Google'dan sonra ikinci büyük müşteri olabilir
TikTok'un sahibi ByteDance, Tayvanlı MediaTek'ten özel tasarım veri merkezi çipleri satın almak için ileri aşamada görüşmeler yürütüyor. Bu anlaşma, 2026'da 70 milyar dolara kadar sermaye harcaması içerebilecek yapay zekâ yatırımlarına yeni bir tedarikçi ekleyebilir.
İçindekiler
- Google'dan sonra ikinci büyük müşteri olabilir
- ByteDance neden daha fazla tedarikçi arıyor?
- Özel bir yapay zekâ çipi ne işe yarıyor?
- MediaTek mobil deneyimini veri merkezlerine taşıyor
- Görüşmelerin arkasındaki 12 milyar dolarlık hedef
- Bellek ve paketleme neden işlemciler kadar önemli?
- Çipleri işleyen bir yapay zekâ sisteminde bir araya getirmek
- ByteDance'in harcamaları 2027'de yeniden artabilir
- İş gerekçesi yapay zekâ hizmetlerine yönelik talebe bağlı
- Öne Çıkanlar
Müzakereler hakkında bilgi sahibi kişilerin aktardığı ve 15 Ekim'de haberleştirilen görüşmeler, uygulamaya özel tümleşik devreleri, yani ASIC'leri kapsıyor. Bu çipler, belirli bir müşterinin hesaplama ihtiyaçlarına göre tasarlanıyor. Anlaşmanın tamamlanması hâlinde ByteDance, Alphabet'e bağlı Google'ın ardından MediaTek'in bu yapay zekâ çiplerindeki ikinci büyük müşterisi olabilir.
MediaTek, bu yıl yapay zekâ çiplerinden yaklaşık 2 milyar dolar gelir elde etmeyi bekliyor ve gelecek yıl tahmini 80 milyar dolarlık pazarın yüzde 15'ini hedefliyor. Bu rakamlar, ByteDance'le olası anlaşmanın çok daha büyük bir hedefin merkezinde olduğunu gösteriyor: cep telefonları için geliştirilen uzmanlığı kayda değer bir veri merkezi iş koluna dönüştürmek.
Şirketler, tamamlanmış bir anlaşma duyurmadı. Satın alma miktarı, sözleşme değeri, çip özellikleri ve teslimat takvimi açıklanmadı. ByteDance hemen yorum yapmazken MediaTek temsilcileri açıklama yapmayı reddetti.
ByteDance neden daha fazla tedarikçi arıyor?
ByteDance, Seedance gibi modeller etrafında yapay zekâ hizmetleri geliştirirken ve yerleşik sosyal medya işlerinin ötesinde büyüme ararken donanım alımlarını artırıyor. Daha fazla kullanıcının video üretmesi ya da sohbet botlarıyla etkileşim kurması, veri merkezlerinde daha fazla hesaplama yapılması anlamına geliyor.
ABD'nin ihracat kısıtlamaları, ByteDance, Alibaba ve Tencent gibi Çinli şirketlerin Nvidia gibi tedarikçilerin en gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişimini sınırlıyor. Huawei dahil Çinli üreticiler tüm talebi karşılayamıyor; bu da büyük alıcıları ek kaynaklar aramaya yöneltiyor.
ByteDance'in bu yıl milyonlarca yapay zekâ çipi tedarik etmek üzere Qualcomm'la benzer bir anlaşmaya vardığı da bildirildi. MediaTek'le yapılacak bir anlaşma, tek bir tedarikçiye bağlı kalmak yerine şirketin kendi altyapısına göre tasarlanan işlemcilere ulaşması için yeni bir yol açabilir.
İlgili hesaplama kapasiteleri geçerli sınırlar içinde kaldığında, özel çip ortaklıklarına ABD ihracat kısıtlamaları kapsamında izin verilebiliyor. ByteDance açısından pratikteki zorluk, bu koşulları karşılarken kullanılabilir hesaplama kapasitesini yeterli düzeyde güvence altına almak.
Özel bir yapay zekâ çipi ne işe yarıyor?
ASIC, geniş bir yelpazedeki işlere uyum sağlayan bir işlemci olmak yerine, tanımlanmış bir görev kümesi için üretiliyor. Yapay zekâ şirketleri tasarımı modellerinin yaptığı hesaplamalara, ihtiyaç duyduğu belleğe ve veri merkezlerinde kullanılabilir elektrik miktarına göre uyarlayabiliyor.
MediaTek'in veri merkezi platformu, müşterilerle çalışma konusunda iki yöntem tanımlıyor: İhtiyaçlarına göre işlemci tasarlamak ya da kendi hızlandırıcı teknolojilerini ve diğer tasarımlarını tamamlanmış bir çipe entegre etmek. Şirket, yapay zekâ hızlandırıcı işlemcilerini genel olarak XPU adıyla tanımlıyor.
Yapay zekâ altyapısı iki temel işi yerine getiriyor. Eğitim aşamasında model, büyük miktarda veriyi işleyerek öğreniyor. Çıkarım aşamasında ise eğitimini tamamlamış model, biri sohbet botuna soru sorduğunda ya da video oluşturmasını istediğinde çalışıyor. Her ikisi de hesaplama gücü gerektiriyor, ancak hız, bellek ve elektrik tüketimi arasındaki denge farklı olabiliyor.
Özel tasarım, alıcının bu iş yüklerine göre seçim yapmasına olanak tanıyor. MediaTek, bu yaklaşımı kullanılan her birim elektrik ve harcanan her dolar başına daha fazla işlevsel yapay zekâ çıktısı elde etmenin bir yolu olarak sunuyor. Ticari açıdan avantajı açık: Çok sayıda talebe yanıt veren bir şirket, her bir talepte sağlanan küçük tasarruflardan bile yararlanabiliyor.
MediaTek mobil deneyimini veri merkezlerine taşıyor
Merkezi Hsinchu'da bulunan MediaTek'in piyasa değeri yaklaşık 210 milyar dolar. Böylece Tayvan Yarı İletken Üretim Şirketi'nin (TSMC) ardından Tayvan'ın en büyük şirketi konumunda. Veri merkezlerine yönelmesi, mobil telefonlara bağımlılığını azaltırken Qualcomm ve Broadcom'la rekabetini artırıyor.
Şirket, yüksek hacimlerde mobil işlemci üretme deneyiminin üretim verimini artırmasına ve gelişmiş üretim süreçlerine yönelik tasarımlarını iyileştirmesine yardımcı olduğunu belirtiyor. Üretim verimi, üretilen çiplerin düzgün çalışan bölümünü ifade ediyor ve üretim maliyetlerinde önemli bir etken.
MediaTek, N3 teknolojisiyle 10'dan fazla, N2 ile ikiden fazla tasarım üretime gönderme aşamasını tamamladığını, ilk A14 test çipinin üretime gönderilmesinin ise bu yılın ilerleyen dönemlerinde planlandığını söylüyor. Tasarımın üretime gönderilmesi, tamamlanmış bir çip tasarımının imalat için iletildiği aşamadır. N3, N2 ve A14, yarı iletken üretim teknolojisinin nesillerini tanımlıyor.
MediaTek, mobil çipleri düşük gerilimlerde çalıştırma deneyimine de dikkat çekiyor. Veri merkezlerinde işlemcilerin elektrik ihtiyacını azaltmak, işletme maliyetlerini kontrol etmeye ve bir tesisin güç kapasitesi içinde daha fazla yararlı hesaplama işi yapmaya yardımcı olabiliyor. Hızı korurken bunu başarmak için devreler, çip tasarımı ve üretim alanlarında eşgüdümlü çalışma gerekiyor.
Görüşmelerin arkasındaki 12 milyar dolarlık hedef
MediaTek'in 80 milyar dolarlık pazarın yüzde 15'ini hedeflemesi, yıllık yaklaşık 12 milyar dolarlık satışa karşılık geliyor. Bu, şirketin 2026'da elde etmeyi beklediği yaklaşık 2 milyar dolarlık yapay zekâ çipi gelirinin altı katı; şirketin 2027 için izlediği büyümenin boyutunu da ortaya koyuyor.
ByteDance gibi büyük bir müşteri, yüksek miktarda sipariş vererek ve çip geliştirme maliyetlerinin daha fazla ürüne yayılmasını sağlayarak bu büyümeyi destekleyebilir. Google, MediaTek'e özel yapay zekâ çiplerinde hâlihazırda önemli bir müşteri sağlıyor; görüşmelerin sözleşmeyle sonuçlanması hâlinde ByteDance bu müşteri tabanını genişletebilir.
Nvidia'nın eylül ayında MediaTek'le 3,5 milyar dolarlık bir yatırım anlaşması duyurduğu bildirildi; bu anlaşma Tayvanlı şirketin büyümesine mali destek sağlıyor. MediaTek'in resmî teknoloji açıklamasında Nvidia'yla ayrı bir bağlantı da yer alıyor: Özel işlemcileri daha büyük hesaplama sistemlerine bağlayan NVLink Fusion ekosistemine katılım.
Dolayısıyla rekabet tablosunda hem çekişme hem iş birliği var. MediaTek, önde gelen bir yapay zekâ hesaplama şirketinin sağladığı teknolojiyle bağlanabilen sistemler kurarken diğer tasarımcılarla rekabet ederek özel çip işlerini kazanmayı hedefliyor.
Bellek ve paketleme neden işlemciler kadar önemli?
MediaTek'in teknik planları, çipin hesaplama yapan bölümünün ötesine uzanıyor. Platformu; hesaplama bileşenlerini, bellek arayüzlerini ve yüksek hızlı bağlantıları bir araya getiriyor, gelişmiş paketleme teknolojisi de bu parçaları bütünleştiriyor.
Yüksek Bant Genişlikli Bellek (HBM), büyük miktarda verinin hızla aktarılabilmesi için yığınlanmış belleği hızlandırıcının yakınına yerleştiriyor. Yoğun bir mutfakta aşçıların çalışmayı sürdürebilmesi için malzemelerin yeterince hızlı ulaştırılması gerektiği gibi, yapay zekâ işlemcisinin de çalışır durumda kalması için düzenli veri akışına ihtiyacı var.
MediaTek, hesaplama ve bellek bileşenlerini bağlantı sağlayan bir taban üzerinde yan yana yerleştiren 2.5D paketlemeyi ve dikey yığınlama dahil daha karmaşık düzenlemeler sağlayan 3.5D bütünleştirmeyi tanımlıyor. Bileşenler arasındaki kısa bağlantılar, veri aktarımı için gereken enerji ve süreyi azaltabiliyor.
Bu özellikler, MediaTek'in satmayı hedeflediği sistemlerin kapsamını ortaya koyuyor. Şirketin resmî platformu farklı müşteri ihtiyaçlarına göre yapılandırılabilen teknolojiler sunarken, ByteDance'le olası anlaşmanın odağında Çinli şirketin veri merkezlerine özel tasarlanmış çipler bulunuyor.
Çipleri işleyen bir yapay zekâ sisteminde bir araya getirmek
MediaTek, yapay zekâ hesaplamalarında temel birim olarak tek bir çipten ziyade sunucu kabinini öne çıkarıyor. Kabin; işlemcileri, belleği, ağ donanımını, güç sistemlerini ve soğutmayı bir araya getiriyor. Kullanılabilir performansı, tüm bu parçaların bir sistem olarak ne kadar iyi çalıştığına bağlı.
MediaTek, NVLink Fusion üzerinden özel işlemcilerinin NVLink C2C kullanarak Nvidia ekosistemine bağlanabildiğini, sistemlerin hesaplama tepsileri ve anahtarlama donanımlarıyla genişletilebildiğini söylüyor. Şirket ayrıca daha büyük hesaplama kurulumlarında veri aktarımı için kullanılan InfiniBand ve Ethernet teknolojileri üzerinden bağlantı seçeneklerini de tanımlıyor.
MediaTek ve Microsoft, MicroLED ışık kaynakları ile MOSAIC mimarisini kullanan etkin bir optik kablo için kavram kanıtı geliştirdi. Şirketler, güç tüketimini azaltırken bağlantı mesafelerini uzatmak amacıyla veriyi ışıkla aktarma yöntemlerini araştırıyor. MediaTek, bu çalışmaların daha fazla küçültme ve seri üretime hazırlık aşamalarını da kapsadığını belirtiyor.
Yapay zekâ sistemleri işi çoğu zaman çok sayıda işlemci arasında paylaştırdığı için ağ bağlantıları önem taşıyor. İşlemciler birbirlerinden bilgi beklerken çok fazla zaman kaybederse daha fazla çip eklemek daha az fayda sağlıyor. MediaTek'in stratejisi, işlemcilerin tasarımının yanı sıra bu sorunu da ele alıyor.
ByteDance'in harcamaları 2027'de yeniden artabilir
ByteDance, veri merkezlerini ve diğer yapay zekâ altyapısını genişletmek amacıyla 2026'da sermaye harcamalarını 70 milyar dolara kadar çıkarmayı değerlendiriyor. Bu tutar, 2025'teki harcamasının iki katından fazla. Sermaye harcamaları, şirketin zaman içinde kullanmayı beklediği sunucu ve tesis gibi varlıklara yapılan yatırımları kapsıyor.
Ekonomik ve ticari koşullar elverişli olursa şirket, bu rakamı 2027'de 100 milyar dolara çıkarabilir. 70 milyar dolardan 100 milyar dolara geçiş yaklaşık yüzde 43'lük bir artış anlamına geliyor; ancak her iki rakam da olası harcama düzeylerini ifade ediyor.
ByteDance'in yatırım programını desteklemek üzere eylülde 30 milyar dolarlık kredi sağladığı bildirildi. Finansman, tedarikçi görüşmeleri ve harcama planları daha büyük bir yapay zekâ operasyonuna doğru atılan adımların sıralamasını oluşturuyor:
- 2026'nın ilk ayları: ByteDance'in Qualcomm'dan milyonlarca yapay zekâ çipi tedarik etmek üzere anlaşmaya vardığı bildirildi.
- Eylül 2026: ByteDance'in 30 milyar dolarlık kredi sağladığı, Nvidia'nın ise MediaTek'le 3,5 milyar dolarlık yatırım anlaşması duyurduğu bildirildi.
- 15 Ekim 2026: MediaTek özel çiplerine ilişkin ileri aşamadaki görüşmeler kamuoyuna yansıdı.
- 2027: Ekonomik ve ticari koşullara bağlı olarak ByteDance yıllık sermaye harcamalarını 100 milyar dolara çıkarabilir.
İş gerekçesi yapay zekâ hizmetlerine yönelik talebe bağlı
ByteDance'in yatırım hamlesi, sohbet botları ve video üretimindeki konumunu güçlendirmeyi ve yurt dışındaki erişimini genişletmeyi amaçlıyor. Seedance; Alibaba'nın Happy Horse'u, Kuaishou'nun Kling AI'ı ve Google'ın yapay zekâ ürünleriyle rekabet ediyor.
Altyapı harcamaları, bir hizmetin ne kadar talebi karşılayabileceğini ve ne kadar hızlı yanıt vereceğini etkiliyor. ByteDance'in karşısındaki zorluk, bu hesaplama kapasitesini masrafı karşılayacak sıklıkta kullanılan hizmetlere dönüştürmek. Özel çipler, bu hizmetleri büyük ölçekte çalıştırmanın maliyetini şekillendirme olanağı sunuyor.
MediaTek de benzer bir ticari görevle karşı karşıya: Çip tasarımlarını ve sistem teknolojisini teslim edilen ürünlere ve gelire dönüştürmek. Şirketlerden gelecek teyitler, tasarımın üretime gönderilmesi gibi üretim dönüm noktaları, dökümhane kapasitesi rezervasyonları ve açıklanan sözleşme koşulları, önerilen anlaşmadaki ilerlemeyi ölçmek için somut göstergeler sağlayacak.
Öne Çıkanlar
- ByteDance, veri merkezleri için özel tasarım MediaTek çipleri satın almak üzere ileri aşamada görüşmeler yürütüyor.
- Anlaşmanın tamamlanması hâlinde ByteDance, Google'ın ardından MediaTek'in özel yapay zekâ çiplerinde ikinci büyük müşterisi olabilir.
- MediaTek, 2026'da yapay zekâ çiplerinden yaklaşık 2 milyar dolar gelir bekliyor ve 2027'de yaklaşık 12 milyar dolara karşılık gelen bir pazar payını hedefliyor.
- ByteDance, 2026'da 70 milyar dolara kadar, 2027'de ise muhtemelen 100 milyar dolara kadar sermaye harcamasını değerlendiriyor.
- MediaTek'in teknoloji planları; özel işlemcileri, gelişmiş belleği, paketlemeyi ve sunucu kabinleri arasındaki bağlantıları bir araya getiriyor.
- Olası çip anlaşması iki şirket tarafından da kamuoyuna doğrulanmadı.






