Yabancı yatırımcı çıkışları 131 milyar dolara ulaşırken Güney Kore hisseleri alıcı kaybediyor, yapay zekâ rallisi sönüyor

11 dakikalık okuma
South Korean Stocks Lose Buyers as Foreign Outflows Hit $131 Billion and AI Rally Fades

Piyasanın yön değiştirmesi çip devlerini baskı altına alıyor

Yabancı yatırımcılar 2026'da Güney Kore hisselerinden 131 milyar dolar çekti; işlem hacmi ise mayıs sonundaki zirvesinden yaklaşık %70 geriledi. Yılın ilk yarısında küresel ölçekteki başlıca hisse senedi endekslerine öncülük eden Kospi, yatırımcıların büyük ölçüde yapay zekâ bellek çipleri etrafında şekillenen ralliyi yeniden değerlendirmesiyle ikinci yarıda %22 düştü.

İçindekiler
  1. Piyasanın yön değiştirmesi çip devlerini baskı altına alıyor
  2. Yabancı yatırımcı payı ralli sırasında bile düştü
  3. İki şirket neden bu kadar önemli?
  4. Geri alımlar sona ererken bilançoların etkisi azalıyor
  5. Yaz satışlarının ardından hane halkı geri çekiliyor
  6. Kaldıraçlı fonlar oynaklık tartışmasını derinleştiriyor
  7. Tayvan ilgi görüyor, ancak orada da yabancı yatırımcı çıkışı yaşandı
  8. Gelecek bilançolar ve enflasyon verileri ne gösterebilir?
  9. Yön değişikliğinin ardındaki tarihler
  10. Öne Çıkanlar

Güney Kore'nin 4,3 trilyon dolarlık hisse senedi piyasasındaki yön değişikliği, Samsung Electronics ve SK Hynix'e olan bağımlılığı ortaya koydu. İki şirket birlikte gösterge endeksin ağırlığının yarısından fazlasını oluşturuyor; bu da hisselerine tüm endeksin yönü üzerinde olağanüstü büyük bir etki kazandırıyor.

Ekim ayı verileri geri çekilmenin hisse fiyatlarının ötesine yayıldığını gösteriyor. Samsung'daki yabancı yatırımcı payı 8 Ekim'de %46,38'e gerileyerek 11 Ocak 2008'den bu yana en düşük seviyeye indi. O tarihte oran %46,35'ti. SK Hynix'teki yabancı yatırımcı payı ise %49,59'a düşerek 2023'ten beri koruduğu %50 eşiğinin altına indi.

Şirket alımlarından gelen destek de zayıflıyor. Daha yeni haberlerde Samsung'un hisse geri alımını 6 Ekim'de tamamladığı, SK Hynix'in ise 9 Ekim itibarıyla açıkladığı alımların %80'inden fazlasını gerçekleştirdiği bildirildi. İki şirketin programlarının toplam değeri 55 trilyon won, yani yaklaşık 41 milyar dolardı.

Dolayısıyla acil sorun, yapay zekâya duyulan heyecanın azalmasından daha büyük. Yabancı yatırımcılar satış yapıyor, hane halkı borçlanmayı ve aracı kurum hesaplarındaki nakit bakiyelerini azalttı, iki büyük kurumsal alıcı da alımlarının sonuna yaklaşıyor. Güçlü bilançolar şimdiye kadar bu etkenlerin birleşimini tersine çeviremedi.

Yabancı yatırımcı payı ralli sırasında bile düştü

Samsung'daki yabancı yatırımcı payı 2026'nın başlarında ulaştığı %52,40 zirvesinden 8 Ekim'de %46,38'e geriledi; düşüş 6,02 yüzde puan oldu. Oran martta %50'nin altına indi, mayısta %48'lere, temmuzda ise %47'lere düştü. Dolayısıyla daha geniş piyasa yükselmeyi sürdürürken de yabancı yatırımcı çıkışı yaşanıyordu.

SK Hynix de benzer bir seyir izledi. Yabancı yatırımcı payı yılın başlarındaki %54,64 seviyesinden %49,59'a indi; düşüş 5,05 yüzde puan oldu. Son oran, 2024'teki %56,41 seviyesinin de 6,82 yüzde puan altındaydı. Kospi'nin elektrik ve elektronik sektöründe yabancı yatırımcıların payı yıl başındaki %40,87'den %38,09'a geriledi.

Ayrı bir habere göre yabancı yatırımcılar bu yıl Kospi hisselerinde 197 trilyon wonun üzerinde satış yaptı. Bu rakamla bildirilen 131 milyar dolarlık çıkış, birbirinden bağımsız iki satış havuzuymuş gibi ele alınmamalı veya toplanmamalı: Karşılaştırma yapmadan önce para birimi, piyasa kapsamı ve ölçüm dönemlerinin eşleştirilmesi gerekiyor.

Kore Borsası, yatırımcı işlem veri seti üzerinden yatırımcıların alım, satım ve net alım verilerini yayımlıyor. Duyuruda, normal seans işlemlerinin verilerinin saat 15.45'ten sonra, normal seans dışındaki işlemleri de kapsayan kesin rakamların ise saat 20.00'den sonra yayımlanmasının beklendiği belirtiliyor. Ayrıca bilgilerin hatalı olabileceği veya gecikebileceği uyarısı yapılıyor. Sayfa alıntısında yıllık çıkış toplamı yer almıyor; dolayısıyla bu manşet rakamı borsa verilerinden derlenmiş, haberlerde aktarılan bir toplam olmaya devam ediyor.

Reklam

İki şirket neden bu kadar önemli?

Bellek çipleri, Kore'nin yapay zekâ yatırım anlatısının merkezinde yer alıyor. Yapay zekâ sistemleri, hesaplamaları yapan işlemcilerin yanı sıra, bilgi işlemde kullanılan büyük miktardaki veriyi depolamak ve aktarmak için belleğe ihtiyaç duyuyor. Yatırımcılar, bu altyapıya yapılan harcamalara katılmanın bir yolu olarak Samsung ve SK Hynix hisselerine yöneldi.

Kospi'nin yükselmesine yardımcı olan aynı yoğunlaşma, şimdi endeksi bellek talebi, kârlılık ve sektör patlamasının ne kadar süreceğine ilişkin kuşkulara karşı savunmasız bırakıyor. Bir endeksin ağırlığının yarısından fazlası iki şirkete dayanıyorsa, diğer hisselerdeki kazançlar bu iki hissedeki satışları telafi etmekte zorlanabilir.

Rayliant Global Advisors'ta portföy yönetimi başkanı olan Phillip Wool, fonunun Kore'deki yapay zekâ yatırımlarını azalttığını ve Samsung ile SK Hynix'teki pozisyonlarını endeks ağırlıklarının gerektireceğinden daha düşük tuttuğunu söyledi. Bellek çipi işlemine geç giren yatırımcıların karşılaştığı zorluğu şöyle anlattı:

Özellikle de Kore piyasasına bellek çipi işlemi için kısa süre önce girenler başta olmak üzere, çoğu yatırımcının karşısındaki en büyük zorluk, bu temadan elde edilebilecek kolay kazançların artık geride kalmış olması,

LS Securities araştırmacısı Hwang San-hae başka bir baskı unsuruna dikkat çekti: Yapay zekâ yatırımlarındaki öncü rol bellek çiplerinin ötesine, özel tasarım çiplere, bileşenlere, ekipmanlara ve siber güvenliğe yayılıyor. Kore, yapay zekâ harcamalarından yararlanmaya devam edebilir; ancak bellek çiplerinin ağırlıkta olduğu endeksi, daha geniş bir şirket yelpazesine sahip piyasalara kıyasla daha az sermaye çekebilir.

Geri alımlar sona ererken bilançoların etkisi azalıyor

Samsung ve SK Hynix kendi hisselerinin önemli alıcıları oldu. Bu tür alımlar satışa sunulan hisseleri emerek talebi destekleyebilir, ancak fiyatların yükseleceğini garanti etmez. Haberlerde aktarılan JPMorgan Chase verilerine göre şirketlerin geri alımları, önceki ay verilen yaklaşık 23 milyar dolarlık piyasa alım emirlerinin büyük bölümünü oluşturdu.

Şimdi zamanlama önem kazanıyor. Önceki haberlerde her iki programın da tamamlanmaya yaklaştığı belirtilmişti. Daha ayrıntılı ekim güncellemesine göre Samsung'un programı 6 Ekim'de sona erdi, SK Hynix ise 9 Ekim itibarıyla programın %80'inden fazlasını tamamladı. Böylece yabancı satışları sürerken geriye kalan kurumsal talep azalıyor.

Yabancı yatırımcıların 6-8 Ekim arasında yerli hisselerde 6 trilyon wonu aşan net satış yaptığı bildirildi. Samsung'un beklentileri aşan üçüncü çeyrek ön sonuçlarını açıklamasına rağmen Kospi, 8 Ekim'de %2'den fazla düşerek yaklaşık 6.620'ye geriledi. Üç aylık faaliyet kârının yaklaşık dokuz kat arttığı bildirilmesine rağmen Samsung hisseleri de değer kaybetti.

Bir haberde Samsung'un üç aylık faaliyet kârı 107 trilyon won olarak veriliyor; ancak burada bu tutarı doğrulayan resmi bir bilanço açıklaması bulunmuyor. Daha sağlam biçimde desteklenen sonuç daha sınırlı: Bildirilen güçlü kâr artışı satışları durduramadı. 8 Ekim'deki baskı unsurları arasında ETF portföy dengelemesi ve opsiyon vadesinin dolması da gösterildi. Bu nedenle o seansı yalnızca kârlara ilişkin basit bir değerlendirme olarak görmek doğru olmaz.

Reklam

Yaz satışlarının ardından hane halkı geri çekiliyor

Perakende yatırımcılar, yılın ilk yarısında Kospi'de bildirilen %100'lük yükselişe katkıda bulundu. Temmuzdaki satış dalgasından bu yana hane halkının alım gücünü gösteren göstergeler zayıfladı. Haberlerde aktarılan Kore Finansal Yatırım Birliği verilerine göre, açık kredili işlem bakiyesi yaklaşık 33 trilyon won düzeyinde. Bu tutar, haziran ayındaki 38,6 trilyon wonluk zirvenin altında.

Bu, 5,6 trilyon won ya da yaklaşık %14,5'lik bir düşüş anlamına geliyor. Kredili işlem kredileri, yatırımcıların borç para kullanarak hisse almasına olanak tanıyor. Borcun azalması piyasadaki riski düşürebilir; ancak borcun geri ödenmesi hisse satışını da gerektirebilir ve düzeltme sırasında talebi azaltabilir.

Aracı kurumlardaki nakit bakiyeleri yaklaşık 140 trilyon wondan 100 trilyon civarına gerileyerek yaklaşık %29 düştü. Bu bakiyeler, yatırıma yönlendirilebilecek fonlar da dâhil olmak üzere aracı kurum hesaplarında tutulan parayı gösteriyor. Bu bakiyelerin azalması, hane halkının parasını tam olarak nereye aktardığını ortaya koymuyor; ancak kolayca kullanılabilecek alım gücü havuzunun küçüldüğüne işaret ediyor.

Haberlerde işlem hacminin yaklaşık %70 düştüğü belirtilirken, 11 Ekim tarihli bir haberde işlem miktarı terimi kullanılıyor. Bu ölçüler farklıdır: İşlem hacmi genellikle işlem gören tutarı, işlem miktarı ise hisse sayısını ifade eder. Her iki anlatım da faaliyetlerde keskin bir gerilemeye işaret ediyor; ancak bu yüzdeler, her iki ölçünün de birbirinden bağımsız olarak doğrulanmış verileriymiş gibi ele alınmamalı.

Kaldıraçlı fonlar oynaklık tartışmasını derinleştiriyor

Hane halkı tasarruflarını yerli hisse senetlerine yönlendirme çabaları, yaz aylarındaki yön değişikliğine ilişkin tartışmaların bir parçası oldu. Haberlerde, düzenleyicilerin Samsung ve SK Hynix'in de aralarında bulunduğu şirketlere bağlı bir düzineden fazla kaldıraçlı ETF'nin piyasaya sürülmesini hızlandırdığı belirtiliyor. Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung yönetimi daha sonra acil toplantılar düzenledi; düzenleyiciler de bu ürünlere yönelik bireysel yatırımcı alımlarını sınırlayacak önlemler getirdi.

Kaldıraçlı ETF'ler, çoğu zaman türev araçlar ve borçlanma yoluyla günlük getirileri artırmayı hedefler. KORU adıyla bilinen Direxion Daily South Korea Bull 3X Shares, Kospi'nin değil MSCI Korea Endeksi'nin günlük performansının üç katını hedefliyor. Günlük yeniden dengeleme nedeniyle fonun birkaç hafta veya ay içindeki getirisi, endeksin aynı dönemdeki getirisinin üç katı olmak zorunda değil.

KORU'nun haziranda yaklaşık %28, temmuzda ise %61'den fazla değer kaybettiği, buna rağmen haberde söz konusu edildiği sırada 2026 genelinde %43,72 artıda olduğu bildirildi. Bu rakamlar, daha önceki güçlü bir rallinin ardından ağır kayıplar yaşanabileceğini gösteriyor. Kospi'nin pazartesi açılışında yaklaşık %5 düşmesine karşın fonun gece işlemlerinde yaklaşık %8 yükseldiği de bildirildi; ancak bu veriler farklı işlem seanslarını ve farklı göstergeleri kapsıyor.

64.000 üyesi bulunan Kore Hissedarlar Birliği'nin başkanı Jung Eui-jung, hükümetin kaldıraçlı ürünlere erişimi genişletmedeki rolünü eleştirdi:

Özellikle ironik olan şu: Hükümet durumu kontrol altına almaya çalıştığını söylüyor, ancak bu kumar masasını kuran bizzat hükümetin kendisiydi,

Ekonomist Steve Hanke, paylaştığı bir grafiğe atıfta bulunarak Kore gösterge endeksinin Bitcoin'den daha oynak hâle geldiğini söyledi. Grafiğin hesaplama dönemi ve yöntemi bilinmeden bu karşılaştırma genel bir sıralamayı kanıtlayamaz. Ancak piyasanın sert dalgalanmalarına ilişkin kaygıların yoğunluğunu yansıtıyor.

Reklam

Tayvan ilgi görüyor, ancak orada da yabancı yatırımcı çıkışı yaşandı

Tayvan'ın Taiex endeksinin bu yıl %70 yükseldiği ve geçen çeyrekte Kospi'yi yaklaşık 23 yüzde puan geride bıraktığı bildirildi. Buradaki ralli daha geniş tabanlı da oldu: Endeks bileşenlerinin yaklaşık %10'unun fiyatı en az ikiye katlandı. Kospi'de bu oran %4,7'ydi. Bu ölçüte göre, hisseleri ikiye katlanan şirketlerin Tayvan'daki payı Kore'dekinin iki katından biraz fazla.

UBS Global Wealth Management Baş Yatırım Ofisi Asya Varlık Dağılımı Başkanı Chun-Lai Wu, firmanın taktiksel yapay zekâ yatırımları için Tayvan'ı tercih ettiğini söyledi:

Bu aşamada, yapay zekâya yönelik taktiksel yatırımımızı daha kapsamlı bir teknoloji donanımı ekosistemi sunan ve büyük teknoloji şirketlerinin güçlü harcama planlarıyla desteklenen Tayvan hisseleri üzerinden yapmayı tercih ediyoruz,

Bu tercih, yabancı yatırımcıların Tayvan hisselerini sürekli olarak aldığı anlamına gelmiyor. 11 Ağustos tarihli bir haberde aktarılan LSEG verilerine göre, Tayvan'da temmuzda 22,95 milyar dolarlık net yabancı yatırımcı çıkışı yaşandı; hazirandaki çıkış ise yaklaşık 8 milyar dolardı. Güney Kore'de temmuz çıkışı 6,26 milyar dolar oldu; bu, arka arkaya yaşanan üçüncü aylık çıkıştı.

Asya'daki yedi piyasada temmuz ayındaki net çıkış 25,48 milyar dolara ulaşarak yabancı yatırımcı satışlarının üst üste dokuzuncu ayına işaret etti. Tayvan ve Kore'deki toplam 29,21 milyar dolarlık çıkış, bölgenin net toplamını aştı; çünkü diğer piyasalara girişler bu çıkışları kısmen dengeledi. Hindistan 2,12 milyar dolar, Tayland 1,46 milyar dolar, Endonezya 88 milyon dolar ve Filipinler 69 milyon dolar yatırım çekti; Vietnam'da ise yaklaşık 12 milyon dolarlık çıkış görüldü.

Buradaki karşıtlık, sermayenin kesintisiz biçimde Kore'den Tayvan'a aktığı değil; Tayvan'ın daha geniş yapay zekâ yatırımlarına yönelik sonraki tercihe rağmen daha önce ciddi yabancı yatırımcı satışları yaşadığıdır. BNP Paribas analistleri, çip talebi tahminlerine, borç geri ödemelerine ve Çin'in düşük maliyetli yapay zekâ modellerine ilişkin Moonshot duyurusuna dair kaygılara dikkat çekti. HSBC'den Herald van der Linde, yatırımcıların çeşitlendirme arayışıyla bankanın Hindistan'ı Asya'da nötr seviyeye yükselttiğini söyledi.

Gelecek bilançolar ve enflasyon verileri ne gösterebilir?

Ekim ayı piyasa görünümünde 12-16 Ekim haftası, bilançoların azalan geri alım talebinin yerini alıp alamayacağının sınanacağı dönem olarak gösteriliyor. Kesin açıklanma saatleri belirtilmeden, ABD'nin eylül ayı tüketici ve üretici fiyatları verileri, petrol fiyatları ve Federal Rezerv yetkililerinin açıklamaları yakın vadeli değişkenler arasında sayılıyor.

ABD enflasyonu önemli; çünkü faiz oranlarına ve devlet tahvili getirilerine yönelik beklentileri etkileyebilir. Yüksek tahvil getirileri, hisseleri tahvillere kıyasla daha az cazip hâle getirebilir ve yatırımcıların gelecekteki şirket kârlarını nasıl değerlendirdiğini değiştirebilir. Kiwoom Securities ekonomisti Kim Yu-mi, fiyat baskılarının yeniden artmasının enflasyon kaygılarını canlı tutabileceği ve ABD tahvil getirilerindeki dalgalanmaları artırabileceği uyarısında bulundu.

Şirketlerin tahminleri güçlü kalmaya devam ediyor; ancak yatırımcılar yalnızca büyüklüğü değil, yönü de izliyor. IBK Securities, tahmin verisi bulunan 151 Kospi200 şirketi için üçüncü çeyrek faaliyet kârlarının geçen yılın aynı dönemine göre %243, önceki çeyreğe göre ise %6 artacağını öngördü. Buna rağmen görünümde, yılın ilk yarısındaki zirvenin ardından büyümenin yavaşladığı belirtiliyor.

Zayıf bir karşılaştırma dönemine göre yüksek artış, kârların şu anda hızlandığı anlamına gelmeyebilir. Etkileyici yıllık büyümenin tek başına alıcı çekmekte neden yetersiz kalabileceğini bu da açıklıyor. Yuanta Securities Korea analisti Lee Jae-won, bilançolardaki ivmenin sermaye akışlarını tersine çevireceğini varsaymak yerine yabancı yatırımcıların fiilen alım yapmasını beklemeyi önerdi.

Reklam

Yön değişikliğinin ardındaki tarihler

Satış dalgası birkaç ay içinde gelişti ve yabancı yatırımcı payı, endeksteki en görünür yön değişikliğinden önce gerilemeye başladı. Zaman çizelgesi, bölgedeki temmuz çıkışları ile ekimdeki piyasa karşılaştırmalarının neden çelişkili değil, farklı aşamaları anlattığını da gösteriyor.

  • 2026'nın başları: Samsung'daki yabancı yatırımcı payı %52,40'a, SK Hynix'teki pay ise %54,64'e ulaştı.
  • Mayıs sonu: Kore piyasasındaki işlem faaliyeti, sonrasındaki %70'lik düşüşün ölçüldüğü zirveye çıktı.
  • Haziran: Açık kredili işlem bakiyesi 38,6 trilyon wonla zirve yaptı.
  • Temmuz: Sert satışlar bireysel yatırımcı katılımını zayıflattı; yabancı yatırımcılar Kore'den 6,26 milyar dolar, Tayvan'dan 22,95 milyar dolar çekti.
  • 6 Ekim: Samsung'un hisse geri alım programı sona erdi.
  • 8 Ekim: Samsung'daki yabancı yatırımcı payı %46,38, SK Hynix'teki pay %49,59 oldu; Kospi %2'den fazla düşerek yaklaşık 6.620'ye geriledi.
  • 9 Ekim: SK Hynix, açıkladığı hisse geri alımının %80'inden fazlasını tamamlamıştı.
  • 12-16 Ekim: Piyasa görünümünde bilançolar, ABD enflasyon verileri ve politika açıklamaları bir sonraki sınamalar olarak gösterildi.

Borçlanmadaki düzeltmenin tamamlanıp tamamlanmadığı konusunda görüşler farklı. Araştırma analisti Nicholas Mugalli, bireysel yatırımcıların kredili işlem borçlarını geri ödediğini, kurumsal yatırımcıların ise daha büyük rol üstlendiğini savundu. eToro küresel piyasa analisti Lale Akoner ise kaldıraç azaltımının aylar boyunca teknoloji ve yarı iletken hisselerinde sert dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulundu.

Akoner ayrıca bu dönemin yapay zekâ yatırım tezinin çöktüğü şeklinde yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Daha önceki kazançları sayesinde Güney Kore, 2026'da daha güçlü piyasalardan biri olmaya devam ediyor. Henüz netleşmeyen konu, şirketlerin geri alımları sona erdiğinde yeni kurumsal ve yabancı yatırımcı talebinin satışları karşılayıp karşılayamayacağı.

Öne Çıkanlar

  • Güney Kore hisselerinden 2026'da bildirilen yabancı yatırımcı çıkışı 131 milyar dolara ulaştı; işlem hacmi mayıs sonundaki zirvesinden yaklaşık %70 düştü.
  • Yılın ilk yarısında başlıca gösterge endekslerine öncülük eden Kospi, ikinci yarıda %22 değer kaybetti.
  • Samsung ve SK Hynix endeks ağırlığının yarısından fazlasını oluşturuyor; bu da endeksi bellek çipi döngüsüne bağımlı kılıyor.
  • Samsung geri alımını 6 Ekim'de tamamladı; SK Hynix 9 Ekim itibarıyla programın %80'inden fazlasını bitirmişti.
  • Kredili işlem kredileri haziran zirvesinden yaklaşık %14,5, aracı kurumlardaki nakit bakiyeleri ise yaklaşık %29 geriledi.
  • Tayvan daha geniş bir yapay zekâ yatırımı yelpazesi sunuyor; ancak temmuzda orada da ciddi yabancı yatırımcı çıkışları yaşandı.
  • Bir sonraki sınamalar, kârların istikrarlı büyümesi, yabancı yatırımcıların fiilen alım yapması ve piyasanın büyük geri alım desteği olmadan satışları karşılayabilmesi olacak.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir