Kütüphane denetimi kitapları, tezleri ve dijital arşivleri kapsıyor
Hindistan yönetimindeki Keşmir'deki okullara, kolejlere, üniversitelere, dershanelere ve halk kütüphanelerine, yetkililerin uygunsuz veya sakıncalı bulduğu materyalleri tespit etmek için koleksiyonlarını inceleme talimatı verildi. İnceleme, kütüphane kitaplarının yanı sıra dergileri, araştırma makalelerini, bitirme çalışmalarını, doktora tezlerini ve üniversite siteleriyle elektronik arşivlerdeki dijital materyalleri de kapsıyor.
İçindekiler
- Kütüphane denetimi kitapları, tezleri ve dijital arşivleri kapsıyor
- Daha kapsamlı süreci iki okul kütüphanesi kitabı başlattı
- Yetkililer incelemeyi güvenlik önlemi olarak tanımlıyor
- Muğlak ifadeler akademisyenleri kaygılandırıyor
- Ağustos 2025'teki yasak hâlâ mahkemede
- Kitapçılara el konulması kampüslerin ötesindeki baskıyı gösteriyor
- Keşmir'in tarihi anlaşmazlığın merkezinde
- 2019'daki anayasa değişikliği tartışmayı şekillendiriyor
- İnceleme, öğretim ve araştırmayı yeniden şekillendirebilir
- Koleksiyonların daralmasının sonuçlarını öğrenciler yaşıyor
- Özet
Kapsamlı inceleme, devlet okulu kütüphanelerine dağıtılan iki kitapla ilgili tartışmanın, sekiz eğitim yetkilisinin görevden uzaklaştırılmasının ve yayınlarla bağlantılı üç kişinin tutuklanmasının ardından geldi. Ayrıca, önde gelen yazar ve akademisyenlerin 25 kitabını yasaklayan Ağustos 2025 tarihli kararın ardından geldi; bu karara şimdi mahkemede itiraz ediliyor.
Yetkililer, dini hassasiyetleri, Hindistan yasalarını, eğitim değerlerini veya yerleşik normları ihlal edebilecek yayınların tespit edilmesini istiyor. Talimat, terörizmi, şiddet yanlısı aşırıcılığı, ayrılıkçılığı, radikalleşmeyi, toplumsal uyumsuzluğu ya da Hindistan'ın egemenliğine ve güvenliğine zarar veren faaliyetleri teşvik ettiği, yücelttiği, meşrulaştırdığı veya haklı gösterdiği düşünülen materyalleri de hedef alıyor. Ayrılıkçılık, bir bölgenin kendisini yöneten ülkeden ayrılmasını istemek anlamına geliyor.
Talimat, sakıncalı materyalin kesin bir tanımını vermiyor. Bu da öğretmenlerle kütüphanecileri, şiddeti açıkça savunan yayınlardan Keşmir tarihine ilişkin tartışmalı anlatılara kadar uzanan eserlerle nasıl başa çıkacaklarına kendilerinin karar vermesiyle karşı karşıya bırakıyor. Tartışmanın merkezinde bu kararları kimin, hangi ölçütlere göre vereceği sorusu yer alıyor.
Okul Eğitimi Direktörü Naseer Ahmad Wani, okullardaki ve kütüphanelerdeki kitapları bir komitenin inceleyeceğini söyledi. Kurum yöneticilerinden, işaretledikleri eserlerin başlığını, yazarını, yayınevini, yayın yılını ve nüsha sayısını bildirmeleri istendi.
Eğitim daireleri raporlama zincirleri oluşturdu ve kurum yöneticilerini şahsen sorumlu tuttu. Kolejler için kesin tarihler belirlendi; raporlar bölümlerden ilçe müdürlüklerine, oradan da üst düzey yetkililere iletilecek. İncelemelerin belirli aralıklarla tekrarlanması bekleniyor; böylece bu uygulama eğitim kurumları için sürekli bir sorumluluğa dönüşüyor.
Daha kapsamlı süreci iki okul kütüphanesi kitabı başlattı
Doğrudan tartışma, Samagra Shiksha eğitim programı aracılığıyla dağıtılan Personalities and Legends of J&K ile Great Personalities of Jammu and Kashmir kitaplarıyla başladı. Her iki kitapta da Keşmir'in ayrılıkçı hareketiyle bağlantılı isimler dâhil olmak üzere siyasetçiler, yazarlar, aktivistler, şairler ve tarihçiler hakkında profiller yer alıyordu.
Hindistan'ı ülke genelinde yöneten Bharatiya Janata Partisi'nin temsilcileri, bazı ayrılıkçı isimleri önemli şahsiyetler veya şehitler olarak tanımlayan bölümlere itiraz etti. Ayrıca, Yeni Delhi'nin bölgenin Hindistan'ın ayrılmaz bir parçası olduğu yönündeki tutumuna karşı çıkan India Held Kashmir ve India Occupied Kashmir ifadelerinin kullanılmasını da eleştirdiler.
BJP temsilcileri, bu tür tanımlamaların genç okurları ayrılıkçılığa ve militan şiddete yöneltebileceğini söyledi. İtirazları, çok daha kapsamlı bir tedarik sürecinden geçmiş olan kitaplara dikkat çekti: Yetkililerin binlerce devlet okulu için yüzlerce yayınevinden yüzlerce kitap seçtiği bildirildi.
İki kitap da dağıtımdan çekildi ve yetkililer tedarik süreci hakkında soruşturma başlattı. Sekiz eğitim yetkilisi görevden uzaklaştırıldı. Yetkililerin ve soruşturmayla ilgili haberlerin aktardığına göre polis, kitaplarla bağlantılı üç kişiyi de tutukladı.
Cammu ve Keşmir Vali Yardımcısı Manoj Sinha daha sonra yetkililere, kitapların eğitim kurumlarına girmeden önce incelenmesi için kalıcı bir sistem kurma talimatı verdi. Cammu Üniversitesi tartışmalı kitapları yasakladı; yazarlarını ve yayınevlerini kara listeye aldı. Bazı kurumlara ayrıca internet içeriklerini inceleme ve yetkililerin sakıncalı bulduğu dosyaları kaldırma talimatı verildi.
Bu adımlar, önceki yasağı ve mevcut kurumsal incelemeyi kapsıyor:
- Ağustos 2025: Yetkililer 25 kitabın devlete müsadere edilmesine karar verdi; bu karara mahkemede itiraz edildi.
- 20 Temmuz 2026'dan önce: Samagra Shiksha aracılığıyla dağıtılan iki kitaba yapılan itirazlar, kitapların dağıtımdan çekilmesine, tedarik soruşturmasına, sekiz görevden uzaklaştırmaya ve üç tutuklamaya yol açtı.
- 20 Temmuz 2026 itibarıyla: Kurumlara basılı ve dijital koleksiyonları inceleme talimatı veriliyordu. Kolejlerde raporlama tarihleri belirlenmişti ve incelemelerin belirli aralıklarla tekrarlanması bekleniyordu.
Yetkililer incelemeyi güvenlik önlemi olarak tanımlıyor
Hükümet yetkilileri denetimi, okuma faaliyetlerine yönelik genel bir kısıtlamadan ziyade bir güvenlik önlemi olarak tanımlıyor. Keşmir'deki silahlı çatışma geçmişine dikkat çekerek eğitim materyallerinin militan grupları yüceltebileceğini veya siyasi şiddeti teşvik edebileceğini savunuyorlar.
BJP sözcüsü Sunil Sethi, ayrılıkçılığı destekleyenlerin akademik özgürlük kisvesi altında ayrılıkçı liderleri övmesine izin verilmemesi gerektiğini söyledi. Barışın güçlükle sağlandığını ve tartışmalı eğitim materyallerinin bu istikrarı tehdit edebileceğini savundu.
Cammu ve Keşmir'deki iktidar partisi Ulusal Konferans'ın sözcüsü Imran Nabi Dar, amacın insanların kitaplara özel olarak erişmesini engellemek değil, gereksiz tartışmaları sınıflardan uzak tutmak olduğunu söyledi. Yönetim ayrıca okul materyallerinin olgusal açıdan doğru, öğrencilerin yaşlarına uygun ve anayasal değerlerle tutarlı olması gerektiğini belirtti.
Bu argümanlar, birbirinden farklı iki eğitim ortamını aynı tartışmada buluşturuyor. Okullar, belirli yaşlardaki çocuklar için materyal seçiyor. Üniversiteler ise öğrencilerin ve akademisyenlerin şiddet ile siyasi hareketlere ilişkin anlatılar da dâhil olmak üzere, birbiriyle çelişen açıklamaları inceleyebildiği araştırma koleksiyonlarını barındırıyor.
Okurları şiddete çağıran bir yayın, şiddetin neden yaşandığını inceleyen akademik bir çalışmadan farklı bir amaca hizmet eder. Tartışma, yetkililerin sınırı nerede çizdiği, bir metnin amacına kimin karar verdiği ve her siyasi ya da dini görüşe aynı kuralların uygulanıp uygulanmayacağıyla ilgili.
Hindistan yasaları, ulusal güvenlik, kamu düzeni ve kışkırtma gibi gerekçelerle ifade özgürlüğünün kısıtlanmasına izin veriyor. İnsan hakları örgütleri ise kısıtlamaların somut, gerekli ve orantılı olması gerektiğini savunuyor. Başka bir deyişle, yetkililerin önlemeye çalıştıkları zararı belirlemesi ve kısıtlamayı bu zararı gidermek için gerekenle sınırlaması gerektiğini söylüyorlar.
Bu örgütler, geniş kapsamlı ölçütlere dayanan kütüphane aramalarının, şiddetle doğrudan bağlantısı gösterilmeden tarihsel tartışmaları güvenlik suçu gibi ele alma riski taşıdığı uyarısında bulunuyor. Hükümet destekçileri ise eğitim kurumlarının öğrencilerin hukuka aykırı propagandayla karşılaşmasını önlemekle yükümlü olduğunu savunuyor.
Muğlak ifadeler akademisyenleri kaygılandırıyor
Sakıncalı içerik ifadesi birbirinden çok farklı şeyleri tanımlayabilir: şiddet çağrısı, olgusal bir hata, tarih konusunda tartışmalı bir yorum, hükümet politikasına eleştiri ya da dini bir topluluğu inciten ifadeler. Daha açık ölçütler olmadan öğretmenler ve kütüphaneciler, cezalandırılmaktan korktukları için materyalleri kaldırabilir.
İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir Keşmir çalışmaları öğretmeni, bölgenin tarihi, eğitimi ve kimliği konularının derin biçimde tartışmalı olduğunu söyledi. Öğretmen, incelemenin akademik özgürlük ve hangi anlatıların kabul edilebilir olduğuna devletin karar verme rolü konusunda haklı kaygılar doğurduğunu belirtti.
Siyaset bilimci Noor Ahmad Baba, bu tür kısıtlamaların ifade ve düşünce özgürlüğüne ilişkin anayasal güvenceyle çeliştiğini söyledi. Ayrıca geniş kapsamlı yasakların ters tepebileceği uyarısında bulundu; çünkü fiziki kütüphanelerden kaldırılan kitaplara internetten veya bölge dışından erişmek çoğu zaman mümkün oluyor.
Yazıları 2025'te yasaklanan 25 kitap arasında yer alan yazar ve gazeteci Anuradha Bhasin, son adımı okurları ve yazarları sindirme girişimi olarak nitelendirdi. Yetkililerin binlerce yayını nasıl inceleyip bağlamlarını güvenilir biçimde değerlendirebileceğini sorguladı ve kitapların silah gibi görülmemesi gerektiğini savundu.
Burada orada sakıncalı içerik olsa bile, bunun ne önemi var? Sonuçta kitaplar bomba değil.
Kitapları önceki yasağa dâhil edilen siyaset bilimci Sumantra Bose, yeni incelemeyi makul bulmadığını söyledi. Yetkililerin, hangi tarihsel anlatıların erişilebilir kalması gerektiğine karar vermek için sağlam bir temel oluşturmadan çok sayıda kitabı aramakla muazzam zaman harcayabileceğini belirtti.
Kaygılar tek bir kitabın ötesine uzanıyor. Kişisel sorumluluk taşıyan bir kurum yöneticisi, yargı kararı beklerken tartışmalı materyali elinde tutmaya mı, yoksa kaldırılması için işaretlemeye mi karar vermek zorunda. Akademisyenler, belirsizliğin bu kararları ihtiyatlı davranmaya iteceğinden ve yayınlar dikkatlice değerlendirilmeden koleksiyonların daralacağından endişe ediyor.
Ağustos 2025'teki yasak hâlâ mahkemede
Önceki kararla, Ağustos 2025'te 25 kitap devlete müsadere edildi. Listede Arundhati Roy, A.G. Noorani, Sumantra Bose, Victoria Schofield ve başka akademisyen, gazeteci ve yazarların eserleri yer aldı. Yetkililer, yayınları yanlış anlatılar yaymakla, ayrılıkçılığı teşvik etmekle veya terörizmi olumlu göstermekle suçladı.
Kitaplar Keşmir ihtilafının tarihini, zorla kaybetmeleri, siyasi baskıyı, feminist direnişi, 370. maddenin kaldırılmasının ardından yönetimi ve sivillerin deneyimlerini ele alıyordu. Yasağa mahkemede itiraz ediliyor.
Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu ile Dünya İşkenceye Karşı Örgüt, kararın ifade özgürlüğünü, bilgiye erişimi ve akademik özgürlüğü ihlal ettiğini söyledi. Yetkililerin yayınların neden olduğu doğrudan ve yakın bir tehdide ilişkin kanıt sunmadığını savundular.
Örgütler ayrıca Hindistan'ın Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerine dikkat çekti. Bu anlaşmalar, hükümetlere meydan okuyan görüşler de dâhil olmak üzere bilgi arama, alma ve paylaşma haklarını güvence altına alıyor.
Akademik özgürlük genel olarak araştırma yapma, bulguları yayımlama ve resmî anlatıları inceleme imkânını kapsıyor. Keşmir'i inceleyen akademisyenler için farklı anlatılara erişim, araştırmanın kendisinin bir parçası: tarihsel bir sav, devlet kayıtlarının siyasi yazılar, tanıklıklar ve başka yorumlarla karşılaştırılmasına dayanabilir.
2025 yasağına karşı açılan dava, yetkililerin güvenlik yasalarını akademik ve gazetecilik çalışmalarına ne kadar geniş biçimde uygulayabileceğini belirlemeye yardımcı olabilir. Bu kararla ilgili tartışma, artık daha geniş bir kurumsal denetimle yan yana duruyor; kaygılar, adları belirli yayınlardan bütün koleksiyonlara uzanıyor.
Kitapçılara el konulması kampüslerin ötesindeki baskıyı gösteriyor
2025 tarihli kararın uygulanması kapsamında Srinagar'daki kitapçılara baskınlar düzenlendi ve kitaplara el konuldu. Bir operasyonda polis, Cemaat-i İslami ile İslam düşünürü Abul Ala Maududi'nin yazılarıyla bağlantılı 600'den fazla kitabı müsadere etti.
Yetkililer, kitapların Keşmir'de yasaklanmış bir örgütün ideolojisini yaydığını söyledi. Kitapçılar ise birçok eserin yasal olarak yayımlandığını ve uzun süredir Hindistan'da satışta olduğunu belirtti.
Bazı dükkân sahipleri, baskınlar üzerine kitapları tedarikçilere iade ettiklerini ve siyasi açıdan hassas eserleri raflarından kaldırdıklarını söyledi. Anlattıkları, uygulamanın etkilerinin kararda açıkça adı geçen yayınların ötesine nasıl yayılabildiğini gösteriyor.
Tutuklanma, kitaplara el konulması veya sorgulanma korkusu, resmî yasağın kapsamı belirsiz olsa bile otosansüre yol açabilir. Kitapçılar için bu, bir eseri satmayı reddetmek anlamına gelebilir. Eğitim kurumlarında ise benzer kaygılar satın alma kararlarını, öğretim tercihlerini ve araştırmaya erişimi etkileyebilir.
Kütüphane denetimi, bu baskıyı raporlama zincirleri, son tarihler ve kişisel sorumluluk içeren bir sürece taşıyor. Kütüphaneciler ve kurum yöneticileri, yetkililerin sonradan hukuka aykırı sayabileceği materyalleri tespit edemezlerse yasal işlemle karşılaşma ihtimali varken geniş koleksiyonları incelemek zorunda.
Keşmir'in tarihi anlaşmazlığın merkezinde
Keşmir'in tamamında hak iddia eden Hindistan ile Pakistan, bölgenin farklı kısımlarını kontrol ediyor. Hindistan yönetimindeki bölgede 1980'lerin sonlarından itibaren silahlı bir ayrılıkçı isyan yaşandı. Hindistan, Pakistan'ı militan grupları desteklemekle suçlarken Pakistan bu suçlamayı reddediyor.
Çatışmada on binlerce kişi hayatını kaybetti; geride yerinden edilme, gözaltı, kaybetmeler ve siyasi şiddete ilişkin kapsamlı bir sivil hafıza kaldı. Bu deneyimler, eserleri kısıtlamalarla karşılaşan yazarların incelediği konular arasında yer alıyor.
Keşmir tarihini öğretmek; 1947'deki bölünmenin, Mihrace Hari Singh'in yönetiminin, Hindistan ile Pakistan'ın birbiriyle çelişen iddialarının, Birleşmiş Milletler'in, isyanın, askerî operasyonların, insan hakları ihlali iddialarının ve farklı toplulukların siyasi taleplerinin ele alınmasını gerektirebilir. Dolayısıyla kitaplarla ilgili anlaşmazlık, öğrencilerin bölge hakkında öğrenebileceklerini doğrudan etkiliyor.
Hükümet destekçileri, silahlı grupları öven veya Hindistan'ı işgalci güç olarak gösteren anlatıların eğitimden ziyade siyasi propaganda olduğunu söylüyor. Eleştirmenler ise öğrencilerin anlaşmazlığı kavrayabilmesi için resmî ulusal anlatıdan fazlasına erişmesi gerektiğini savunuyor. Tartışmalı iddiaların kanıtlar ve sınıf içi tartışmalar yoluyla incelenmesini istiyorlar.
Srinagar milletvekili Syed Agha Ruhullah Mehdi, kütüphanelerin bir hükümetin tercih ettiği siyasi anlatıya hizmet etmek yerine bilgiyi koruması gerektiğini söyledi. Koleksiyonların birbiriyle çelişen anlatılara neden yer vermesi gerektiğini şöyle açıkladı:
Bir kitabın kütüphanede bulunması, içeriğinin onaylandığı anlamına gelmez. Bu, akademik çalışmanın erişim, tartışma ve eleştirel sorgulama gerektirdiğinin kabulüdür.
Keşmir'de yaşayan yazar ve gazeteci Rao Farman Ali, direniş ve ayrılıkçılık üzerine yazmanın güvenlik merceğinden bakıldığında tehlikeli görünebileceğini, ancak bölgenin geçmişini anlamak için gerekli olduğunu söyledi. Üniversite araştırmalarının birincil kaynaklar, ikincil kaynaklar ve farklı yorumlar gerektirdiğini belirtti. Birincil kaynaklar, incelenen döneme ait kayıtlar veya anlatımlardır; ikincil kaynaklar ise bu kayıtları analiz eder.
2019'daki anayasa değişikliği tartışmayı şekillendiriyor
Yeni Delhi, Ağustos 2019'da Cammu ve Keşmir'in özel anayasal statüsünü kaldırdı ve eski eyaleti federal yönetime bağlı bölgelere ayırdı. Bu değişiklik, bölgeyi merkezin daha doğrudan denetimine soktu.
O tarihten bu yana seçilmiş bir yerel yönetim yeniden göreve geldi; ancak Vali Yardımcısı yönetim ve güvenlik alanlarında geniş yetkilerini koruyor. Bu yetki paylaşımı, mevcut kitap incelemesinin yapıldığı siyasi ortamın bir parçasını oluşturuyor.
Eleştirmenler, 2019'dan bu yana gazetecilere, aktivistlere, sivil toplum örgütlerine ve eğitim kurumlarına yönelik kısıtlamaların arttığını söylüyor. Denetimi, bölgeyi istikrarlı ve normal gösterirken kamusal tartışmayı kontrol etmeye yönelik daha geniş bir çabanın parçası olarak görüyorlar.
Hükümet destekçileri bu yorumu reddediyor. Güvenlik ortamının hâlâ hassas olduğunu ve kurumların şiddeti teşvik edebilecek materyalleri önlemesi gerektiğini söylüyorlar. Yönetim, okulları ve üniversiteleri ulus inşası ve anayasal eğitim alanları olarak tanımladı; ayrılıkçı anlatılara karşı sıfır tolerans politikası izleneceğini belirtti.
Anlaşmazlık, Hindistan'daki akademik özgürlükle ilgili daha geniş tartışmalarla da bağlantılı. Araştırmacılar kampüs protestoları, kamuoyu önündeki eleştiriler, araştırma konuları ve ders materyalleri nedeniyle baskıyla karşılaştı. Akademik özgürlük endeksleri, Hindistan'ın puanında geçen on yılın ortalarından bu yana keskin düşüş kaydetti; ancak bu sıralamaların nedenleri ve nasıl yorumlanması gerektiği tartışmalı.
İnceleme, öğretim ve araştırmayı yeniden şekillendirebilir
Kütüphaneciler, yetkililerin daha sonra itiraz etmesinden korkarlarsa Keşmir'le ilgili kitapları koleksiyonlarına almaktan kaçınabilir. Öğretmenler dikkat çekme ihtimali olan konuları atlayabilir, öğrenciler siyasi tarihle ilgili soru sormakta tereddüt edebilir ve yazarlar bölge üzerine araştırma yayımlamanın çok fazla risk taşıdığına karar verebilir. Eleştirmenler, incelemenin ilan edilen amacı kışkırtmayı önlemek olsa bile muğlak ölçütlerin bu sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Keşmir Çatışması adlı kitabı yasaklanan 25 eser arasında yer alan İngiliz tarihçi Victoria Schofield, hükümetlerin bilgiye erişimi kısıtlamak için kitap yasaklarına sık sık başvurduğunu söyledi. Çatışmanın her yönünü anlamanın diyalog ve uzlaşma için gerekli olduğunu savundu.
Gerçeklerden bütünüyle haberdar değilseniz bir çatışmayı çözemezsiniz.
Eleştirmenler, kitapların kütüphanelerden kaldırılmasının okurları internette, özel koleksiyonlarda veya Cammu ve Keşmir dışındaki raflarda aramaya yönelttiğini de söylüyor. Yasak, bir kitabın ilgi çekiciliğini artırırken güvenilir internet erişimi olmayan öğrencilerin onu dikkatlice incelemesini zorlaştırabilir.
Denetimi destekleyenler, okullarda öğrencilerin yaşlarına uygun materyaller bulunması gerektiğini ve öğretmenlerin propagandayı yerleşik gerçekmiş gibi sunmak zorunda bırakılmaması gerektiğini savunuyor. Tedarikin sıkılaştırılmasını ve nitelikli eğitim uzmanlarının inceleme yapmasını destekliyorlar.
Bazı akademisyenler tarihçiler, kütüphaneciler, üniversite öğretim üyeleri ve konu uzmanlarının yer aldığı bağımsız komiteler kurulmasını önerdi. Kitapların koleksiyonlardan çıkarılmasının yazılı gerekçelere ve itiraz sürecine bağlanması gerektiğini söylüyorlar. Böyle değerlendirmeler, bir hareketin incelenmesini onu savunmaktan; her ikisini de şiddete teşvikten ayırabilir.
Koleksiyonların daralmasının sonuçlarını öğrenciler yaşıyor
Kütüphaneler geleneksel olarak okurların birbiriyle çelişen fikirlerle karşılaşmasına olanak tanır ve bu yönüyle bir hükümetin iletişim ofisinden farklı bir amaca hizmet eder. Öğretmenler, tartışmalı iddiaları başka kanıtlarla karşılaştırarak öğrencilerin bir kitabı değerlendirmesine yardımcı olabilir; materyali de incelemeye açık tutabilir.
Tarih ve siyaset bilimi öğrencilerinin Keşmir'e ilişkin birbiriyle çelişen anlatıların kaynaklarına ihtiyacı var. Edebiyat öğrencileri yerinden edilmeyi, yası ve direnişi anlatan yazarlara erişebilmeli. Hukuk öğrencileri anayasal argümanları ve güvenlik mevzuatını inceleyebilmeli. Bu materyallerin kaldırılması, öğrencilerin araştırabileceği soruları daraltabilir.
Kurum yöneticileri bu eğitim ihtiyaçlarıyla son tarihler ve olası yasal işlemler arasında denge kurmak zorunda. Eleştirmenler koleksiyonların akademik değerinden çok resmî tepkilere ilişkin kaygılarla şekilleneceğinden endişe ediyor; destekçiler ise daha sıkı denetimi öğrencileri ve kamu güvenliğini korumak için gerekli görüyor.
20 Temmuz 2026 itibarıyla hükümet, yeni inceleme kapsamında nihayetinde kaç kitabın kaldırılacağını veya kurumların bulgularını yayımlayıp yayımlamayacağını açıklamamıştı. Önceki yasağa yönelik itiraz mahkemede görülmeye devam ediyor; belirli aralıklarla tekrarlanması beklenen inceleme süreci de sürüyor.
Özet
- Hindistan yönetimindeki Keşmir'deki eğitim kurumları ve halk kütüphaneleri, basılı ve dijital koleksiyonlarını yetkililerin sakıncalı bulduğu materyaller açısından incelemek zorunda.
- Samagra Shiksha aracılığıyla dağıtılan iki kitap; kitapların geri çekilmesine, tedarik soruşturmasına, sekiz yetkilinin görevden uzaklaştırılmasına ve üç kişinin tutuklanmasına yol açtı.
- Yetkililer, incelemenin kışkırtmayı, radikalleşmeyi ve hukuka aykırı propagandayı önlemeyi amaçladığını söylüyor. Okul materyalleri ayrıca doğruluk ve öğrencilerin yaşlarına uygunluk açısından değerlendiriliyor.
- Akademisyenler ve eleştirmenler, tanımlanmamış ölçütlerin ve kişisel sorumluluk uygulamasının otosansürü teşvik edebileceği ve Keşmir'in tartışmalı tarihinin incelenmesini kısıtlayabileceği uyarısında bulunuyor.
- Ağustos 2025'te 25 kitabı yasaklayan karara mahkemede itiraz ediliyor; kararın uygulanması kapsamında kitapçılara baskınlar düzenlendi ve kitaplara el konuldu.
- Son incelemenin kaç kitabı koleksiyonlardan çıkaracağı ve kurumların bulgularını yayımlayıp yayımlamayacağı açıklanmadı.






