Genç öğretmenin son armağanı Gia Lai'nin ötesine ulaşıyor
2004 doğumlu İngilizce öğretmeni Pham Thi Anh Thu, ailesinin trafik kazasının ardından karaciğerini ve iki böbreğini bağışlamayı kabul etmesiyle, beyin ölümü sonrası organ bağışında Gia Lai eyaletinin ilk bağışçısı oldu. Hung Vuong Gia Lai Hastanesi, 15 Ekim'de Vietnam Ulusal Organ Nakli Koordinasyon Merkezi ve çeşitli hastanelerden uzmanlarla organların alınması sürecini koordine etti.
İçindekiler
Dak Po komününden Thu, kısa süre önce Quy Nhon Üniversitesi'nden mezun olmuş ve Trang komününde öğretmenliğe başlamıştı. Ağır yaralı olarak 10 Ekim'de Hung Vuong Gia Lai Hastanesi'ne kaldırıldı. Acil müdahale ve yoğun bakıma rağmen beyin hasarı geri döndürülemez durumdaydı ve doktorlar beyin ölümünü belirlemek için gerekli süreci tamamladı.
Hastanenin tıbbi hizmetlerden sorumlu müdür yardımcısı Bui Truong Giang, karaciğerinin ve iki böbreğinin kullanılmasıyla dört hastaya yardım etmeyi amaçlayan bir bağış planı olduğunu açıkladı. Ancak ameliyattan sonra kalbinin nakle uygun olmadığı anlaşılınca üç alıcının bulunduğu da bildirildi. Dört alıcıya yönelik planda karaciğerin iki hastaya paylaştırılması öngörülürken, üç alıcıdan söz eden açıklamada bir karaciğer ve iki böbrek nakli yer aldı. Alıcıların kesin sayısı ve sağlık durumları kamuoyuyla paylaşılmadı.
Ulusal Organ Nakli Koordinasyon Merkezi Danışmanlık ve Koordinasyon Bölümü Başkanı Pham Thi Dao, işlemi Vietnam'da özel bir hastanede gerçekleştirilen ilk organ bağışı ve aynı zamanda Gia Lai'deki ilk bağış olarak nitelendirdi. Eyalet açısından somut kazanım, bağışlanan organların alınması ve dağıtılması için yerel hastanenin, nakil uzmanlarının ve ulusal koordinasyon ağının bir araya getirilmesiydi.
Acil tedaviden aile kararına
Thu, ağır yaralı ve derin komada olarak Hung Vuong Gia Lai Hastanesi'ne getirildi. Doktorlar acil müdahale, resüsitasyon ve yoğun bakım uyguladı ancak durumu düzelmedi. Daha sonra yapılan tıbbi değerlendirmede beyin ölümünün gerçekleştiği belirlendi.
Beyin ölümü, beynin işlevlerini kalıcı olarak yitirmesi anlamına gelir. Solunum cihazı ve diğer tıbbi destekler solunum ve dolaşımı geçici olarak sürdürebilir; böylece bağış süreci düzenlenirken organlar korunabilir. Hastane, bağış görüşmelerine başlamadan önce ekibinin gerekli tanı prosedürünü izlediğini bildirdi.
Thu'nun anne babası Pham Ba Ung ve Ngo Thi Bich Phung, kızlarının durumu ve bağış süreci hakkında bilgilendirildi. Diğer hastaların tedavi görebilmesi için doku ve organlarının bağışlanmasını gönüllü olarak kabul edip başvuruda bulundular.
Başlıca gelişmeler birkaç güne yayıldı:
- 10 Ekim: Thu, trafik kazasının ardından Hung Vuong Gia Lai Hastanesi'ne kaldırıldı.
- Tedavi sürecinde: Doktorlar yoğun bakım uyguladı, geri döndürülemez beyin hasarını değerlendirdi ve beyin ölümünü belirleme sürecini tamamladı.
- Bilgilendirmenin ardından: Ailesi, uygun organların bağışlanmasını kabul etti.
- 15 Ekim: Hastane bir veda töreni düzenledi ve organların alınması ile dağıtımını ulusal uzmanlarla koordine etti.
Ailesi, yaşamının bir parçasının sürmesini istedi
Thu'nun babası Pham Ba Ung, ailenin diğer hastalara yaşama şansı vermek için kızının doku ve organlarını bağışlamaya karar verdiğini söyledi. Anne babası bu kararı herhangi bir ödeme ya da başka bir maddi karşılık talep etmeden aldı.
Thu'nun kuzeni Le Thai Ha, ailenin kararı birlikte değerlendirdiğini anlattı. Ölümünden sonra bedeninin bir parçasının başkalarına yardım etmeyi sürdürmesini istediklerini söyledi. Çevirisi yapılan açıklamasında şöyle dedi:
Aile, bedeninin bir parçasının yardıma ihtiyacı olan hastalara destek olabilmesi ve onlara yaşama şansı vermesi umuduyla organlarını bağışlamayı kabul etti.
Aile ayrıca hastanenin bağışla ilgili görüntü ve bilgileri kamuoyuyla paylaşmasına izin verdi. Belirttikleri amaç, organ bağışı konusunda farkındalığı artırmak ve diğer ailelerin bunun hayat kurtarmaya nasıl katkı sağlayabileceğini değerlendirmesine yardımcı olmaktı.
15 Ekim öğleden sonra hastanede bir veda töreni düzenlendi; organların alınması işleminin ardından gerçekleştirilmesi planlandı. Anne babası ve yakınları için bağış süreci, öğretmenlik kariyerine daha yeni başlamış genç bir kadına veda etme göreviyle aynı zamana denk geldi.
Hangi organlar kullanılabildi?
Thu'nun karaciğeri ve iki böbreği bağış için kabul edildi. Doktorlar başlangıçta kalbinin de alınmasını değerlendirdi ancak ameliyat sırasındaki durumu nakil koşullarını karşılamadı. Akciğerleri hasar gördüğü için kullanıma uygun değildi. Ailesi, nakil amacıyla bağışlanabilen gözlerin saydam ön tabakası olan kornealarını bağışlamamayı tercih etti.
Her organın ayrıca tıbbi değerlendirmeden geçirilmesi gerekiyordu. Ailenin onayı doktorların bağışı değerlendirmesine olanak tanırken, her organın kullanılıp kullanılamayacağını kendi durumu belirler. Thu'nun akciğerlerindeki hasar ve kalbine ilişkin değerlendirme, kullanılabilecek organları karaciğer ve böbreklerle sınırladı.
Hastanenin açıkladığı koordinasyon planında karaciğer iki hastaya ayrıldı: Vinmec'in desteğiyle Hue Merkez Hastanesi'ndeki bir hasta ile 108 Askerî Merkez Hastanesi'ndeki bir hasta. Karaciğerin sağ kısmı 108 Askerî Merkez Hastanesi'ndeki hastaya tahsis edildi. Böbrekler ise Hue Merkez Hastanesi ile Ulusal Çocuk Hastanesi'ne gönderildi.
Yapısı ve kendini yenileme kapasitesi sayesinde karaciğer bazen iki alıcıya yetecek şekilde bölünebilir. Bağışlanan üç organla dört hastaya yardım etme planının dayanağı buydu. Böbreklerin her biri ise farklı bir hastaya nakledilecekti.
Yerel hastane ulusal ekiplerle bir araya geldi
Hung Vuong Gia Lai Hastanesi; Ulusal Organ Nakli Koordinasyon Merkezi, Hue Merkez Hastanesi, 108 Askerî Merkez Hastanesi, Ulusal Çocuk Hastanesi ve Vinmec Times City ile birlikte çalıştı. Görevler arasında organların işlevlerinin değerlendirilmesi, organların alınması ve korunmasına yönelik işlemlerin hazırlanması ve potansiyel alıcıları tedavi eden hastanelere dağıtımın düzenlenmesi yer aldı.
Katılımcı kurumlar arasında 103 Askerî Hastanesi, Viet Duc Dostluk Hastanesi ve Hue Üniversitesi Tıp ve Eczacılık Hastanesi de sayıldı. Koordinasyon çalışması, Gia Lai dışından gelen uzmanları Thu'ya zaten bakım sağlayan hastane personeliyle buluşturdu.
Giang, eyaletteki ilk bağışın zorlu bir tıbbi ve idari çalışma gerektirdiğini söyledi. Personelin sınırlı süre içinde gerekli evrakları tamamlaması, çalışanları ve ekipmanı hazırlaması, uzmanlara danışması ve koordinasyon merkeziyle bağlantı kurması gerekiyordu.
Hastane, organların durumunu korumak için bağışçıya tıbbi destek vermeyi de sürdürdü. Organlar alındıktan sonra bunların korunması ve nakli, alıcıları ameliyata hazırlayan ekiplerle yakından koordine edilmelidir. Gia Lai'de organların alınması ve alıcı hastanelerde nakil işlemlerinin yapılması, bu sürecin farklı aşamalarıydı.
Giang, yaşananların merkezinde ailenin kararının bulunduğunu belirtti. Müdür yardımcısı, çevirisi yapılan açıklamasında şöyle dedi:
Bugünkü olayın en büyük anlamı, bağışçının ve ailesinin yüce davranışıdır. Aile, acı ve kayıp yaşadığı bir dönemde bile diğer hastalara yaşama şansı vermeye karar verdi.
İlk işlem Gia Lai için neyi değiştiriyor?
Gia Lai'de beyin ölümü sonrası yapılan ilk bağış, eyalete potansiyel bir bağışçıyı belirleme, tıbbi değerlendirmeyi tamamlama, yakınları bilgilendirme ve organ alımını düzenleme konularında uygulamalı deneyim kazandırıyor. Nakil başka bir yerde gerçekleştirilecek olsa bile bu adımlar, ağır yaralı hastanın tedavi gördüğü hastanede hazırlık yapılmasını gerektiriyor.
Dao'nun işlemi Vietnam'da özel bir hastanede gerçekleştirilen ilk işlem olarak nitelendirmesi, başlıca nakil merkezlerinin dışındaki hastanelerin daha geniş bir rol üstlenebileceğine de işaret ediyor. Hung Vuong Gia Lai Hastanesi, ulusal uzmanlar ve alıcı hastanelerle koordinasyon sayesinde bağış sürecine katılabildi.
Hastane, benzer vakalara hazırlık için personelini, sağlık hizmetlerini ve ekipmanını geliştirmeyi sürdüreceğini bildirdi. Orta Yaylalar bölgesi için bu çalışmalar, bağışın yerel düzeyde düzenlenmesini ve uygun organların diğer bölgelerdeki nakil hastanelerinde tedavi gören hastalarla buluşturulmasını kolaylaştırabilir.
Vietnam'da 30 yılı aşkın sürede 10 binden fazla organ nakli gerçekleştirildi. Beyin ölümü gerçekleştiği belirlenen bağışçılardan alınan organlarla yapılan nakillerin bildirilen oranı, 2023 öncesinde yüzde 5'in altındayken 2024'te yüzde 12,9'a, 2025'te ise yaklaşık yüzde 19'a yükseldi. 2024'ten 2025'e artış yaklaşık altı yüzde puan oldu ve oran beş nakilden birine yaklaştı.
Thu'nun ailesi kararını, ölüm sonrası bağış uygulamasının yaygınlaştığı bu dönemde aldı. Hung Vuong Gia Lai Hastanesi, hem ailenin kaybını hem de onaylarının başka yerlerde organ bekleyen hastalar için yarattığı tedavi fırsatlarını gözeterek Thu'ya ve yakınlarına teşekkür etti.
Önemli Noktalar
- İngilizce öğretmeni Pham Thi Anh Thu, trafik kazasının ardından 10 Ekim'de hastaneye kaldırıldı ve daha sonra beyin ölümü gerçekleştiği belirlendi.
- Ailesi, Thu'nun karaciğerini ve iki böbreğini gönüllü olarak bağışladı.
- Organların alınması, eyalette bu türde gerçekleştirilen ilk işlem olarak 15 Ekim'de Hung Vuong Gia Lai Hastanesi'nde koordine edildi.
- Açıklanan tahsis planında karaciğerin iki alıcıya bölünmesiyle dört hastaya yardım edilmesi hedeflendi; ameliyatın ardından üç alıcı olduğu da bildirildi.
- Kalbi ve akciğerleri nakle uygun değildi; ailesi kornealarını bağışlamamayı tercih etti.
- Ulusal koordinasyon yetkilisi, bağışı Vietnam'da özel bir hastanede gerçekleştirilen ilk bağış olarak nitelendirdi.






