Pencere Kameralı Akıllı Gözlükler ve Gizli Kayıt Cihazları Pencap’ta 30 Günlüğüne Yasaklandı

9 dakikalık okuma
Punjab Bans Camera Smart Glasses and Hidden Recording Devices for 30 Days

Geçici yasak mağazaları, çevrim içi satıcıları ve kullanıcıları kapsıyor

Pakistan’ın Pencap eyaleti, gizli kayıt özelliğine sahip akıllı gözlüklerin takılmasını ve kullanılmasını, ayrıca günlük eşyalara gizlenmiş minyatür kameraları 30 gün süreyle yasakladı. Karar, perakendecilerin, toptancıların, tüccarların ve distribütörlerin bu cihazları mağazalarda veya çevrim içi olarak satmasını ya da satışa sunmasını da engelliyor.

İçindekiler
  1. Geçici yasak mağazaları, çevrim içi satıcıları ve kullanıcıları kapsıyor
  2. Hangi cihazlar kapsama giriyor?
  3. Havalimanları, hastaneler ve sınav merkezleri neden sayılıyor?
  4. Karar nasıl uygulanabilir bir emre dönüştü?
  5. Lahor Yüksek Mahkemesi’ndeki dava neden önemli?
  6. Çocukların korunmasına ilişkin veriler istismarın boyutunu gösteriyor
  7. Mağdurların kayıt yapıldıktan sonra da korunması gerekiyor
  8. Diğer ülkeler farklı kısıtlamalar getiriyor
  9. Denetim neleri kapsamalı?
  10. Öne çıkan noktalar

Pencap İçişleri Bakanlığı sekreteri, kısıtlamayı 1898 tarihli Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 144. maddesi uyarınca yürürlüğe koydu. Karar, eyalet kabinesinin 19 Ekim 2026’daki kararının ve resmî emirden bir gün önce yapılan duyurunun ardından derhal yürürlüğe girdi. Başbakan Maryam Nawaz daha sonra polise, yasağın eyalet genelinde uygulanmasını sağlama talimatı verdi.

Hükümetin açıkladığı kaygıların odağında kadınlar ve çocuklar bulunuyor. İçişleri Bakanlığı, gizli kayıt cihazlarının taciz, şantaj ve izinsiz gözetleme amacıyla kullanılabileceğini; ayrıca hassas bilgileri ve güvenli tesisleri riske atabileceğini belirtiyor.

Pencap’ın adımı, birbirine bağlı iki tartışmayı bir araya getiriyor: İnsanların gizlice kaydedilmesinin nasıl önleneceği ve sıradan tüketici işlevlerini kamera ve mikrofonlarla birleştiren cihazların nasıl düzenleneceği. Lahor Yüksek Mahkemesi’nde görülen ayrı bir dava, akıllı gözlüklerin denetimsiz ithalatını ve satışını inceliyor.

Kısıtlama; dizüstü bilgisayarları, elde taşınan tabletleri, cep telefonlarını ve Pakistan Telekomünikasyon Kurumu tarafından onaylanan terminal ekipmanlarını kapsamıyor. Yetkili kolluk kuvvetleri personeli de muaf. Alışveriş yapanlar ve satıcılar açısından acil değişiklik, kameralı cihazlara yönelik genel bir yasak değil, kararda adı geçen gizli kayıt ürünleriyle ilgili.

Hangi cihazlar kapsama giriyor?

Karar, gizli kayıt özelliğine sahip kameralı akıllı gözlükleri ve kalemlerle anahtarlıklar gibi sıradan eşyaların içine gizlenmiş minyatür kameraları hedef alıyor. Hükümetin daha geniş kapsamlı duyurusunda, gizli kamera veya kayıt ekipmanı bulunan kol saatleri de sayıldı.

Akıllı gözlükler fotoğraf çekebilir, video kaydedebilir, telefon görüşmesi yapabilir, müzik çalabilir, metin çevirebilir ve yapay zekâ asistanlarına bağlanabilir. Pencap’ın kısıtlaması, gizli kayıt özelliğine sahip gözlüklere odaklanıyor. Tanıdık eşyaların içine gizlenmiş kameralar da benzer bir mahremiyet kaygısı doğuruyor; çünkü yakındaki biri kayıt ekipmanı yerine sıradan bir kalem ya da saat görebilir.

Reklam

İçişleri Bakanlığı, konuşma, görüntü, video ve sesi kaydedebilen, işleyebilen ve iletebilen cihazlardan söz etti. Basitçe ifade etmek gerekirse kaygı, gizlice kayıt yapmanın yanı sıra bu kaydı başka bir yere göndermeyi de kapsıyor.

Satış yasağı, tamamlanmış işlemlerin yanı sıra satış tekliflerini de kapsıyor. Bu nedenle yasaklı bir cihazın çevrim içi ilanı, tıpkı mağaza tezgâhındaki bir satış teklifi gibi kararda belirtilen davranışlar arasında yer alıyor. İçişleri Bakanlığı sözcüsü, satın alma, kullanma ve satma konusunda katı yasal işlem uygulanacağı uyarısında bulundu. Kararın alıntılanan yürürlük hükümleri ise cihazların takılmasını veya kullanılmasını ve satılmasını ya da satışa sunulmasını açıkça yasaklıyor.

Havalimanları, hastaneler ve sınav merkezleri neden sayılıyor?

İçişleri Bakanlığı; havalimanlarını, sınav merkezlerini, güvenlikli devlet kurumlarını, sağlık tesislerini, alışveriş merkezlerini ve mahkeme binalarını özellikle kaygı duyulan yerler olarak sıraladı. Kısıtlama yalnızca bu noktalarda değil, Pencap genelinde geçerli.

Bu listenin arkasında çeşitli zarar ihtimalleri bulunuyor. Gizli bir kamera, bir kişinin özel bir etkileşimini kaydedebilir, korunan bir binadaki bilgileri görüntüleyebilir veya erişimin denetlendiği bir kurumdan görüntü aktarabilir. Kararda hem kişisel onura hem de hassas verilerin ve tesislerin güvenliğine atıfta bulunuluyor.

Sınav merkezleri ve devlet kurumları, bakanlığın kurumsal bütünlüğe ilişkin kaygılarında da yer alıyor. Bu kavram, bir kurumun işini güvenli ve adil biçimde yürütebilme kapasitesini ifade ediyor. Korunan materyallerin gizlice kaydedilmesi veya aktarılması bu çalışmayı aksatabilir.

Pencap İçişleri Bakanlığı, önleyici kararının amacını açıklarken şunları söyledi:

Özellikle kadınlar ve çocuklar başta olmak üzere kişilerin kamu güvenliğini, bütünlüğünü ve onurunu korumak ve eyalette düzeni sağlamak için derhal önleyici tedbir alınması gereklidir,

Hükümet, ihlallerin yasal işlemle sonuçlanacağı uyarısında bulundu. Karar, daha önce geri çekilmediği takdirde 30 gün boyunca yürürlükte kalacak; uygulama talimatlarında takvimdeki kesin sona erme tarihi veya bir sonraki mahkeme duruşmasının tarihi belirtilmiyor.

Karar nasıl uygulanabilir bir emre dönüştü?

Pencap’ın duyurusu, resmî bildirimi ve daha sonra verdiği uygulama talimatları, aynı adımın farklı aşamalarını oluşturuyor. Kabine kısıtlamayı ilk onayladığında İçişleri Bakanı Dr. Ahmad Javed Qazi, birkaç gün içinde bir bildirim yayımlanacağını söyledi. İçişleri Bakanlığı sekreteri daha sonra kararı derhal yürürlüğe girecek şekilde çıkardı.

Reklam

Başlıca gelişmeler şöyle sıralandı:

  • 15 Ekim 2026: Lahor Yüksek Mahkemesi, akıllı gözlüklerin ithalatı ve satışıyla ilgili ayrı konunun federal kabineye iletilmesi için federal yetkililere talimat verdi.
  • 19 Ekim: Maryam Nawaz’ın başkanlığında toplanan Pencap kabinesi, gizli kayıt cihazlarına yönelik kısıtlamaları onayladı. Enformasyon ve Yayıncılık Bakanı Azma Bokhari kararı duyurdu.
  • İzleyen salı: İçişleri Bakanlığı sekreteri, 144. madde uyarınca kararı çıkararak kısıtlamayı derhal yürürlüğe girecek şekilde 30 gün için uygulamaya koydu.
  • 22 Ekim: Maryam Nawaz’ın yasağın uygulanmasını sağlamak üzere polise talimat verdiği bildirildi.

144. madde, yetkililere idari emir yoluyla önleyici kısıtlamalar getirme imkânı veriyor. Pencap bu maddeyi belirli cihazların kullanımı ve satışı için geçici bir kısıtlama getirmek amacıyla kullandı. Federal süreçler ise akıllı gözlüklerin Pakistan’a nasıl girdiği ve nasıl satıldığıyla ilgili; eyalet kısıtlamasıyla birlikte devam eden daha geniş kapsamlı bir düzenleme meselesini ele alıyor.

Lahor Yüksek Mahkemesi’ndeki dava neden önemli?

Lahor Yüksek Mahkemesi, kamerası ve mikrofonu bulunan akıllı gözlüklerin denetimsiz ithalatına ve satışına itiraz eden bir kamu yararı başvurusunu değerlendiriyor. Başvuruda mahremiyet, kişisel onur ve ulusal güvenliğe ilişkin kaygılar dile getiriliyor.

Başvurucunun avukatı mahkemeye, Pakistan ürünün resmî pazarları arasında yer almamasına rağmen Meta akıllı gözlüklerinin Lahor’da çevrim içi platformlardan ve mağazalardan açıkça temin edilebildiğini söyledi. Bu durum, çevrim içi satıcıları ve yerel perakende kanallarını anlaşmazlığın merkezine taşıyor.

Mahkeme, federal hükümete ithalat ve satış konusunu federal kabineye sunmak üzere bir özet hazırlaması talimatını verdi. Özet, bir konuyu değerlendirilmesi ve olası bir karar alınması için kabinenin önüne getiren resmî belgedir.

Pencap, geçici kararıyla eyalet içindeki belirli kullanımlara ve satışlara karşı harekete geçebilir. Federal değerlendirme ise Pakistan’a tedariki düzenleyen kuralları ele alıyor. Dolayısıyla iki süreç aynı pazarın farklı bölümlerine yöneliyor: Hâlihazırda yerel olarak satışa sunulan cihazlara ve bunları erişilebilir kılan kanallara.

Çocukların korunmasına ilişkin veriler istismarın boyutunu gösteriyor

UNICEF Strateji ve Kanıt Ofisi–Innocenti, ECPAT International ve Interpol’ün Eylül 2026’da yayımladığı bir çalışma, 12-17 yaşlarındaki yaklaşık 1,5 milyon Pakistanlı internet kullanıcısının tek bir yıl içinde teknoloji bağlantılı bir tür cinsel sömürü veya istismara maruz kaldığını tahmin etti.

Çalışmada rıza olmadan paylaşılan görüntüler, tehditler ve şantajla bağlantılı riskler anlatıldı. Örneğin istismarcı, özel bir görüntüyü dağıtmakla tehdit ederek ilk olaydan sonra da mağdura baskı yapmayı sürdürebilir.

Reklam

Çocuk istismarını izleyen Pakistanlı kuruluş Sahil, 2025’te bildirilen 3.630 vakayı, 2026’nın ilk altı ayında ise 1.914 vakayı belgeledi. Kuruluşun verileri gazete haberlerine dayanıyor ve cinsel saldırı, kaçırılma ve çocuk yaşta evlilik gibi kategorileri kapsıyor. 2026’nın ilk altı ayındaki vaka sayısı, 2025’in tamamında kaydedilen sayının yaklaşık yüzde 53’üne ulaştı.

UNICEF ortaklığındaki çalışmanın tahmini, teknoloji bağlantılı istismarı kapsarken Sahil’in sayımı çeşitli kategorilerde gazetelerde yer alan vakalara dayanıyor. Gizli kameralarla bağlantılı vakaların sayısı bilinmiyor. Pencap’ın yanıtı, çok daha geniş kapsamlı çocuk koruma sorununun içinde insanların kaydedilmesinde kullanılan yöntemlerden birini hedef alıyor.

Mağdurların kayıt yapıldıktan sonra da korunması gerekiyor

Sahil’in medya koordinatörü Agha Zamin Abbas, kısıtlamaları memnuniyetle karşılarken ithalat ve çevrim içi satışlar üzerinde daha sıkı denetim, etkili soruşturmalar ve etkilenen çocuklara hızla destek sağlanması çağrısında bulundu. Ayrıca ebeveynleri çocukların dijital faaliyetlerine dikkat etmeye davet etti.

Abbas, mahremiyetin korunmasının eğitim ve sağlık hizmetleri de dâhil olmak üzere teknolojiye meşru erişimi sürdürmesi gerektiğini söyledi. Bu yaklaşım, hükümetin cihaz kısıtlamalarını istismarı hedef alırken yararlı araçları erişilebilir tutma yönündeki pratik zorlukla ilişkilendiriyor.

Dijital haklar aktivisti ve Pakistan İnsan Hakları Komisyonu üyesi Syed Jowdat Nadeem; gizli ihbar kanalları, dijital adli incelemelerin güçlendirilmesi ve istismar içeren materyallerin hızla kaldırılması çağrısında bulundu. Dijital adli inceleme, kanıtları ortaya çıkarmak ve ne yaşandığını anlamak için cihazların ve elektronik kayıtların incelenmesi anlamına geliyor.

Nadeem, özellikle kadınlar ve çocukların izinsiz kayıt sonrasında damgalanma, suçlanma, özgürlüklerinin kısıtlanması veya misillemeyle karşılaşabileceği tehlikeye dikkat çekti. Görüntüleri ifşa etme tehdidi, evde veya toplum içinde sonuçlarından korkan biri üzerinde istismarcının baskısını sürdürmesini sağlayabilir.

Önerdiği önlemler arasında hukuki yardım, psikolojik destek ve misillemeye karşı koruma bulunuyor. Ayrıca ithalat ve çevrim içi pazar yerleri üzerindeki denetimin zayıf olmasının, yasaklı ürünlerin mağaza raflarından internet satıcılarına geçmesine imkân verebileceği uyarısında bulundu.

Lahor Yüksek Mahkemesi Ravalpindi Heyeti’nde kıdemli avukat olan Saeedain Khan, önleme odaklandı. Çocuklara istismarı tanıma becerisi kazandırılması ve güvendikleri bir konumda bulunan bir yetişkin söz konusu olduğunda dahi uygunsuz davranışları ceza, inanmama veya misilleme korkusu yaşamadan bildirebilmeleri çağrısında bulundu.

Diğer ülkeler farklı kısıtlamalar getiriyor

Gizlice görüntü çekilmesine ilişkin kaygılar Pakistan’ın ötesine de yayıldı. Britanya’da kadınların ve kız çocuklarının gizlice kaydedildiğine dair anlatımların ardından akıllı gözlük satışının yasaklanması için bir imza kampanyası başlatıldı. Ağustos ayında 17 yaşındaki bir kız, bir erkeğin yanına gelip aralarındaki konuşmayı kendisinden habersiz kaydettiğini anlattı.

Reklam

Oslo okullarda akıllı gözlükleri yasakladı; Fransa’nın veri koruma kurumu CNIL ise dikkatli olunması çağrısı yaptı. Meta’nın bir yüz tanıma özelliği geliştirdiği bildiriliyor. Bu da gözlüklerin ileride görüntüledikleri kişilerle ilgili ne tür bilgileri ilişkilendirebileceğine dair kaygıları artırıyor.

Avustralya’nın Victoria eyaleti, okullara yönelik daha ayrıntılı bir politika açıkladı. Eyalet yönetimi, 21 Ekim 2026’da yayımlanan okul cihazları duyurusunda, devlet okulları, Katolik okulları ve bağımsız okullardaki öğrencilerin 2027 öğretim yılının başından itibaren okul saatleri ve okul etkinlikleri boyunca akıllı gözlükler dâhil kişisel elektronik cihazlarını kapatıp kaldırmaları gerektiğini bildirdi.

Devlet okullarında akıllı gözlük ve gizli çekim cihazlarına yönelik kısıtlama öğretmenler, ebeveynler ve gönüllüler dâhil yetişkinleri de kapsıyor. Uygulama okul alanlarının yanı sıra kamplar ve geziler dâhil okul dışında düzenlenen etkinliklerde de geçerli. Akıllı gözlükler için muafiyetler, uygun bir alternatif bulunmadığında engellilik nedeniyle gereken düzenlemelerle sınırlı.

Victoria Başbakan Yardımcısı ve Eğitim Bakanı Gabrielle Williams, hükümetin tutumunu şöyle açıkladı:

Akıllı gözlüklerin sınıflarımızda ya da okul alanlarında yeri yok.

Victoria, hükümet dışındaki okullarda yetişkinlere yönelik kısıtlamanın uygulanabilmesi için yeniden seçilen Carroll İşçi Partisi hükümeti döneminde yasal düzenleme gerekeceğini belirtti. Pencap’ın önlemi coğrafi ve ticari açıdan daha geniş kapsamlı; eyalet genelinde belirtilen cihazları ve bunların satışını kapsıyor, ancak 30 gün sürüyor. Victoria’nın açıkladığı yaklaşım ise okul ortamlarına ve 2027 öğretim yılına odaklanıyor.

Denetim neleri kapsamalı?

Pencap’ın kararı, hem gizli kayıt cihazlarını kullanan kişileri hem de bunları satışa sunan işletmeleri kapsıyor. Maryam Nawaz’ın talimatı, kısıtlamanın uygulanmasını polis denetimine veriyor; muafiyetler ise sıradan telefonların, bilgisayarların ve onaylı terminal ekipmanlarının kullanımını sürdürüyor.

Aynı cihazlar fiziksel mağazaların dışında da tanıtılabildiği için çevrim içi satış imkânı uygulamada önemli bir mesele. Abbas ve Nadeem, soruşturmalar ve mağdurlara destek çalışmalarının yanı sıra dijital pazar yerlerine ve ithalata dikkat edilmesi çağrısı yaptı. Önerileri, cihazların alıcılara nasıl ulaştığını ve biri istismarı bildirdikten sonra neler yapılması gerektiğini ele alıyor.

30 günlük kısıtlama ile federal kabineye yapılan sevk artık yan yana ilerliyor. Biri Pencap’ta insanların ve satıcıların hemen neler yapabileceğini değiştiriyor. Diğeri, akıllı gözlüklerin ithalatı ve satışını federal karar mercilerinin gündemine taşıyor. Gizlice kaydedilen kişiler içinse gizli ihbar, kanıt toplama ve istismar içeren materyallerin kaldırılması, yasağın yanında önemini koruyan somut ihtiyaçlar olmaya devam ediyor.

Öne çıkan noktalar

  • Pencap, gizli kayıt özelliğine sahip akıllı gözlüklerin takılmasına veya kullanılmasına ve günlük eşyalara gizlenmiş kameraların kullanımına 30 günlük kısıtlama getirdi.
  • Perakendeciler, toptancılar, tüccarlar ve distribütörler yasaklı cihazları mağazalarda veya çevrim içi olarak satamaz ya da satışa sunamaz.
  • Dizüstü bilgisayarlar, elde taşınan tabletler, cep telefonları, Pakistan Telekomünikasyon Kurumu onaylı terminal ekipmanları ve yetkili kolluk kuvvetleri personeli muaf.
  • Hükümet, özellikle kadınlar ve çocuklar açısından mahremiyet, taciz, şantaj ve hassas bilgilere yönelik risklere dikkat çekiyor.
  • Lahor Yüksek Mahkemesi, akıllı gözlüklerin ithalatı ve satışıyla ilgili ayrı konunun federal düzeyde değerlendirilmesi talimatını verdi.
  • Çocuk koruma ve dijital haklar savunucuları, cihaz kısıtlamalarının yanı sıra daha güçlü soruşturmalar, gizli ihbar kanalları ve mağdurlara destek çağrısında bulunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir