Kısıtlı Dosyalara Giriş Yapmadan Erişilebiliyordu
Güney Kore Gıda ve İlaç Güvenliği Bakanlığı, milletvekili Lee Sohee'nin, ofisinin düzenleyicinin ilaç bilgi sisteminden kamuya açık bir üretken yapay zekâ hizmeti aracılığıyla 2.672 klinik araştırma belgesi indirdiğini açıklamasının ardından incelemeyle karşı karşıya. Lee, belgelerin giriş yapmadan, parola girmeden veya bir sunucuya sızmadan indirildiğini söyledi.
İçindekiler
- Kısıtlı Dosyalara Giriş Yapmadan Erişilebiliyordu
- Belge Sayıları Ne Gösteriyor?
- Yapay Zekânın Rolü ve Bilinmeyenler
- Bildirim ve Erişimin Engellenmesine İlişkin Zamanlama Tartışması
- Meclisin Bilgiye Erişimi ve Kamu Yararı İstisnası
- Genencell Vakası Tartışmaya Neden Dahil Oldu?
- Kurumun Yanıtı Mercek Altında
- Soruşturmanın Ortaya Koyması Gerekenler
- Öne Çıkanlar
13 Ekim 2026'da Ulusal Meclis Sağlık ve Refah Komitesi denetiminde sunulan rakamlar iki ayrı riske işaret ediyor. Elde edilen belgelerin 839'unda gizli olarak sınıflandırılmış şirket bilgileri, 2.208'inde ise başvurulardan sorumlu personelin cep telefonu numaraları bulunuyordu. Diğer bilgiler arasında adlar, e-posta adresleri, değerlendirme sonuçları ve klinik araştırma analizlerine dahil edilen katılımcı grupları da vardı.
Komite üyesi ve Halkın Gücü Partisi milletvekili Lee, belgelerin ilaç şirketleri, hastaneler, üniversiteler ve araştırma kurumlarının başvurularından geldiğini söyledi. Bilgiler kamuya açık internet sitesinde gizlenmiş gibi görünse de altta yatan dosyalara erişilebiliyordu.
Düzenleyici kurum, nedenini ve açığa çıkan bilgilerin gerçek klinik araştırma sonuç verileri olup olmadığını araştırdığını açıkladı. Kurumun başkanı Oh Yoo-kyung, meclis denetiminde erişimin o sabah erken saatlerde engellendiğini ve kurumun sistemin tamamını incelediğini söyledi.
Temel sorun, gizlilik kararı ile bu kararın teknik olarak uygulanması arasındaki fark. Lee'nin ofisi, kurumun klinik araştırma ve onay kayıtlarına ilişkin meclis taleplerini defalarca reddettiğini, o yıl kendi ofisinden gelen beş talebin de buna dahil olduğunu söyledi. Resmî denetim kanallarından temin edilemeyen belgeler, dışarıdan erişilebilir durumdaydı.
Erişim için kullanılan yöntem açıklanmadı. Düzenleyici kuruma bildirim yapılması ve benzer indirmelerin durdurulduğuna dair güvence verilmesinin ardından konu kamuoyuna duyuruldu. Böylece inceleme, yöntemin nasıl tekrarlanacağına ilişkin talimatlardan ziyade açığa çıkan bilgilerin kapsamına ve verilen yanıta odaklandı.
Belge Sayıları Ne Gösteriyor?
2.672 belge, Lee'nin ofisinin elde ettiği dosya sayısını ifade ediyor; erişilebilir olmuş olabilecek tüm dosyaların doğrulanmış toplamı değil. Denetimle ilgili açıklamalarda, etkilenen sistemin eksiksiz bir envanteri veya diğer kullanıcıların yaptığı indirmelerin toplamı kamuoyuna sunulmuş değil.
Cep telefonu numaralarını içeren 2.208 belge, koleksiyonun yaklaşık yüzde 82,6'sına karşılık geliyor. Gizli şirket bilgilerini içeren 839 belge ise yaklaşık yüzde 31,4'ünü oluşturuyor. Bu kategoriler örtüşebilir; dolayısıyla sayıların toplanması, etkilenen farklı belgelerin geçerli bir toplamını vermez.
Bunlar kişi veya şirket sayısı değil, belge sayısıdır. Bir kişinin iletişim bilgileri birden fazla dosyada yer alabilir ve tek bir belge birden fazla kişi hakkında bilgi içerebilir. Bu nedenle bilgileri açığa çıkan kişilerin sayısı bilinmiyor.
Lee'nin ofisinin aktardığı içerik, iletişim bilgilerinin ötesine geçiyordu. Belgelerde bir ilacın etkililiği ve ciddi advers reaksiyonlara ilişkin bulguların da yer aldığı bildirildi. İncelenen dosyalarda değerlendirme sonuçları ve analiz gruplarına ilişkin bilgiler de bulundu. Analiz grubu, etkililik veya güvenlik değerlendirmesi gibi belirli bir hesaplamaya verileri dahil edilen klinik araştırma katılımcılarından oluşur.
Olay, bazı ulusal üniversite hastanelerinde hasta ve çalışan bilgilerinin açığa çıktığına ilişkin ayrı haberlerin ardından yaşanmış olsa da bu vakalarla olay arasında doğrulanmış bir teknik bağlantı yok. Bu olayda kimliği belirlenebilir araştırma katılımcısı kayıtlarının açığa çıktığı da gösterilmiş değil. Burada özellikle belirtilen kişisel bilgiler, çalışanlara ve başvuru süreçlerindeki irtibat kişilerine ait.
Yapay Zekânın Rolü ve Bilinmeyenler
Lee, denetim sırasında Uiyakpum Safety Korea olarak bilinen ilaç bilgi platformundan dosyaları almak için kullanılan hizmetin ChatGPT olduğunu belirtti. Diğer açıklamalarda ise daha genel olarak üretken yapay zekâdan söz edildi. Lee'nin anlatımına göre indirme işlemi için ne kimlik doğrulama ne de sisteme sızma gerekiyordu.
Üretken yapay zekâ, kullanıcının bilgi hizmetleriyle etkileşimine yardımcı olabilir; ancak yapay zekânın kullanılmış olması, sistemin bir güvenlik önlemini aştığını göstermez. Anlatılanlar, dosyaların internet sitesinde kısıtlı olarak işaretlenmelerine rağmen erişilebilir olduğuna işaret ediyor. Bilgileri sayfanın görünür sunumunda gizlemek, onları içeren belgeye erişimi engellemekle aynı şey değil.
Teknik aksaklığın kesin nedeni belirlenmiş değil. Düzenleyici kurum, sorunun belge izinlerinden, dosyaların sunulma biçiminden veya hizmetin başka bir bölümünden kaynaklanıp kaynaklanmadığını kamuoyuna açıklamadı. Bu nedenle belirli bir yazılım hatasını doğrulanmış neden olarak tanımlamak için henüz erken.
Lee'nin yabancı rakiplerin veya korsan grupların materyali ele geçirmiş olabileceğine ilişkin uyarısı, açığa çıkmanın olası erişim alanıyla ilgiliydi. Bu gruplardan herhangi birinin dosyaları gerçekten indirdiğine dair kanıt değildi. Dosyalara kimin eriştiğini belirlemek için sistem kayıtlarının incelenmesi gerekiyor.
Bildirim ve Erişimin Engellenmesine İlişkin Zamanlama Tartışması
Meclisteki görüşme, Lee'nin ofisinin kurumu bilgilendirdiğini söylediği zaman ile kurum başkanının olaydan haberdar olduğunu belirttiği zaman arasında bir fark olduğunu ortaya koydu. 13 Ekim'deki denetimde aktarılan zaman çizelgesi şöyleydi:
- 11 Ekim 2026: Lee, ofisinin bilgi talebi yoluyla düzenleyici kurumu uyardığını ancak konuyla ilgili bir yanıt alamadığını söyledi.
- 12 Ekim: Oh, kurumun veri açığa çıkmasından haberdar olduğunu söyledi. O gece yapılan bir toplantıyı ve milletvekilinin ofisiyle hızla iletişime geçilmesi yönündeki talimatları anlattı.
- 13 Ekim sabahının erken saatleri: Oh, erişim izinlerinin engellendiğini söyledi.
- 13 Ekim: Lee, Ulusal Meclis denetiminde belge sayılarını açıkladı ve alınan önlemlere ilişkin yazılı bir rapor talep etti.
13 Ekim'de yayımlanan haberlerde, düzenleyici kurum benzer indirmeleri durdurduğunu bildirdikten sonra konunun kamuoyuna duyurulduğu aktarıldı. Bu sıralama, kurumun açıklamasına göre erişimi engelleyen önlemin haber yayımlanmadan önce alındığını destekliyor; ancak önlemin ne ölçüde etkili olduğunu bağımsız biçimde ortaya koymuyor.
Lee'nin denetim sona ermeden önce yazılı olarak açıklanmasını istediği konular arasında bildirim, durumun fark edilmesi ve erişimin engellenmesine ilişkin kesin saatler de vardı. Bu saatler, uyarı kuruma ulaştıktan sonra erişimin ne kadar devam ettiğini ve uyarının sistemden sorumlu kişilere zamanında iletilip iletilmediğini ortaya koyacağı için önem taşıyor.
Meclisin Bilgiye Erişimi ve Kamu Yararı İstisnası
Güvenlik olayı, düzenleyici kurumun gizlilik kurallarını uygulama biçimine ilişkin tartışmayı da alevlendirdi. Lee, şirketlerin itirazlarının, ofisinin 2026'da yaptığı beş talebin reddedilme gerekçeleri arasında bulunduğunu ve klinik araştırma, ruhsatlandırma ve inceleme belgelerinin son on yılda Ulusal Meclisten esirgendiğini söyledi.
Denetimde sunulan daha ayrıntılı bir döküm, on yıldaki 96 bilgi paylaşımı başvurusunu kapsıyordu. Lee'ye göre 95 başvuru gizli tutuldu. Paylaşılan tek dosya, düzenleyici kurumun kamu yararı gereği bağımsız olarak açıklama kararı vermesiyle değil, şirketin talebi üzerine yayımlandı.
Bu ayrım, hiçbir kaydın açıklanmadığı yönündeki genel ifadeler ile bir dosyanın paylaşıldığını gösteren sayı arasındaki farkı açıklamaya yardımcı oluyor. Denetim rakamları, listelenen vakalarda bir dosyanın paylaşıldığını; ancak kamu yararı gerekçesiyle açıklama kararı alınmadığını gösteriyor. Bu rakamlar, kurumun elindeki tüm kayıtların durumunu ortaya koymuyor.
Lee, İlaç İşleri Yasası'nın kamu yararının gerektirdiği durumlarda bilgilerin açıklanmasına izin verdiğini, ancak bu istisnanın fiilen hiç kullanılmadığını savundu. Tartışma, ilaçların advers reaksiyonları ve tıbbi olaylara ilişkin kayıtların yanı sıra milletvekillerinin talep ettiği aşı ve tedavi ruhsatlandırma ve inceleme belgelerini kapsıyordu.
İhtilaflı açıklama kararında ticari gizlilik ile kamu yararının karşılaştırıldığına dair kurum içi bir belgenin bulunup bulunmadığı sorulduğunda Oh, böyle bir belgenin olmadığını söyledi. Bu yanıt, değerlendirme yapılmadığını tek başına kanıtlamasa da kararın dayanağını incelemeyi zorlaştırıyor.
Genencell Vakası Tartışmaya Neden Dahil Oldu?
Lee'nin düzenleyici kuruma yönelik eleştirisinde Genencell'e ilişkin talepler özellikle öne çıktı. Şirketin kurucusu, COVID tedavisine yönelik bir klinik araştırma için onay almak amacıyla yanlış bilgi veya önemli ayrıntıları eksik bilgi sunmaya ilişkin mahkûmiyetlerin ardından istinafta dört yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Lee, bu mahkûmiyet ile düzenleyici kurumun verdiği onayın usulsüz olduğu iddiasını açıkça birbirinden ayırdı. Amacının, kurumun başvuruları nasıl incelediğini, hangi ek bilgileri talep ettiğini ve kararını hangi kanıtların desteklediğini değerlendirmek olduğunu söyledi.
Lee'ye göre düzenleyici kurum, talep edilen Genencell inceleme materyallerini ticari gizlilik gerekçesiyle vermeyi reddetmişti. Dışarıdan erişilebilen belgelerle karşılaştırıldığında bu ret daha da tartışmalı hâle geldi: Kurum resmî bilgi paylaşımına getirilen kısıtlamaları savunurken, teknik korumalarının gizliliği güvenilir biçimde sağlayamadığını gösteren bulgularla karşı karşıyaydı.
İstinafta verilen mahkûmiyet kararı ile açığa çıkma soruşturması ise farklı sorularla ilgili. Mahkûmiyet, klinik araştırma başvurusuyla bağlantılı davranışları; güvenlik soruşturması ise düzenleyici kurumun sistemindeki belgelere erişimi ele alıyor. Biri diğerinin yanıtını ortaya koymuyor. İndirilen belgelerle talep edilen Genencell kayıtları arasındaki kesin ilişki de açıklanmadı.
Kurumun Yanıtı Mercek Altında
Lee, sorun bildirildikten sonra düzenleyici kurumun iletişimini de eleştirdi. Kurum yetkililerinin erişim yöntemi hakkında bilgi almak için bir gazeteciyle defalarca iletişime geçtiğini ve olası ulusal çıkar zararlarına atıfta bulunarak haberin yayımlanmasını ertelemeye çalıştığını, buna karşılık kendi ofisiyle durumu netleştirmek için zamanında iletişime geçmediğini söyledi.
Kurum amacını farklı açıkladı. Oh, talebin erişim sorunu kamuoyuna duyurulmadan önce engelleme önlemlerinin uygulandığından emin olarak daha fazla bilginin açığa çıkmasını önlemeyi amaçladığını söyledi. Milletvekilinin ofisiyle derhâl iletişime geçilmesi gerektiğini kabul eden Oh, yetersiz açıklama nedeniyle özür diledi.
Oh, önceki geceki toplantıda gece geç saatlerde bile ofise hızla gidilmesi talimatı verildiğini ve meclisle ilişkilerden sorumlu kişinin ofisi birkaç kez ziyaret ettiğini düşündüğünü söyledi. Bu görüşmelerin kesin sıralaması, Lee'nin talep ettiği yazılı raporda ele alınması gereken konular arasında kaldı.
Bir başka görüşme de indirilen materyalin ne yapılması gerektiğiyle ilgiliydi. Lee, dosyaların kamuya açıklanıp açıklanamayacağını sorduğunda Oh, görünüşe göre imha edilmeleri gerektiğini söyledi. Lee, dosyaların yayımlanmasını önermediğini; bu kadar hassas olduğu düşünülen bilgiler hakkında elinde materyal bulunan ofisle neden daha hızlı iletişim kurulmadığını sorduğunu açıkladı.
Bu konuşma, iki sorumluluğu gündeme getiriyor: gizli ve kişisel bilgilerin daha fazla yayılmasını sınırlamak ve ne olduğunu ortaya koymak için gereken kanıtları korumak. Lee ayrıca dosyaların kendisini daha geniş çapta paylaşmaya gerek kalmadan erişimi belgeleyebilecek sistem kayıtlarının derhâl korunmasını talep etti.
Soruşturmanın Ortaya Koyması Gerekenler
Lee, belgeleri kimin indirdiğini, erişimin ne zaman başladığını ve kurumun bunu neden tespit edemediğini belirlemek için sunucu erişim kayıtlarının kapsamlı biçimde incelenmesini istedi. Diğer sistemlerde de benzer açıklar bulunup bulunmadığının araştırılmasını talep etti.
Erişim kayıtları, dosyaların ne zaman istendiğini ve erişimin ne ölçüde gerçekleştiğini belirlemeye yardımcı olabilir. Ancak özellikle giriş yapmanın gerekmediği durumlarda, bu kayıtlar her isteğin arkasındaki kişiyi belirlemeye yetmeyebilir. Güvenilir bir rapor; kayda geçen istekleri, tamamlanan indirmeleri ve araştırmacıların gerçekten doğrulayabildiği kimlikleri birbirinden ayırmalı.
Düzenleyici kurumun açığa çıkan kayıtların niteliğini doğrulaması, nedeni belirlemesi ve etkilenen bilgilerin kapsamını ortaya koyması gerekiyor. Denetim sırasında erişimin başladığı kesin tarih, dışarıdan dosyalara erişenlerin sayısı veya bilgilerin sonradan kötüye kullanıldığına ilişkin herhangi bir bulgu açıklanmadı.
Lee'nin ilk talebi, meclis denetiminin sonuna kadar erişimin engellenmesini, sorunun ilk ne zaman fark edildiğini, erişimin tam olarak ne zaman engellendiğini ve basınla yapılan görüşmeleri kapsayan yazılı bir raporun sunulmasıydı. Açıklamalarda tamamlanmış teknik soruşturmanın ne zaman yayımlanacağına ilişkin daha ileri bir tarih verilmedi.
Olay, iki ayrı hesap verebilirlik sınamasını bir araya getiriyor. Gizli kayıtların erişime karşı etkili biçimde korunması, meşru denetim taleplerinin reddedilmesine ilişkin kararların ise açıklanabilir bir temele dayanması gerekiyor. Bildirilen indirme yöntemini durdurmak, o anki erişim yolunu kapatıyor; ancak bu yolun ne kadar süredir açık olduğunu ortaya koymuyor veya bilgi paylaşımı kararlarına ilişkin tartışmayı çözmüyor.
Öne Çıkanlar
- Lee Sohee, ofisinin ChatGPT kullanarak giriş veya parola olmadan 2.672 klinik araştırma belgesi elde ettiğini söyledi.
- Belgelerin 839'unda gizli şirket bilgileri, 2.208'inde ise çalışanların cep telefonu numaraları bulunuyordu. Kategoriler örtüşebilir.
- Düzenleyici kurum, erişimi 13 Ekim 2026 sabahının erken saatlerinde engellediğini ve sorunu ile açığa çıkan bilgilerin niteliğini araştırdığını açıkladı.
- Lee, ofisinin kurumu 11 Ekim'de bilgilendirdiğini söyledi; kurum başkanı Oh Yoo-kyung ise durumdan 12 Ekim'de haberdar olunduğunu belirtti.
- Denetimde aktarılan on yıllık bilgi paylaşımı listesinde 96 vaka bulunuyordu. Bunların 95'i gizli tutulmuş, biri şirketin talebi üzerine paylaşılmıştı.
- Erişimin ne kadar sürdüğü, dışarıdan kaç kişinin dosyalara eriştiği ve bilgilerin kötüye kullanılıp kullanılmadığı henüz doğrulanmadı. Lee, kayıtların korunmasını ve erişimin kapsamlı biçimde incelenmesini talep etti.






