Trump, Kasım Ayındaki Asya Ziyareti Sırasında Kim’le Görüşmeye Kapıyı Açtı; Zirve Henüz Doğrulanmadı

10 dakikalık okuma
Trump Opens Door to Kim Meeting During November Asia Trip, With No Summit Confirmed

Yedi yıllık aranın ardından olası dördüncü görüşme

ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesini odağına alan kasım ayındaki Asya ziyareti sırasında Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile görüşme olasılığını gündeme getirdi. Trump’ın 12 Ekim 2026’daki açıklamaları, yüz yüze diplomasiyi yeniden başlatma davetini yineledi; ancak iki hükümet de bir görüşme, yer veya üzerinde uzlaşılmış gündem açıklamadı.

İçindekiler
  1. Yedi yıllık aranın ardından olası dördüncü görüşme
  2. Kasım ziyaretinin programında neler var?
  3. Seul somut ilerlemeden değil, olasılıktan söz ediyor
  4. Nükleer anlaşmazlık çözüme kavuşmadı
  5. Çin yardımcı olabilir, ancak rolü doğrulanmadı
  6. Ağustos ayında askeri tatbikatlar kısaltıldı
  7. Pyongyang silahlarını sergiliyor
  8. Diplomasi bu noktaya nasıl geldi?
  9. Siyasi zamanlama ve gayriresmî temaslar
  10. Öne Çıkanlar

Bu olasılık, son olarak Haziran 2019’da Panmunjom’da bir araya gelen iki lideri yeniden buluşturabilir. Trump’ın ilk başkanlık döneminde yaptıkları üç görüşmede nükleer silahlardan arınma yönünde çalışma taahhüdü verilmiş, ancak Kuzey Kore’nin nükleer silah programını sona erdirecek bir anlaşmaya varılmamıştı. Yedi yılı aşkın sürenin ardından temel anlaşmazlık daha da belirgin: Kim, nükleer silahlardan arınmaya yönelik yeni görüşmeleri reddederken ABD Dışişleri Bakanlığı bu hedefi savunmayı sürdürüyor.

Trump, Ohio’ya gitmeden önce Beyaz Saray’da gazetecilerin, ziyaret sırasında Kim’le görüşmeyi planlayıp planlamadığını sorması üzerine şöyle yanıt verdi:

Olabilir, evet. Heyecan verici olur, değil mi? Ama onunla iyi anlaşıyorum.

Bu ifade, bir görüşme düzenlendiğini göstermeden böyle bir buluşmaya kapıyı açık bıraktı. ABD’nin Seul Büyükelçisi Kang Kyung-wha da ayrı bir açıklamada, diyaloğun yeniden başlayacağına dair somut işaret bulunmadığını, ancak görüşmenin mümkün olduğunu düşündüğünü söyledi.

Kuzey Kore son davete kamuoyu önünde yanıt vermedi. Bunun yerine Trump’ın açıklamalarının etrafındaki gelişmeler arasında füze denemesi ve yeni silah müzesinde Hwasong-20 kıtalararası balistik füzesinin sergilenmesine ilişkin haberler yer aldı. Bu gelişmeler, Washington yeni bir müzakere fırsatı ararken Pyongyang’ın sergilediği askeri kapasiteyi ortaya koyuyor.

Kasım ziyaretinin programında neler var?

Shenzhen’deki APEC liderler toplantısı için en sık bildirilen tarihler 18 ve 19 Kasım. Bazı haberlerde daha geniş zirve programı 17-19 Kasım olarak veriliyor. Bu fark seyahat planlaması açısından önemli, ancak iki takvim de Trump-Kim görüşmesi için bir tarih belirlemiyor.

Reklam

Haberlerde Trump’ın Çin ziyaretinden önce 16 Kasım’da Filipinler’in başkenti Manila’da düzenlenecek Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) zirvesine katılacağı da belirtiliyor. Bazı haberler bu durağı kesinleşmiş olarak aktarırken, bir başka haberde Trump’ın katılabileceği söyleniyor. Trump’ın Çin’de Devlet Başkanı Xi Jinping ile de görüşmesi bekleniyor. Bu, iki liderin yıl içindeki üçüncü buluşması olacak.

Trump’ın zaten bölgede bulunacak olması APEC’i olası bir görüşme için fırsat hâline getiriyor. Ancak bu, Kim’in toplantıya katılacağı ya da ikili görüşmenin zirve alanında yapılacağı anlamına gelmiyor. Çin, başka bir ülke ve hatta Pyongyang olası yerler arasında anıldı, fakat herhangi bir tercih açıklanmadı.

Pyongyang ziyareti, görevdeki bir ABD başkanının Kuzey Kore’ye yapacağı ilk ziyaret olurdu. Ancak Trump Kuzey Kore topraklarına ilk kez ayak basmış olmayacak: 2019’da Panmunjom’da sınırı kısa süreliğine geçmişti. Şimdilik başkente ziyaret, açıklanmış programın bir parçası değil, bir spekülasyondan ibaret.

Seul somut ilerlemeden değil, olasılıktan söz ediyor

Kang’ın değerlendirmesi, bir başkanın görüşmeye istekli olmasıyla iki tarafın da görüşme hazırlığı yaptığına ilişkin kanıtları birbirinden ayırıyor. Açıklamaları, Trump Kim’le ilişkisini olumlu ifadelerle anlatmayı sürdürse de Güney Kore’nin diyaloğun yeniden başlayacağına dair somut işaret tespit etmediğini gösteriyor.

Geçen yıl yanıtsız kalan bir davet bunun yakın tarihli bir örneğini oluşturuyor. Trump, Güney Kore’deki geçen yılki APEC toplantısında da görüşme talep etmiş, ancak Kuzey Kore yanıt vermediği için buluşma gerçekleşmemişti. Bu deneyim, bölgesel zirve öncesinde yapılan yeni bir kamuoyu davetinden çıkarılabilecek sonuçları sınırlıyor.

Trump ağustos ayında Kim’le yılın ilerleyen dönemlerinde görüşmeyi umduğunu söylemişti. Haberlerde ayrıca, sonbahar gibi erken bir tarihte zirve düzenlenmesi için yardımcılarına talimat verdiği ve kasım ayındaki APEC toplantısı civarında bir buluşmanın özel olarak ele alındığı aktarılmıştı. Ağustostaki bu haberler yayımlandığında resmî zirve hazırlıkları başlamamıştı.

Trump, Beyaz Saray’daki son açıklamalarından önce cumartesi günü Ohio’da düzenlenen seçim mitinginde de Kim’den söz etti. Nükleer silaha sahip ülkelerin liderleriyle ilişkilerden bahsederken Kuzey Kore lideriyle "çok iyi anlaştığını" söyledi. Bu mesajların tekrarlanması Trump’ın ilgisinin sürdüğünü gösteriyor, ancak Kim’in de aynı ölçüde istekli olduğunu kanıtlamıyor.

Reklam

Nükleer anlaşmazlık çözüme kavuşmadı

En büyük engel, yeni müzakerelerin ne amaçla yapılacağı. Kim’in tutumu, Kuzey Kore’nin nükleer cephaneliğinden vazgeçmeyi artık görüşmeyeceği yönünde. ABD Dışişleri Bakanlığı nükleer silahlardan arınmayı hedef olarak göstermeyi sürdürürken Trump ve Beyaz Saray ön koşulsuz diyalog olasılığını öne çıkarıyor.

Ön koşulsuz görüşmeler, tarafların üzerinde uzlaşılmış bir müzakere sonucunu önceden kabul etmeden bir araya gelebilmesi anlamına gelir. Bu, Washington’ın Kuzey Kore’yi nükleer silaha sahip bir devlet olarak kabul etmesinden farklıdır. Bu haberlerde ABD’nin politikasını değiştirdiğini açıklayan herhangi bir ifade yer almıyor.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, Trump’ın Kuzey Kore’yle görüşmeleri bir taviz olarak görmediğini ve ABD’nin ulusal çıkarlarına hizmet ettiğinde diyaloğa hazır olduğunu söyledi. Bu yaklaşım, görüşmeyi Washington’ın esirgemesi gereken bir ödül değil, diplomatik bir araç olarak sunuyor.

Konuyla ilgili bilgi sahibi ismi açıklanmayan bir kişiye dayandırılan haberlerde, Kim’in diyaloğa dönmek için yaptırımların hafifletilmesini ve Kuzey Kore’nin nükleer statüsünün tanınmasını talep edebileceği öne sürülüyor. Bunlar olası talepler; Pyongyang’ın yeni açıkladığı bir müzakere tutumu değil. Yine de bir görüşme başlatmakla hedefler üzerinde anlaşmak arasında önemli bir uçurum bulunduğuna işaret ediyorlar.

2019’daki Hanoi zirvesi bu uçurumu gözler önüne seriyor. Trump ve Kim bir araya gelmiş, ancak nükleer kısıtlamalar ve yaptırımların hafifletilmesi konusunda anlaşmaya varamadan ayrılmıştı. Dördüncü bir görüşme doğrudan iletişimi yeniden başlatabilir; ancak önceki buluşmalar, kişisel yakınlığın tek başına nükleer anlaşmanın koşullarını belirlemeye yetmediğini gösteriyor.

Çin yardımcı olabilir, ancak rolü doğrulanmadı

Çin’in olası katılımı, Shenzhen ziyaretine başka bir boyut kazandırıyor. Haberlerde, Trump ve Xi’nin mayıs ayında Pekin’de görüşmesinin ardından olası Trump-Kim buluşmasına yönelik desteğin ivme kazandığı belirtiliyor. Bir Beyaz Saray temsilcisinin, Kuzey Kore zirvesi olasılığını göz önünde bulundurarak muhtemel yerleri incelemek üzere ağustos ortasında Shenzhen ve Hangzhou’yu ziyaret ettiği bildiriliyor.

Ayrı haberlerde Kore Yarımadası konusunun eylül ayında yapılan ABD-Çin zirvesinde ele alındığı aktarılıyor. Trump’ın Xi’den Kim’i yeniden müzakere masasına döndürmeye yardımcı olmasını istemiş olabileceği öne sürülüyor; ancak bildirilen görüşme, belirli bir talepte bulunulduğunu ya da Çin’in Kuzey Kore’nin onayını aldığını doğrulamıyor.

Reklam

Bu haberler, olası diplomatik girişimlerin farklı aşamalarına ilişkin: devlet başkanları arasındaki görüşmeler, muhtemel mekânlara yapılan ziyaretler ve katılımı teşvik etme çabaları. Bunların hiçbiri zirve ilanıyla eşdeğer değil. Bu nedenle Kang’ın diyaloğun yeniden başlayacağına ilişkin somut işaret bulunmadığı yönündeki açıklaması, keşif amaçlı çalışmalar yapıldığına dair haberlerle çelişmiyor.

Çin bir mekân sağlayabilir veya mesajların iletilmesine yardımcı olabilir; ancak Kim’in katılmayı kabul etmesi gerekir. Çin’in verdiği açıklanmış bir güvence, görüşmeyi duyuran ortak bir açıklama veya liderlerin ne konuşacağına ilişkin kamuoyuna açıklanmış bir anlaşma yok.

Ağustos ayında askeri tatbikatlar kısaltıldı

Trump’ın girişimleri arasında ABD-Güney Kore ortak askeri tatbikatlarının yıllık programında yapıldığı bildirilen bir kısaltma da var. Trump, ağustosta tatbikatların maliyetini ve Pyongyang’a verdiği mesajı, tatbikatların azaltılması için gerekçe olarak gösterdi; kararını Kim’le ilişkilerinin iyi olduğu yönündeki değerlendirmesine bağladı.

Truth Social’da yayımlanan açıklamasında Trump, tatbikatları iptal etmek için artık çok geç olduğunu ve Pete Hegseth’e tatbikatları kısaltma talimatı verdiğini söyledi. Başkanın açıkladığı gerekçeler, harcama kaygılarını Kuzey Kore’ye düşmanca gördüğü bir mesaj vermekten kaçınma isteğiyle bir araya getiriyordu.

Ulchi Freedom Shield tatbikatının, olağan 11 gün yerine beş günün ardından 21 Ağustos’ta sona erdiği bildirildi. Bu rakamlara göre tatbikat altı gün kısaltıldı; bu da yaklaşık yüzde 55’lik bir azalmaya karşılık geliyor. Tatbikat planlanandan yaklaşık bir hafta önce bitirildi.

Ulchi Freedom Shield, ABD ve Güney Kore güçlerini yarımadadaki olası durumlara hazırlamak üzere komuta simülasyonlarını ve arazi manevralarını içeriyor. Dolayısıyla tatbikatın kısaltılması, yalnızca diplomasiye ilgi duyulduğuna dair yeni bir açıklama değil, mevcut bir askeri faaliyette yapılan değişiklikti.

Bu kısaltma, Kim’e yönelik uzlaşmacı bir jest olarak yorumlandı. Ancak karşılığında Kuzey Kore’den verilmiş ve açıklanmış bir taahhüt yok. Pyongyang’ın sonrasında yürüttüğü silah faaliyetleri de bu jestin zirveye yönelik ilerleme sağladığını göstermiyor.

Pyongyang silahlarını sergiliyor

Kim, eşi Ri Sol Ju ve Ju Ae olarak bilinen kızıyla birlikte 11 Ekim’de Savunma Devrimi Müzesi’nin açılışına katıldı. Kuzey Kore devlet medyası, Trump’ın olası görüşme açıklamalarından bir gün sonra, 13 Ekim’de etkinliğe ilişkin haber yayımladı.

Reklam

Müzede, insansız hava araçlarının yanı sıra Kim döneminde geliştirilen diğer silahlarla birlikte Hwasong-20 kıtalararası balistik füzesi sergilendi. Kıtalararası balistik füze, yani ICBM, kıtalar arasında da olabilecek çok uzun mesafelere bir savaş başlığı taşıyacak şekilde tasarlanıyor. Sergi, Kuzey Kore’nin yarımadanın çok ötesindeki hedefleri tehdit etme kapasitesini ortaya koydu.

Kore Savunma ve Güvenlik Forumu Genel Sekreteri Shin Jong-woo, Hwasong-20 fırlatıcısının önündeki sergide çoklu savaş başlığı tasarımının ve menzilin ABD ana karasının ötesine uzandığını gösteren bir dünya haritasının yer aldığını söyledi. Sergiyi hem silah geliştirme çalışmalarının kutlanması hem de olası diplomasi öncesinde verilmiş bir mesaj olarak yorumladı:

Olası bir Kuzey Kore-ABD zirvesi öncesinde stratejik üstünlük elde etmeyi amaçlayan bir propaganda izlenimi verdi.

Kyungnam Üniversitesi Uzak Doğu Araştırmaları Enstitüsü Profesörü Lim Eul-chul, geçici silah sergilerinin kalıcı bir müzeye dönüştürülmesinin Kim’in askeri başarılarını kalıcı bir miras olarak sunduğunu söyledi. Bu değerlendirmeler serginin amacına ilişkin; sergilenen her kapasitenin bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmiyor.

Kuzey Kore ayrıca, adı açıklanmayan bir bileşendeki iyileştirmeyi doğrulamak amacıyla 12 Ekim Pazartesi günü taktik balistik füze denemesi yaptığını bildirdi. Güney Kore ordusu, doğu kıyısı açıklarındaki sulara doğru birden fazla balistik füzenin fırlatıldığını duyurdu ve bu faaliyetin Pyongyang’ın bir ay içindeki dördüncü füze denemesi olduğunu belirtti.

Haberlerde tarihler farklı aktarılıyor: Bazı kısa haberlerde fırlatmalar salı gününe tarihlenirken daha ayrıntılı haber, denemeyi ve Güney Kore ordusunun açıklamasını pazartesi günü olarak veriyor. Bu farkın ayrı olaylardan mı yoksa tarihlerin tutarsız aktarılmasından mı kaynaklandığı belli değil. Kuzey Kore’nin iyileştirdiğini söylediği bileşene ilişkin teknik ayrıntı verilmedi.

Trump, 3 Ekim’de Kuzey Kore’nin 112 nükleer füzeye sahip olduğunu da söylemişti. Bu sayı, doğrulanmış bir envanter olarak değil, Trump’ın iddiası olarak değerlendirilmelidir. Haberlerde bu rakamı destekleyen bir değerlendirme veya sayının nasıl hesaplandığına ilişkin açıklama sunulmuyor.

Diplomasi bu noktaya nasıl geldi?

Önerilen görüşme, 2018’de başlayan ve ertesi yıl duran bir süreci yeniden başlatabilir. Önemli tarihler, hem önceki diplomatik atılımı hem de tamamlanmış bir nükleer anlaşmanın bulunmadığını gösteriyor:

  • Haziran 2018: Trump ve Kim, Singapur’da bir araya gelerek Kore Yarımadası’nın tamamen nükleer silahlardan arındırılması için çalışma konusunda anlaştı.
  • Şubat 2019: İkinci zirveleri Hanoi’de anlaşma sağlanamadan sona erdi.
  • Haziran 2019: Panmunjom’da görüştüler; Trump burada kısa süreliğine Kuzey Kore topraklarına geçti.
  • Ağustos 2026: Trump yeni bir görüşmeye ilgi duyduğunu belirtti; haberlerde keşif amaçlı çalışmalar ve yardımcılarına verdiği talimatlar aktarıldı.
  • 11-13 Ekim 2026: Kim silah müzesini açtı, Trump davetini yineledi ve Kuzey Kore’nin silah faaliyetleri haber oldu.
  • 16-19 Kasım 2026: Trump’ın bildirilen bölgesel programında Manila ve Shenzhen ziyaretleri yer alıyor; bu da olası bir buluşma için fırsat sunuyor.
Reklam

Singapur, Trump’ı görevdeyken Kuzey Kore lideriyle görüşen ilk ABD başkanı yaptı. Panmunjom ise Trump’ın Kuzey Kore topraklarına girmesiyle bir başka ilke sahne oldu. Ancak iki buluşma da Washington’ın istediği nükleer silahlardan arınma anlaşmasını getirmedi. Kuzey Kore nükleer ve füze programlarını geliştirmeyi sürdürürken müzakereler daha sonra tıkandı.

Siyasi zamanlama ve gayriresmî temaslar

Kasım ziyaretinin ABD ara seçimlerinden sonra yapılması bekleniyor. Bazı haberlerde Kim’in Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisini, siyasi açıdan zayıflamış Trump’tan yaptırımların hafifletilmesi veya Kuzey Kore’nin nükleer statüsünün tanınması gibi elverişli koşullar talep etmek için fırsat olarak görebileceği öne sürülüyor. Bu, olası bir senaryo; Kuzey Kore’nin açıkladığı bir strateji değil.

Trump son dönemde eski NBA oyuncusu Dennis Rodman ile Teksas’taki etkinliklerde görüldü. Rodman’ın Kim’le uzun süredir devam eden teması, gayriresmî bir iletişim kanalı olup olmadığına dair spekülasyonlara yol açtı. Rodman, Kuzey Kore’yi ilk kez 2013’te ziyaret etmiş ve Haziran 2017’ye kadar dört kez daha ülkeye gitmişti.

Rodman’ın Kim’le ilişkisi, bu buluşmalara diplomatik açıdan ilgi kazandırıyor; ancak onun ilettiği açıklanmış bir mesaj, aracılığıyla kabul edilmiş bir davet veya kasım ayındaki görüşmeyi düzenlemede üstlendiği duyurulmuş bir rol yok. Kamuoyu önündeki varlığı, zirve hazırlıklarının kanıtı olarak görülmemeli.

Bir sonraki planlı dönüm noktaları, bildirilen 16 Kasım Manila ziyareti ve aynı haftanın ilerleyen günlerinde Shenzhen’de yapılacak toplantı. O zamana kadar eksik olan belirleyici gelişme, Pyongyang’dan gelecek bir yanıt veya karşılıklı olarak üzerinde anlaşılmış düzenlemelerin açıklanması. Görüşmenin yeri, müzakere gündemi ve katılım koşulları henüz açıklanmadı.

Öne Çıkanlar

  • Trump, 12 Ekim’de kasım ayındaki Asya ziyareti sırasında Kim’le görüşebileceğini söyledi.
  • Washington da Pyongyang da bir zirve açıklamadı; Güney Kore, diyaloğun yeniden başlayacağına ilişkin somut işaret bulunmadığını bildiriyor.
  • Shenzhen’deki APEC liderler toplantısının 18 ve 19 Kasım’da yapılacağı bildiriliyor; bazı haberlerde daha geniş program 17-19 Kasım olarak veriliyor.
  • Kim, nükleer silahlardan arınmaya yönelik yeni görüşmeleri reddediyor; ABD Dışişleri Bakanlığı ise bu hedefi savunmayı sürdürüyor.
  • Çin’in yardımı, muhtemel mekânlara yapılan ziyaretler ve gayriresmî temaslara ilişkin haberler, Kuzey Kore’nin onay verdiğini göstermiyor.
  • Kuzey Kore, Trump’ın son davetiyle aynı dönemde bir silah müzesini tanıttı ve füze denemesi yaptığını bildirdi.
  • Yeni bir buluşma, Trump ve Kim arasındaki dördüncü görüşme ve Haziran 2019’dan bu yana ilk görüşme olacak.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir