Pakistan, Daha Uzun Menzil ve Savunma Sistemlerini Aşma Kabiliyeti İddiasıyla Fatah-II ER Füzesini Test Etti

8 dakikalık okuma
Pakistan Tests Fatah-II ER Missile, Claiming Greater Reach and Ability to Evade Defences

Yeni füze testinde tanıdık hedef: füze savunma sistemleri

Pakistan, menzili uzatılmış Fatah-II ER karadan karaya füzesini 13 Ekim 2026'da başarıyla test ettiğini, menzili uzatılmış Fatah-IV seyir füzesinin testinden bir hafta sonra duyurdu. Ordu, yeni Fatah-II'yi daha uzaktaki hedefleri vurmak ve uçuş rotasıyla manevra kabiliyeti sayesinde önlenmekten kaçınmak üzere tasarlanmış hipersonik bir balistik füze olarak tanımladı.

İçindekiler
  1. Yeni füze testinde tanıdık hedef: füze savunma sistemleri
  2. Yeni Fatah-II, ilk modelden nasıl ayrılıyor?
  3. Burada hipersonik ne anlama geliyor?
  4. Fatah ailesinin isabet oranı ne kadar?
  5. 2021'e uzanan geliştirme programı
  6. Fatah-IV hedefe farklı bir rota ekliyor
  7. Hindistan hava üsleri neden gündemde?
  8. Üst düzey yetkililer fırlatmayı memnuniyetle karşıladı
  9. Öne Çıkanlar

Ordunun medya kanadı Servisler Arası Halkla İlişkiler (ISPR), Pakistan Ordusu Roket Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Nauman Zakaria'nın üst düzey subaylar, bilim insanları ve mühendislerle birlikte fırlatmayı izlediğini bildirdi. Testten önce Nisan 2026'da temel Fatah-II'nin eğitim amaçlı fırlatması gerçekleştirilmişti.

Mevcut Fatah-II'nin açıklanan menzili 400 kilometre, taşıdığı savaş başlığının ağırlığı ise 365 kilogram. Pakistan, ER modelinin azami menzilini, ölçülen hızını, ayrıntılı uçuş profilini, taşıma kapasitesini veya itki sistemine ilişkin teknik özelliklerini açıklamadı; hizmete giriş tarihi de duyurulmadı. Yayımlanmış uçuş verileri ve performansına ilişkin bağımsız bir değerlendirme de bulunmuyor.

ISPR, yeni füzenin gelişmiş seyrüsefer donanımı ve uçuşu kontrol etmeye yardımcı olan elektronik sistemler, yani aviyonikler taşıdığını bildirdi. Ordunun medya kanadı, testi duyuran açıklamasında amaçlanan faydayı şöyle ifade etti:

Füze, kendine özgü yörünge ve manevra kabiliyeti sayesinde hedefleri yüksek hassasiyetle vurabiliyor ve düşmanın füze savunma sistemlerini aşabiliyor.

Açıklama, Pakistan'ın son füze geliştirme çalışmalarında daha uzun menzili ve önlenmeye karşı dayanıklılığı ön plana çıkarıyor. Bu hedeflerin, fırlatma noktasından daha uzaktaki askerî tesisler açısından pratik önemi var. Özellikle de Mayıs 2025'teki çatışmalar sırasında Fatah füzelerinin Hindistan askerî hedeflerine karşı kullanıldığı yönündeki haberlerin ardından.

Reklam

Yeni Fatah-II, ilk modelden nasıl ayrılıyor?

Fatah-2 olarak da yazılan temel Fatah-II, Pakistan'ın devlete ait Han Araştırma Laboratuvarları ve Ulusal Mühendislik ve Bilim Komisyonu tarafından geliştirildi. Yayımlanan teknik özelliklere göre füze 7,5 metre uzunluğunda ve 600 milimetre çapında; ülke içindeki menzili 400 kilometre. İhracat versiyonunun menzili ise 280 kilometre olarak belirtiliyor.

Ülke içi kullanım için açıklanan menzil, ihracat versiyonununkinden 120 kilometre, yani yaklaşık yüzde 43 daha fazla. Bu iki değer önceki konfigürasyonlara ait; Pakistan, ER modelinin füzenin menzilini daha da artırdığını duyurdu.

Temel modelde ataletsel güdüm ve küresel uydu seyrüsefer sinyalleri kullanılıyor. Ataletsel güdüm, füzenin hareketini içindeki araçlarla izlerken uydu sinyalleri konum düzeltmesine yardımcı oluyor. Otomatik nişan alma, dengeleme, konumlandırma ve yönlendirme sistemleri de fırlatıcıyla füzeyi atışa hazırlıyor.

Yayımlanan görüntüler, ER füzesinin temel modele kıyasla daha uzun, ancak yaklaşık aynı çapta göründüğü yönünde değerlendirmelere yol açtı. Daha fazla iç hacim, ek yakıt taşıma imkânı sağlayabilir. Pakistan mühendislik değişikliklerini açıklamasa da daha verimli bir itki sistemi ya da katı yakıt bileşiminde değişiklik yapılması da menzilin artmasını açıklayabilir.

Burada hipersonik ne anlama geliyor?

Hipersonik, ses hızının beş katından daha hızlı, başka bir deyişle Mach 5'in üzerinde seyretmek anlamına geliyor. Birçok balistik füze uçuşlarının bir bölümünde, özellikle hedefe doğru alçalırken bu hıza ulaşıyor. Savunma açısından füzenin hızı, irtifası ve rota değiştirme kabiliyeti birlikte, önlenmesinin ne kadar zor olacağını belirliyor.

ISPR'nin açıklaması yörüngeye, yani füzenin havadaki izlediği rotaya ve manevra kabiliyetine odaklanıyor. Yön değiştiren bir füze, savunma sistemini önleme noktasına ilişkin tahminini sürekli güncellemeye zorlayabilir. Buradaki pratik mesele, savunma sisteminin bu değişiklikleri ne kadar hızlı tespit edip takip edebileceği ve karşılık verebileceği.

Reklam

Emekli Pakistanlı Tuğgeneral Saad Muhammad, Aralık 2023'teki testin ardından ilk Fatah-II'yi değerlendirirken füzenin daha yatay uçuş rotasının radarlarla tespit edilmesini ve imha edilmesini zorlaştırdığını söylemişti. Alçak bir uçuş rotası, Dünya'nın eğriliği nedeniyle radarın yere yakın cisimleri görebileceği mesafeyi kısıtladığından, savunmaya tanınan süreyi kısaltabilir.

Bu değerlendirme önceki füze modeliyle ilgiliydi. Ekim ayındaki açıklama, Pakistan'ın ER modelinin de önlenmesinin zor olduğu iddiasını genişletiyor; yeni füzenin temel özellikleri olarak hız ve manevra kabiliyeti öne çıkarılıyor.

Fatah ailesinin isabet oranı ne kadar?

Temel Fatah-II'nin açıklanan dairesel hata olasılığı (CEP) 50 metre veya daha az. CEP istatistiksel bir ölçü: Hesaplamada kullanılan koşullar altında füzelerin yarısının hedef noktasının çevresindeki hangi yarıçap içinde isabet etmesinin beklendiğini gösteriyor.

Daha düşük CEP, isabetlerin hedef çevresinde daha sıkı kümelenmesi anlamına geliyor. Bu değer, askerî planlamada bir silahın belirli bir binaya, radar mevzisine veya başka bir tesise karşı nasıl kullanılabileceğini etkiliyor. Güdüm kalitesi, hedef koordinatları ve uçuş sırasındaki koşullar da nihai sonucu belirliyor.

Fatah-II'nin gemisavar balistik füze türevi olarak tanımlanan SMASH adlı bağlantılı füzenin CEP değeri, arayıcı başlık konfigürasyonuna bağlı olarak 10 ila 15 metre arasında bildiriliyor. Arayıcı başlık, özellikle uçuşun son aşamasında füzenin hedefini bulmasına veya takip etmesine yardımcı olan bir sensör.

Temel Fatah-II ve SMASH'ın iki kademeli itiş sağlayan tek bir roket motoru kullandığı belirtiliyor. Motor, uçuş sırasında farklı miktarlarda itki sağlıyor. Yayımlanan özellikleri, ailenin farklı görevler için nasıl uyarlandığını ortaya koyarken ER açıklaması, karadaki hedeflere karşı daha uzun menzile odaklanıyor.

2021'e uzanan geliştirme programı

Pakistan'ın ekim ayındaki fırlatması, Fatah ailesinin birkaç yıllık geliştirme, eğitim ve bildirilen operasyonel kullanım sürecini izliyor. Kamuoyuna açıklanan başlıca gelişmeler şöyle:

  • 24 Ağustos 2021: Pakistan, yerli olarak geliştirdiği Fatah-I roket sistemini test etti.
  • 27 Aralık 2023: Pakistan, bildirilen menzili 400 kilometre olan Fatah-II'nin ilk testini gerçekleştirdi.
  • Mayıs 2025: İki ülke arasındaki çatışmalarda Fatah-I ve Fatah-II füzelerinin Hindistan askerî hedeflerine karşı kullanıldığı bildirildi.
  • Eylül 2025: Pakistan, açıklanan menzili 750 kilometre olan Fatah-IV'ün eğitim amaçlı fırlatmasını gerçekleştirdi.
  • Nisan 2026: Ordu Roket Kuvvetleri Komutanlığı, temel Fatah-II'nin eğitim amaçlı fırlatmasını gerçekleştirdi.
  • Ekim 2026'nın başı: Pakistan, menzili uzatılmış Fatah-IV seyir füzesini test etti.
  • 13 Ekim 2026: Pakistan, Fatah-II ER testini duyurdu.
Reklam

ISPR, nisan ayındaki Fatah-II fırlatmasının birliklere eğitim verdiğini, teknik parametreleri kontrol ettiğini ve isabet oranı ile bekada iyileştirme sağlaması amaçlanan alt sistemleri değerlendirdiğini bildirdi. Bu çalışmalar, füze geliştirmeyi asker ve teçhizatı operasyonel kullanıma hazırlamaya yönelik pratik faaliyetlerle birleştiriyor.

Ekim ayındaki ER fırlatması, Ordu Roket Kuvvetleri Komutanlığı'nın aynı ay gerçekleştirdiği ikinci füze testi ve 2026'da kamuoyuna duyurulan dördüncü test olarak tanımlandı. Pakistan ayrıca yıl içinde kara sahalarını kapsayan en az yedi havacılık bildiriminde bulundu. Bu tür bildirimler, füze testleri için ayrılan bölgeler de dahil olmak üzere kısıtlı veya tehlikeli olabilecek hava sahası konusunda uçakları uyarıyor; tamamlanan fırlatma sayısı ise belirtilmedi.

Fatah-IV hedefe farklı bir rota ekliyor

Fatah-II ER fırlatmasından bir hafta önceki Fatah-IV testi, karadan fırlatılan bir seyir füzesine yönelikti. ISPR, menzili uzatılmış bu silahın gelişmiş aviyonik ve seyrüsefer yardımcıları taşıdığını, testte isabet oranını ve savunma sistemlerine karşı dayanıklılığı artırması amaçlanan ek alt sistemlerin kontrol edildiğini bildirdi.

Seyir füzesi genellikle yolculuğunun büyük bölümünde itki altında kalıyor ve bir uçağa benzer şekilde aerodinamik kaldırma kuvvetinden yararlanıyor. Balistik füze ise bir roketle hızlandırılıyor ve manevra yapabilse de yörüngesi büyük ölçüde momentum ve yerçekimi tarafından belirleniyor. İki füze türü, takip ve önleme bakımından farklı sorunlar yaratabiliyor.

Pakistan'ın Eylül 2025'te gerçekleştirdiği Fatah-IV eğitim fırlatmasında bildirilen menzil 750 kilometreydi. Ordu, bu füzenin füze savunma sistemlerinden kaçınmak için araziye yakın uçabildiğini belirtmişti. Daha sonraki ER testi, seyir füzesi programına yeni bir geliştirme aşaması ekliyor.

Pakistan'ın 140 kilometre menzilli Fatah-I'i ve temel Fatah-II'yi kullandığı biliniyor. Ailede ayrıca menzili 450 kilometre olarak belirtilen Fatah-III ve Fatah-IV de bulunuyor. Daha önceki Fatah-IV eğitim fırlatması dahil olmak üzere duyurulan testlere karşın bu füzelerin operasyonel durumları net değil.

Hindistan hava üsleri neden gündemde?

Mayıs 2025'teki Hindistan-Pakistan çatışması sırasında Fatah füzelerinin Hindistan askerî tesislerini hedef aldığı bildirildi. Hindistan, gelen füzeleri önlediğini açıkladı. 10 Mayıs'ta Sirsa Hava Üssü yakınlarında bir Fatah-II'nin önlendiği, enkazın Sirsa ve Jalandhar çevresinde bulunduğu bildirildi.

Reklam

Hava üsleri; uçakları, bakım tesislerini, yakıt ikmalini ve hava operasyonlarını sürdürmek için gereken teçhizatı desteklemeleri bakımından önem taşıyor. Füze menzilinin artması, belirli bir fırlatma bölgesinden daha fazla tesisi erişilebilir hale getirebilir ve füzeleri fırlatan kuvvete silahlarını nereye konuşlandıracağı konusunda daha fazla seçenek sunabilir.

Eski Hint Tuğgeneral ve topçu uzmanı Rahul Bhonsle, Aralık 2023'teki test hakkında konuşurken ilk Fatah-II'yi Hindistan'ın Pinaka çok namlulu roketatar sistemiyle karşılaştırmıştı. Gelişmeyi Pakistan'ın topçu kapasitesine ek bir unsur olarak değerlendirmiş ve orduların roket topçusunu daha geniş ölçekte benimsemesi bağlamına yerleştirmişti.

O dönemde gündeme gelen Hindistan savunma sistemleri arasında Rus yapımı S-400, yerli üretim SAMAR ve Çok Kısa Menzilli Hava Savunma Sistemi (VSHORADS) bulunuyordu. Bu sistemler farklı savunma görevlerine ve angajman mesafelerine sahip. Bir hava üssünün korunması; tahkim edilmiş sığınakların yanı sıra aynı yerde yoğunlaşan varlık sayısını azaltmak için uçakların ve destek teçhizatının dağıtılmasını da içerebilir.

Üst düzey yetkililer fırlatmayı memnuniyetle karşıladı

Testin ardından Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, Başbakan Şahbaz Şerif, Mareşal Asım Münir ve kuvvet komutanları bilim insanlarıyla mühendisleri kutladı. Açıklamada Münir, Kara Kuvvetleri Komutanı ve Savunma Kuvvetleri Komutanı olarak tanımlandı.

Korgeneral Zakaria, füze üzerinde çalışan bilim insanlarıyla mühendisleri övdü. Fırlatma sırasında orada bulunması, geliştirme çalışmalarını; nisan ayındaki eğitim fırlatmasını ve ekim ayındaki önceki seyir füzesi testini de gerçekleştiren Ordu Roket Kuvvetleri Komutanlığı'yla doğrudan ilişkilendirdi.

İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi de ülkeyi kutladı. Fırlatmayı kutlayan açıklamasında ordunun teknik ekiplerine övgüde bulundu:

Pakistan Ordusu'ndaki bilim insanları ve mühendisler gurur verici bir başarıya imza attı.

Açıklamalar, Pakistan'ın konvansiyonel füze kuvvetlerinde birbirine paralel iki değişikliği tarif ediyor: Balistik ve seyir füzelerinin menzilini artırma çabaları ile bu silahların önlenmesini zorlaştırma çalışmaları. Bölgedeki askerî tesisler açısından somut kaygı; mesafe, uyarı süresi ve her noktada mevcut korumanın bir araya gelmesi.

Öne Çıkanlar

  • Pakistan, 13 Ekim 2026'da Fatah-II ER testini duyurdu ve silahı hipersonik bir balistik füze olarak tanımladı.
  • ISPR, daha uzun menzil, hassas hedefleme ve yörüngeyle manevra kabiliyeti sayesinde füze savunma sistemlerini aşma iddiasında bulundu.
  • Temel Fatah-II'nin açıklanan menzili 400 kilometre; taşıdığı savaş başlığı 365 kilogram ağırlığında.
  • ER testi, bir hafta önce gerçekleştirilen menzili uzatılmış Fatah-IV seyir füzesi testinin ardından geldi.
  • Pakistan, yeni füzenin azami menzilini veya ölçülen uçuş performansını yayımlamadı.
  • Fatah füzelerinin Mayıs 2025'te Hindistan askerî hedeflerine karşı kullanıldığı yönündeki haberler, son geliştirme çalışmalarına doğrudan bölgesel güvenlik bağlamı kazandırıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir