Yatırımcıların 8,459 Trilyon Dong Zarara Uğratıldığı Egroup Davasında Shark Thủy Hakkında Yeniden İddianame Düzenlendi

10 dakikalık okuma
Shark Thủy Indicted Again in Egroup Case Alleging 8.459 Trillion Dong in Investor Losses

Yenilenen soruşturmada 10.123 yatırımcı tespit edildi

Vietnam Yüksek Halk Savcılığı, Egroup Eğitim Grubu Yönetim Kurulu Başkanı ve Üst Yöneticisi Nguyễn Ngọc Thủy hakkında, gerçek olmayan hisse satışlarıyla 10.123 yatırımcının 8,459 trilyon dongdan fazla zarara uğratıldığı iddiasına ilişkin yeni bir iddianame düzenledi. Soruşturmanın derinleştirilmesiyle iddia edilen zarar yaklaşık 782 milyar dong arttı. Dava, Hanoi Halk Mahkemesi'nde görülecek.

İçindekiler
  1. Yenilenen soruşturmada 10.123 yatırımcı tespit edildi
  2. İddia edilen zarar ne kadar arttı?
  3. Şişirilmiş sermaye ve uydurma gelir
  4. Hisse sözleşmelerinin arkasındaki vaat
  5. Para toplamakla ödüllendirilen satış ağı
  6. Yeni yatırımlarla eski yükümlülüklerin ödenmesi
  7. Rüşvet suçlamaları ve sanık sayısındaki farklılıklar
  8. Mal devirleri ve hukuk mahkemesi kararları
  9. Süreç takvimi ve belirsiz kalanlar
  10. Öne Çıkanlar

Yaygın olarak Shark Thủy adıyla tanınan Thủy, dolandırıcılık yoluyla malvarlığı edinmek ve rüşvet vermekle suçlanıyor. Nhất Trần yöneticilerinden Tống Thị Kim Liên ise rüşvet almakla suçlanıyor. Çoğu haberde, yatırımların düzenlenmesine ve satışına yardım etmekle suçlanan muhasebeci ve işletme yöneticileri dahil sanık sayısı 29 olarak veriliyor.

İddialar, başarısız bir eğitim işletmesinin ötesine geçiyor. Savcılara göre Egroup'un kayıtlı sermayesi yapay biçimde 32 milyar dongdan 962,5 milyar donga çıkarıldı; uydurma gelir, şirketin yıllık bildirdiği gelirin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturdu. Yatırımcılar, bir yıl sonra daha yüksek fiyattan geri alım vaat eden sözleşmeler kapsamında hisse satın aldı.

Soruşturmacılar ayrıca, 2021-2023 arasında İngilizce merkezleri ile okul öncesi eğitim kurumları kapanırken yöneticilere, yeni yatırımcılardan alınan paranın yüzde 70'ini önceki yatırımcılara ödeme yapmak için kullanma talimatı verildiğini öne sürüyor. İddia edilen düzenekle toplanan para ayrı kayıtlarda tutuldu ve yetkililere sunulan mali ve vergi raporlarına dahil edilmedi.

İddianame bir suçlamadır; suçluluk kararı değildir. Yenilenen kovuşturmayı aktaran haberlerde duruşma tarihi veya hüküm belirtilmiyor. Yatırımcılar açısından bir başka ayrım da önem taşıyor: Soruşturma, mağdur olarak tespit edilen toplam kişi sayısını anaparası hâlâ ödenmemiş kişilerden ayrı değerlendiriyor.

Reklam

İddia edilen zarar ne kadar arttı?

Yenilenen soruşturmada 8,459 trilyon dongu aşan zarar iddiası, daha önce bildirilen 7,677 trilyon dongu aşan rakamla karşılaştırılıyor. Açıklanan rakamlar üzerinden hesaplandığında artış yaklaşık 782 milyar dong, yani yüzde 10,2 civarında. Her iki toplam da belirtilen tutarları aştığı için bu hesaplama kesin bir muhasebe mutabakatından ziyade yaklaşık bir karşılaştırmadır.

Haberlerin çoğuna göre tespit edilen mağdur sayısı 60 artarak 10.063'ten 10.123'e çıktı. Bir haberde ise aynı nihai sayı verilirken artışın 70 kişi olduğu belirtiliyor. İddianameye ilişkin haberlerde bu tutarsızlık açıklığa kavuşturulmuyor.

Alacakların daha ayrıntılı dökümü, ödenmemiş tutarlara ilişkin daha net bir tablo sunuyor. Soruşturmacılar, toplam anaparası 8,459 trilyon dongu aşan ve ödemesi yapılmamış 8.938 kişi tespit etti. Diğer 1.185 yatırımcıya ise yatırdıkları ilk tutarı aşan anapara geri ödemeleri ve yatırım getirileri yapıldı. Haberlere göre soruşturmacılar bu ikinci grup için hukuki tazminat talebinde bulunmadı.

Bu iki grup toplamda 10.123 kişiye ulaşıyor. Bildirilen rakamlara göre tespit edilen mağdurların yaklaşık yüzde 88,3'ü, ödenmemiş anaparası bulunan grupta yer alıyor. Bu oran, her kişinin ne kadar kayba uğradığını veya ne kadarını geri alabileceğini göstermiyor. Ancak toplam mağdur sayısının, aynı tazminat talebine sahip kişi sayısı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Şişirilmiş sermaye ve uydurma gelir

İddianameye göre iddia edilen düzenek, Thủy'nin borçlarını ödemek, kişisel harcamalarını karşılamak ve Egroup'un faaliyetlerini sürdürmek için paraya ihtiyaç duyduğu 2014 yılında şekillenmeye başladı. Thủy'nin çalışanlarına şirketin kayıtlı sermayesini şişirmeleri ve ardından yatırımcılara gerçekte var olmayan hisseler devretmek üzere işlemler düzenlemeleri talimatını verdiği öne sürülüyor.

Kayıtlı sermaye, bir şirket için kayıtlara geçirilen sermaye tutarıdır. Yıllık gelir, kâr veya yatırımcılara ödeme yapmak için kullanılabilir nakitle aynı şey değildir. Savcılar, Egroup'un kayıtlardaki sermayesinin, bu artışı destekleyecek gerçek bir sermaye olmaksızın 32 milyar dongdan 962,5 milyar donga çıkarıldığını iddia ediyor.

Yeni rakam, başlangıç tutarının yaklaşık 30 katı. Haberlerin çoğunda 962,5 milyar dong denirken iki haberde yuvarlatılmış 962 milyar dong rakamı veriliyor. Her iki durumda da temel iddia değişmiyor: Şirketin görünürdeki sermaye tabanı büyük ölçüde abartıldı.

Egroup'un finans direktörü ve Egame'in baş muhasebecisi olarak tanımlanan Nguyễn Mạnh Phú ile genellikle Egroup'un baş muhasebecisi olarak anılan Phạm Thị Thanh Thọ'nun sermaye ve hissedarlık değişikliklerini uyguladığı öne sürülüyor. Şirket bağlantılarına ilişkin haberler arasında bazı farklılıklar var; bir haberde Thọ, Egame'in baş muhasebecisi olarak tanımlanıyor.

İddianamede ayrıca uydurma gelirin yıllık gelirin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturduğu öne sürülüyor. Bu iddia yalnızca hisselere biçilen değerle değil, yatırımcılara sunulan iş modelinin inandırıcılığıyla ilgili. Savcılara göre bu rakamlar Egroup'u çeşitli alanlarda faaliyet gösteren, kârlı bir şirket olarak göstermeye yardımcı oldu.

Reklam

Hisse sözleşmelerinin arkasındaki vaat

Yatırımcılara Egroup hisseleri tanesi 38.000 dongdan sunuldu. Thủy'nin hisseleri bir yıl sonra tanesi 42.000 dongdan geri almayı vaat eden sözleşmeleri imzaladığı öne sürülüyor. Yatırımcılar ayrıca hissedar olarak sahip oldukları tüm hak ve yükümlülükleri kullanma yetkisini ona devretti.

Vaat edilen artış, hisse başına 4.000 dongdu. Bu tutarın 38.000 dongluk alış fiyatına bölünmesiyle, diğer ödeme ve masraflar hesaba katılmadan bir yıl için yaklaşık yüzde 10,5 getiri hesaplanıyor. Bu, iddialarda aktarılan sözleşmesel bir vaatti; yatırımın gerçekten böyle bir getiri sağladığının kanıtı değil.

Düzenleme, hissedarlık dilini sabit geri alım taahhüdüyle bir araya getiriyordu. Hisse normalde değeri işletmenin performansına bağlı olan bir mülkiyet payını temsil eder. Belirli bir fiyattan geri alım vaadinin yerine getirilebilmesi ise bu vaadi veren kişi veya şirketin ödeme zamanı geldiğinde yeterli paraya sahip olmasına bağlıdır.

Bu davada savcılar hisselerin gerçekte var olmadığını ve bunları satmak için kullanılan mali tablonun gerçeği yansıtmadığını öne sürüyor. Yatırımcılar hissedar haklarını da Thủy'ye devretti; böylece vaat edilen geri ödeme ve bu hakların kullanımı, düzenek yönetmekle suçlanan aynı kişinin kontrolüne geçti.

Para toplamakla ödüllendirilen satış ağı

Đặng Văn Hiển'in para toplama planları, okul projelerine ilişkin reklamları ve beklenen yatırım kârlarını gösteren hesaplamaları düzenlediği öne sürülüyor. Ayrıca satış eğitimini ve yatırımcı adaylarının hisse alım sözleşmelerini imzalamadan önce işletmeyi ziyaret etmelerini sağlamaya yönelik çalışmaları yönetti.

Haberlerde Hiển, hissedar ilişkileri başkanı olarak tanımlanıyor; ancak bu görevin Egroup'a mı yoksa Egame'e mi bağlı olduğu konusunda farklılıklar var. Haberler, onun iş birimini yönetme ve yatırımların tanıtımını organize etme rolünü tutarlı biçimde aktarıyor.

Satış çalışanlarına topladıkları yatırım tutarının yüzde 5'i oranında komisyon verildi. Bunun yüzde 2'si Egroup hissesi, yüzde 3'ü nakit olarak ödendi. Çalışanlar nakit kısmı da hisseye çevirmeye teşvik edildi.

Bu komisyon sistemi, toplanan para miktarını artırmayı ödüllendiriyordu. İddianameye göre yöneticiler ve satış çalışanları, yatırım faaliyetleri, iş planları ve kârlar hakkında gerçeğe aykırı açıklamalarla para toplama çalışmalarını destekledi. Dolayısıyla suçlama hem şirket düzeyinde yapılan mali beyanları hem de bireysel alıcıları ikna etmek için kullanılan iddiaları kapsıyor.

Dava hakkındaki açıklamalar, her çalışanın her aşamada aynı bilgiye sahip olduğunu ortaya koymuyor. Ancak çalışanların, yeni paranın eğitim faaliyetlerini finanse etmek yerine önceki yatırımcılara ödeme yapmak için kullanıldığını bilmelerine rağmen sonraki dönemde para toplamayı sürdürdükleri öne sürülüyor.

Reklam

Yeni yatırımlarla eski yükümlülüklerin ödenmesi

Soruşturma haberlerine göre Egroup ağı içindeki İngilizce merkezleri ve okul öncesi eğitim kurumları 2021-2023 arasında kapandı. Yeni müşteri sayısı düştü; gelen para, giderleri ve ödeme tarihi gelen sözleşmeleri karşılamaya yetmedi.

Thủy'nin, 341 satış çalışanını denetleyen 23 yönetici ve ekip liderine topladıkları parayı başka amaçla kullanmaları talimatını verdiği öne sürülüyor. Çalışanlar, yeni müşterilerden alınan paranın yüzde 70'ini, yönettikleri ve ödenmemiş bakiyesi bulunan eski müşterilere ödeme yapmak için kullanabilecekti. Kalan yüzde 30'un ise şirkete gönderilmesi gerekiyordu.

İddia edilen bu paylaşım, uydurma gelirin yıllık gelirin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturduğu iddiasından farklıdır. Birinci rakam uydurma işletme gelirini, diğeri ise yeni yatırımcılardan toplanan paranın nasıl dağıtıldığını anlatıyor.

Yeni yatırımcıların parasını önceki yükümlülükleri karşılamak için kullanmak, geri ödemeleri yatırımcılara sunulan faaliyetten elde edilen kazanç yerine para toplamaya devam edilmesine bağımlı hâle getirir. Bu davada soruşturmacılar, satış çalışanlarının paranın anlatıldığı gibi eğitim alanına yatırılmadığını bildiklerini ancak yine de para toplamayı sürdürdüklerini öne sürüyor.

İddia edilen gerçek dışı hisse devirleri 2015-2023 arasında gerçekleşti. Haberlere göre bu işlemlerden doğan para akışları ayrı kayıtlarda tutuldu ve yetkililere gönderilen mali ve vergi raporlarına dahil edilmedi. Egroup ve Egame'in mali dengelerinin bozulduğu ve yatırımcılara ödeme yapamadığı belirtiliyor. Geri alınabilecek varlıkların doğrulanmış toplam tutarı açıklanmadı.

Rüşvet suçlamaları ve sanık sayısındaki farklılıklar

Ek soruşturmanın ardından değişmediği belirtilen rüşvet tutarı 32 milyar dong. Thủy rüşvet vermekle, Liên ise rüşvet almakla suçlanıyor. Haberlerin çoğunda Liên, Nhất Trần'in yönetim kurulu başkanı ve finans direktörü olarak tanımlanırken bir başka haberde genel müdürü olduğu belirtiliyor.

Phú'ya yöneltilen suçlamalar konusunda haberler farklılık gösteriyor. Bazıları Thủy'nin dolandırıcılık ve rüşvet suçlamalarıyla karşı karşıya olduğunu, 27 muhasebeci ve yöneticinin ise dolandırıcılıkla suçlandığını belirtiyor. Diğer haberlerde Phú'nun da rüşvet vermekle suçlandığı, böylece 26 diğer sanığın dolandırıcılıkla ve Liên'in rüşvet almakla suçlandığı aktarılıyor. Her iki anlatımda da toplam sanık sayısı 29.

Başka bir haberde 25 ast çalışandan söz edilirken bir araştırma özeti, beraberindeki haberde Thủy ve 28 kişi daha denmesine rağmen sanık sayısını 28 olarak veriyor. En tutarlı biçimde bildirilen toplam 29; ancak suçlamaların tam olarak nasıl dağıldığı bu farklı açıklamalardan kesinleştirilemiyor.

Haberlerde 32 milyar dongluk ödemenin hangi amaçla yapıldığı, neyin sağlanmasının hedeflendiğini ortaya koyacak ayrıntıda açıklanmıyor. Bu nedenle rüşvet iddiası, hisse satışlarındaki dolandırıcılığa atfedilen çok daha büyük tutardan ayrı değerlendirilmelidir.

Reklam

Mal devirleri ve hukuk mahkemesi kararları

Ek soruşturmada 29 mağdura ait 28 mülkle ilgili devir ve ipotek işlemleri incelendi. Bir haberde noter tasdikli işlemlerin Ağustos 2016-Haziran 2021 arasında gerçekleştiği belirtiliyor; bu da mülklerle ilgili soruşturmanın iddia edilen para toplama döneminin birkaç yılına yayıldığını gösteriyor.

Haberlere göre yedi mağdur, Egame'in talebi üzerine mülk devir sözleşmeleri imzaladı. Altı kişi, Egroup hisselerini içeren stratejik iş birliği anlaşmaları olarak tanımlanan düzenlemelere girdi. Bir başka mağdur, Igarten tarafından çıkarılan tahviller karşılığında iki mülkünü devretti. Bu işlemler, yatırımcı paralarına ilişkin soruşturmaya mülkiyet ve teminatlı borçlanma konularını da ekledi.

Thủy'nin eşi Lê Thị Thanh Hiền ile Egroup'un genel müdür yardımcısı Nguyễn Ngọc Khánh'in, dokuz mağdurdan altı mülkün tapusunu aldığı ve daha sonra bunları bankalara ipotek ettiği öne sürülüyor. Soruşturmacılar, ikilinin gerçek dışı hisse satışlarından haberdar olmadığı ve iddia edilen usulsüzlükten yarar sağlamadığı sonucuna vardı. Bu kişiler hakkında ceza sorumluluğu değerlendirmesi yapılmadı.

28 mülkle ilgili işlemleri yürüten beş noter hakkında da ceza soruşturması açılması değerlendirilmedi. Haberlere göre soruşturmacılar, tarafların işlemlere gönüllü katıldığını, noter tasdik prosedürlerinin mevzuata uygun olduğunu ve noterlerin iddia edilen düzenekten yarar sağlamadığını tespit etti.

Hukuk mahkemesi sürecinde sayılara ilişkin ayrı bir ayrım gerekiyor. Ağustos 2023-Ocak 2024 arasında Hanoi mahkemelerinin mağdurları ve altı Egame şirketini ilgilendiren 22 kesinleşmiş hukuk mahkemesi kararı ile anlaşmaları tanıyan iki karar verdiği bildiriliyor. Ekonomik Polis Dairesi, 18 kararın ve her iki kararın yeniden incelenmesini istedi. Birkaç haberde Hanoi Halk Mahkemesi'nin daha sonra bu 18 kararı ve iki kararı iptal ettiği açıkça belirtiliyor. Daha genel bir açıklama iptal edilen karar sayısını kesinleştirmiyor; 22 kararın tamamının iptal edildiğinin teyidi olarak okunmamalı.

Süreç takvimi ve belirsiz kalanlar

Dosyanın ek soruşturma için geri gönderilmesinin ardından bu davada ikinci iddianamenin düzenlendiği bildiriliyor. Haberlere yansıyan süreç; iddia edilen eylemleri, bunlarla bağlantılı hukuk davalarını ve yenilenen kovuşturmayı kapsıyor:

  • 2014: Thủy'nin Egroup'un kayıtlı sermayesini şişirme talimatı vermeye başladığı öne sürülüyor.
  • 2015-2023: Savcılar, gerçek dışı hisse devirleriyle yatırımcıların 8,459 trilyon dongdan fazla zarara uğratıldığını iddia ediyor.
  • 2021-2023: Eğitim kurumları kapandı; yeni yatırım fonlarının yüzde 70'inin önceki yatırımcıların yükümlülüklerine ayrıldığı öne sürülüyor.
  • Ağustos 2023-Ocak 2024: Bağlantılı hukuk mahkemesi kararları ve anlaşmaları tanıyan kararlar verildi.
  • Ağustos başı: Savcılık, ceza dosyasını ek soruşturma için geri gönderdi. İki haberde yıl 2026 olarak belirtiliyor.
  • 22 Eylül: Kamu Güvenliği Bakanlığı'nın soruşturma biriminin ek soruşturma raporu düzenlediği bildiriliyor.
  • 12 Ekim: İki haberde yenilenen iddianameye ilişkin açıklamalar bu tarihe dayandırılıyor.

Haberlerde eylül ve ekim tarihleri için yıl tutarlı biçimde belirtilmiyor. Bu nedenle ağustos 2026'ya ilişkin açık tarih bilgisini, dizideki sonraki tüm tarihler için de geçerliymiş gibi yorumlamamak gerekir.

Davanın görüleceği mahkeme olarak Hanoi Halk Mahkemesi belirtiliyor, ancak duruşma tarihi açıklanmıyor. Haberlerde nihai bir tazminat kararı, geri ödeme için kullanılabilecek doğrulanmış bir varlık havuzu veya yatırımcılara paranın nasıl iade edileceğine ilişkin bir takvim de yer almıyor.

Bir sonraki yargı kararlarında, iddia edilen eylemlerin ve her sanığın sorumluluğunun ele alınması gerekecek. Mağdurlar açısından çözüme kavuşmamış pratik konular arasında ödenmemiş anaparaların nasıl değerlendirileceği, iptal edilen hukuk mahkemesi kararlarının sonuçları ve para toplama döneminde devredilen ya da ipotek edilen mülklerin durumu bulunuyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Yenilenen iddianamede 8,459 trilyon dongu aşan zarar iddiası yer alıyor ve 10.123 mağdur tespit ediliyor.
  • Haberlerin çoğunda sanık sayısı 29 olarak veriliyor; ancak suçlamaların dağılımı ve ast çalışanların sayısı hakkındaki açıklamalar farklılık gösteriyor.
  • Soruşturmacılar, anaparası ödenmemiş 8.938 kişi tespit etti; diğer 1.185 kişiye ilk yatırımlarını aşan ödemeler yapıldı.
  • Egroup'un sermayesinin 32 milyar dongdan 962,5 milyar donga çıkarıldığı ve uydurma gelirin yıllık gelirin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturduğu öne sürülüyor.
  • 38.000 dongdan satılan hisseler için bir yıl sonra 42.000 dongdan geri alım vaadinde bulunuldu.
  • 2021-2023 döneminde yeni yatırım fonlarının yüzde 70'inin önceki yatırımcılara ödeme yapmak için kullanıldığı iddia ediliyor.
  • Soruşturmada 28 mülk incelendi; haberlerde 18 hukuk mahkemesi kararının ve anlaşmaları tanıyan iki kararın iptal edildiği belirtiliyor.
  • İddialar Hanoi Halk Mahkemesi'nde karara bağlanmayı bekliyor. Duruşma tarihi veya geri ödeme takvimi açıklanmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir