Dört nehir için 1,67 trilyon wonluk karar
Hükümetin yaptırdığı ekonomik araştırmalara göre, Güney Kore’nin Han, Nakdong, Geum ve Yeongsan nehirlerine inşa edilen 16 bendin 12’sinin kaldırılması, maliyetlerinden daha fazla fayda sağlayacak. 2019 ile 2026 arasında yürütülen araştırmalardan elde edilen tahminler, nehir restorasyonunun iki temel unsurunu, su alım tesislerinin yenilenmesi ve bentlerin sökülmesini, toplam 1,6724 trilyon won olarak hesaplıyor.
İçindekiler
- Dört nehir için 1,67 trilyon wonluk karar
- Su alım tesislerinin iyileştirilmesi neden kaldırma işleminden daha pahalı?
- Olumlu bulunan 12 değerlendirme gerçekte neleri kapsıyor?
- Daha kapsamlı ekonomik model ve sınırları
- Manşetlerdeki toplam neden projenin tam bütçesi değil?
- Finansman planları tamamlanmamış işlerin boyutunu gösteriyor
- Alg toksinleri fayda hesabını değiştirebilir
- Kuraklığa karşı koruma ve araştırma yöntemleri mercek altında
- Hükümet incelemesi ile yerel takvimler farklı
- Özet
En büyük harcama yıkım değil. Su alım ve pompa istasyonlarının iyileştirilmesi 976,8 milyar won tutarken, toplam tahmine dahil edilen yapıların kaldırılması 695,6 milyar won tutuyor. Bu iyileştirmeler, kapaklar açıldıktan veya bentler kaldırıldıktan sonra nehir seviyeleri düştüğünde çiftliklerin, hanelerin ve işletmelerin su çekmeye devam etmesini sağlayacak.
Ekonomik gerekçe güçlü olsa da bu, hükümetin nihai kararı değil. İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung hwan, 6 Ekim 2026’daki parlamento denetiminde hükümetin ekonomik değerlendirme de dahil olmak üzere ayrı bir resmî inceleme yürüttüğünü söyledi. Bu süreci, kaldırma veya kapakları açma önerisinde bulunan çalışma grubu raporundan ayrı tuttu.
Tartışma artık restorasyonun olumlu bir mali hesap ortaya koyup koymadığından ibaret değil. Çevre örgütleri, araştırmaların zehirli alg patlamalarından kaynaklanan ciddi riskleri hesaba katmadığını söylüyor. Eleştirmenler değerleme yöntemlerini, gelecekte kuraklığa karşı korunmayı ve araştırmaların bağımsızlığını sorguluyor. Farklı tahminler de farklı tesisleri, yılları ve harcama türlerini kapsadığından, görünüşte benzer toplamları karşılaştırmak zorlaşıyor.
Nehir suyuna bağımlı bölge sakinleri için pratik mesele, adımların hangi sırayla atılacağı: İşletme düzeni değişmeden önce, su alım tesislerinin daha düşük su seviyelerinde çalışabilmesi gerekiyor. Olumlu bir ekonomik değerlendirme, tek başına her yerleşim yerinin hazır olduğunu göstermez.
Su alım tesislerinin iyileştirilmesi neden kaldırma işleminden daha pahalı?
Bent, nehrin yukarı kesimindeki su seviyesini yükselten bir engeldir. Eski Cumhurbaşkanı Lee Myung bak dönemindeki Dört Büyük Nehir projesi, su alım ağızlarını bentlerin arkasında yönetilen su seviyelerine uygun yüksekliklere yerleştirdi. Kuraklık veya kapakların açılması sırasında bu seviyeler düştüğünde bazı tesisler güvenilir biçimde su çekemiyor.
Bu nedenle su alım ağızlarının alçaltılması veya değiştirilmesi birbiriyle bağlantılı iki amaca hizmet ediyor: Su kaynaklarını yüksek nehir seviyesine daha az bağımlı hâle getiriyor ve kapakların daha fazla açılmasını veya bentlerin kaldırılmasını mümkün kılıyor. Tahmini 976,8 milyar wonluk maliyet, toplam yıkım tahmininin yaklaşık 1,4 katı.
Bakanlığın Şubat 2026 tarihli Dört Büyük Nehri Restorasyon Önlemleri Araştırması, çevre portföyü kapsamında su alım ve pompa tesislerinin iyileştirilmesine 450,2 milyar won ayırıyor. Bu tutarın 390,5 milyar wonluk kısmı henüz harcanmamıştı. Tarım, Gıda ve Köyişleri Bakanlığı kapsamındaki tesisler 526,6 milyar won daha tutuyor; bunun 494,1 milyar wonu gelecekte yapılacak harcamalardan oluşuyor.
Bu rakamlar birlikte değerlendirildiğinde, kalan harcama 884,6 milyar won oluyor. Toplam tutardan bu rakam çıkarıldığında, bu muhasebe çerçevesinde 92,2 milyar wonun şimdiden harcandığı anlaşılıyor. Tahmin, özel işletilen dokuz su alım ve pompa tesisindeki iyileştirmeleri kapsamıyor.
Bu iyileştirmelerin restorasyon maliyeti sayılıp sayılmaması tartışmalı. Çevre örgütleri, ekonomik değerlendirme dışında tutulmaları gerektiğini savunuyor. İklim bakanlığı bunların hesaba katılmasını isterken, eski Çevre Bakanlığı su alım tesislerindeki iyileştirmeleri, kapakların kalıcı olarak açılması veya bentlerin kaldırılmasına ilişkin kararlardan bağımsız bir su arzı güvenilirliği önlemi olarak tanımlamıştı. Bu ayrım önemli; çünkü hangi maliyetlerin projeye dahil edildiğinin değiştirilmesi, hesaplanan ekonomik getiriyi değiştirebilir.
Olumlu bulunan 12 değerlendirme gerçekte neleri kapsıyor?
Geum ve Yeongsan nehirlerine ilişkin 2019 ekonomik araştırması, Geum’daki Sejong ve Gongju bentleri ile Yeongsan’daki Juksan bendinin kaldırılmasının fayda-maliyet oranını en az bire bir buldu. Birden büyük oran, tahmini faydaların tahmini maliyetleri aştığı; bir oranı ise eşit olduğu anlamına geliyor.
Han ve Nakdong nehirlerine ilişkin Aralık 2021 araştırması, bu nehirlerdeki 11 bendin dokuzunun kaldırılması için olumlu oranlar buldu. Her ikisi de Nakdong üzerinde bulunan Gangjeong Goryeong ve Changnyeong Haman bentlerinin oranı birin altında kaldı. Geum ve Yeongsan’daki üç olumlu örnekle birlikte bu, manşetlerde yer alan 16 bentten 12’si, yani yüzde 75’i sonucunu veriyor.
Han nehri sonuçları en güçlü olanlardı: Ipo’da oran 5,49, Gangcheon’da 3,50 ve Yeoju’da 2,50 çıktı. Nakdong’da oranlar Nakdan’da 2,12, Gumi’de 1,68, Chilgok’ta 1,63, Dalseong’da 1,32, Hapcheon Changnyeong’da 1,20 ve Sangju’da 1,09 oldu. Gangjeong Goryeong 0,93, Changnyeong Haman ise 0,51 puan aldı.
Bu farklılıklar, her yapıyı ekonomik açıdan aynı kabul etmemek gerektiğini gösteriyor. Ayrıca puanı daha düşük iki bendin değişmeden kalması gerektiği anlamına da gelmiyor: Kapakların kalıcı olarak açılması, ayrıca değerlendirilmesi gereken farklı bir seçenek.
Bentlerin yıkım maliyetine ilişkin önemli bir hesaplama anlaşmazlığı var. Bir kaynak, 2021 tahminindeki 565,9 milyar wonu Han ve Nakdong’daki olumlu sonuç veren dokuz bendin kaldırılmasına ayırıyor. Aynı araştırmanın ayrıntılı anlatımında ise bu tutar, 11 bentin tamamının sökülme maliyeti olarak belirtiliyor. Bu nedenle toplam 695,6 milyar wonluk yıkım tutarı, üzerinde uzlaşılmış ve kesin olarak tanımlanmış bir inşaat bütçesi sayılmamalı.
Daha kapsamlı ekonomik model ve sınırları
Kore Kamu Maliyesi Birliği, 2021’deki Han ve Nakdong araştırmasını Çevre Bakanlığı için hazırladı. Modelde restorasyonun 2022-2024 arasında gerçekleştirilmesi ve ardından araştırmanın ifadesiyle 2025-2062 arasında 37 yıl boyunca etkilerinin sürmesi varsayıldı. Bunlar analitik varsayımlardı; restorasyonun bu takvimde gerçekleştiğinin kanıtı değildi.
Araştırma, 11 bendin tamamının kaldırılmasının 2,8722 trilyon won fayda ve 1,6967 trilyon won maliyet sağlayacağını tahmin ederek oranı 1,69 olarak hesapladı. Tahmini net fayda farkı 1,1755 trilyon wondu. Han nehri paketi 3,63, Nakdong paketi ise 1,20 puan aldı.
Su kalitesindeki iyileşmeler 1,4955 trilyon won, yani toplam faydanın yaklaşık yüzde 52’sini oluşturdu. Su ekosistemindeki iyileşmeler 802,5 milyar won, bakım maliyetlerindeki düşüş ise 508,5 milyar won katkı sağladı. Taşkın kontrolündeki iyileşmeler 56,9 milyar won, rekreasyon faydaları ise 8,7 milyar won olarak değerlendirildi.
Bunlar, hükümet bütçesine otomatik olarak girecek nakit gelirler değil, beklenen toplumsal faydaların parasal değerlemeleri. Güvenilirlikleri, modelde kullanılan yöntemlere, nüfuslara ve gelecekteki koşullara bağlı.
Hanelerin dağılımı, bölgesel sonuçları açıklamaya yardımcı oluyor. Araştırma, Han havzasında 12,43 milyon, Nakdong havzasında 5,51 milyon hane saydı; aradaki fark yaklaşık 2,3 kat. Buna rağmen su kalitesi faydaları Nakdong’da 839,8 milyar wonla Han’daki 655,7 milyar wondan daha yüksek çıktı. Ekosistem faydaları ise Han’da 448,8 milyar wonla, Nakdong’daki 353,7 milyar wondan daha yüksekti. Fayda sağlayan nüfus, parasal değeri fiziksel iyileşmenin kendisi kadar etkileyebilir.
Manşetlerdeki toplam neden projenin tam bütçesi değil?
1,6724 trilyon wonluk tahmin, farklı yıllardan alınan su alım tesisi iyileştirme ve yıkım maliyetlerini bir araya getiriyor. 2021’deki daha kapsamlı ekonomik değerlendirmede yer alan her kategoriyi kapsamıyor ve dört nehrin tamamı için güncellenmiş tek bir bütçe niteliği taşımıyor.
Han ve Nakdong modelinde su kullanımına yönelik önlemler 834,7 milyar won tuttu. Bunlar arasında su alım tesislerinin değiştirilmesi ve yeraltı suyu seviyelerinin düşmesinden etkilenen kuyularda yapılacak çalışmalar vardı. Yıkım 565,9 milyar won, küçük hidroelektrik üretimindeki kayıp ise 287,2 milyar won olarak değerlendirildi. Yeraltı suyu kullanımındaki azalma 7 milyar won, araç geçiş noktalarının kaybından kaynaklanan yolculuk süresindeki artış da 1,8 milyar won tutarında kayıp yarattı.
Yıkım çalışmaları arasında betonun sökülmesi, inşaat alanlarını kuru tutmak için geçici setler kurulması, kapakların ve hidroelektrik tesislerinin kaldırılması ile tasarım ve denetim giderleri bulunuyordu. Elektrik üretimindeki kayıp ve yolculukların uzaması, inşaat sözleşmesiyle aynı türden harcamalar değil, ekonomik maliyetlerdir.
Geum ve Yeongsan’daki yıkım tahmini 2019’da 89,8 milyar wonken, 2026 hesabında 129,7 milyar wona çıktı. Bu, 39,9 milyar won veya yaklaşık yüzde 44 artış demek. Han ve Nakdong rakamı ise hâlâ 2021’e dayanıyor ve enflasyon nedeniyle güncellenmesi gerekebilir.
129,7 milyar wonluk tahminin hangi tarihe ait olduğu konusunda kaynaklar farklı bilgiler veriyor. Bir kaynak bunu 2026 güncellemesi olarak tanımlarken, milletvekili Kim Wi sang’ın ofisi Sejong için 16,6 milyar won, Gongju için 77 milyar won ve Juksan için 36,1 milyar won olarak sıraladığı kalemlerin 2019’da yapılan incelemeye dayandığını belirtti. Bu tutarın kesin bir finansman tabanı olarak kullanılabilmesi için çelişkinin açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Finansman planları tamamlanmamış işlerin boyutunu gösteriyor
Halkın Gücü Partisi milletvekili ve Ulusal Meclis’in iklim, enerji, çevre ve çalışma komisyonu üyesi Kim Wi sang’a verilen rakamlarda, iyileştirilmesi gereken 180 su alım ve pompa tesisi tespit edildi: 131’i Nakdong’da, 25’i Yeongsan’da, 18’i Han’da ve altısı Geum’da.
Ekim 2025 tarihli hesapta 12 tesisin tamamlandığı bildirildi. Bu tesisler ile dokuz özel tesis dışarıda bırakıldığında, kalan iyileştirmelerin 941,259 milyar won tutacağı tahmin edildi. Bu, Şubat 2026 tahminindeki 884,6 milyar wonluk kalan harcamadan farklı. Rakamlar farklı tarihlere ve kapsamlarına dayanıyor; aralarındaki farkı açıklayan bir mutabakat henüz sunulmadı.
Tesis sayıları da farklılık gösteriyor. Bir kaynak, 180 tesisten 12’sinin iyileştirildiğini ve 168’inin kaldığını söylerken, diğer anlatımlarda iyileştirme programı 161 ila 164 tesisi kapsıyor. Bu nedenle ilerleme karşılaştırılırken özel tesislerin ve tamamlanmış projelerin sayıya dahil edilip edilmediği önem taşıyor.
Ekim 2025 tarihli harcama planında 2026 ödeneği 82,9 milyar won olarak belirtildi: devreden ödenekler dahil iklim bakanlığı için 64,4 milyar won, tarım bakanlığı için 18,5 milyar won. Bu, o tarihte açıklanan 941,259 milyar wonluk kalan maliyetin yaklaşık yüzde 8,8’ine karşılık geliyordu.
Tarım bakanlığı ayrıca 2027’de 71 milyar won, 2028’de 113 milyar won, 2029’da 176 milyar won ve 2030’da 115,5 milyar won harcamayı planladı. Bakanlık, bu planların parlamento bütçe incelemesi sırasında değişebileceğini belirtti. İklim bakanlığı ise sonraki yılların ödeneklerinin inşaatın ilerleyişine ve harcama koşullarına bağlı olacağını, ayrıntılı takvimlerin yerel yönetimlerle görüşüldüğünü söyledi.
Daha eski tahminler bu planlarla doğrudan karşılaştırılamaz. 2022 tarihli bir hesapta, Ocak 2018’den 2022’ye kadar ilgili harcamalar 193,1 milyar won olarak verilmiş ve 2026’ya kadar 75 milyar wonu aşan ek maliyet öngörülmüştü. Bu hesaba izleme, tarım için geçici su önlemleri ve başka faaliyetler de dahildi. Han ve Nakdong’daki su alım tesisleri için ayrı tahmin 848,673 milyar wondu. Çifte sayım riski doğacağından, bu daha geniş ve eski kategoriler son rakamlara doğrudan eklenemez.
Alg toksinleri fayda hesabını değiştirebilir
Çevre savunucuları, ekonomik araştırmaların alg toksinlerinin risklerini tam olarak değerlendirmediği için su akışını yeniden sağlamanın faydalarını olduğundan düşük gösterdiğini savunuyor. Mikrosistinler, zararlı tatlı su alg patlamalarıyla sıklıkla ilişkilendirilen siyanobakterilerin bir kısmının ürettiği toksinlerdir.
Hankyong Ulusal Üniversitesi profesörü ve Kore Çevre Hareketi Federasyonu’nun Yaşayan Nehirler komitesi başkanı Baek Gyeong oh, araştırmaların 12 yapının korunmasına karşı ekonomik gerekçe ortaya koyduğunu, ancak Nakdong’daki ciddi alg patlaması riskini hesaba katmadığını söyledi. Nakdong Nehri Ağı yönetim kurulu başkanı Lim Hee ja da benzer şekilde, mikrosistin risklerinin yeni bir değerlendirmeye dahil edilmesini istedi.
Lim, bu risklerin hesaba katılmasının Nakdong’daki tüm bentlerin kaldırılmasını ekonomik açıdan avantajlı kılacağını savundu. Bu, savunuculuk amaçlı bir görüş; yayımlanmış yeni bir hesaplama değil. Bildirilen bulgularda bu riskleri hesaba katan güncellenmiş oranlar ortaya konmadı.
Çevre örgütleri, 13 Ekim 2026’daki basın toplantısında önceki 50 yılda yayımlanan 162 nehir alg patlaması modelleme makalesinden 29’unun Nakdong’u ele aldığını söyledi. Bu makalelerin, sekiz bendin yol açtığı yavaş akışı alg patlamalarının nedeni olarak gösterdiğini belirttiler. Bu iddia, akışın yeniden sağlanması yönündeki savlarını güçlendiriyor; ancak tek başına her bendin parasal faydasını hesaplamıyor.
Seul Ulusal Üniversitesi ekonomi profesörü ve Dört Büyük Nehir İnceleme ve Değerlendirme Planlama Komitesi’nin eski başkanı Hong Jong ho, alg riskleri eklenerek kamu maliyesi birliğinin araştırmasının kullanılmasını savundu. Pulssi Action Araştırma Enstitüsü müdürü Shin Jae eun ise Han ve Nakdong değerlendirmesinin, Geum ve Yeongsan’a ilişkin önceki değerlendirmenin birçok sınırlamasını ele aldığını belirterek bölgesel kabulün ve uzun vadeli bir nehir stratejisinin de dikkate alınmasını istedi.
Kuraklığa karşı koruma ve araştırma yöntemleri mercek altında
Kore Çevre Enstitüsü’nün İklim Krizine Karşı Su Yönetiminde Mali Öngörüler Araştırması, su kıtlığının 2030’a kadar bugünkü seviyesinin sekiz katına çıkabileceğini, gerekli müdahale finansmanının ise 5,9 kata kadar artabileceğini öngördü. Juam ve Dongbok’un da aralarında olduğu beş barajda, 2022 kuraklığı sırasında su arzı güvenilirliği tehlikeye girdi.
Kim Wi sang, restorasyon araştırmasının bentlerin kaldırılmasıyla kaybolacak depolama kapasitesinin nasıl karşılanacağını açıklamadığını savunuyor. Ofisi ayrıca araştırmanın, Denetim ve Teftiş Kurulu’nun 2023’te belirlediği yöntem sorunlarını kabul ettiği hâlde yeni bir fayda hesabı yayımlamadan önceki sonuçları koruduğunu söylüyor.
Ulusal ölçekteki kıtlık tahminiyle belirli bentlerin kaldırılması önerisi kendiliğinden çelişmiyor. Aralarında çelişki olup olmadığını belirlemek için beklenen kıtlıkların yerlerini, su talebini, kullanılabilir depolama kapasitesini ve alternatif arz kaynaklarını karşılaştırmak gerekiyor. Bir engelin arkasında tutulan su, kuraklık sırasında güvenilir biçimde ulaştırılabilecek suyla her zaman aynı şey değil.
Yöntem tartışması, özellikle ekonomik eşik civarındaki yapılar için önem taşıyor. Sangju’nun 1,09’luk ve Gangjeong Goryeong’un 0,93’lük oranları, varsayımlardaki değişikliklere duyarlı olabilir. Güncellenmiş maliyetler, kuraklık etkileri ve toksin değerlemeleri, herhangi bir tarafın görüşünü destekleyecek biçimde seçilerek değil, birlikte değerlendirilmelidir.
Kim’in ofisi, Baek’in araştırma liderliği ile görevdeki Ulusal Su Yönetimi Komitesi üyeliğini aynı anda yürütmesini ve kaldırma yönündeki kamuya açık desteğini de sorguladı. Bu görev çakışması, araştırma ve karar alma rollerinin şeffaf biçimde açıklanmasını gerektiriyor; ancak bir araştırmacının görüşünü açıklamış olması tek başına hesaplamaların yanlış olduğunu göstermez.
Hükümet incelemesi ile yerel takvimler farklı
Bakan Kim Sung hwan, 6 Ekim’de milletvekillerine çalışma grubu raporunun kesinleşmiş hükümet politikası olmadığını söyledi. Resmî incelemede, su alım ve pompa tesislerindeki iyileştirmelerin ne aşamada olduğu dahil, her nehir ve her bentteki koşulların değerlendirileceğini belirtti. Bulguları Kim Wi sang’ın ofisiyle paylaşma sözü verdi.
Ayrı bir usul tartışması da, bent yönetiminin her bir uygulama planını Ulusal Su Yönetimi Komitesi’ne ayrı bir karar olarak sunmak yerine bakanın yürütme yetkisi kapsamında ele alınmasının önerildiği yönündeki haberlerle ilgili. Eleştirmenler bunun denetimi devre dışı bırakabileceğinden endişe ediyor. Söz konusu öneri, hükümetin nihayetinde hangi yasal süreci izleyeceğini ortaya koymuyor.
Başlıca kilometre taşları ve henüz kesinleşmeyen tarihler şöyle:
- 2019: Geum ve Yeongsan’a ilişkin ekonomik araştırma, üç bendin kaldırılmasını destekledi.
- Ocak 2021: Ulusal Su Yönetimi Komitesi, Geum ve Yeongsan’da bentlerin kaldırılması ve kapakların kalıcı olarak açılması önlemlerini onayladı.
- Aralık 2021: Han ve Nakdong’a ilişkin ekonomik araştırma tamamlandı.
- Şubat 2026: Restorasyon araştırması, güncellenmiş su alım tesisi maliyetlerini ve Geum ile Yeongsan’daki yıkım tahminini ortaya koydu.
- 6 Ekim 2026: Bakan, ayrı bir resmî değerlendirmenin sürdüğünü söyledi.
- 13 Ekim 2026: Gyeongnam çevre örgütleri, 2026 sonuna kadar Nakdong için karar alınmasını ve aşağı havzadaki dört bende hizmet veren tesislerin 2027’nin ilk yarısına kadar iyileştirilmesini istedi.
Bu son tarihler, Masan Changwon Jinhae ve Gyeongnam çevre federasyonları ile Nakdong Nehri Ağı’nın talepleri; hükümetin doğruladığı tamamlanma tarihleri değil. Örgütler ayrıca Changnyeong Haman’ın kapaklarının açılmasının yeterli olmadığını, sabit beton bölümünün akışı engellemeyi sürdürdüğünü savunuyor. Düşük ekonomik oranına rağmen bendin kaldırılması çağrısını sürdürüyorlar; çünkü bölge sakinlerinin sağlığına ve güvenliğine öncelik verilmesi gerektiğini düşünüyorlar.
Özet
- Hükümetin yaptırdığı araştırmalar, dört nehirdeki 16 bendin 12’sinin kaldırılmasının ekonomik açıdan avantajlı olduğunu ortaya koydu.
- Temel tahminlerin toplamı 1,6724 trilyon won; bunun 976,8 milyar wonu su alım tesislerinin iyileştirilmesine, 695,6 milyar wonu yıkıma ayrılıyor.
- Han ve Nakdong’a ilişkin 2021 modelinde 2,8722 trilyon won fayda ve 1,6967 trilyon won maliyet hesaplandı.
- Maliyetlerin tarihleri, yıkım kapsamı ve tesis sayıları kaynaklar arasında farklılık gösteriyor; bu nedenle manşetlerdeki toplam kesinleşmiş bir proje bütçesi değil.
- Alg toksini riskleri, kuraklığa karşı koruma ve tartışmalı değerleme yöntemleri incelemenin temel konuları olmaya devam ediyor.
- Hükümet nihai bir planı doğrulamadı. Çevre örgütleri, 2026 sonuna kadar Nakdong için karar alınmasını, aşağı havzadaki su alım tesislerinin ise 2027 ortasına kadar iyileştirilmesini istiyor.






