Rekor kapanışla Tayvan borsası önemli bir eşiği kıl payı kaçırdı
Tayvan borsası, kâr satışlarının yükselişi yavaşlatmasından önce 6 Ekim 2026’da 50.000 puana 31,08 puan kadar yaklaştı. Taiex yine de 110,51 puan, yani %0,22 yükselişle 49.822,55 puandan rekor kapanış yaptı. İşlem hacmi yaklaşık 975,94 milyar NT$ oldu. Bu yükselişin yaklaşık 80 puanını Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) sağladı; bu da gösterge endeksin en büyük şirketine ne ölçüde bağımlı olduğunu ortaya koydu.
İçindekiler
- Rekor kapanışla Tayvan borsası önemli bir eşiği kıl payı kaçırdı
- 50.000 puana yaklaşma süreci
- Endeksi TSMC desteklerken diğer hisseler farklı yönlerde seyretti
- Kâr büyümesi daha yüksek fiyatları haklı çıkarabilir mi?
- Yapay zekâ yatırımları çiplerin ötesine uzanıyor
- Petrol ekonomik riskler arasındaki dengeyi değiştiriyor
- Yüksek faizler hisse senetlerine yönelik beklentileri zorlaştırıyor
- Banka neden vadesine üç ila yedi yıl kalan tahvilleri tercih ediyor?
- Altın rolünü korurken doların desteği zayıflayabilir
- Bir sonraki sınav yuvarlak rakam değil, şirket verileri
- Öne çıkanlar
Sonraki geri çekilme, yatırımcıların karşı karşıya olduğu temel soruyu daha da belirginleştirdi: Borçlanma maliyetleri ve enerji riskleri artarken kâr büyümesi fiyatları desteklemeyi sürdürebilir mi? Endeks 7 Ekim’de 49.806,37 puandan kapandı, ardından Çifte On Günü tatili öncesinde 8 Ekim’de 492,93 puan düşerek 49.313,44 puana geriledi. Tayvan endeks vadeli işlemleri gece seansında 652 puan daha kaybetti.
Standard Chartered’a göre oynaklık artsa da şirket kârları Tayvan’a yönelik olumlu görünümü desteklemeyi sürdürüyor. Bankanın 25 Eylül 2026 tarihli Genel Görünüm raporunda küresel hisse senetleri ve Tayvan için ağırlık artırma tavsiyesi korunuyor; bu tercih, yapay zekâ kaynaklı büyümeye ilişkin görünürlüğe dayanıyor. Ağırlık artırma, bir varlığa ya da piyasaya yatırım ölçütünün normalde öngördüğünden daha fazla pay ayırmak anlamına geliyor.
Bu tercih, Tayvan’ın 50.000 puanı hangi tarihte aşacağına ilişkin bir tahmin değil. Daha yüksek faiz oranlarının yarattığı baskının bir bölümünü kârların dengeleyebileceğine yönelik bir değerlendirme. Bu ayrım önemli: Özellikle vadeli işlemlerde yuvarlak bir seviyenin kısa süreliğine aşılması, nakit piyasasının bu seviyenin üzerinde kapanıp kazançlarını koruyabileceğini göstermiyor.
50.000 puana yaklaşma süreci
Bu süreç, hem yükselişin gücünü hem de önemli eşiğe yaklaşırken gelen satışları gösteriyor. Taiex, 5 Ekim’de 1.236,3 puan yükselerek 49.712,04 puana çıktı. Endeks vadeli işlemleri daha sonra gece seansında 50.265 puana ulaştı ve nakit piyasası göstergesinin de kısa süre içinde bu seviyeyi izleyeceği beklentisini artırdı.
- 28 Ağustos 2026: Standard Chartered’ın Tayvan piyasasına ilişkin görünümü, yumuşak iniş olasılığını %50 olarak belirledi ve Tayvan hisselerine yönelik olumlu duruşunu korudu.
- 25 Eylül: Bankanın daha yeni Genel Görünüm raporunda yumuşak iniş olasılığı %45’e düşürüldü, petrol tahminleri yükseltildi.
- 5 Ekim: Taiex 1.236,3 puan yükseldi; gece seansı vadeli işlemleri 50.000 puanı aştı.
- 6 Ekim: Nakit endeksi gün içinde 49.968,92 puana ulaştı ve 49.822,55 puandan rekor kapanış yaptı.
- 7 Ekim: Standard Chartered dördüncü çeyrek görünümünü sundu; Taiex 49.806,37 puandan kapandı.
- 8 Ekim: Gösterge endeks 49.313,44 puana geriledi; gece seansı vadeli işlemlerinde düşüş sürdü.
- 15 Ekim: TSMC’nin planlanan yatırımcı konferansı, şirketin faaliyetleri ve yurt dışındaki genişlemesine yönelik beklentiler için bir sonraki önemli sınav olacak.
OpenAI gelirlerinin beklentilerin altında kaldığına ilişkin haberler, tatil öncesinde temkinli havaya katkıda bulundu. Bu habere ilişkin kaygılar daha sonra hafifledi ve ABD’nin dört büyük hisse senedi endeksinin tamamı 9 Ekim’de yükseldi. Bu toparlanma dış koşulları iyileştirdi, ancak Tayvan’ın kâr görünümünün kalıcı yeni bir yükselişi haklı çıkarıp çıkarmayacağı sorusunu yanıtlamadı.
Endeksi TSMC desteklerken diğer hisseler farklı yönlerde seyretti
TSMC, seans içinde 2.590 NT$’a ulaştıktan sonra 6 Ekim’i %0,39 artışla 2.585 NT$’tan kapattı. Şirketin piyasa değeri 67,03 trilyon NT$’a yükseldi. Piyasanın toplam değerinin %40’ından fazlasını oluşturan şirketin yaklaşık 80 puanlık katkısı, Taiex’in 110,51 puanlık yükselişinin yaklaşık %72’sini meydana getirdi.
Concord Securities analisti Kerry Huang, önemli seviyeye yaklaşırken gelen satışları ve yükselişi korumada TSMC’nin rolünü şöyle değerlendirdi:
50.000 puan seviyesi yaklaşırken bazı yatırımcılar kârlarını realize etmek için hisse sattı," dedi Huang. "Neyse ki TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Co.) dirençli kaldı ve gün içi zirvesinden gerilemesine rağmen yükseliş kaydederek daha geniş piyasanın önceki kapanış rekorunu kırmasına yardımcı oldu.
Rekor, hisselerin genelinde aynı yönde yükseliş yaşandığı anlamına gelmiyordu. MediaTek %4,74, United Microelectronics ise %3,28 gerilerken Delta Electronics %2,24, Hon Hai Precision Industry %0,79 yükseldi. Finans sektörü %1,29 ilerlerken elektronik endeksindeki artış yalnızca %0,05 oldu. Çok sayıda küçük ölçekli şirketi kapsayan OTC endeksi ise %0,37 düştü.
Yabancı kurumsal yatırımcılar o gün ana piyasada net 6,66 milyar NT$’lık satış yaptı. Öte yandan, fiyatı 1.000 NT$’ın üzerinde olan hisse senetlerinin sayısı 56’ya çıkarak tarihî rekor düzeyle eşleşti. Bu veriler, manşet fiyatlar güçlü olsa da katılımın eşit dağılmadığı, yükselişin her sektöre ve şirkete yayılmadığı bir piyasaya işaret ediyor.
Kâr büyümesi daha yüksek fiyatları haklı çıkarabilir mi?
Standard Chartered Tayvan varlık yönetimi iş kolunda yatırım stratejisi başkanı olan Liu Chiahao, hisse fiyatlarındaki yükselişin kârlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Örnek olarak Nvidia’yı gösteren Liu, şirketin kâr büyümesinin hisse fiyatındaki artışı aştığını ve fiyat/kazanç oranının yıl başındaki yaklaşık 30 seviyesinden 20-25 aralığına gerilediğini belirtti.
Fiyat/kazanç oranı, yatırımcıların her bir birim kâr için ne kadar ödeme yaptığını ölçüyor. Kârlar daha hızlı artarsa hisse fiyatı yükselirken bile bu oran düşebilir. Liu’nun örneği, yeni piyasa zirvelerinin değerlemelerin otomatik olarak pahalılaştığı anlamına gelmediği yönündeki banka görüşünü destekliyor. Ancak bu, her yapay zekâ şirketinin benzer bir değer sunduğunu göstermiyor.
Allianz Global Investors Taiwan, yükselişin ardındaki kâr beklentilerini ölçmek için başka bir veri sunuyor. Şirket, Tayvanlı şirketlerin toplam kârının 2026’da %84,07, 2027’de ise %35,56 büyümesini öngörüyor. Elektronik sektörü için 2027 büyüme tahmini %45.
İki yıllık piyasa tahmini karşılaştırılabilir bir temelde gerçekleşirse 2027’deki kârlar, 2025 düzeyinin yaklaşık 2,5 katına ulaşır. Bu hesaplama, yüzdeleri doğrudan toplamak yerine %84,07’lik artışın üzerine bir %35,56’lık artış daha eklenmesine dayanıyor. Bunlar açıklanmış sonuçlar değil, tahminler. Şirketler gelir ve kârlarını açıkladıkça bu ayrım daha da önem kazanacak.
Allianz’ın 00984A aktif ETF’sinin yöneticisi Liao Benlong, bazı büyüme sektörlerinde hisse fiyatlarının şimdiden büyük ölçüde yükseldiği ve değerlemelerin arttığı uyarısında bulunuyor. Şirketin 00993A aktif ETF’sinin yöneticisi Guo Chinfu ise yatırımcıların gelir ve hisse başına kâr artışına ilişkin daha somut kanıtlar arayacağını düşünüyor. Bu nedenle sektördeki güçlü talep, tek tek hisse senetlerinin performansında belirgin farklılıklarla aynı anda görülebilir.
Yapay zekâ yatırımları çiplerin ötesine uzanıyor
Standard Chartered, küresel yapay zekâ sermaye harcamalarının 2030’a kadar yıllık bileşik yaklaşık %33 oranında artabileceğini tahmin ediyor. Bankanın dördüncü çeyrek görünümü, yatırım ivmesinin 2027’ye kadar sürmesini ve yarı iletkenler, optik iletişim ve baskılı devre kartlarını kapsayan tedarik zinciri sayesinde Tayvan’ın bundan fayda sağlamasını bekliyor.
Banka bu geniş yelpazeyi, yapay zekâ işlemcilerinin büyük miktarda veriyi hızla işlemesini sağlayan bir bellek türü olan yüksek bant genişlikli belleğe daha fazla yoğunlaşan Güney Kore ile karşılaştırıyor. Tayvan’ın sanayi alanındaki daha geniş varlığı yatırımcılara bu harcama döngüsüne katılmak için çeşitli yollar sunuyor; ancak bu şirketlerin birçoğu yine de yapay zekâ altyapısına yönelik aynı temel talebe bağlı.
Allianz’ın Taiwan Daba ve Taiwan Technology fonlarının yöneticisi Hsiao Huichung, Kuzey Amerikalı bulut hizmeti sağlayıcılarının sermaye harcama planlarındaki artışa dikkat çekiyor. Grafik işlemcileri, özel tasarım çipler ve gelişmiş uygulama işlemcilerine yönelik talep, gelişmiş çip üretimi ve paketleme siparişlerini artırıyor.
Allianz; çip tasarımına yönelik fikrî mülkiyet, özel tasarım çipler, paketleme ve test, devre kartları, çip altlıkları, soğutma sistemleri, su soğutma modülleri ve optik iletişimi ilgi alanları arasında sayıyor. Şirket ayrıca yapay zekâ sunucuları, yüksek performanslı bilgi işlem sistemleri, tüketici elektroniği ve otomotiv uygulamalarının bileşen talebini artırmasıyla bazı çok katmanlı seramik kapasitörler ve çip dirençlerinde arz-talep dengesinin sıkılaştığını bildiriyor.
Harcama döngüsü elektrik arzına, şebeke iyileştirmelerine ve elektrifikasyona da uzanıyor. Delta Electronics’in güç yönetimi işi, bu daha geniş kapsamın bir örneği. Analist Chen Chihlin de TSMC konferansı öncesinde gelişmiş paketleme, yarı iletken testleri ve CoWoS tedarik zincirinin ilgi gördüğü alanlar olduğunu belirtiyor. CoWoS, güçlü bilgi işlem sistemlerinde işlemcileri ve belleği bir araya getiren TSMC paketleme teknolojisi. Kapasite artırımı beklentilerinin şirket yönlendirmeleri ve sonuçlarıyla doğrulanması gerekiyor.
Petrol ekonomik riskler arasındaki dengeyi değiştiriyor
Standard Chartered’ın daha yeni resmî görünümü, yumuşak iniş olasılığını %45; önemli bir yavaşlama olmaksızın güçlü büyümenin sürmesi olasılığını %30; olumsuz senaryo olasılığını ise %25 olarak belirliyor. Yumuşak iniş, enflasyonun resesyon yaşanmadan gerilemesi anlamına geliyor. Olumsuz senaryo dağılımı, büyümenin zayıf seyrederken enflasyonun kalıcı olduğu stagflasyon için %15, resesyon için %10 olasılık içeriyor.
Bu oranlar, bankanın yumuşak inişe %50, güçlü büyümenin sürmesine %25, olumsuz risklere ise %25 olasılık verdiği 28 Ağustos tarihli Tayvan piyasası görünümünden farklı. Önceki değerlendirmede olumsuz senaryo olasılığının %15’i resesyona, %10’u stagflasyona ayrılmıştı. Dolayısıyla daha yeni görünüm hem temel senaryolara atanan olasılıkları hem de olumsuz risklerin dağılımını değiştiriyor.
İki belge arasında petrol tahminleri de yükseldi. Ağustos sayfasında New York petrol vadeli işlemlerinin üç ayda varil başına 90 ABD doları, 12 ayda ise 70 ABD doları olacağı öngörülüyordu. Eylül ayındaki Genel Görünüm ve Ekim bilgilendirmesinde Batı Teksas tipi ham petrol için sırasıyla 100 ve 80 ABD doları tahmini yer aldı. Her iki vadede de varil başına 10 ABD doları artış öngörüldü.
Banka, başlıca tehditleri jeopolitik çatışmalar ve arz kesintileri olarak tanımlıyor. Eylül görünümü, çatışmaların kötüleştiği ve petrolün varil başına 120 ABD dolarının üzerinde kaldığı bir stagflasyon senaryosuna dikkat çekiyor. Liu, 120-150 ABD doları aralığındaki fiyatların enflasyon ve büyüme üzerinde daha ağır bir şoka yol açabileceği uyarısında bulundu. Bunlar risk eşikleri; bankanın temel petrol fiyatı hedefleri değil.
Standard Chartered ayrıca ekonomik çıktıya oranla petrol kullanımının daha düşük olmasının ve enflasyona göre düzeltilmiş enerji fiyatlarının mevcut durumu geçmişteki bazı enerji şoklarından daha az ağır kıldığını savunuyor. Ancak bu değerlendirme riski ortadan kaldırmıyor: Fiyatların uzun süre yükselmesi enflasyonun düşmesini geciktirebilir ve borçlanma maliyetlerini yüksek tutabilir.
Yüksek faizler hisse senetlerine yönelik beklentileri zorlaştırıyor
Eylül ayındaki Genel Görünüm, Haziran 2027’ye kadar ABD Merkez Bankası’nın (Fed) iki, Avrupa Merkez Bankası’nın bir, Japonya Merkez Bankası’nın ise üç faiz artışı yapmasını bekliyor. Rapora göre eylül, üçünün de aynı ay faiz artırdığı ilk ay oldu. Fed’in artırımı politika faiz aralığını %3,75-%4,00’a, ECB’nin mevduat faizi %2,50’ye çıkardı. Japonya Merkez Bankası ise faizini 0,25 puan artırarak %1,25’e yükseltti.
Bu, Fed’in 2026 boyunca faizleri değiştirmemesini bekleyen Ağustos tarihli Tayvan görünümünden farklı. Daha yeni belge, enerji ve gümrük tarifelerinin etkisinin azalmasının ardından Fed ve ECB’nin 2027’nin üçüncü çeyreğinde faiz indirebileceğini öngörüyor. Bu, açıklanmış bir politika takvimi değil; enflasyonun gerilemesi koşuluna bağlı bir tahmin.
Ekim bilgilendirmesinde Liu, ABD’nin 10 yıl vadeli Hazine tahvillerinin getirisinin %5,2-%5,3 aralığında olduğunu, gelecek on yıl için beklenen enflasyonun yaklaşık %2,3, reel getirinin ise yaklaşık %2,95 olduğunu ve bunun 2008’den bu yana en yüksek düzey olarak nitelendirildiğini belirtti. Reel getiri, beklenen enflasyon hesaba katıldıktan sonraki getiriyi ifade ediyor.
Yüksek getiriler hisse senetleri üzerinde iki yönden baskı oluşturabilir: Finansman maliyetlerini artırır ve tahvil getirilerini gelecekteki şirket kârlarına kıyasla daha cazip hâle getirir. Standard Chartered, kâr büyümesinin bu baskıyı hafifletebileceğini düşünüyor; ancak görünümünde yapay zekâ hisselerinin bu etkiden muaf olduğu iddia edilmiyor.
Banka neden vadesine üç ila yedi yıl kalan tahvilleri tercih ediyor?
Standard Chartered, çok daha uzun vadeli devlet tahvillerine önemli ölçüde yatırım yapmak yerine vadesine üç ila yedi yıl kalan tahvilleri tercih ediyor. Getiriler yükseldiğinde mevcut tahvil fiyatları genellikle düşer. Yatırımcılara daha uzun süre boyunca ödeme yapan tahvillerin fiyatı, faizlerdeki aynı değişim karşısında genellikle daha fazla hareket eder.
Banka özellikle ABD doları cinsinden gelişmekte olan piyasa devlet tahvillerini tercih ederken gelişmiş piyasa devlet tahvillerine temkinli yaklaşıyor. Ağustos görünümünde bu tercihin gerekçeleri arasında cazip getirilerin yanı sıra ihraççıların kredi kalitesi ve ABD ticaret politikasından kaynaklanan riskler gösteriliyor.
Yatırım yapılabilir kredi notuna sahip şirket tahvilleri ve daha düşük notlu tahviller kupon geliri sağlayabilir; ancak dördüncü çeyrek görünümüne göre kredi risk primleri düşük. Kredi risk primi, yatırımcıların devlet tahvili ölçütü yerine borçlunun geri ödeme riskini üstlenmeleri karşılığında aldıkları ek getiridir. Risk primi düşük olduğunda, riskin kötüleşmesi hâlinde yatırımcının alacağı telafi de sınırlı kalır.
Dolayısıyla yatırım önerisi, korunmak amacıyla tahvil almanın ötesinde seçici bir yaklaşım gerektiriyor. Standard Chartered ihraççıların incelenmesini, yatırımların farklı borçlular arasında dağıtılmasını ve güvenilir kupon gelirine odaklanılmasını öneriyor. Tahvilin dolar cinsinden olması kredi riskini ortadan kaldırmıyor. Getirilerini Tayvan dolarıyla ölçen yatırımcılar kur hareketleriyle de karşı karşıya.
Altın rolünü korurken doların desteği zayıflayabilir
Banka, doların başlangıçta destekli kalmasını, ardından enflasyon düştükçe ve faiz farkları daraldıkça değer kaybetmesini bekliyor. Eylül ve Ekim tahminlerinde dolar endeksi için üç ayda 100,2, 12 ayda 98 seviyesi öngörülüyor. Ağustos görünümündeki tahminler sırasıyla 101,5 ve 99’du. Her iki değerlendirmede de yön benzer, ancak sayısal hedefler farklı.
Ekim bilgilendirmesi, yen için üç ayda 1 ABD dolarının 157 yen, 12 ayda ise 153 yen olacağını öngörüyor. Eylül tarihli resmî belgede orta vadeli hedef de 153. Sayının düşmesi yenin dolar karşısında değer kazanması anlamına geliyor. Japonya’da yeni faiz artışları, dolar varlıklarının getiri üstünlüğünü azaltarak bu hareketi destekleyebilir.
Altın fiyatı hedefleri resmî belgeler ve Ekim bilgilendirmesinde tutarlı: Üç ayda ons başına 4.750 ABD doları, 12 ayda 5.000 ABD doları. Liu, doların uzun süre değer kazanma imkânının sınırlı olmasının yanı sıra Çin ve Polonya gibi ülkelerin merkez bankalarının altın alımlarını da destekleyici unsur olarak gösteriyor. Bu hedefler beklenen gelecek fiyatları ifade ediyor, garanti edilmiş getirileri değil.
Bir sonraki sınav yuvarlak rakam değil, şirket verileri
TSMC’nin 15 Ekim’deki yatırımcı konferansı, yakında gerçekleşecek en belirgin kontrol noktası. Huang, yatırımcıların faaliyet görünümüne ve yurt dışındaki genişlemeye odaklanmasını bekliyor. Mega International Investment Services başkanı Liu Chengyu da TSMC’nin eylül ayı gelirleriyle Largan Precision’ın yatırımcı bilgilendirmesini yakından izlenecek başlıklar arasında sayıyor.
Taishin’in Tayvan küçük ve orta ölçekli şirketler aktif ETF’sinin yöneticisi Shen Chienhung, piyasanın yıllık kârların beklentileri karşılayıp karşılamadığını ve büyümenin dördüncü çeyrekte sürüp sürmediğini değerlendireceğini söylüyor. Belirli sektörlerdeki fiyat artışları yeni bir yükselişi destekleyebilir; ancak bunun için şirketlerin faaliyet sonuçlarına yansıması gerekiyor.
Kasım ayındaki ABD ara seçimleri, yatırımcı duyarlılığını ve sermaye akışlarını etkileyebilecek politika belirsizliğini artırıyor. Buna rağmen Standard Chartered, sürdürülebilir piyasa performansını belirleyen unsur olarak seçim sonuçlarından önce şirket kârlarını görüyor. Bankanın tercih ettiği yaklaşım; tahvillere kıyasla hisse senetlerine daha yüksek ağırlık vermeyi, alımları zamana yaymayı, bölgesel çeşitlendirmeyi ve bir miktar altınla orta vadeli tahvil tutmayı bir araya getiriyor.
Taiex’in 50.000 puanın üzerinde kalıcı biçimde hareket edeceği doğrulanmış bir tarih yok. Kâr tahminleri daha fazla yükseliş olasılığını desteklerken son dönemdeki satışlar yatırımcıların şimdiden kanıt beklediğini gösteriyor. Bir sonraki aşama, daha büyük bir petrol veya faiz şoku yaşanmadan şirket sonuçlarının ve yönlendirmelerinin bu beklentileri karşılamasına bağlı.
Öne çıkanlar
- Taiex, 6 Ekim’deki işlemlerde 49.968,92 puana ulaştı ve 49.822,55 puandan rekor kapanış yaptı.
- O gün endeksin yükselişinin yaklaşık %72’sini TSMC sağlarken küçük ölçekli hisseler geride kaldı.
- Allianz, Tayvanlı şirketlerin kârlarının 2026’da %84,07, 2027’de %35,56 büyümesini öngörüyor.
- Standard Chartered’ın eylül görünümü, yumuşak iniş olasılığını %45 olarak belirliyor ve Tayvan hisselerini tercih ediyor.
- Bankanın yeni petrol hedefleri üç ay için varil başına 100 ABD doları, 12 ay için 80 ABD doları; bu değerler ağustos tahminlerinin üzerinde.
- Banka vadesine üç ila yedi yıl kalan tahvilleri tercih ediyor ve ons başına 4.750 ile 5.000 ABD doları altın hedeflerini koruyor.
- Kâr ve yatırım beklentileri açısından bir sonraki önemli kontrol noktası, TSMC’nin 15 Ekim’deki yatırımcı konferansı.






