Selin yol açtığı zarar fabrikaları ve çiftlikleri aşıyor
Tayland’da eylül sonu ve ekim başında yaşanan seller, Sanayi Bakanlığının ön verilerine göre 40 ilde 1.315 işletmeyi etkilerken tarımsal tedarik zincirindeki kayıpların 69.103 milyar baht olduğu tahmin edildi. İhracatçılar için acil sorun, su basan işyerlerini onarmaktan ibaret değil: şirketlerin geciken sevkiyatlar müşteri kaybına dönüşmeden önce çalışanlara, ham maddelere, bileşenlere ve yük taşımacılığı hizmetlerine erişimi yeniden sağlaması gerekiyor.
İçindekiler
- Selin yol açtığı zarar fabrikaları ve çiftlikleri aşıyor
- İşletme sayıları ve zarar tahminleri neden farklı?
- Tarım kayıpları su çekildikten sonra ortaya çıkabilir
- Yumurta ihracatındaki kesinti somut bir tedarik açığını ortaya koyuyor
- Üretim tesisleri su altında kalmadan araç montajı durdu
- Elektronikte sipariş var, ancak boş kapasite sınırlı
- Havalimanı veya limanın açık olması sevkiyatın yapılacağını garanti etmiyor
- İşyerlerinin yeniden açılmasını nakit akışı ve çalışanların durumu belirliyor
- Gıda ihracatçıları tüm tedarik zincirini kapsayan planlara ihtiyaç duyuyor
- Yağışların toparlanmayı tehdit etmesiyle büyüme tahminleri temkinli
- Öne Çıkanlar
Aksama nedeniyle aralık ayına kadar yumurta ihracatının yüzde 30 ila 50 azaltılması istendi; beş araç üreticisi üretimi geçici olarak durdurdu ve Suvarnabhumi Havalimanı’ndaki THAI Cargo Terminal’de kargo kabulüne kısıtlama getirildi. Bu gelişmeler, üretim ağının bir bölümündeki su baskınının, kendi binaları kuru kalan işletmeleri de nasıl aksatabileceğini gösteriyor.
Tayland Ticaret Odası ile Tayland Ticaret Kurulu, 26 Eylül tarihli sel müdahale açıklamasında Bangkok, çevre iller, Doğu bölgesi ve ülkenin diğer kesimlerinde yaşanan aksamalara dikkat çekti. İşletmelere işyerlerini, makinelerini, elektrik sistemlerini, stoklarını, ham maddelerini ve ulaşım güzergâhlarını kontrol etmeleri; çalışma düzenlerini gözden geçirip etkilenen çalışanları desteklemeleri çağrısı yaptı.
Oda, günlük yaşamın ve ticari faaliyetlerin normale dönmesinin su seviyelerinin düşmesinden daha uzun sürebileceği uyarısında bulundu. Ekonomik değerlendirmelerde de bu ayrım öne çıkıyor: su tahliyesi bir yolu yeniden ulaşıma açabilir ancak zarar gören mahsulü hemen yerine koyamaz, kaybedilen bir günlük ücreti telafi edemez veya biriken kargoyu dağıtamaz.
Yeniden ekim veya tedarik, fabrika programlarının gerisinde kalırsa belirli ürün ve bölgelerdeki tarımsal etkiler 2027’nin başına kadar sürebilir. Bu bir risk; ihracatın yıl boyunca zarar göreceğinin kanıtı değil. Etkinin ne kadar süreceğini toparlanma hızı, ikame tedarik ve alıcıların elde tutulup tutulamayacağı belirleyecek.
İşletme sayıları ve zarar tahminleri neden farklı?
Sanayi Bakanlığının ön sayımında 77 fabrika, 1.179 küçük ve orta ölçekli işletme, iki madencilik işletmesi ve 57 topluluk işletmesi yer alıyor. Kayıtlardaki 1.315 işletmenin yaklaşık yüzde 90’ını KOBİ’ler oluşturuyor. Etkilenen işletme sayısının en yüksek olduğu il Bangkok; onu Samut Prakan ve Prachin Buri izliyor. Yinelenen kayıtları belirlemek için kontroller sürüyor.
Bakanlık, doğrudan zararı ön hesaplamaya göre 22,79 milyon baht olarak açıkladı. Bu tutar, toplam ekonomik maliyetle karıştırılmamalı. Üretim kaybı, teslimatların aksaması, artan nakliye giderleri ve tedarik zincirinin başka noktalarındaki zararlar, doğrudan kayıplara ilişkin ilk değerlendirmelerin kapsamını aşıyor.
Tayland Sanayi Federasyonu (FTI) ise 14 ilde yaklaşık 2.000 işletmenin etkilendiğini tahmin etti. Federasyonun sanayi zararına ilişkin tahmini bir önceki haftaki 1,5 milyar baht seviyesinden yaklaşık 6 milyar bahta yükseldi. Sanayi normal faaliyetlerine dönemediği takdirde ekonomik kayıpların 100 milyar bahtı aşabileceği uyarısında da bulundu. Bu yüksek tutar, doğrulanmış bir zarar toplamı değil, belirli koşullara dayalı bir senaryo.
Yayımlanan bilgiler, işletme sayılarını uzlaştırmaya yetmiyor. Bu sayımlar farklı coğrafi alanları kapsıyor ve farklı tanımlara ya da değerlendirme dönemlerine dayanıyor olabilir. Bunları toplamak aynı işletmeleri iki kez sayma riski doğurur.
Tayland Ticaret Odası Üniversitesinin Ekonomi ve İş Dünyası Tahmin Merkezi, 25-29 Eylül dönemi için kayıpları 12,283 milyar baht olarak tahmin etti; hesaplamanın aralığı 5,896 milyar ila 20,635 milyar baht oldu. Değerlendirmeye mülk zararları ve tarımsal üretim kayıpları dâhil edilmedi. Merkez tahminin yüzde 57’sine, yani 7,014 milyar bahta Bangkok’taki kayıplar karşılık gelirken Doğu bölgesinin payı 2,976 milyar baht oldu.
Tarım kayıpları su çekildikten sonra ortaya çıkabilir
Rangsit Üniversitesi Ekonomi Fakültesi, 24-30 Eylül döneminde 31 il ve Bangkok’ta tarımsal tedarik zincirindeki kayıpları 69,103 milyar baht olarak değerlendirdi. Bu tutar, Tayland GSYH’sinin yaklaşık yüzde 0,36’sına denk geliyor. Kayıpların 31,522 milyar bahtı, yani yüzde 45,6’sı, Merkez bölgesinde gerçekleşti. Doğu bölgesi 19,924 milyar bahtla ikinci sırada yer aldı.
Değerlendirmede çiftçilerin kayıpları 25,865 milyar baht, pirinç değirmenleri, manyok nişastası fabrikaları ve hayvan yemi tesisleri dâhil tarım ürünlerini işleyen işletmelerin kayıpları 18,307 milyar baht olarak hesaplandı. Ayrıca tüketici harcamaları ve yaşam giderlerindeki artış 13,402 milyar baht, restoranların artan malzeme ve nakliye giderleri ise 3,479 milyar baht olarak tahmin edildi.
Tarım ürünleri ihracatındaki kayıp 5,483 milyar baht olarak hesaplandı. Pirincin payı 2,36 milyar, manyokun payı 2,14 milyar baht oldu. Bu iki ürün, 5,483 milyar bahtlık tahmini ihracat kaybının yaklaşık yüzde 82’sini oluşturdu. Bu oran 4,50 milyar bahtın 5,483 milyar bahta bölünmesiyle hesaplandı.
Rangsit Üniversitesi Ekonomi Fakültesi doçenti Aat Pisanwanich, tarımsal tedarikteki aksamanın ekim ayında en görünür hâle gelmesini ve yaklaşık bir ay sürmesini bekledi. Yakından izlenmesi gereken ürünler arasında sebze, tavuk, domuz eti, ördek ve yumurtayı saydı. Doğu’daki ana üretim sezonu sona erdiğinden işlenmiş meyvelerin daha az etkilenebileceğini belirtti.
Mevsimsel fark önemli. Taze sebze, meyve ve soğutulmuş deniz ürünleri, taşıma gecikmelerinde kalitesini veya satışa uygunluk süresini yitirebilir. Konserve ve dondurulmuş gıda üreticileri içinse hasadın gecikmesi, standartlarına uygun ham madde bulamamaları anlamına gelebilir. Küçük gıda işletmelerinin ikame ürün satın almak, malları depolamak veya güzergâh değiştirmek için nakit imkânı ve alternatifi daha sınırlı.
Hasada yaklaşan mahsullerin yükselen sular nedeniyle tehdit altında olduğu Chai Nat, Sing Buri, Suphan Buri ve Ayutthaya’da pirinç üretiminin de izlenmesi gerekiyor. Mahsul zararına ilişkin değerlendirmeleri yeniden ekim tarihleri ve fabrika satın alma programlarıyla ilişkilendirmek, kıtlıklar işleme faaliyetlerini aksatmadan önce riskleri belirlemeye yardımcı olabilir.
Yumurta ihracatındaki kesinti somut bir tedarik açığını ortaya koyuyor
Sellerin Chachoengsao’da yaklaşık 3 milyon tavuğun ölümüne yol açmasının ardından Ticaret Bakanlığı, şirketlerden 2026 aralık ayına kadar yumurta ihracatını yüzde 30 ila 50 azaltmalarını istedi. İç Ticaret Dairesi Genel Müdür Yardımcısı Jirawuth Suwanna-arj, etkilenmeyen bölgelerden yumurta tedarik etme ve perakendecilere dağıtma çalışmalarını anlattı.
Yetkililer, yumurtacı tavukların verimli üretim süresini 80 haftadan 85 haftaya çıkarmak için de çalışıyordu. Daire, Yumurta Üreticileri Birliğinden ve büyük çiftliklerden çiftlik çıkış fiyatını yumurta başına 4 baht düzeyinde tutmalarını istedi. Yumurta toplayıcılarından da tedarik ve fiyatlar konusunda iş birliği talep edildi.
İhracat tedbiri genel bir yasak değil, talep olarak tanımlandı. Buna rağmen yurt içi tedarik ihtiyacı ile dış pazarlara sevkiyat arasında doğrudan bir gerilim yaratıyor. Tarım ve Kooperatifler Bakanlığı verilerine göre Tayland, önceki yıl 1,7 milyar baht değerinde yumurta ihraç etti. İhracat değerinin yüzde 79’unu Singapur, yüzde 9’unu Hong Kong oluşturdu. Böylece bu iki pazar toplam ihracat değerinin yüzde 88’ine ulaştı.
Yumurta örneği, gıda tedarikindeki toparlanmanın neden yalnızca yolların yeniden açılmasıyla ölçülemeyeceğini gösteriyor. Taşımacılık, iller arasında tedarik aktarabilir; ancak kaybedilen yumurtlama kapasitesini geri kazanmak daha uzun sürer. Mevcut tavukların üretimde tutulması, aradaki açığın bir bölümünü kapatmayı amaçlıyor.
Üretim tesisleri su altında kalmadan araç montajı durdu
Amata City Chonburi’de setin çökmesiyle bağlantılı su baskınının ardından 7, 8 ve 9. bölgelerdeki 34 fabrika üretimi durdurdu. Bunların 10’dan fazlası araç parçası tedarikçisiydi. Ortaya çıkan parça kıtlığı ve çalışanların işyerlerine ulaşmasındaki güçlükler, beş araç üreticisinin üretimi geçici olarak durdurmasına katkıda bulundu.
FTI Otomotiv Sanayisi Kulübü Başkanı Suwat Suphakarn Dechakul, yapılan kontrollerde hiçbir araç montaj fabrikasının doğrudan su altında kalmadığının belirlendiğini söyledi. Japon üreticiler aksayan tedarikçilerden daha fazla etkilenirken Çinli ve Avrupalı üreticiler farklı tedarik ağları kullandıkları için faaliyetlerini sürdürdü.
Japon üretim modelinde parça stokları genellikle düşük tutuluyor ve parçalar ihtiyaç duyuldukça montaj hatlarına getiriliyor. Bu yaklaşım normal koşullarda depolama ihtiyacını azaltıyor, ancak tedarikçinin üretimi durduğunda yanıt vermek için daha az zaman bırakıyor. Birden fazla onaylı üreticiden temin edilebilen parçalar geçici olarak ikame edilebilir. Yalnızca tek bir onaylı tedarikçinin ürettiği bir parça ise tüm araç üretimini aksatabilir.
FTI Otomobil Parçaları Sanayisi Kulübünün fahri başkanı Supot Sukpisal, bazı pikap parçalarında alternatif tedarikçiye onay verilmesinin yaklaşık bir yıl sürebileceğini söyledi. Bu nedenle sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmek için maliyeti daha yüksek olsa da ithalat gerekebilir. FTI verilerine göre pikaplarda kullanılan parçaların yüzde 90’dan fazlası yurt içinde üretiliyor. Bu da üretimi yerel tedarikçilere ve KOBİ’lere sıkı biçimde bağlıyor.
Toyota, üretimi ilk olarak çalışanların işe ulaşmasındaki sorunlar nedeniyle 30 Eylül’de durdurmaya başladı; daha sonra tedarikçi kaynaklı aksaklıklar da etkili oldu. Şirketin ön planına göre üretimin 12 Ekim’de yeniden başlaması ve 13 Ekim tatilinin ardından 14 Ekim’de sürmesi bekleniyordu. Tedarikçiler, su çekildikten sonra makine kontrolleri ve onarımların bir haftadan uzun sürmeyeceğini, teslimatları 12 Ekim’de başlatmayı hedeflediklerini belirtti. Bunlar doğrulanmış yeniden başlama tarihleri değil, toparlanma hedefleriydi.
Faaliyet koşullarına ilişkin açıklamalar farklılık gösteriyor. 25-29 Eylül dönemini kapsayan bir değerlendirmede Doğu Ekonomik Koridoru’ndaki sanayi bölgelerinde üretimin durduğuna dair henüz bildirim alınmadığı belirtildi. Daha sonraki açıklamalarda Amata City’de 34 fabrikanın üretimi durdurduğu bildirildi. FTI yetkilileri, bazı montaj hatlarının stoklarla çalışmayı sürdürdüğünü, diğer üreticilerin ise üretimi durdurduğunu da aktardı. Bu durum, şirketlerin ve tarihlerinin koşullarının farklı olduğunu gösteriyor.
Elektronikte sipariş var, ancak boş kapasite sınırlı
Elektronik sektörü sellere güçlü taleple girdi. 2026’nın ilk sekiz ayında ihracat yaklaşık 2,27 trilyon baht oldu; bu, bir yıl öncesine göre yüzde 50 artış anlamına geliyor. Bilgisayar, ekipman ve bileşenlerin payı yaklaşık 1,20 trilyon baht, yani toplamın yaklaşık yüzde 53’ü oldu.
Elektronik ve Bilgisayar İşverenleri Birliği Başkanı Dr. Sampan Silapanad, fabrikaların çoğunun suyun işyerlerine girip kapanmaya yol açma riskinin düşük olduğunu belirten yeşil risk seviyesinde kaldığını söyledi. Daha acil sorun, özellikle Prachin Buri’de su basan evlerinden çıkamayan çalışanlardı.
Birçok fabrika, yapay zekâ kaynaklı talebi karşılamak için zaten yüzde 100 kapasiteyle çalışıyordu. Bu nedenle üretim saatlerindeki kayıp daha sonra kolayca telafi edilemeyecekti. İşverenler, çalışan güvenliğini öncelikli tutarak özel destek ve ulaşım imkânı sağladı.
Sektör, 2026 için yüzde 45 ila 55 ihracat artışı hedefini korudu. Birçok şirketin üretim planları iki ila üç yıl önceden dolmuştu; bazılarının siparişleri beş yıla kadar uzanıyordu. Ancak güçlü talep, teslimat riskini ortadan kaldırmıyor. İthal edilen nadir toprak elementleri ve bekleme süresi bir yıl veya daha uzun olan özel makineler, kapasite artışını zaten kısıtlıyor. Suvarnabhumi’deki kargo depolarında yaşanan gecikmeler de mevcut takvimler üzerindeki baskıyı artırıyor.
Havalimanı veya limanın açık olması sevkiyatın yapılacağını garanti etmiyor
Navia’nın 5 Ekim tarihli yük taşımacılığı aksaklıklarına ilişkin güncellemesi, THAI Cargo Terminal’de 1-6 Ekim tarihleri arasında ithalat, ihracat ve transit kargoların kabulünün durdurulduğunu aktardı. Diplomatik evraklar, canlı hayvanlar, insan cenazeleri ve postalar bu kısıtlamadan muaftı. Kısıtlama Suvarnabhumi’deki söz konusu terminali kapsıyordu; tüm kargo depolarını değil. BFS Cargo dâhil diğer büyük tesisler faaliyette kaldı.
Su baskını, depo çalışanlarının işyerlerine ulaşmasını engelleyerek malların teslim alınmasında ve kargoların uçaklara aktarılmasında yığılmaya yol açtı. Thai Airways, 29 Eylül-1 Ekim arasında 37 uçuşu iptal etti; 3 Ekim’e kadar yeni iptaller de yaşandı. Yolcu uçuşlarının iptali, uçakların kargo taşımacılığında kullanılan ambar kapasitesini de azalttı.
Tayland Ulusal İhracatçılar Konseyi Başkanı Dhanakorn Kasetrsuwan, ihracatçıların karşılaştığı sorunu şöyle anlattı:
Ürünler üretildi ama gidecek yer yok.
En çok etkilenen sevkiyatlar arasında elektronik bileşenler vardı. ABD, Güney Kore ve Tayvan başlıca varış noktaları olarak belirtildi. Ticaret Bakanının, hava kargosunun Tayland’ın toplam ihracat değerinin yüzde 26 ila 27’sini taşıdığına ilişkin tahmini, büyük bir terminaldeki aksamanın fiziksel kapsamından çok daha büyük bir etki yaratabileceğini açıklıyor.
Terminalin durumu hakkında kamuoyuna yapılan açıklamalar farklılık gösterdi. Ulaştırma Bakanı Phiphat Ratchakitprakarn, 30 Eylül’de terminalin kapanmayacağını, ancak biriken kargo dağıtılırken operasyonların yavaşlayabileceğini söyledi. Sonraki kargo kabul kısıtlaması, nakliyecilerin faaliyette olan bir tesis ile yeni gönderileri kabul eden bir tesisi birbirinden ayırması gerektiğini gösterdi. Güncellemede 6 Ekim’den hemen sonra normal elleçlemenin başladığı doğrulanmadı.
Laem Chabang Limanı açık kaldı, ancak bağlantıları aksadı. Lat Krabang İç Konteyner Deposu ile liman arasındaki demir yolu servisi durdurulunca konteynerlerin daha büyük bölümü, zaten gecikmelerin yaşandığı karayollarına yöneldi. İç konteyner deposu, konteynerleri liman dışındaki bir noktada işleyerek ihracatçıları liman hizmetlerine bağlar. Bağlantı güzergâhları kısıtlandığında limanın açık olması kayıpları bütünüyle telafi edemiyor.
İşyerlerinin yeniden açılmasını nakit akışı ve çalışanların durumu belirliyor
SCB Ekonomik İstihbarat Merkezi, Afet Önleme ve Azaltma Dairesinin verilerini kullanarak 16 Eylül-7 Ekim döneminde selden kümülatif olarak 1,48 milyondan fazla hanenin, yani Tayland’daki toplam hanelerin yaklaşık yüzde 6’sının etkilendiğini tahmin etti. 1,1 milyondan fazla hane hâlâ etkileniyordu. Merkez, 445 binden fazlası Samut Prakan’da ve 420 bini Bangkok’ta olmak üzere 1,69 milyondan fazla çalışanın faaliyetlerinin aksadığını tahmin etti.
Bu rakamlar, afet dairesinin 4 Ekim tarihli ve 27 il ile Bangkok’ta 3,26 milyon kişinin, 1,17 milyondan fazla hanenin etkilendiğini gösteren anlık durum verilerinden farklı dönemleri kapsıyor. İçişleri Bakanlığı ise 16 Eylül’den bu yana 51 ilde sel yaşandığını ve 31 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Kümülatif toplamlar ile etkilerin devam ettiği bölgeleri gösteren anlık veriler birbirinin yerine kullanılmamalı.
Günlük ücretle çalışanlar, ulaşım, barınma ve onarım giderleri artarken hemen gelir kaybına uğruyor. KOBİ’ler de benzer bir nakit sıkışıklığı yaşıyor: müşteri ödemeleri yeniden başlamadan çalışanlara ödeme yapmaları, ekipmanlarını onarmaları ve ikame malzeme satın almaları gerekebilir.
FTI Başkanı Pimjai Leeissaranukul ile Sanayi Bakanı Varawut Silpa-archa, 2 Temmuz’daki ilk toplantılarının ardından 2026’daki ikinci MIND x FTI toplantısında toparlanmayı görüştü. Çalışma sermayesi, makine onarımı ve istihdam desteği için on milyarlarca baht değerinde olası bir kredi paketi de gündeme geldi. Paketin büyüklüğü ve kredi koşulları ilgili kurumların değerlendirmesine tabiydi.
FTI, acil müdahale, yardım ve toparlanma çalışmalarını koordine etmek üzere bir merkez kurdu; finansmana ve iş desteğine erişimi iyileştirmek için KOBİ Kalkınma Bankası (SME D Bank) ile anlaşma imzaladı. Tayland Ticaret ve Sanayi İşverenleri Konfederasyonu Başkan Yardımcısı Thanit Sorat da etkilenen haneler ve işletmeler için borç ödemelerinin ertelenmesi veya taksitlerin düşürülmesi çağrısı yaptı. Bu talepler, onaylanıp kullanıma sunulmuş yardımlardan ayrı değerlendirilmelidir.
Gıda ihracatçıları tüm tedarik zincirini kapsayan planlara ihtiyaç duyuyor
Başbakan Yardımcısı ve Ticaret Bakanı Suphajee Suthumpun, 7 Ekim’de Samut Prakan’da köri ezmeleri, hindistan cevizi sütü, dip soslar ve diğer sosları üreten ve ihraç eden Thai Agri Foods Public Company Limited’i ziyaret etti. Genel Müdür Patcharin Sodhung heyete bilgi verdi. Fabrikanın kendisi doğrudan su altında kalmamıştı, ancak çevredeki bölgeler etkilenmişti.
Suphajee, üreticilere farklı müdahale düzeylerini içeren acil durum planları hazırlamaları ve bunları düzenli olarak uygulamaları çağrısında bulundu. Şirketin çalışanlara ve üretime yönelik hazırlıkları, araç ve elektronik sektörlerinde de görülen aynı dersi ortaya koydu: yalnızca makineleri korumak, üretimin sürmesini sağlamıyor.
Ticaret Bakanlığı çeşitli destek kanallarını belirledi. Uluslararası Ticaret Teşvik Dairesi, yurt dışındaki alıcılarla koordinasyon kurabilir ve gemi, tren, kara yolu ve uçak taşımacılığını ilgilendiren teslimat veya ulaşım sorunlarının çözümüne yardımcı olabilir. İç Ticaret Dairesi, fabrikaları alternatif ham madde kaynaklarıyla buluşturabilir ve çiftçilerle alıcıların üretim ve satın alma düzenlemelerini önceden kararlaştırdığı sözleşmeli tarımı teşvik edebilir.
İşletmeler açısından öncelik, çiftlik ve tedarikçilerden başlayıp fabrikalar ve taşıyıcılara uzanan tüm zincirin hazırlık durumunu kontrol etmek, gerekli standartları karşılayan yedek kaynakları onaylamak, alternatif güzergâhlar ayarlamak ve beklenen gecikmeleri müşterilere erkenden bildirmek. Hükümetin ise su tahliyesi ve mali destekle birlikte üretim bölgeleri, fabrikalar ve ihracat kapıları arasındaki bağlantıları yeniden kurması gerekiyor. Ham maddeler veya çalışanlar hâlâ ulaşamıyorsa fabrikaların yeniden açılacağı tarihler fazla anlam taşımıyor.
Yağışların toparlanmayı tehdit etmesiyle büyüme tahminleri temkinli
Ulusal ekonomiye ilişkin zarar tahminleri kapsam ve ölçü birimi bakımından farklılık gösteriyor. Tayland Merkez Bankası, daha fazla değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek olası GSYH etkisini yüzde 0,03 ila 0,1 aralığında açıkladı. Maliye Bakanlığı, ekonomi üzerindeki etkinin yüzde 0,1’in altında kalacağını tahmin etti ve 2026 büyüme beklentisini yüzde 2,0 ila 2,5 aralığında tuttu.
SCB Ekonomik İstihbarat Merkezi, temel senaryoda yıllık GSYH büyümesinin 0,05 ila 0,1 yüzde puan azalacağını tahmin etti. Daha ağır sellerde düşüşün 0,1 ila 0,2 yüzde puana, suyun Bangkok’un sel bariyerleri içindeki kentsel alanlara girmesi hâlindeyse 0,15 ila 0,25 yüzde puana çıkabileceğini belirtti. Yüzde puan, büyüme oranındaki değişimi ölçer; GSYH’nin payı olarak ifade edilen bir kayıp ise farklı bir ölçüdür. Bu tahminler toplanmamalı.
Aat, üçüncü çeyrek büyümesinde yaklaşık 0,5 yüzde puanlık bir düşüş olabileceğini tahmin etti ve 2025’teki yüzde 2,4’e kıyasla yıllık büyümenin yaklaşık yüzde 2,1 olacağını öngördü. Ulusal Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Konseyinin tahmini, yüzde 2,2 orta noktasıyla yüzde 2,0 ila 2,5 aralığında kaldı. Tarımsal aksamalara rağmen Aat, toplam ihracatın yıl genelinde yüzde 10 ila 15 artmasını bekledi.
Riskler iç talebi de etkiliyor. Perakendeciler stok ve dağıtım düzenlemelerini değiştirdi; Central Pattana otopark alanlarını ve bağış noktalarını kullanıma açtı, çalışanların çalışma düzenini de değiştirdi. Oteller sınırlı sayıda iptal bildirdi. Tayland Oteller Birliği Başkanı Thienprasit Chaiyapatranun ise ekim ayında yeni rezervasyonların yüzde 5 ila 10 yavaşlayabileceğini tahmin etti. Fiyatlara ilişkin değerlendirmeler farklıydı: Aat gıda enflasyonunun hızlanmasını beklerken üniversiteye bağlı oda tahmin merkezi, genel enflasyon etkisinin sınırlı ve geçici olacağını öngördü.
Toparlanmayı değerlendirmede öne çıkan tarihler şöyle:
- 16 Eylül: Kümülatif sel raporlamasının kapsadığı dönemin başlangıcı.
- 26 Eylül: Ticaret odaları güvenlik ve toparlanma açıklamasını yayımladı.
- 30 Eylül: Toyota üretimi durdurmaya başladı.
- 1-6 Ekim: THAI Cargo Terminal’de kargo kabulüne getirilen kısıtlamanın planlanan dönemi.
- 4-7 Ekim: Yoğun yağış uyarısı; 5 ve 6 Ekim’de Bangkok ve Merkez bölgesinde risk arttı.
- 9-13 Ekim: Tayland’ın doğusunda, merkezinde ve güneyinin bazı kesimlerinde yeni yağış beklentisi.
- 12 ve 14 Ekim: Yeniden değerlendirmeye tabi, araç üretiminin toparlanmasına ilişkin ön tarihler.
- Aralık ayına kadar: Yumurta ihracatının azaltılmasına yönelik talep.
Toparlanmayı gösterecek belirleyici veriler artık yalnızca su seviyeleri değil; tedarikçilerin fiilî teslimatları, kargoların gümrük ve terminal işlemlerinden geçmesi, çalışanların işe devamı ve mahsullerin durumu olacak. Bildirilen değerlendirmelerde üretimin yeniden başladığı kesin tarihler, nihai zarar toplamı ve önerilen toparlanma kredilerinin koşulları hâlâ netleşmemişti.
Öne Çıkanlar
- Sanayi Bakanlığı, 40 ilde etkilenen 1.315 işletme kaydetti; yinelenen kayıtların kontrolü sürüyor.
- Rangsit Üniversitesi, tarımsal tedarik zinciri kayıplarını 69,103 milyar baht, ihracat kayıplarını ise 5,483 milyar baht olarak tahmin etti.
- Yaklaşık 3 milyon tavuğun kaybedilmesinin ardından Tayland, aralık ayına kadar yumurta ihracatının yüzde 30 ila 50 azaltılmasını istedi.
- Su basan montaj fabrikaları olmasa da parça kıtlığı ve çalışanların işe ulaşımındaki sorunlar araç üretimini aksattı.
- Elektronik sektörü yüzde 45 ila 55 ihracat artışı hedefini korudu, ancak tam kapasite çalışan fabrikaların kayıp üretimi telafi etme imkânı sınırlıydı.
- Hava kargosundaki kısıtlamalar ve liman bağlantılarındaki aksamalar, üretilmiş malların sevkiyatını geciktirdi.
- Toparlanma; ulaşım, çalışanlar, ikame tedarik ve erişilebilir finansmana bağlı. Nihai ekonomik maliyet belirsizliğini koruyor.






