Başvuru, hapis cezasından idama uzanan sürece itiraz ediyor
Sri Lankalı göçmen işçi Anojan Sivarasa hakkında verilen idam cezasının bozulmasını isteyen başvuru, iki ülkenin avukatları arasındaki görüşmelerin ardından Suudi Arabistan Yüksek Mahkemesine sunuldu. Başvurunun 11 Ekim Pazar günü yapıldığı bildirildi; iki haberde tarih açıkça 11 Ekim 2026 olarak verildi.
İçindekiler
- Başvuru, hapis cezasından idama uzanan sürece itiraz ediyor
- Facebook’taki tartışma nasıl idam cezası davasına dönüştü?
- Hukuki ve diplomatik girişimlerin kronolojisi
- Yüksek Mahkemeye yapılan başvuruyu kimler hazırladı?
- Yüksek Mahkeme incelemesi neyi ortaya koyabilir?
- Af kampanyası mahkemelerin ötesinde destek arıyor
- Cezaevindeki temas ve ailenin çağrısı
- Seyahat aksaklığı ve davanın daha geniş etkisi
- Öne Çıkanlar
Sri Lanka’nın Doğu Eyaleti’ndeki Kalmunai’den 24 yaşında olduğu belirtilen Sivarasa, Hz. Muhammed’e hakaret içerdiği değerlendirilen bir Facebook paylaşımı nedeniyle ilk aşamada beş yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Savcılar daha sonra Şeriat hukuku kapsamında yargılama talep etti ve bir üst mahkeme hapis cezasını idam cezasına çevirdi.
Suudi hukuk ekibi, Sri Lanka’dan gelen heyetle birkaç tur görüşmenin ardından son başvuruyu sundu. Çalışmaları, Sri Lanka’nın Riyad Büyükelçiliği Büyükelçi O.L. Ameer Ajwad’ın koordinasyonunda yürüttü. Başvuru, cezanın bozulması için sürdürülen girişimlerde yeni bir aşama olsa da haberlerde Yüksek Mahkemenin karar ya da duruşma tarihi açıklanmadı.
Hukuki girişim, af talepleri, uluslararası müdahale çağrıları ve Sivarasa’nın cezaevindeki durumuna ilişkin kaygılarla eş zamanlı sürüyor. Ziyarete gelen hukuk heyetinin üyelerinin, Suudi Arabistan’ın başkentindeki saldırıların ardından planlanan dönüş uçuşlarının iptal edilmesi üzerine Riyad’da mahsur kaldığı da bildirildi.
Temyiz başvurusu ile af talebi arasındaki fark önemli. Başvuru, mahkeme yoluyla yargı kararına itiraz ediyor. İnsani nitelikteki talepler ise ayrı bir diplomatik girişimle merhamet çağrısında bulunuyor. Ne başvurunun yapılmış olması ne de af talebi, idam cezasının kaldırıldığı anlamına geliyor.
Facebook’taki tartışma nasıl idam cezası davasına dönüştü?
Sivarasa’nın tutuklandığında Suudi Arabistan’da bir yıldan kısa süredir bulunduğu bildirildi. Olay, Hindu hacılara eşlik eden sokak köpeklerinden birini tekmeleyen bir adamı gösteren viral video etrafında çevrimiçi başlayan tartışmayla 2 Temmuz’da başladı.
Tartışma sırasında, bir Hindu tanrısına yönelik aşağılayıcı bir yoruma karşılık olarak Hz. Muhammed’e hakaret içeren ifadeler kullandığı öne sürüldü. Ardından Facebook paylaşımını sildi ve özür dilediği bir video yayımladı. Ekran görüntülerinin işverenine gönderildiği ve Suudi makamlarına iletildiği bildirildi.
El-Ahsa Ceza Mahkemesi, ülkenin siber suçlar yasası kapsamında başlangıçta beş yıl hapis ve 3 milyon Suudi riyali para cezası verdi. Bu cezanın indirilmesi için onun adına yapılan başvuru reddedildi.
Savcılar 17 Eylül’de kendi temyiz başvurularını yaparak Şeriat hukuku kapsamında yargılama talep etti. Talep kabul edildi ve bunun ardından idam cezası verildi. Bir haberde mahkemenin suçlamayı, İslam hukukunda belirli cezalarla ilişkilendirilen bir kategori olan hadd suçu kapsamında değerlendirdiği belirtiliyor. Kararın kendisi görülmeden bu sınıflandırmanın ardındaki hukuki gerekçeyi kesin olarak saptamak mümkün değil.
Bu süreç davanın merkezinde yer alıyor: Yüksek Mahkemeye taşınan uyuşmazlık, savcılığın ilk karara itiraz etmesinin ardından önemli ölçüde ağırlaşan bir cezayla ilgili. Paylaşımın metni, kararların tamamı ve son başvurunun ayrıntılı gerekçeleri bu haberlerde yayımlanmadı.
Hukuki ve diplomatik girişimlerin kronolojisi
Kronoloji, tutuklamadan Yüksek Mahkemeye yapılan başvuruya uzanan süreci ortaya koyuyor. Haberlerin çoğunda temmuz ve eylül tarihleri yıl belirtilmeden verilirken, başvuruya ilişkin iki haberde 11 Ekim 2026 tarihi açıkça yer alıyor.
- 2 Temmuz: Sivarasa, Facebook’taki tartışmanın ardından tutuklandı.
- İlk yargılama: El-Ahsa Ceza Mahkemesi beş yıl hapis ve 3 milyon riyal para cezası verdi.
- 17 Eylül: Savcılar Şeriat hukuku kapsamında yargılama talep etti; ardından idam cezası verildi.
- 21 Eylül: Ailesi Sri Lanka Cumhurbaşkanı Anura Kumara Dissanayake ile görüştü ve hükümetin yardım edeceğine dair güvence aldı.
- 24 Eylül: Altı milletvekili, af talebiyle Suudi Dışişleri Bakanı Faisal bin Farhan Al-Saud’a mektup yazdı.
- 10 Ekim: Daha önce yayımlanan bir haberde, yakınlarına Yüksek Mahkemeye yapılacak başvurunun o gün sunulmasının beklendiğinin söylendiği aktarıldı.
- 11 Ekim: Sonraki haberlerde başvurunun yapıldığı bildirildi; bunların ikisinde tarih 2026 olarak belirtildi.
10 Ekim tarihli haberde başvurunun tamamlandığı değil, o gün yapılmasının beklendiği yazıyordu. Sonraki haberlerde başvurunun fiilen 11 Ekim’de sunulduğu belirtiliyor. Aradaki fark açıklanmadığından, bunun iki ayrı başvuru yapıldığına kanıt olarak değerlendirilmemesi gerekir.
Yüksek Mahkemeye yapılan başvuruyu kimler hazırladı?
Sri Lanka heyeti, yerel avukatlara itiraz başvurusunu hazırlarken destek vermek üzere Suudi Arabistan’a gitti. Heyetin önde gelen üyeleri arasında Başkanlık Müşaviri Upul Kumarapperuma, Başkanlık Müşaviri Faizer Musthapha ve Ek Başsavcı Asad Nawawi yer aldı. Başkanlık Müşaviri, Sri Lanka’da avukatlar için kullanılan üst düzey bir mesleki unvandır.
Haberlerde dördüncü bir avukatın adı da Hafeel Paris, Hafeel Farisz veya Faris Fazal Abdul Hafeel Mohamed olarak geçiyor. Nawawi’nin adı Azad Navavi ve Azard Navavi biçimlerinde yazılırken, Musthapha için Faiszer Musthapha yazımı da kullanılıyor. Bu yazım farklılıkları, heyete başka üyelerin katıldığı anlamına gelmiyor.
Büyükelçi Ajwad, Riyad’daki büyükelçilik üzerinden yürütülen görüşmeleri koordine etti. Haberlerde, Musthapha’nın koordinasyon sekreteri olarak tanımlanan Mohamed Riyazdeen Silmi’nin de girişimlere katıldığı belirtiliyor.
Cidde’deki konsolosluk temsilcisinin kimliğine ilişkin farklılıklar var. Bazı haberlerde konsolos general olarak Yargıç Mohamed Lafir’in adı verilirken, bir başkasında konsolos yardımcısı olduğu belirtiliyor. Diğer haberlerde adı Justice Mohamed Laba, Judge M.D. Mohamed veya Judge M.T. Mohamed olarak geçiyor. Dolayısıyla temsilcinin tam adı ve unvanı açıklığa kavuşturulmalı.
Görev dağılımı konusunda haberler daha tutarlı: Sri Lankalı uzmanlar hukuki başvuruların hazırlanmasına yardım etti, başvuruyu Suudi avukatlar yaptı ve süreci diplomatik yetkililer koordine etti. Hiçbir haberde avukatların ayrı ayrı hangi gerekçeleri geliştirdiği belirtilmiyor.
Yüksek Mahkeme incelemesi neyi ortaya koyabilir?
Suudi Arabistan Yüksek Mahkemesi, ülkenin en yüksek yargı mercii olarak tanımlanıyor ve alt mahkemelerin kararlarını ağırlıklı olarak hukuki ve usule ilişkin gerekçelerle inceliyor. Bu, ilgili hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığına ve gerekli yargı usullerinin izlenip izlenmediğine odaklanılması anlamına geliyor.
Bu tanım, Sivarasa’nın başvurusunda hangi savların ileri sürüldüğünü ortaya koymuyor. Başvuru metni görülmeden avukatlarının belirli bir delil konusuna, suçun sınıflandırılmasına ya da özrünün ele alınışına itiraz ettiğini söylemek için erken olur.
Talep edilen sonuç, idam cezasının bozulması ya da kaldırılması. Haberlerde planlanmış bir duruşma, karar için son tarih veya infaz tarihi belirtilmiyor. Başvurunun herhangi bir infaz sürecini resmen durdurup durdurmadığı da açıklığa kavuşmuş değil.
Bu yanıtsız noktalar, usule ilişkin gelişmeyi nihai sonuçtan ayırıyor. Başvuru sunuldu, ancak talepleri kabul eden bir karar haberlerde yer almadı.
Af kampanyası mahkemelerin ötesinde destek arıyor
Tamilce konuşan azınlık siyasi partilerinden altı milletvekili, 24 Eylül’de Suudi Dışişleri Bakanı Faisal bin Farhan Al-Saud’a mektup yazarak af talep etti. Mektupta, İslam’a kasıtlı olarak saygısızlık etmenin Sivarasa’nın karakterine uygun olmadığı belirtildi.
Milletvekillerinden biri olan Jeevan Thondaman, yurt dışında çalışan kişilerin yerel yasalara ve kültüre saygı gösterme yükümlülüğünü kabul etti. Bununla birlikte, cezanın orantılılığını sorguladı:
Bir kişinin dine hakaret ettiği için idam edilmesi gerektiğine inanmıyorum.
Thondaman, Sri Lanka’ya Hindistan ve ABD dahil Suudi Arabistan’ın müttefiklerinden yardım istemesi çağrısında bulundu. Muhalefet milletvekili Mano Ganesan da Cumhurbaşkanı Dissanayake’den, insani bir çözüm için Hindistan Başbakanı Narendra Modi’den Suudi Veliaht Prensi Mohammed bin Salman nezdinde girişimde bulunmasını istemesini talep etti.
Dışişleri Bakanı Vijitha Herath, Sri Lanka parlamentosuna yaptığı açıklamada yetkililerin cezayı bozdurmak için Suudi Arabistan’daki iki hukuk ekibiyle çalıştığını söyledi. Ayrıca Dissanayake’nin af talebini iletmek üzere bir parlamento heyetinin Riyad’a gitmesinin beklendiğini belirtti. Haberlerde bu ziyaretin gerçekleşip gerçekleşmediği doğrulanmıyor.
Dini kuruluşlar hükümeti daha güçlü adımlar atmaya çağırırken sivil toplum grupları da cezaya karşı imza kampanyaları başlattı. Bu girişimlerle diplomatik ilginin artırılması hedefleniyor, ancak Suudi Arabistan’ın af konusunda aldığı bir karar bildirilmedi.
Cezaevindeki temas ve ailenin çağrısı
Büyükelçi Ajwad, Yüksek Mahkemeye başvuru yapılmadan önce Dammam Merkez Cezaevi’nde Sivarasa’yı ziyaret etti. Büyükelçilik açıklamasını aktaran bir habere göre büyükelçi, Sivarasa’nın ihtiyaçlarını ve kaygılarını görüştü; Sri Lanka Dışişleri Bakanlığının talimatları doğrultusunda konsolosluk ve hukuki destek sağlayacağına dair güvence verdi.
Ajwad’ın doğrudan iletişim kurabilmesi için Sivarasa’ya kişisel telefon numarasını verdiği bildirildi. Ailesinin 28 Eylül’den beri kendisinden haber alamadığını söylemiş olması nedeniyle bu ayrıntı önem taşıyor.
Herath, parlamentoya yaptığı açıklamada Sivarasa’nın başka bir mahkûmla yaşadığı tartışmada morluklar oluşmasının ardından başka bir hücreye nakledildiğini söyledi. Sonrasında yapılmış bir sağlık değerlendirmesinden söz edilmiyor.
Annesi Rasamanickam Yogalakshmi, oğlunun affedilmesi ve ailesine geri gönderilmesi için çağrıda bulundu:
Oğlumun işlediği yanlışlar için merhamet diliyorum. Lütfen onu affedin ve bize geri gönderin.
Ailenin 21 Eylül’de Dissanayake ile yaptığı görüşmenin ardından hükümet, af için girişimde bulunma sözü verdi ve hukuki masrafları karşılamayı teklif etti. Bu güvenceler ailenin hukuki temsile erişimini destekliyor, ancak Suudi mahkemelerinin vereceği kararı belirlemiyor.
Seyahat aksaklığı ve davanın daha geniş etkisi
Ziyaret için Sri Lanka’dan gelen avukatların, Suudi Arabistan’ın başkentinde yaşanan son saldırıların ardından planlanan dönüş uçuşları iptal edilince Riyad’da mahsur kaldığı bildirildi. Bir haberde özellikle füze saldırılarından söz edilirken diğerlerinde daha genel olarak saldırılara atıfta bulunuldu. İptallerle ilgili yeni bir kalkış tarihi ya da başka ayrıntı verilmedi.
Bildirilene göre bu aksaklık başvurunun tamamlanmasını engellemedi. Yargı takviminden ayrı bir konu olan bu durumun Yüksek Mahkemenin incelemesini geciktirdiği de haberlerde ortaya konmuyor.
Dava, büyük bir göçmen topluluğu açısından da önem taşıyor. Sri Lanka büyükelçiliğine atfedilen tahminlere göre Suudi Arabistan’da yaşayan ve çalışan Sri Lankalıların sayısı 245 bini aşıyor.
Bir haberde Suudi Arabistan’daki infaz sayısının 2025’te en az 356, 2024’te ise 345 olduğu; yani 11 ya da yaklaşık yüzde 3,2 arttığı belirtiliyor. Bu ülke geneli rakamlar idam cezasının uygulanmasına ilişkin bir çerçeve sunuyor, ancak Sivarasa’nın bireysel davasının sonucunu öngörmüyor.
Çevrimiçi ifadelerle ilgili başka bir dava, idam cezasının bozulmasıyla tahliye arasındaki farkı ortaya koyuyor. Emekli Suudi öğretmen Mohammed Al Ghamdi, sosyal medya yorumları nedeniyle 2023’te idam cezasına çarptırıldı. İnsan hakları kuruluşlarına atıfta bulunan haberlere göre bu karar daha sonra bozuldu ve yerine 30 yıl hapis cezası verildi. Bu dava, ağır bir hapis cezası devam ederken cezanın değişebileceğini gösteriyor; ancak Sivarasa’nın başvurusunu bağlayan bir hukuki emsal oluşturmuyor.
Öne Çıkanlar
- Sivarasa’nın idam cezasına karşı başvurunun 11 Ekim’de yapıldığı bildirildi; haberlerin ikisinde yıl 2026 olarak belirtildi.
- Savcılar Şeriat hukuku kapsamında yargılama talep etmeden önce Sivarasa’ya beş yıl hapis ve 3 milyon riyal para cezası verilmişti.
- Başvuru, Sri Lankalı ve Suudi avukatlarca, Sri Lanka’nın Riyad Büyükelçiliğinin koordinasyonunda hazırlandı.
- Milletvekilleri, mahkeme sürecine paralel olarak af ve uluslararası destek için girişimlerde bulunuyor.
- Ziyarete gelen hukuk heyetinin, Riyad’daki saldırıların ardından dönüş uçuşlarının iptal edilmesi üzerine mahsur kaldığı bildirildi.
- Yüksek Mahkemenin kararı, duruşma tarihi veya infaz takvimi açıklanmadı.






