Kimyada dört altın, biyolojide dört gümüş
2026 Uluslararası Kimya Olimpiyatı ve Uluslararası Biyoloji Olimpiyatı’nda Vietnam’ı temsil eden sekiz yarışmacının tamamı madalya kazandı: kimyada dört altın, biyolojide dört gümüş. Kimya takımı altın madalya sayısında Çin ve Hindistan’la ilk sırayı paylaşırken biyoloji takımının toplam puanı Vietnam’ı ilk sekiz delegasyon arasına taşıdı.
İçindekiler
- Kimyada dört altın, biyolojide dört gümüş
- Vietnam’ın kimya altın madalyalarını kimler kazandı?
- Kimya sınavlarında on saat
- Üç okuldan dört biyoloji madalyalısı
- Biyoloji sınavında bilgi ve laboratuvar becerileri ölçüldü
- Takvimi çakışan iki yarışma
- Madalya başarısının ardındaki seçme ve eğitim süreci
- Vietnam, Çin ve Hindistan’la nasıl karşılaştırılıyor?
- Yarışmaların ötesindeki bilimsel yetenek
- Öne Çıkan Noktalar
Eğitim ve Öğretim Bakanlığına bağlı Kalite Yönetimi Kurumu, kimya sonuçlarını pazar günü açıkladı. Özbekistan’ın Taşkent kentinde düzenlenen ve IChO olarak bilinen 58. Uluslararası Kimya Olimpiyatı’nda yarışan dört Vietnamlı öğrencinin tamamı en üst madalya kategorisine ulaştı.
Vietnam’ın kimya alanındaki başarısı, 2020’den 2026’ya uzanan güçlü bir geçmişin devamı niteliğinde. Ülke bu yedi yılda yarışmaya 28 öğrenci gönderdi; öğrenciler 25 altın ve üç gümüş madalyayla döndü. Sonuç, Vietnam’ı yarışmanın önde gelen ülkeleri arasına taşırken uluslararası bilim yarışmalarındaki en güçlü toplam performanslarından birine katkı sağladı.
Biyoloji takımı da Litvanya’nın Vilnius kentinde düzenlenen 37. Uluslararası Biyoloji Olimpiyatı’nda (IBO) madalyaların tamamını kazandı. Vietnam’ın gümüş madalya alan dört öğrencisinden üçü, gümüş madalya kategorisinde en yüksek puan alan yedi yarışmacı arasında yer alarak takımın önde gelen delegasyonlar arasındaki konumunu bireysel başarılarıyla da güçlendirdi.
Vietnam’ın kimya altın madalyalarını kimler kazandı?
Hanoi Amsterdam Yetenekli Öğrenciler Lisesi 12. sınıf öğrencileri Nguyen Manh Tuan, Nguyen The Minh ve Tran Hoang Nam, Vietnam’ın kimya altın madalyalarının üçünü kazandı. Phu Tho eyaletindeki Vinh Phuc Yetenekli Öğrenciler Lisesi 12. sınıf öğrencisi Dinh Xuan Phuc ise dördüncü altın madalyayı aldı.
Böylece kimya takımının dörtte üçünü Hanoi Amsterdam oluşturdu. Takımdaki herkesin altın madalya kazanması, başarının tek bir yarışmacıda yoğunlaşmadığını, Vietnam delegasyonunun tamamında istikrar bulunduğunu gösterdi.
Vietnam’ın kimya alanındaki uzun dönemli başarıları da birden fazla takım boyunca aynı istikrarın korunduğunu ortaya koyuyor. 2020’den 2026’ya kadar yarışan 28 öğrencinin kazandığı 25 altın madalya, bu dönemdeki yarışmacıların yaklaşık yüzde 89’unun altın aldığı anlamına geliyor. Diğer üç öğrenci gümüş madalya kazandı; böylece bu yıllarda yarışan bütün Vietnamlı öğrenciler en üst iki madalya kategorisinden birinde yer aldı.
2026 takımı, Çin ve Hindistan’la altın madalya sayısını eşitleyerek bu başarı hanesine dört altın madalya daha ekledi. Asya’nın bilim eğitiminde öne çıkan iki gücüyle aynı sayıya ulaşılması, Vietnam’ın yarışmanın en üst düzeyinde performans gösterebilen öğrenciler yetiştirmeyi sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
Kimya sınavlarında on saat
10-19 Temmuz tarihlerinde Taşkent’te düzenlenen Kimya Olimpiyatı’na 93 ülke ve bölgeden 368 ortaöğretim öğrencisi katıldı. Her yarışmacı beş saatlik teorik sınavın yanı sıra beş saat süren uygulamalı sınava girdi.
Yazılı sorular, formülleri hatırlamanın ya da tepkimeleri ezberlemenin ötesinde beceriler gerektiriyordu. Öğrencilerden bilgileri yorumlamaları, bilimsel argümanlar oluşturmaları, doğada ve sanayide görülen süreçleri açıklamaları ve kimya ilkelerini alışılmadık problemlere uygulamaları istendi.
Uygulamalı sınavda dikkatli ölçüm ve doğru laboratuvar çalışması gerekiyordu. Deneyin başındaki bir hata sonraki aşamaları etkileyebileceği için yalnızca son yanıtı kaydederken değil, görevin tüm aşamalarında hassasiyet önemliydi.
2026 sınav soruları amonyak üretimi, nükleer kimya ve karbondioksitin yeniden kullanımını kapsıyordu. Amonyak, gübre ve kimyasal üretiminde yaygın olarak kullanılıyor. Karbondioksiti başka maddelere dönüştürmeye yönelik araştırmalar, sanayi kaynaklı emisyonları azaltma çabalarıyla bağlantılı.
Nükleer kimya, atomların merkezindeki çekirdeklerde meydana gelen değişimleri inceliyor. Bu alanın uygulamaları arasında enerji, tıp ve malzeme araştırmaları bulunuyor. Bu konular, öğrencilerden kimya bilgilerini sınıf dışındaki teknolojiler ve kararlarla ilişkilendirmelerini istedi.
Sınav biçimi, bilim yarışmalarında daha kapsamlı bir değişimi yansıtıyor. Başarılı yarışmacılardan derslerde öğrendiklerini üretim sistemleriyle, çevresel sorunlarla ve teknik tercihlerle ilişkilendirmeleri bekleniyor. Bir tepkimenin neden gerçekleştiğini anlamaları, kanıtları değerlendirmeleri ve yeni bir durumla karşılaştıklarında uygun yöntemi seçmeleri gerekiyor.
Üç okuldan dört biyoloji madalyalısı
Bac Ninh eyaletindeki Bac Giang Yetenekli Öğrenciler Lisesi’nden Than Duc Chinh ve Phung Quang Hung, Biyoloji Olimpiyatı’nda gümüş madalya kazandı. Vietnam Ulusal Üniversitesi Hanoi bünyesindeki Yetenekli Öğrenciler Lisesi’nden Nguyen Thanh An ile Hanoi Amsterdam Yetenekli Öğrenciler Lisesi’nden Nguyen Luong Thai Duy de gümüş madalya aldı.
Biyoloji yarışmacılarının dördü de 12. sınıf öğrencisiydi. Madalyaları, kimyada kazanılan dört altınla birlikte Vietnam’ın iki millî takımındaki tüm öğrencilerin ödülle dönmesini sağladı.
Üç Vietnamlı öğrenci, gümüş madalya kazananlar arasında en yüksek puan alan yedi yarışmacı arasına girdi. Bu, takımın büyük bölümünün en yüksek puanlı gruba yakın sonuçlar aldığını gösteriyor. Vietnam’ın biyolojideki toplam puanı delegasyonu ilk sekiz arasına taşıdı; dört madalyanın tamamı gümüş olmasına rağmen takım bu dereceyi elde etti.
Hanoi Amsterdam, üç kimya madalyalısının yanı sıra bir biyoloji madalyalısına da katkı sağladı. İki yarışmada Vietnam’ı temsil eden sekiz öğrenci, Hanoi, Phu Tho ve Bac Ninh eyaletlerindeki uzmanlaşmış okullardan ve Hanoi’deki Vietnam Ulusal Üniversitesi bünyesindeki liseden geldi.
Biyoloji sınavında bilgi ve laboratuvar becerileri ölçüldü
Biyoloji Olimpiyatı 12-19 Temmuz tarihleri arasında Vilnius’ta düzenlendi. 86 ülke ve bölgeden yaklaşık 300 yarışmacının katıldığı etkinlikte gözlemci olarak altı delegasyon da yer aldı.
Yarışmacılar, her biri 180 dakika süren iki teorik sınava ve her biri 90 dakika süren dört laboratuvar istasyonuna girdi. Sınavlar toplamda altı saat teorik çalışma ve altı saat uygulamalı çalışma içeriyordu.
Teorik sınavlarda küresel ölçekteki güncel sorunlarla bağlantılı 100 soru yer aldı. Konular arasında çevre kirliliği, yeşil büyüme, karbon nötrlüğü, iklim değişikliğini sınırlama çabaları, halk sağlığı ve teşhisi güç insan hastalıkları bulunuyordu.
Bu konular, biyoloji derslerini toplulukların, hastanelerin, araştırmacıların ve hükümetlerin karşılaştığı sorunlarla ilişkilendirdi. Karbon nötrlüğü veya hastalık teşhisiyle ilgili sorular, öğrencilerin tanımları tekrar etmek yerine bilgilerini uygulamalarını gerektirdi.
Dört laboratuvar alanı biyokimya ve moleküler biyoloji, insan ve hayvan fizyolojisi, hayvan anatomisi ve sistematiği ile bitki biyoenformatiğiydi. Bu konular arasında geçiş yapmak, öğrencilerin moleküllerden ve hücrelerden organlara, bütün organizmalara ve ekosistemlere kadar farklı ölçeklerde çalışmasını gerektiriyordu.
Biyokimya, canlı sistemlerin işleyişini sağlayan kimyasal tepkimeleri inceliyor. Moleküler biyoloji, genetik materyali ve hücrelerin biyolojik bilgiyi nasıl kullandığını araştırıyor. Fizyoloji, organların ve canlı bedenlerin nasıl çalıştığını; anatomi ise bunların yapısını ele alıyor.
Sistematik, organizmaları özelliklerini ve evrimsel ilişkilerini inceleyerek sınıflandırıyor. Bitki biyoenformatiği ise bitki genlerini, özelliklerini ve biyolojik süreçlerini araştırmak için bilgisayar teknolojilerinden ve veri analizinden yararlanıyor.
Bu görevlerin kapsamı, IBO’nun ortaöğretim öğrencilerine yönelik en zorlu uluslararası bilim yarışmalarından biri olarak görülmesini açıklamaya yardımcı oluyor. Yarışmacıların biyolojide sağlam bir temele, kimya, fizik, matematik ve çevre bilimlerinde destekleyici bilgilere ve uygulamalı laboratuvar becerilerine sahip olması gerekiyor. Yalnızca teorik sorularda başarılı olmak, deney tekniğinin zayıflığını telafi edemiyor.
Takvimi çakışan iki yarışma
Vietnam’ın kimya ve biyoloji takımları temmuz ayının büyük bölümünde, iki ayrı ev sahibi kentte yarıştı. Her iki yarışma da 19 Temmuz’da sona erdi ve sonuçlar aynı hafta içinde açıklandı.
Önemli tarihler ve kimya alanındaki uzun dönemli başarılar şöyle:
- 2020-2026: Vietnam, IChO’ya 28 kimya yarışmacısı gönderdi; öğrenciler 25 altın ve üç gümüş madalya kazandı.
- 10-19 Temmuz 2026: 58. IChO, Özbekistan’ın Taşkent kentinde düzenlendi.
- 12-19 Temmuz 2026: 37. IBO, Litvanya’nın Vilnius kentinde düzenlendi.
- Pazar: Kalite Yönetimi Kurumu, Vietnam’ın kimyada kazandığı dört altın madalyayı açıkladı.
Takvim, her iki takımı da uzun süreli bir sınav temposuna soktu. Kimya yarışmacıları toplam on saat, biyoloji yarışmacıları ise yazılı sınavlar ve laboratuvar istasyonlarında toplam on iki saat sınava girdi.
Her iki sınav biçimi de akıl yürütmeyi uygulamalı çalışmayla birleştirdi. Öğrencilerin bilimsel bilgilerini süre kısıtı altında doğru kullanmaları ve yalnızca uygulamalı görevleri anlatmakla kalmayıp bunları gerçekten yerine getirebilmeleri gerekiyordu.
Madalya başarısının ardındaki seçme ve eğitim süreci
Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, iki yarışmadaki madalya başarısının eğitim sektörünün güçlü bilimsel yeteneklere sahip öğrencileri belirleme, seçme ve yetiştirme çalışmalarını yansıttığını belirtti. Millî takımlar; alan bilgisi, akıl yürütme, laboratuvar performansı ve süre kısıtı altında zor konularla başa çıkma becerisini ölçen zorlu bir süreçle oluşturuluyor.
Uzmanlaşmış okullar bu süreçte önemli rol oynuyor. Bu okullar, ileri düzey dersler, deneyimli öğretmenler ve standart ortaöğretim müfredatının ötesinde hazırlık olanakları sunuyor. Hanoi Amsterdam’ın iki takımda toplam dört madalyalı öğrenciye katkısı, 2026 sonuçlarında özellikle öne çıktı.
Uluslararası olimpiyatlara hazırlanan öğrenciler çoğu zaman aylar boyunca üniversite düzeyinde öğretilen kavramları çalışıyor, deney yapma becerilerini geliştiriyor ve önceki yarışmaların sorularını çözüyor. Görevlerin çoğu rutin sınıf alıştırmalarından ziyade alışılmadık uygulamaları ölçtüğü için hazırlık süreci azim de gerektiriyor.
Sınavlarda bilgiyi bir ortamdan diğerine aktarabilme becerisi ödüllendiriliyor. Bir öğrenci ders kitabındaki kimyasal tepkimeyi anlayabilir; ancak bunun bir sanayi sürecinde nasıl işlediğini çözmesi de gerekebilir. Biyoloji yarışmacısı hücrelerin nasıl çalıştığını biliyor olabilir; ancak bu bilgiyi hastalık teşhisiyle ilgili bir soruya uygulaması istenebilir.
Vietnam’ın 2020-2026 dönemindeki kimya sonuçları, bu hazırlığın art arda gelen takımları desteklediğini gösteriyor. Son takımın tüm altınları kazanması, yedi yılda oluşan başarı tablosuna katkı sağlarken biyoloji takımının dört gümüşü de doğa bilimlerinin başka bir dalındaki gücü ortaya koyuyor.
Vietnam, Çin ve Hindistan’la nasıl karşılaştırılıyor?
Çin, Hindistan ve Vietnam 2026’da kimyada dörder altın madalya kazanarak en yüksek toplamı paylaştı. Hindistan, dört altın madalyasını yarışmaya katılmaya başladığından bu yana Kimya Olimpiyatı’ndaki en iyi sonucu olarak nitelendirdi.
Dört öğrenciden oluşan bir millî takımın tamamının altın kazanması, tutarlılığın güçlü bir göstergesi. Performansları karşılaştırırken bireysel puanlar ve bu puanların dağılımı da verilen madalya sayısının ve belirli yarışmacıların sonuçlarının yanı sıra önem taşıyor.
Hindistan biyolojide de bir altın ve üç gümüş madalya kazandığını açıkladı. Vietnam ise bu yarışmada dört gümüş aldı. Kimya ve biyoloji birlikte değerlendirildiğinde Hindistan’ın hanesinde beş altın ve üç gümüş, Vietnam’ın hanesinde ise dört altın ve dört gümüş bulunuyor.
Vietnam’ın biyolojideki sıralaması performansın bir başka ölçüsünü sunuyor: Takımın toplam puanı ülkeyi ilk sekiz delegasyon arasına taşıdı ve üç öğrenci gümüş kategorisinin en üst sıralarında yer aldı. Kimya madalya sayısı ile biyoloji takım puanı, ülkenin başarısının farklı yönlerini ortaya koyuyor.
Sonuçlar, uluslararası bilim yarışmalarında Asya ülkelerinin güçlü katılımını gösteriyor. Ayrıca ülkelerin yoğun bilim eğitimine yatırım yaptığını ve ortaöğretim kurumları, üniversiteler ve araştırma kuruluşları arasındaki bağları güçlendirmeye çalıştığını ortaya koyuyor.
Yarışmaların ötesindeki bilimsel yetenek
Kimya ve biyoloji; tıp, tarım, temiz enerji, çevrenin korunması, gıda üretimi, malzeme araştırmaları ve sanayi üretimini destekliyor. Bu alanlarda yoğun eğitim alan öğrenciler, olimpiyat sınavlarının ötesindeki çalışmalarda da işe yarayacak beceriler kazanıyor.
Yarışmacılar kanıtları değerlendirmeyi, varsayımları sınamayı ve sonuçları açıklamayı öğreniyor. Bu beceriler laboratuvarlarda, mühendislik ekiplerinde ve kararların karmaşık verilerin doğru yorumlanmasına bağlı olduğu diğer alanlarda da kullanılıyor.
Amonyak katalizörleri, karbondioksitin dönüştürülmesi veya moleküler teşhis üzerine çalışan bir öğrenci; enerji, sağlık ve iklim araştırmalarında karşılaşılan sorunlarla da tanışıyor. Yarışma konuları, ileri düzey okul eğitimini uygulamalı bilimsel ihtiyaçlarla ilişkilendiriyor.
Vietnam hükümeti, sonuçları Politbüro’nun 71 NQ TW ve 57 NQ TW sayılı kararları kapsamındaki eğitim, bilim, teknoloji ve inovasyon politikalarıyla ilişkilendirdi. Açıklanan hedef, kimya ve bağlantılı bilim alanlarında yüksek nitelikli çalışan havuzunu genişletmek.
Bu hedefe ulaşmak için yarışma başarısının ardından da fırsatların sürmesi gerekiyor. Başarılı öğrencileri araştırmalara yönlendirmek, laboratuvarlara erişimi artırmak, öğretmenleri desteklemek ve üniversitelere, sanayiye ve kamu araştırma kuruluşlarına geçiş yolları oluşturmak bu çabanın parçaları arasında.
Olimpiyat takımları, geleceğin bilim insanlarını yetiştirmek için erken bir kaynak oluşturabilir. Bu takımların eğitimi, öğrencileri yükseköğretime başlamadan önce destekleyen ileri düzey öğretim ve uygulamalı hazırlık sayesinde uzmanlaşmış okullardaki standartların yükselmesine de katkıda bulunabilir.
2026 sonuçları birbirini tamamlayan iki başarıyı bir araya getiriyor: Kimya takımının altın madalyaların tamamını kazanması ve biyoloji takımının toplam puanla ilk sekiz arasında yer alması. Her iki başarıda da yazılı sınavlarda ve laboratuvar görevlerinde bilginin uygulanması etkili oldu.
Sekiz öğrenci için madalyalar, ortaöğretimin son yılında yıllar süren eğitim ve hazırlığın sona erdiğini gösteriyor. Vietnam içinse genç bilimsel yetenekleri belirleme ve öğrencileri uluslararası düzeydeki en üst seviye yarışmalara hazırlama kapasitesinin kamuya açık bir göstergesi niteliğinde.
Öne Çıkan Noktalar
- Vietnam, 2026’da kimyada dört altın, biyolojide dört gümüş madalya kazandı.
- Kimya yarışmacılarının dördü de altın kazanarak en yüksek altın madalya sayısında Çin ve Hindistan’la eşitlendi.
- Vietnam’ın 2020-2026 arasında kimya yarışmalarına gönderdiği 28 öğrenci 25 altın ve üç gümüş madalya kazandı.
- Kimya Olimpiyatı, 10-19 Temmuz’da Taşkent’te 93 ülke ve bölgeden 368 öğrencinin katılımıyla düzenlendi.
- Biyoloji Olimpiyatı, 12-19 Temmuz’da Vilnius’ta 86 ülke ve bölgeden yaklaşık 300 yarışmacının katılımıyla yapıldı.
- Vietnam’ın biyoloji takımı, toplam puanla ilk sekiz delegasyon arasında yer aldı.
- Vietnam’ın biyoloji yarışmacılarından üçü, gümüş madalya alanlar arasında en yüksek puanı elde eden yedi öğrenci arasına girdi.
- Vietnam’ın sekiz madalyalı öğrencisinin tamamı 12. sınıftaydı.






