242 kadro, sızdırılan sorular ve Dakka’ya ikinci yolculuk
Bangladeş’te 242 yardımcı upazila gençlik geliştirme görevlisi kadrosu için yapılacak alım sınavı, yetkililerin sosyal medyada dolaşan soruların sınav kâğıdıyla kısmen örtüştüğünü belirlemesinin ardından, 10 Ekim 2026’da saat 11.00’de başlamasına kısa süre kala ertelendi. Dakka genelindeki 95 merkezde yaklaşık 319 bin adayın sınava girmesi bekleniyordu. Gençlik Geliştirme Dairesi daha sonra telafi sınavının 16 Ekim saat 15.00’te yapılacağını duyurdu.
İçindekiler
- 242 kadro, sızdırılan sorular ve Dakka’ya ikinci yolculuk
- Yetkililerin dolaşımdaki sorular hakkında doğruladıkları
- Adaylar neden uyarının çok daha geç yapıldığını söylüyor?
- Protestolar başkente yayıldı
- Yol masrafları tazminat talebini güçlendirdi
- Soruşturma neleri inceleyecek?
- Bağımsızlık tartışmanın parçası hâline geldi
- Adaylar yeni sınav öncesinde değişiklik talep ediyor
- Telafi sınavının takvimi ve çözüme kavuşmayan rakamlar
- Öne Çıkanlar
Gençlik ve Spor Bakanlığı beş üyeli bir soruşturma komitesi kurarak üç iş günü içinde rapor vermesini istedi. Soruşturma, iddia edilen sızıntıdan kimin sorumlu olduğunun yanı sıra soru kâğıdının hazırlanması, basılması ve dağıtılması da dâhil olmak üzere işlemlerde ihmal bulunup bulunmadığını inceleyecek.
Uzak ilçelerden gelen adaylar için erteleme kararı, ulaşım, konaklama ve yemek masrafları yapıldıktan sonra alındı. Bazı adaylar sınav salonlarında yerlerini almıştı. Diğerleri, yetkililer sınavın yapılmayacağını duyurmadan önce cevap kâğıtlarının dağıtıldığını söyledi.
Aksama kısa sürede sınav merkezlerinin dışına taştı. Adaylar Dakka’nın çeşitli noktalarında yolları kapatarak tazminat ve daha sıkı sınav güvenliği talep etti, Dilkusha’daki Motijheel daire merkezinin önünde protesto düzenledi. Yeni tarih, alım sürecinin ne zaman devam edeceğini belirliyor; ancak soru kâğıdının resmî gözetimden nasıl çıktığını veya adaylara maddi destek sağlanıp sağlanmayacağını açıklığa kavuşturmuyor.
Kadrolar 11. devlet maaş kademesinde yer alıyor. Bildirilen 319 bin aday sayısına göre her kadro için yaklaşık 1.318 başvuru sahibi bulunuyor. Bu rekabet düzeyi, seçme sürecinin güvenilirliği açısından herkesin güvenliği ihlal edilmemiş bir soru kâğıdına eşit erişimini temel hâle getiriyor.
Yetkililerin dolaşımdaki sorular hakkında doğruladıkları
Sınav kâğıdının sosyal medyada yayımlandığı iddiaları 9 Ekim Cuma gecesi dolaşıma girmeye başladı. Daire idari işler müdürü DM Atikur Rahman, Facebook’ta bir paylaşım gördüğünü ve yayımlanan bölümlerin gerçek sınav kâğıdının bazı kısımlarıyla örtüştüğünü söyledi. Bu açıklama, tüm soruların yayımlandığının saptandığını değil, kısmi bir örtüşme bulunduğunu ortaya koyuyor.
Genel müdür Md Motaher Hossain, dairenin dolaşımdaki sorularla ilgili haberleri kâğıtlar sınav merkezlerine ulaştırıldıktan sonra öğrendiğini söyledi. Erteleme kararını, tartışmalı sonuçların önüne geçmenin ve maddi kaybı önlemenin bir yolu olarak sundu.
Kararı açıklayan Hossain şöyle dedi:
Mevcut hükümet şeffaflığa inanıyor. Tartışmalar sürerken hiçbir sınavın sonuçlarını açıklamak istemiyoruz. Bu nedenle sınavı başlamasına bir saat kala erteleme kararı aldık.
Hossain’in açıklaması, soruşturmacıların belirlemesi gereken kritik bir zaman çizelgesini açıkta bırakıyor: Sorular ilk olarak ne zaman internette yayımlandı, sorumlu yetkililer bundan ne zaman haberdar oldu, örtüşme ne zaman kontrol edildi ve merkezlere sınavı durdurma talimatı ne zaman verildi? Yetkililer iddiaları öğrenmeden önce kâğıtların merkezlere ulaştırılmış olması, sızıntının nerede yaşandığını tek başına ortaya koymuyor.
Adaylar neden uyarının çok daha geç yapıldığını söylüyor?
Ertelemenin zamanlamasına ilişkin haberler birbiriyle örtüşmüyor. Hossain, kararın sınavın başlamasına bir saat kala alındığını söyledi. Diğer haberlerde duyurunun, sınavın başlamasının beklendiği saat 11.00 dolaylarında yapıldığı belirtiliyor. Bu anlatımlar, kararın alınması ve adaylara bildirilmesi gibi farklı anlara işaret ediyor olabilir; ancak doğrulanmış bir zaman çizelgesi yayımlanmadı.
Nilkhet’te protestoya katılan aday Md Helal, genel müdürün açıklamasının düşündürebileceğinden çok daha kısa bir süre önce bilgilendirildiklerini anlattı:
Sınava girmek için Dakka’ya geldik. Başlamasına yalnızca 30 dakika kala, soru sızıntısı nedeniyle sınavın ertelendiği bize bildirildi,
Sylhet’ten gelen bir aday, Siddheswari Kız Koleji’nde duyurunun sınavın başlamasına yaklaşık bir dakika kala yapıldığını söyledi. Jashore’dan gelen MM Koleji öğrencisi Faria Ferdous, cevap kâğıtları dağıtıldıktan hemen sonra sınavın iptal edildiğini anlattı. Başka adaylar ise dağıtım ile duyuru arasında yaklaşık iki dakika geçtiğini söyledi.
Bunlar, adayların makineyle okunmak üzere yanıtları işaretlediği optik karakter tanıma (OMR) kâğıtlarıydı. Bu kâğıtların dağıtılmış olması, soru kâğıtlarının da dağıtıldığı anlamına gelmiyor; ancak bazı merkezlerde soru kâğıtlarının da dağıtıldığına ilişkin ayrı aday anlatımları var. Her merkezde ne yaşandığının belirlenmesi, geç yapılan bir uyarı ile başlamış bir sınavı birbirinden ayırmaya yardımcı olacak.
Protestolar başkente yayıldı
Shahbagh, Manik Mia Caddesi, Sat Masjid Yolu, Nilkhet, Motijheel ve Mirpur’daki Bangla Koleji yakınlarında yolların kapatıldığı bildirildi. Gösteriler Mohammadpur, Dhanmondi ve Khilgaon yakınlarındaki yolları da etkiledi. Öğle saatlerinde adaylar, Bangla Koleji yakınındaki Teknik Kavşağı’nda ve Asad Kapısı yakınındaki Aarong Kavşağı’nda toplandı.
Protestocuların bir bölümü daha sonra Dilkusha’daki daire merkezine gitti. Mirpur ve diğer bölgelerden otobüslerle gelen adaylar, tek tek sınav merkezlerinde yaşanan öfkeyi açıklama talep eden daha geniş bir harekete dönüştürdü.
Polis açıklamalarına göre yollar farklı saatlerde yeniden trafiğe açıldı. Dakka Metropolitan Polisi Tejgaon Trafik Dairesi Komiser Yardımcısı Rafiqul Islam, Manik Mia Caddesi’nin saat 12.50 civarında ya da yaklaşık 13.00’te açıldığını söyledi. Haberlerde bu noktadaki yol kapatma eyleminin saat 11.45 ile öğle arasında başladığı belirtiliyor. Başka bir haberde ise protestoların daha erken başladığı aktarılıyor.
Polis yetkililerine göre bazı bölgelerde trafik saat 13.00 civarında normale dönmeye başladı. Ayrı bir haberde Shahbagh’daki yol kapatmanın saat 14.00’e kadar sürdüğü belirtiliyor. Nilkhet’te ise bir haberde kesintinin 10 ila 15 dakika sürdüğü aktarılıyor. Bu farklı yerel zaman çizelgeleri, tüm şehir için tek bir yeniden açılma saati varmış gibi değerlendirilmemeli.
Yolcular da aksamanın bedelini ödedi. Prabir Roy, Dhanmondi’den Shahbagh’a motosikletle yaptığı yolculuğun yaklaşık bir saat sürdüğünü söyledi. Özel sektörde çalışan Rubel Karim ise Dhanmondi’den Farmgate’e bir buçuk saatte gidebildiğini, sonunda çekçekten inip yürümek zorunda kaldığını anlattı.
Yol masrafları tazminat talebini güçlendirdi
Adayların şikâyetleri, erteleme öncesinde yaptıkları harcamalarda yoğunlaştı. Eman Molla, Faridpur’dan Madartek’teki Aziz Okulu ve Koleji’ne geldi. Bir gözetmenin, merkezde nedenini açıklamadan sınavın durdurulduğunu bildirdiği sırada adayların yerlerine oturmuş olduğunu söyledi.
Bir diğer aday Afzal Hossain, tazminat verilmesini ve sızıntıdan sorumlu olanların örnek teşkil edecek şekilde cezalandırılmasını istedi. Naima Afroz, çok sayıda adayın Dakka dışından geldiğini belirterek daha fazla aksaklığı önlemek için sınavın bir an önce yapılmasını istedi.
Dışarıdan gelen adayların yaşadığı yükü anlatan Afroz şöyle dedi:
Buraya yalnızca sızıntı haberini duymaya geldik. Sınavın bir iki gün içinde yapılmasını talep ediyoruz.
Ancak 16 Ekim tarihi, telafi sınavını ilk sınav tarihinden altı gün sonrasına koyuyor. Adayların Dakka’da kalıp kalmayacağına ya da evlerine dönerek yeniden yola çıkıp çıkmayacağına karar vermesi gerekiyor. Her iki seçenek de ilk yaptıkları harcamaları telafi etmiyor. Dairenin açıklamalarında herhangi bir tazminat kararı veya masrafların geri alınması için başvuru süreci duyurulmadı.
Soruşturma neleri inceleyecek?
Gençlik ve Spor Bakanlığı, 10 Ekim tarihli ve Bakan Yardımcısı Mohammad Ullah imzalı bir makam emriyle soruşturmayı başlattı. Emirle ilgili ayrıntılı haberlerde bakanlığın idare dairesinden Ek Sekreter Md Mahfuzul Alam Khan’ın komite başkanı olduğu belirtiliyor.
Komitede Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kamu Yönetimi Bakanlığı ve Gençlik Geliştirme Dairesi temsilcileri bulunuyor. Üyelerin ayrıntılı olarak sıralandığı bir haberde Khan’ın yanı sıra müşterek sekreterler Mohammad Saiful Islam ve Nusrat Ireen, Bakan Yardımcısı Zillur Rahman ve daire müdürü AKM Mofizul Islam’ın adı geçiyor.
Bazı atamalara ilişkin haberler çelişiyor. İlk iki haber, komite başkanı olarak Mahfuzul Alam Khan yerine sırasıyla Mahfuzur Rahman ve HM Mizanur Rahman’ın adını veriyor. Bakanlık emriyle ilgili haberlerin çoğunda bakanlık idare dairesinden bir bakan yardımcısının komite sekreteri olduğu belirtilirken, daire açıklamasını aktaran başka bir haberde bu görev daire genel müdür yardımcısına atfediliyor. Bu çelişkilerin, yetkili bir komite üye listesiyle açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Bildirilen görev tanımı, alım komitesi üyelerinden, kâğıdın hazırlanması, basılması ve dağıtımında görev alan yetkililerden ve çalışanlardan, ayrıca sızıntıya yardım etmiş olabilecek kurum içinden veya dışından kişilerden ifade alınmasını gerektiriyor. Soruşturmacılar olayın koşullarını da inceleyecek.
Soruşturmanın belirtilen iki önceliği, sızıntıya karışanları belirlemek ve ihmali bulunan kişileri tespit etmek. Soruşturmacılar soruların sosyal medyaya nasıl ulaştığını, kimin bundan yararlanmış olabileceğini ve daire birimlerinin rolünü inceleyecek. Komite teknik kanıtların değerlendirilmesine yardımcı olması için bir bilişim teknolojileri uzmanından destek isteyebilir.
Üyelerin 10 Ekim’de çalışmaya başladığı ve ertesi gün dairenin Motijheel’deki ofislerinde ek kayıtları toplamayı planladığı bildirildi. Khan, raporun üç iş günü içinde sunulabileceğinden emin olduğunu söyledi. Talimatta iş günü üzerinden bir son tarih belirleniyor, ancak kesin bir teslim tarihi verilmiyor.
Bağımsızlık tartışmanın parçası hâline geldi
Cumilla 4 milletvekili ve Ulusal Yurttaş Partisi’nin güney bölgesi baş örgütleyicisi Hasnat Abdullah, 10 Ekim’de Facebook’ta yaptığı paylaşımda soruşturma komitesini eleştirdi. Yanlış yapanların soruşturmayı yürütmekle görevlendirildiğini iddia ederek komitenin iptal edilmesini istedi.
Bu iddia kanıtlanmış bir bulgu değil. Haberlerde aktarılan hiçbir kanıt, komite üyelerinden birinin sızıntıya katıldığını göstermiyor. Bununla birlikte Abdullah’ın eleştirisi, adayların tarafsız soruşturma taleplerinin yanı sıra soruşturmaya duyulan güven konusunda ayrı bir tartışma başlatıyor.
Komitede, alım düzenlemeleri incelenen dairenin bir temsilcisi bulunuyor. Komitenin belirtilen görevi, soru kâğıdının işlenmesinin tüm aşamalarında görev alan yetkilileri de kapsıyor. Çalışmalarına ilişkin güvenilir bir açıklama, kasıtlı ifşayı idari ihmalden ayırmalı ve sorumluluğun nasıl belirlendiğini ortaya koymalı.
Adaylar yeni sınav öncesinde değişiklik talep ediyor
Bir grup protestocu, yeni bir tarih belirlenmesinin ötesine geçen talepler açıkladı. Sızıntıya karışanların belirlenip cezalandırılmasını, suçluların gelecekteki alım sınavlarından kalıcı olarak men edilmesini, mağdur adaylara tazminat verilmesini ve güvenlik önlemlerinin sıkılaştırılmasını istediler.
En az dört farklı soru kâğıdı hazırlanmasını ve soru hazırlama işinin Dakka Üniversitesi veya Bangladeş Mühendislik ve Teknoloji Üniversitesi gibi bağımsız bir kuruma verilmesini de önerdiler. Bunlar adayların talepleri; dairenin kabul ettiğini duyurduğu önlemler değil.
Bir başka talep, erteleme duyurularının en az 10 gün önceden yapılmasıydı. Sorunun yeterince erken fark edildiği durumlarda bu tür bir bildirim, adayların gereksiz yolculuk yapmasını önleyebilir. Ancak sızıntı kanıtının sınavdan hemen önce ortaya çıkması hâlinde önceden uyarı garantisi veremez. Bu olayda iddialar bir önceki gece dolaşıma girdiği için doğrulama ve bilgilendirme sürecinin zamanlaması temel bir mesele hâline geliyor.
Protestocular, talepleri 24 saat içinde karşılanmazsa daha geniş gösteriler düzenleyeceklerini ve genel müdürün istifasını isteyeceklerini söyledi. Genel müdür, sorumlu olduğu belirlenen kişiler hakkında yasal işlem yapılacağına söz verirken daire açıklamalarında da soruşturma raporunun ardından disiplin işlemlerinin başlatılacağı belirtildi. İki açıklamada da herhangi bir şüphelinin adı veya suçlama belirtilmedi.
Telafi sınavının takvimi ve çözüme kavuşmayan rakamlar
İlk açıklamalarda sınavın, merkezlerin uygunluğuna bağlı olarak yeni bir soru kâğıdıyla takip eden hafta yapılacağı ve adaylara iki ila üç gün içinde ayrıntıların bildirileceği söylendi. Dairenin daha sonraki açıklamalarında tarih 16 Ekim, saat 15.00 olarak belirlendi. İdari işler müdürü DM Atikur Rahman, sınavın bir saat süreceğini ve saat 16.00’da biteceğini doğruladı; ancak bazı haberlerde takvimin hâlâ kesinleşmediği belirtilmeye devam etti.
Öne çıkan gelişmeler şöyle:
- 9 Ekim: Soruların internette dolaşıma girdiği iddiaları akşam veya gece ortaya çıktı.
- 10 Ekim: Saat 11.00’de yapılması planlanan sınav ertelendi, adaylar protesto düzenledi ve bakanlık soruşturma komitesini kurdu.
- 11 Ekim: Soruşturmacılar daire ofislerinde ek bilgi toplamayı planladı.
- Üç iş günü içinde: Komite raporunu bakanlığa sunmalı.
- 16 Ekim: Telafi sınavının saat 15.00’te yapılması planlanıyor; bir açıklamada saat 16.00’da biteceği doğrulanıyor.
Adaylara SMS ve resmî duyuru yoluyla bilgi verilecek. Yeni bir soru kâğıdı hazırlanacağı sözü, güvenlik açığının giderildiğinin kanıtlandığı anlamına gelmiyor. Gözetim, basım veya dağıtım süreçlerinde yapılan değişikliklerle ilgili ayrıntılı bir açıklama yayımlanmadı.
Katılımcı sayılarına ilişkin haberler de farklılık gösteriyor. Birkaç haberde 319 bin aday ve 95 merkez bilgisi verilirken, diğerleri sayıları yaklaşık 300 bin aday ve 100’e yakın merkez olarak yuvarlıyor. İlk haberde her kadro için 1.262 aday bulunduğu belirtiliyor; bu sayı 319 binin 242’ye bölünmesiyle elde edilen sonuçla uyuşmuyor. Bu hesaplamaya göre sayı yaklaşık 1.318; 300 bin aday sayısı kullanıldığında ise yaklaşık 1.240 oluyor. Bu başvuru sayılarının hiçbiri, sınav merkezlerine gerçekte kaç kişinin ulaştığını göstermiyor.
Alım için başvuranların yoğunluğu, çok daha büyük bir istihdam sorununun parçası. Dünya Bankası’na atfedilen bir tahmine göre Bangladeş’te her yıl yaklaşık iki milyon genç iş gücü piyasasına katılıyor. İlk haberde bu sayı iki milyon ile 2,2 milyon arasında veriliyor ve Bangladeş İstatistik Bürosunun işsizlik verisinin yaklaşık 2,624 milyon olduğu aktarılıyor; ancak araştırma dönemi belirtilmiyor. Bu rakamlar farklı ölçütleri yansıtıyor ve söz konusu alım için yarışanların sayısı olarak değerlendirilmemeli.
Öne Çıkanlar
- 242 kadro için 10 Ekim’de yapılması planlanan sınav, dolaşımdaki soruların gerçek sınav kâğıdıyla kısmen örtüşmesi üzerine ertelendi.
- Dakka’daki 95 merkezde yaklaşık 319 bin adayın sınava girmesi bekleniyordu; ancak bazı haberlerde yuvarlanmış sayılar kullanılıyor.
- Telafi sınavının 16 Ekim saat 15.00’te yapılması planlanıyor; ayrıntılar SMS ile bildirilecek.
- Bakanlığın beş üyeli komitesi, iddia edilen sızıntı ve olası ihmale ilişkin raporunu üç iş günü içinde sunmalı.
- Adaylar tazminat, sorumluların cezalandırılması ve soru kâğıdı güvenliğinin güçlendirilmesini talep etti.
- Sızıntının kaynağı, kişilerin sorumluluğu, tazminat düzenlemeleri ve yenilenen güvenlik prosedürleri kamuoyuna açıklanmış değil.






