Çinli Robotaksi Şirketleri Avrupa’da Büyüyor: Zagreb’de Hizmet Başladı, 2027 İçin Yeni Seferler Planlanıyor

11 dakikalık okuma
Come la Cina vuole dominare anche il mercato dei robotaxi | Wired Italia

Denetimli denemelerden ücretli yolcu taşımacılığına

Çinli otonom sürüş şirketleri Avrupa’da halka açık taksi hizmetlerine doğru ilerliyor. Pony.ai Zagreb’de yolcu taşımaya başladı; WeRide ise 2027’nin ilk yarısında Danimarka’da hizmete girmeyi hedefliyor. Baidu’nun Apollo Go’su 28 Temmuz’da Londra’da yol testlerine başlarken İsviçre ve Lüksemburg’daki projeler, insan sürücü olmadan çalışabilecek hizmetlere doğru yeni adımlar için hazırlanıyor.

İçindekiler
  1. Denetimli denemelerden ücretli yolcu taşımacılığına
  2. Danimarka, 2027’de elektrikli robotaksi hizmeti hedefliyor
  3. Zagreb, ticari hizmet için erken bir üs oluşturuyor
  4. Londra, büyük pazarı zorlu yollarla bir araya getiriyor
  5. İsviçre ve Lüksemburg sonraki aşamalara hazırlanıyor
  6. Yerel ortaklar teknolojiyi işler bir hizmete dönüştürüyor
  7. Avrupa yolları yerel eğitimi zorunlu kılıyor
  8. Amerikalı ve Avrupalı rakipler de pazara giriyor
  9. Hizmetlerin hızını onay ve kamu güveni belirleyecek
  10. Öne Çıkanlar

13 Ağustos 2026 itibarıyla projeler farklı aşamalarda. Zagreb’de ilk araçlarında eğitimli operatörlerin bulunduğu ticari hizmet başladı. Londra’da araçların içinde güvenlik operatörleri eşliğinde testler sürüyor. Danimarka’da planlanan hizmetin başlaması ve diğer bazı Avrupa projelerinin sonraki aşamaları düzenleyici onaylara bağlı.

WeRide, Apollo Go ve Pony.ai bu pazarlara yerel mobilite şirketleri, ulaşım işletmecileri ve araç üreticileriyle ortaklıklar kurarak giriyor. Çinli şirketler otonom sürüş teknolojisini ve Çin’deki işletme deneyimlerini beraberlerinde getiriyor. Avrupalı ortakları ise yerel yollar, onay süreçleri, filo yönetimi ve müşteriler konusunda bilgi sağlıyor.

Avrupa Birliği üyesi 18 ülke, haziran ayında toplu taşıma, yük taşımacılığı ve lojistikte kullanılan otonom araçların ülke sınırlarını aşan geniş ölçekli test alanlarında denenmesini destekleyen bir bildirge imzaladı. Plan, ortak onay ilkeleri ve koordineli izinler öngörüyor; bu da şirketlerin birden fazla ülkede test yapmasını kolaylaştırabilir.

Robotaksiler; yolları, diğer araçları, yayaları ve trafik işaretlerini algılamak için kamera, radar, lidar ve yazılım kullanıyor. Seviye 4 otonomi, aracın onaylı alanlarda ve belirlenmiş koşullar altında insan sürücü olmadan ilerleyebilmesi anlamına geliyor. Aracın çalışmasına izin verilen alan ve koşullar belirleyici; bu, her yolu veya hava koşulunu kapsadığı anlamına gelmiyor.

Bu nedenle Avrupa’da gelişmekte olan pazar, birbirinden ayrı birkaç aşamadan oluşuyor: teknolojiyi uyarlamak, işletme izni almak, güvenilir bir yolcu hizmeti düzenlemek ve zamanla ilk faaliyet alanının dışına genişlemek. Şekillenmeye başlayan projeler, farklı şirket ve ülkelerin bu aşamalara nasıl yaklaştığını gösteriyor.

Reklam

Danimarka, 2027’de elektrikli robotaksi hizmeti hedefliyor

WeRide, Danimarkalı paylaşımlı elektrikli mobilite sağlayıcısı GreenMobility ile 3 Ağustos’ta stratejik ortaklık duyurdu. Şirketler, gerekli onayları almaları koşuluyla 2027’nin ilk yarısında Danimarka’da halka açık robotaksi hizmeti başlatmayı hedefliyor.

Danimarka, WeRide’ın ilk İskandinav pazarı ve Avrupa’daki altıncı pazarı olacak. Planlanan hizmette, AB gerekliliklerine uygun ve Seviye 4 sürüş için tasarlanan elektrikli GXR kullanılacak. Araç, Farizon’ın SuperVAN platformunu temel alıyor.

GXR’da lidar, yüksek çözünürlüklü kameralar ve yüksek hassasiyetli navigasyon sistemi dâhil 20’den fazla sensör bulunuyor. Bu bileşenler, otonom sürüş yazılımının aracın çevresini ve konumunu anlaması için gereken bilgileri sağlıyor.

GreenMobility, Danimarka’da paylaşımlı elektrikli araç filosu işletme ve milyonlarca yolculuğu yönetme deneyimini projeye taşıyacak. WeRide araçları ve otonom sürüş sistemini sağlayacak. Test ve uygulama çalışmaları Danimarka Yol Müdürlüğü ve Danimarka Ulaştırma Kurumu ile işbirliği içinde yürütülecek.

GreenMobility Group Üst Yöneticisi Kasper Gjedsted, ortaklığın şirketin paylaşımlı araç işletmeciliği deneyimini otonom mobiliteye taşıyacağını söyledi. WeRide’ın kurucusu ve Üst Yöneticisi Tony Han ise projeyi başka uluslararası pazarlarda da tekrarlanabilecek bir model olarak nitelendirdi.

WeRide, Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde projeler duyurdu; ancak bunların çoğunda ticari faaliyetler henüz başlamadı. Danimarka duyurusu, genişleme planına olası bir durak ve başlangıç dönemi ekliyor. Yolcuların hizmeti kullanabilmesi için önce onay alınması gerekiyor.

Zagreb, ticari hizmet için erken bir üs oluşturuyor

Avrupa’da genişleyen Çinli şirketler arasında ticari açıdan en ileri adımı Pony.ai attı. Şirket, nisan ayında Hırvat mobilite şirketi Verne ve Uber ile birlikte Zagreb’de robotaksi hizmetine başladı. Yolcular Verne’in uygulaması üzerinden araç çağırabiliyor; Uber uygulamasıyla entegrasyonun ise ilerleyen aşamada yapılması planlanıyor.

Otonom sürüş teknolojisini Pony.ai sağlıyor. Verne filonun sahibi ve günlük operasyonlardan sorumlu; Uber ise küresel araç çağırma platformuna erişim sunuyor. Hizmet operasyonel deneyim kazanıp ilk aşamadaki devreye alma sürecini tamamlarken araçlarda eğitimli operatörler bulundu.

Reklam

Şirketler Zagreb’deki faaliyeti Avrupa’nın halka açık ilk ticari robotaksi hizmeti olarak tanımlıyor. Önümüzdeki birkaç yıl içinde filoyu binlerce araca çıkarmayı ve Hırvatistan’ın başkentini daha geniş kapsamlı Avrupa faaliyetleri için üs olarak kullanmayı planlıyorlar.

Pony.ai Üst Yöneticisi James Peng, Verne ile ortaklığın şirketlerin esnekliği ve yaklaşımlarının birbiriyle örtüşmesi sayesinde hızla ilerlediğini söyledi. Pony.ai’ın ilk uygulama döneminde yazılımını her gün güncellediğini ve yerel halkın hizmeti yoğun biçimde kullandığını belirtti.

Peng, şirketin teknolojisinin Avrupa yollarında karşılaştığı koşullara nasıl tepki verdiğini şöyle anlattı:

Modelimiz kendi kendine öğreniyor; böylece Avrupa’daki sürüş tarzlarına ve altyapıya hızla uyum sağlıyor.

Peng, Avrupa’da Çin’e kıyasla daha yaygın olan dönel kavşakları yol özelliklerine örnek gösterdi. Dar sokaklar, tarihî kent dokuları ve sürüş alışkanlıklarındaki farklılıklar da araçların yerel koşullardan öğrenmesini gerektiriyor.

Londra, büyük pazarı zorlu yollarla bir araya getiriyor

Baidu’nun Apollo Go’su ile Lyft’in sahibi olduğu Avrupa mobilite platformu Freenow, altıncı nesil RT6 otonom araçlarının testlerine 28 Temmuz’da Londra’da başladı. İlk denemeler, kentsel ve banliyö yollarının farklı sürüş ortamları sunduğu Brent bölgesinde yapılıyor. Şu anda araçlarda güvenlik operatörleri bulunuyor.

Ortaklar, onay alınması koşuluyla 2027’de halka açık yolculuklar sunmayı planlıyor. Yoğun trafiği, kıvrımlı ve dar sokakları, ayrıca soldan trafik akışı nedeniyle Londra’nın Avrupa’daki en zorlu pazarlardan biri olması bekleniyor.

Londra’nın yaygın otobüs ve demiryolu hizmetleri de ticari fırsatları etkiliyor. Yolcuların toplu taşıma seçenekleri zaten çok; bu da robotaksilere düşen yolculuk sayısını azaltabilir. Dolayısıyla şirketlerin hem sürüş zorluğunu aşması hem de kentin ulaşım ağı içinde kendilerine yer bulması gerekiyor.

Avrupa’daki denemeler, otonom sistemleri Çinli şirketlerin deneyimlerinin büyük bölümünü edindiği ortamlardan farklı yol ve trafik davranışlarıyla karşı karşıya getiriyor. Londra’da araçların yolun hangi tarafından gittiğine uyum sağlaması bile Çin’deki şehirlerin çoğundaki koşullardan farklı bir gereklilik.

Reklam

İsviçre ve Lüksemburg sonraki aşamalara hazırlanıyor

Apollo Go, toplu taşıma işletmecisi PostBus ile İsviçre’de RT6 elektrikli araçlarını test etmeye de hazırlanıyor. İlk haritalama seferlerinin güvenlik sürücüleriyle yapılması ve yolcu taşımaması bekleniyor.

AmiGo adlı halka açık hizmetin 2027’nin ilk çeyreğinde başlaması planlanıyor. Projede, araçlar tamamen sürücüsüz işletim için onay aldıktan sonra direksiyonlarının çıkarılması öngörülüyor. Dolayısıyla haritalama, yolcu hizmeti ve sürücüsüz işletim, planlanan uygulamanın birbirinden ayrı aşamalarını oluşturuyor.

Pony.ai, araç çağırma şirketi Bolt ve otomobil üreticisi Stellantis ile Lüksemburg’da bir proje hazırlıyor. Pony.ai otonom sürüş sistemini sağlayacak, Bolt müşteri platformunu yönetecek, Stellantis ise Seviye 4 sürüşü destekleyecek şekilde tasarlanan orta boy bir minibüsün yanı sıra mühendislik ve üretim uzmanlığını sunacak.

Lüksemburg’un Pony.ai’ın Avrupa’daki operasyon ve test merkezi olması hedefleniyor. Ülkenin AB içindeki konumu, ortakların daha sonra başka pazarlarda da kullanılabilecek süreçler geliştirmesine yardımcı olabilir.

Önemli tarihler, halka açık hizmetler ile hazırlıkların nasıl eş zamanlı ilerlediğini gösteriyor:

  • Nisan 2026: Pony.ai, Verne ve Uber Zagreb’de robotaksi hizmetini başlattı.
  • Haziran 2026: AB üyesi 18 ülke, ülke sınırlarını aşan test alanlarını destekleyen bir bildirge imzaladı.
  • 28 Temmuz 2026: Apollo Go ve Freenow, Londra’nın Brent bölgesinde RT6 testlerine başladı.
  • 3 Ağustos 2026: WeRide, GreenMobility ile Danimarka ortaklığını duyurdu.
  • 2027’nin ilk çeyreği: İsviçre’de AmiGo halka açık hizmetinin başlaması planlanıyor.
  • 2027’nin ilk yarısı: WeRide ve GreenMobility, onay alınması koşuluyla Danimarka hizmetini başlatmayı hedefliyor.
  • 2027: Apollo Go ve Freenow, onay alınması koşuluyla Londra’da halka açık yolculuklar sunmayı planlıyor.

Yerel ortaklar teknolojiyi işler bir hizmete dönüştürüyor

Otonom sürüş şirketlerinin bir ülkeye girmek için araç ve yazılımdan fazlasına ihtiyacı var. Ulaşım izinleri, yerel haritalar ve sürüş verileri, sigorta düzenlemeleri, bakım tesisleri, şarj olanakları ve yolcuları ve olayları yönetmeye yönelik sistemler gerekiyor.

Avrupalı ortaklar bu operasyonun farklı parçalarını üstleniyor. Araç çağırma şirketi rezervasyonları ve ödemeleri yönetebilir. Filo işletmecisi temizlik, onarım ve şarj işlemlerini düzenleyebilir. Otomobil üreticisi ise aracı yerel güvenlik standartlarına uyarlayıp üretim kapasitesi sağlayabilir.

Reklam

GreenMobility’nin Danimarka’daki rolü, Verne’in Zagreb’de filonun sahibi olması ve Stellantis’in Lüksemburg’daki araca katkısı, sorumlulukların nasıl paylaşıldığını gösteriyor. Her ortaklık, otonom teknolojiyi bir ulaşım hizmetinin işler durumda kalması için gereken pratik çalışmalarla bir araya getiriyor.

Yerel şirketler yol kurallarını ve müşteri alışkanlıklarını da biliyor. Deneyimleri, yeni gelen teknoloji sağlayıcılarının düzenleyici süreçlerde ilerlemesine ve hizmeti kullanacak kişilere uygun bir yapı kurmasına yardımcı olabilir.

Çinli şirketler; verilerin saklanması, siber güvenlik ve kamusal alanlarda kamera ve sensör kullanımı konusunda sorularla karşı karşıya. Otonom araçlar yollar, binalar ve insanlar hakkında ayrıntılı bilgiler toplayabildiğinden, bu bilgilerin yönetimi pazar onayının temel konularından biri hâline geliyor.

Genel Veri Koruma Tüzüğü dâhil Avrupa’nın gizlilik kuralları, şirketlerin kişisel bilgilerin nasıl toplandığını ve işlendiğini denetlemesini gerektiriyor. Düzenleyiciler ayrıca olay raporları, sistem kayıtları ve belirli operasyon verilerine erişim talep edebilir. Şirketler şeffaflık ile ticari sistemlerini ve yolcu gizliliğini koruma arasında denge kurmak zorunda.

Peng, Pony.ai’ın gerektiğinde operasyon ve olay bilgilerini düzenleyicilerle paylaştığını, hangi bilgilerin kamuya açıklanacağına ise hükümetlerin karar vermesi gerektiğini söyledi. Güvenilir bir işletmeci hâline gelmeden önce şirketin yerel kurallara ve alışkanlıklara uyması gerektiğini de belirtti.

Avrupa yolları yerel eğitimi zorunlu kılıyor

Çinli otonom sürüş şirketleri kendi ülkelerinde yoğun kentlerde ve karmaşık trafikte deneyim kazandı. Ancak şerit çizgileri, yol işaretleri, dönel kavşaklar, hava koşulları ve park düzenleri; ayrıca otomobil, bisiklet, yaya ve toplu taşımanın oluşturduğu trafik bileşimi farklı olduğundan, Avrupa’da uygulama öncesinde yerel testler gerekiyor.

Danışmanlık şirketi Roland Berger’in kıdemli ortağı ve Asya otomotiv uygulamasının başkanı Ron Zheng, şirketlerin yerel verilerle algoritmalarını uyarlaması gerektiğini söyledi. Avrupa’daki trafik kurallarının, yol işaretlerinin ve karma trafik koşullarının Çin’dekilerden belirgin biçimde farklı olduğunu ifade etti.

Avrupa’nın tarihî merkezlerinde dar şeritler ve düzensiz sokak düzenleri bulunabiliyor. Ayrıntılı haritalanmış geniş yollarda iyi performans gösteren araçların bu koşulları güvenli biçimde yönetebilmesi için ek eğitim gerekebilir. Londra’da trafiğin soldan akması da teknik açıdan başka bir gereklilik getiriyor.

Reklam

Pony.ai, araçlarının kararları araç içinde aldığını ve sinyaller geçici olarak kesildiğinde çalışmayı sürdürebildiğini belirtiyor. Şirketler, özel altyapıya yoğun biçimde bağlı kalmadan çalışmanın yollarını da öğreniyor. Bu yaklaşım uygulama maliyetlerini düşürebilir; ancak araçları izlemek ve filoları yönetmek için yerel haritalar ve güvenilir iletişim bağlantıları hâlâ yararlı.

Yerel uyarlama hem tek bir aracın aldığı kararları hem de daha geniş hizmeti destekleyen sistemleri kapsıyor. Araç çevresindeki yola tepki vermeli; filo işletmecileri ise operasyonları izlemeyi, bakımı ve şarjı düzenlemeyi ve yolculara destek sunmayı sürdürmeli.

Amerikalı ve Avrupalı rakipler de pazara giriyor

Çinli şirketler, ABD ve Avrupa’dan rakiplerin de ilgi gösterdiği bir pazara giriyor. Alphabet’in sahibi olduğu Waymo, az sayıda araçla Londra’da denemeler yapmayı ve hükümet onayını aldıktan sonra halka açık yolcu taşımaya başlamayı hedefliyor.

Birleşik Krallık merkezli Wayve, Uber ile otonom araç yolculuğu denemelerine hazırlanıyor. Volkswagen ise Avrupa ve ABD’deki robotaksi ve servis aracı projeleri için otonom ID. Buzz AD’yi geliştiriyor.

Avrupalı otomobil üreticileri araç üretimi, güvenlik sertifikasyonu ve tedarik zincirlerinde derin deneyime sahip. Çinli teknoloji şirketleri ise ülkelerinde büyük otonom araç filoları kurdu ve çoğu zaman hızlı, tekrarlanan testlerle yazılım geliştiriyor. Mevcut ortaklıklar, hizmetin her parçasını tek bir şirkete vermek yerine bu güçlü yönleri birleştiriyor.

Robotaksiler, robobüslerle de rekabet edebilir. Analistler, özellikle tren istasyonlarını, ulaşım merkezlerini ve yerleşim bölgelerini birbirine bağlayan kısa yolculuklarda, otomatik otobüslerin sabit güzergâhlarda devreye alınmasının daha kolay olabileceğini belirtiyor. WeRide Belçika, Fransa, İspanya ve İsviçre’de robobüs denemeleri yaptı.

Düzenlemeler ve kamuoyu kabulü belirsizliğini koruduğundan, Avrupa robotaksi pazarı tahminleri büyük farklılık gösteriyor. Boston Consulting Group’un bir analizinde, 2035’e kadar Avrupa kentlerinde yaklaşık 120 bin robotaksinin faaliyet gösterebileceği tahmin edildi. BloombergNEF ise 2030’a kadar Avrupa’da yaklaşık 17 bin araç olacağını, bu sayının büyük bölümünü Birleşik Krallık ve Almanya’nın oluşturacağını öngördü. Tahminler farklı yılları kapsıyor; yüksek olan rakam beş yıl daha ilerideki bir döneme bakıyor.

Hizmetlerin hızını onay ve kamu güveni belirleyecek

Avrupa ülkeleri kamuya açık yollardaki testlere kademeli olarak daha fazla izin veriyor; ancak ulusal onay sistemleri farklılığını koruyor. Ortak bir çerçeve tekrarlanan işleri azaltabilir. Yine de her ülkenin sorumluluk, sigorta, araç sertifikasyonu, güvenlik denetimi ve veri koruma konularını ele alması gerekecek.

Reklam

Yetkililerin sürücüsüz bir aracın kaza sonrasında nasıl tepki vermesi gerektiğine, uzaktan destek ekiplerinin hangi durumlarda müdahale edebileceğine ve yazılım ya da donanım arızasında kimin sorumlu olacağına karar vermesi gerekiyor. Halka açık hizmetler, daha geniş çaplı sürücüsüz işletime geçmeden önce kısıtlı alanlarda ve belirli saatlerde, güvenlik operatörleri eşliğinde başlayabilir.

Avrupa hükümetleri, hassas veriler ve kritik teknolojiler üzerindeki denetimi korurken yatırım ve daha temiz mobilite istiyor. Çinli şirketler olgun sistemleri rekabetçi fiyatlarla sunabilir. Avrupalı ortaklar ve düzenleyicilerin, herhangi bir yabancı tedarikçiye aşırı bağımlılığa karşı önlem alması gerekecek.

Yolcular robotaksileri gündelik yolculuklara göre değerlendirecek: Araç güvenli, konforlu, erişilebilir ve uygun fiyatlı mı? Düzenleyiciler ise kaydedilen yolculukları, tehlikeli durumları, teknik arızaları ve olağan dışı durumlara verilen tepkileri inceleyecek.

Zagreb’deki halka açık hizmet, Londra’daki denetimli testler ve Danimarka ile İsviçre’de planlanan başlangıçlar, aynı ticari girişimin farklı aşamalarını temsil ediyor. Büyüme; şirketlerin yerel yollara uyum sağlamasına, yetkililerin koşullarını karşılamasına ve ilk uygulama alanlarının ötesinde güvenilir hizmet sunmasına bağlı olacak.

Öne Çıkanlar

  • Pony.ai, Verne ve Uber, nisan ayında Zagreb’de ilk araçlarında eğitimli operatörlerin bulunduğu halka açık robotaksi hizmetini başlattı.
  • WeRide ve GreenMobility, onay alınması koşuluyla 2027’nin ilk yarısında Danimarka’da elektrikli robotaksi hizmeti başlatmayı hedefliyor.
  • Apollo Go ve Freenow, 28 Temmuz’da Londra’da testlere başladı ve onay alınması koşuluyla 2027’de halka açık yolculuklar sunmayı planlıyor.
  • Apollo Go ve PostBus İsviçre’deki denemelere hazırlanıyor; AmiGo adlı halka açık hizmetin 2027’nin ilk çeyreğinde başlaması planlanıyor.
  • Pony.ai, Bolt ve Stellantis, merkezi Lüksemburg’da olacak Seviye 4 projesini hazırlıyor.
  • AB üyesi 18 ülke, sınırları aşan koordineli testleri destekliyor; buna karşın ulusal onay sistemleri farklılığını koruyor.
  • Hizmetlerin ne kadar hızlı yayılacağını yerel yol koşulları, filo operasyonları, veri koruma, düzenleyici onay ve yolcu güveni belirleyecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir