabi onkoloji ilaçları yaklaşık 2.250 crore rupilik paya sahip; tarifeye tabi olmayan segmentte ise yaklaşık 10.250 crore rupi bulunuyor.
Bu rakamlara göre kanser ilaçları cirosunun yaklaşık yüzde 82’si tarifeye tabi olmayan ürünlerden oluşuyor: 12.500 crore rupinin 10.250 crore rupisi. 2022 Temel İlaçlar Ulusal Listesi’nde kayıtlı 388 ilaçtan 63’ü kanser ilacı. Bu da onkoloji harcamalarının ne kadar büyük bölümünün geleneksel azami fiyat sınırlarının dışında kaldığını gösteriyor.
Kararlar ve son tarihler
NPPA’nın ekim ayındaki kararları, Yüksek Mahkemenin ilaç fiyatlarını incelemesinin ardından geldi ve 2019’da kanser ilaçları için ilk kez uygulanan yaklaşımı genişletti. Süreç, hem politikanın gelişimini hem de şirketlerin yerine getirmesi gereken sonraki yükümlülükleri ortaya koyuyor.
- Şubat 2019: NPPA, tarifeye tabi olmayan 42 kanser ilacında yüzde 30 ticaret marjı sınırı getirdi.
- 8 Ekim 2026: NPPA, 283. genel toplantısında ve 2013 tarihli fiyatlandırma kararı kapsamındaki 151. toplantısında aşırı onkoloji ilaç fiyat artışlarını ele aldı.
- 12 Ekim 2026: Başsavcı Tushar Mehta, hükümetin sınırın kapsadığı kanser ilaçlarının listesini yayımlayacağını Yüksek Mahkemeye bildirdi.
- 16 ve 17 Ekim 2026: NPPA, 284. genel toplantısında uzman komitenin önerilerini değerlendirdi.
- 17 Ekim 2026: 137 ilacı kapsayan Resmî Gazete bildirimi yayımlandı ve yedi günlük bildirim süresi başladı.
- 27 Ekim 2026: Yüksek Mahkeme, ilaç fiyatlandırması konusunda yeni bir duruşma tarihi belirledi.
- 9 Kasım 2026: Revize azami perakende fiyatlar yürürlüğe girecek.
NPPA toplantılarına ilişkin iki numaralandırma sistemi, kurumun genel toplantıları ile 2013 tarihli fiyatlandırma kararı kapsamında yapılan toplantıları ifade ediyor. 8 Ekim ve 16-17 Ekim görüşmeleri müdahalenin art arda gelen aşamalarıydı.
Şirketler fiyatlarını nasıl hesaplamalı?
Üreticiler, ecza deposuna veya dağıtıcıya satış fiyatını, Mart 2026’daki net satış gelirlerini o ay satılan miktara bölerek belirlemeli. Kamu kurumlarına yapılan satışlar hesaba katılmıyor. Mart ayında satış yoksa şirketler Nisan 2025-Mart 2026 dönemindeki satışları kullanmalı.
31 Mart 2026’dan sonra piyasaya sürülen formülasyonlarda geçerli ecza deposu veya dağıtıcı fiyatı esas alınmalı. Üreticilerin doğrudan hastanelere tedarik sağladığı durumlarda hastane ecza deposu veya dağıtıcı kabul edilecek; hesaplamada üretici faturaları temel alınacak.
Şirketler, mevcut MRP değişmese bile gerekli fiyat bilgilerini yedi gün içinde NPPA’ya ve eyalet ilaç denetçilerine sunmalı. V Formu’ndaki fiyat listeleri, Entegre İlaç Veri Tabanı Yönetim Sistemi (IPDMS) üzerinden bildirilmelidir.
Üreticiler revize listeleri internet sitelerinde yayımlamalı ve perakendeciler ile hastanelere iletmeli. Perakende satış noktaları ve hastane eczaneleri fiyatları görünür şekilde sergilemeli; hastaneler ayrıca fiyatları internet sitelerinde yayımlamalı. Tüketiciler fiyatları Pharma Sahi Daam uygulaması ve NPPA’nın internet sitesi üzerinden kontrol edebilir.
Ücretsiz ilaç programları inceleme altında
Üreticilerin Hasta Destek Programları kapsamında ücretsiz sağladığı ilaçlar, ecza deposu veya dağıtıcı fiyatını hesaplamak için kullanılan miktarlara dahil edilmeyebilir. Şirketlerin taahhütname vermesi ve kimlik, tedavi, doz ve ilaç tedarik bilgileri dahil hasta kayıtlarını tutması gerekiyor.
NPPA ek bilgi isteyebilir, denetim veya teftiş yapabilir ve bağımsız incelemeler düzenleyebilir. Şirketler koşullara uymazsa bu ilaç tedarikleri kapsam dışı bırakılabilir.
İlaç ve Tedavilere Erişim Çalışma Grubu eş koordinatörü K M Gopakumar, hesaplama yöntemiyle ilgili kaygılarını dile getirdi. Ücretsiz verilen miktarların hariç tutulması, satış gelirinin daha az sayıda birime bölünmesi anlamına geliyor. Böylece hesaplanan fiyat, tedarik edilen tüm birimler hesaba katılsaydı ortaya çıkacak fiyattan daha yüksek oluyor. Gopakumar’ın örneği, ücretli flakonlarla önemli miktarda ücretsiz ilacın bir arada sunulduğu pembrolizumab programlarıyla ilgili.
Destek programlarının uygulamadaki sınırları, Kerala’dan 65 yaşında emekli bir profesyonel için kullanılan takma ad olan Surekha Panicker’ın deneyiminde görülüyor. Tedavi planında, ücretli ve ücretsiz kürlerin dönüşümlü uygulandığı bir anlaşma kapsamında Roche’un Phesgo ilacı vardı. Şiddetli bir bakteriyel enfeksiyon tedaviyi kesintiye uğratınca ücretsiz ilaç olanağı sona erdi. Panicker’ın ilaç, ameliyat, enfeksiyon tedavisi ve diğer hastane masrafları 35 lakh rupiyi aştı.
Panicker, birikimleri üzerindeki baskıyı ve tedaviyi sürdürüp sürdüremeyeceğine ilişkin belirsizliğini şöyle anlattı:
En az 10 yıl kazandıracağı umuduyla birikimlerimi immünoterapiye harcadım. Tedaviye devam etmem gerekirse bunun üstesinden nasıl geleceğimi bilmiyorum,
Hastalar ne kadar rahatlama bekleyebilir?
Yıllık 2.500 crore rupilik tasarruf tahmini, söz konusu 12.500 crore rupilik kanser ilacı pazarının yüzde 20’sine denk geliyor. Politika görüşmeleri sırasında daha önce yapılan bir tahminde olası tasarrufun 2.500 ila 3.500 crore rupi arasında olabileceği belirtilmişti. Nihai sınıra eşlik eden tahmin yaklaşık 2.500 crore rupi.
2019’daki uygulama pratik bir karşılaştırma sunuyor. 42 ilaca getirilen sınır, 526 markanın MRP’sini yüzde 90’a varan oranlarda düşürdü ve yıllık tahminen 984 crore rupi tasarruf sağladı. Yeni tasarruf tahmini, önceki miktarın yaklaşık iki buçuk katı.
Basılı MRP üzerinden zaten indirim alan hastaların gerçek faturalarındaki düşüş farklı olabilir. Müdahale, ilacın azami fiyatını düzenliyor; ailenin harcaması ise daha önce ödediği fiyata, reçete edilen doza ve tedavi süresine de bağlı.
Gopakumar, uygulamayı memnuniyetle karşılarken başlangıç fiyatlarının yüksek olması nedeniyle patentli ilaçların pek çok hastanın bütçesini aşabileceği uyarısında bulundu. Şöyle dedi:
Bu tür bir rasyonalizasyona rağmen patentli ilaçların maliyeti o kadar yüksek ki pek çok kişinin karşılayabileceği seviyeye inmeleri olası değil. Ancak bu memnuniyet verici bir adım ve rekabet nedeniyle patent koruması sona ermiş ilaçların maliyetlerini muhtemelen düşürecek,
Tata Memorial Hastanesi’nin bir araştırmasına göre patentli hedefe yönelik tedaviye ihtiyaç duyan hastaların yalnızca yüzde 1,6’sı bu tedaviyi alabildi; başlıca engel maliyetti. Marj sınırı dağıtım zincirindeki farkı azaltırken üreticinin belirlediği başlangıç fiyatı, ilacın karşılanabilirliğini etkilemeye devam ediyor.
Mahkemeler, hastaneler ve maliyetleri düşürmenin diğer yolları
Yüksek Mahkeme yargıçları Vikram Nath ve Sandeep Mehta, avukat Kishan Chand Jain ile çocuk cerrahı Sanjay Kulshrestha’nın başvurularını görüşürken ilaçlardaki yüksek fiyat artışlarını inceledi. Mahkemeye sunulan örnekler arasında perakendecilere 2.700 rupiden verilen, MRP’si 27.000 rupi olan bir ilaç ve eyalet hükümetlerinin 1.300 rupiye tedarik edip hastalara 32.000 rupiye kadar ücret kestiği ilaçlar yer aldı.
Özel hastane yöneticileri, tedavi maliyetlerinin ilaç alımının ötesine geçtiğini savunuyor. Max Healthcare Institute Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Abhay Soi; personel eğitimi, depolama, ilaç uygulaması ve biyomedikal atıkların bertarafı gibi gerekliliklere dikkat çekti. HCG Enterprises’ın kurucusu BS Ajai Kumar ise hastanelerin tedavi maliyetleri, bakım kalitesi ve sonuçları üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Toplu alım, ilaç harcamalarını düşürmenin bir başka yolu. Dünya Sağlık Örgütü Bülteni’nde 2023’te yayımlanan bir araştırmaya göre Ulusal Kanser Ağı’nın 40 ilacı toplu olarak satın alması, MRP’lere kıyasla 13,2 milyar rupi, yani 1.320 crore rupi tasarruf sağladı. Tasarruf oranları yüzde 23 ila yüzde 99 arasında değişti. Toplu alım, hastanelerin ayrı ayrı değil birlikte pazarlık yapmasını sağlıyor.
Jain’in başvurusunda perakende fiyat karşılaştırmalarına da yer verildi: 50 mg doksorubisin içeren bir flakon Jan Aushadhi üzerinden 250 rupiye satılırken, önde gelen üç markanın ortalama fiyatı 1.230 rupiydi. 1.000 mg gemsitabin içeren bir flakonun fiyatı ise 631 rupiye karşılık 6.412 rupiydi. Bu rakamlar, hastalar açısından hem tedarik fiyatlarının hem de dağıtım marjlarının neden önemli olduğunu gösteriyor.
İlaçların bulunabilirliğini korumak ve fiyat sınırını uygulamak
Üreticiler mevcut üretim düzeylerini korumalı. Ortalama aylık üretimde planlanan herhangi bir düşüş için önceden NPPA’dan izin alınması gerekiyor. Bir formülasyonun üretimini durdurmak içinse IV Formu aracılığıyla altı ay önceden bildirim yapılmalı.
Üreticiler ve bayiler, perakendeciler, hastaneler ve sağlık kuruluşları dahil olmak üzere, kurallara uyulmasını denetlemek eyalet ilaç denetçilerinin sorumluluğunda. Hastaneler, kapsamdaki ilaçların fiyatlarını takip etmeli ve ihlalleri bildirmeli.
Fazla ücret alan şirketler, 2013 tarihli İlaçlar (Fiyat Kontrolü) Kararı ve 1955 tarihli Temel Maddeler Kanunu uyarınca, fazla tahsil edilen tutarı faiziyle geri ödemek zorunda. Daha düşük MRP’lere eşlik eden bu denetim ve tedarik yükümlülükleri, hastaların ilaçlara kesintisiz biçimde ve revize fiyatlardan erişebilmesini amaçlıyor.
Öne Çıkanlar
- Hindistan, tarifeye tabi olmayan 137 kanser ilacında ticaret marjını GST hariç MRP’nin yüzde 30’u ile sınırlandırdı.
- Revize fiyatlar 9 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek ve yeni bir karar alınana kadar geçerli olacak.
- MRP’lerde yüzde 20 ila yüzde 70 arasında düşüş bekleniyor; yıllık tasarruf tahmini 2.500 crore rupi.
- Sınır, muafiyet tanınmadığı sürece patentli ürünler dahil listelenen ilaçların kombinasyonlarını, dozlarını, farmasötik şekillerini ve kullanım alanlarını kapsıyor.
- Mevcut düşük MRP’ler değiştirilemez ve üreticiler üretim düzeylerini korumalı.
- Hastaneler ve perakendeciler revize fiyatları sergilemeli. Tüketiciler fiyatları Pharma Sahi Daam uygulaması ve NPPA’nın internet sitesinden kontrol edebilir.






