Irkçı Video Resmî Diplomatik Protestoya Yol Açtı
Filipinler, Çin devlet medyası China Daily’nin Filipinlileri maymun olarak betimleyen yapay zekâ ürünü bir video yayımlamasının ardından 17 Temmuz 2026’da resmî diplomatik protestoda bulundu. Bir dakika süren animasyon, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki kapsamlı iddialarını reddeden uluslararası tahkim kararının onuncu yıl dönümünden iki gün önce, 10 Temmuz’da yayımlandı.
İçindekiler
- Irkçı Video Resmî Diplomatik Protestoya Yol Açtı
- Animasyonda Neler Gösteriliyor?
- Manila Tepkisini Nasıl Yükseltti?
- Çatışmanın Ardındaki Hukuki Karar
- Teodoro Videoyla Savunma Politikasını İlişkilendirdi
- Tazyikli Su Görüntüleri Neden Önemli?
- İktidar ve Muhalefetten Milletvekilleri Betimlemeyi Kınadı
- Senatörlerden İtidal, Özür ve Hesap Verme Çağrısı
- Yıl Dönümü Öncesine Zamanlanan Kampanya
- Yapay Zekâ Propagandayı Deniz Baskısına Nasıl Bağlıyor?
- Özet
Manila, videonun derhâl kaldırılmasını talep etti. Tepki sürecine Dışişleri Bakanlığı, savunma ve ulusal güvenlik yetkilileri, Filipinler Sahil Güvenliği ve iktidar ile muhalefet partilerinden milletvekilleri katıldı. Bazı milletvekilleri ayrıca kamuoyundan özür dilenmesi ve sorumluların hesap vermesi çağrısında bulundu.
China Daily’nin The Philippine Politicians Karaoke Show başlıklı videosunda ırkçı bir karikatür; yabancıların kontrolünü, bir tazyikli su saldırısını ve 2016 tarihli tahkim kararının çöpe atılmasını betimleyen görüntülerle bir araya getiriliyor. Videonun ana mesajı, Filipinler’i kendi deniz haklarını savunmak yerine dış güçler adına hareket ediyor gibi gösteriyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, içeriğin hükümetin resmî tutumunu yansıtmadığını söyledi. Buna rağmen video, temmuz ortası itibarıyla China Daily’nin Facebook sayfasında duruyordu; 17 Temmuz’a kadar resmî bir özür ya da geri çekme açıklaması yapılmamıştı.
Anlaşmazlık, çevrimiçi propaganda kampanyasını denizdeki çatışmalara bağlıyor. Filipinli personel ihtilaflı sularda Çin’in tazyikli su saldırılarına maruz kalırken Manila, deniz politikasının hukuki dayanağı olarak 2016 kararına güvenmeyi sürdürüyor. Animasyon, hem fiziksel çatışmaları hem de hukuki anlaşmazlığı bir aşağılama gösterisine dönüştürüyor.
Animasyonda Neler Gösteriliyor?
Filipinler’in geleneksel resmî kıyafeti barong tagalog giyen bir maymun, derme çatma bir teknedeki eğreti karaoke sahnesine itiliyor. Manila’nın antlaşmalı müttefikleri ABD ve Japonya bayraklarını taşıyan kollar, maymunu şarkı söylemeye zorluyor.
Maymun, Çin’le deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin görüşmelerde iş birliğinden söz eden şarkıyı söylerken animasyondaki bir ses şöyle karşılık veriyor:
yanlış şarkı!
aptal!
Ardından maymun, üzerinde Güney Çin Denizi tahkim kararı yazan bir kâğıt çıkarıyor. Kâğıt mancınıkla denize fırlatılıyor ve yüksek basınçlı bir tazyikli suyla vuruluyor. Kapanış görüntüsü, hukuken bağlayıcı kararı çöp gibi gösteriyor.
Karaoke sahnesi, Filipin kültür yaşamının bilindik bir yönüyle alay ederken maymun imgesi, insanları insanlıktan aşağı göstermenin köklü ırkçı yöntemlerinden birini kullanıyor. ABD ve Japonya bayraklı kollar, Manila’nın yabancı güçler tarafından yönlendirildiği iddiasını taşıyor. Tazyikli su ise Çin Sahil Güvenlik gemilerinin Filipinli personeli yaraladığı ve teçhizata zarar verdiği belgelenmiş olayları hatırlatıyor.
China Daily’nin videoya eşlik eden açıklaması, kararı ve Filipinler’in dış güçlerle ilişkilerini hedef aldı. Devlet medyasının kuruluşu şöyle yazdı:
Aradan on yıl geçmesine rağmen, sözde Güney Çin Denizi tahkim kararı barışa çare olmamış, hukukun arkasına gizlenmiş bir çatışma kaynağı hâline gelmiştir.
Açıklamada ayrıca Filipinler’in kendisini şöyle bir konuma soktuğu öne sürüldü:
başkalarının jeopolitik oyununda bir piyon
China Daily bu tutumu Manila’ya atfederek şöyle yazdı:
dış güçlere sarılmak ve sorun çıkarmak.
Manila Tepkisini Nasıl Yükseltti?
Dışişleri Bakanlığı 16 Temmuz’un sonlarında bir açıklama yayımlayarak videonun derhâl kaldırılmasını talep etti. Bakanlık, videonun şöyle olduğunu belirtti:
meşru siyasi tartışmanın sınırlarını aştığını
Dışişleri Bakan Yardımcısı Leo Herrera-Lim, Manila’nın itirazını iletmek üzere Çin’in Manila Büyükelçisi Jing Quan ile yüz yüze görüştü. Herrera-Lim, Filipinler’in tutumunu şöyle niteledi:
kesin itiraz
İçeriğin iki ülke ilişkileri açısından neden önemli olduğunu şöyle açıkladı:
Bu tür içerikler, devletler arasında beklenen karşılıklı saygıyla bağdaşmıyor ve ikili ilişkilerin sağlıklı ve istikrarlı biçimde yürütülmesine katkı sağlamıyor.
Filipinler’in Pekin Büyükelçiliği de China Daily’nin genel yayın yönetmenine resmî bir mektup gönderdi. Bakanlık, 17 Temmuz’da tepkiyi diplomatik protestoya yükselterek görüntüleri şöyle tanımladı:
açıkça aşağılayıcı, insanlıktan çıkarıcı ve ırkçı.
Bakanlık, bu tür içeriklerin şöyle sonuçlanacağı uyarısında bulundu:
Filipinler ile Çin arasındaki güvensizliği daha da artırmak
Bakanlığın talepleri arasında şunlar da vardı:
bu sorumsuz içeriklere derhâl son verilmesi
Bakanlık ayrıca Pekin’e şu çağrıda bulundu:
kamuoyu tartışmalarında onuru, saygıyı ve gerçeği gözetmek.
Bu adımlarda aynı anda birkaç diplomatik kanal kullanıldı: Çin büyükelçisiyle doğrudan görüşme, Filipinler Büyükelçiliğinden yazışma ve Manila’dan resmî protesto. Böylece tartışma, sosyal medya kullanıcıları arasındaki bir münakaşaya bırakılmayıp ikili ilişkilerin yönetimi çerçevesine taşındı.
Çatışmanın Ardındaki Hukuki Karar
Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesinin verdiği 2016 tarihli karar, Filipinler’in deniz politikasının merkezinde yer almayı sürdürüyor. Karar, Güney Çin Denizi’nin büyük bölümünü kapsayan Çin’in geniş kapsamlı dokuz çizgili hattını geçersiz kıldı ve Filipinler’in 200 deniz mili boyunca uzanan münhasır ekonomik bölgesi içindeki egemen haklarını teyit etti.
Münhasır ekonomik bölge, kıyı devletine çevresindeki sulardaki kaynaklar üzerinde haklar tanır. Kararda ayrıca Pekin’in deniz çevresine zarar vererek, Filipinler’in balıkçılığına ve petrol arama faaliyetlerine müdahale ederek uluslararası hukuku ihlal ettiği belirtildi.
Çin, davayı karara bağlama yetkisine itiraz ederek hükmü yargı yetkisi gerekçesiyle reddediyor. Manila ise kararı hukuken bağlayıcı kabul ediyor. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS), anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. Çin bu çerçevenin müzakerelerine katılmış olsa da Pekin’in tutumuyla çeliştiği durumlarda uygulanmasını reddediyor.
Ulusal Güvenlik Danışmanı Eduardo Ano Oban Jr. videoyu kınarken tepkisini şu sözlerle ifade etti:
en sert ifadelerle
Filipinlilere yönelik saldırıyla hukuki karara yönelik saldırı arasında bağlantı kurdu:
Hukuki bir tutum hukuk önünde savunulamayınca çabalar, hukukun kendisini ve onu savunanları hedef almaya yöneliyor.
Şunları da ekledi:
Irkçı karikatürler ve uydurma anlatılar hukuki gerçekleri silemez. Yalnızca inandırıcı bir hukuki yanıtın bulunmadığını ortaya koyar.
Kararın onuncu yıl dönümü, videonun yayımlandığı zamanı özellikle hassas kıldı. Filipinler, 12 Temmuz’da Japonya, ABD, Avustralya ve Avrupa ülkelerinin de aralarında bulunduğu 13 ortak ülkenin imzaladığı ortak bir açıklama yayımlayarak kararın bağlayıcı statüsünü yeniden teyit etti. Filipinler de eklendiğinde kararı destekleyen ülke sayısı 14 oldu.
Pekin, yıl dönümü açıklamasını Çin’i karalama girişimi olarak niteledi. Yanıtında açıklamayı şöyle tanımladı:
olguların çarpıtılması
Teodoro Videoyla Savunma Politikasını İlişkilendirdi
Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr. daha önce Çin yaptırımlarının doğrudan hedefi olmuştu. Pekin, ihtilaflı sulardaki Çin faaliyetlerini eleştirmesinin ardından Haziran 2026’da Teodoro’nun ve yakın aile üyelerinin Çin ana karasına, Hong Kong’a ve Makao’ya girişini yasaklamıştı.
Teodoro, 16 Temmuz’daki açıklamasında videoyu şöyle tanımladı:
iğrenç propaganda
Ayrıca videoyu şöyle niteledi:
sorumlu bölgesel liderlik iddiasındaki her devlet için utanç verici.
Teodoro’nun daha kapsamlı açıklaması, ırkçı görüntülerle kararın ele alınışını ve şiddetin yüceltilmesini ilişkilendirdi:
Hukuka uygun 2016 tarihli Tahkim Kararıyla alay edilmesi ve videoda Filipin halkına ve askerlerine yönelik şiddetin yüceltilmesi, Çin propaganda makinesinin ahlaki ve entelektüel iflasını ortaya koyuyor. Bu iğrenç propaganda; akıl, kanıt ya da hukuk yoluyla gülünç iddialarını savunmayı bütünüyle başaramadığı için ırkçılığa, tehditlere ve uydurulmuş nefrete başvuran bir hükümetin zayıflığını gösteriyor.
Savunma Bakanı, olayın Manila’nın Çin Komünist Partisiyle bakanlık düzeyinde ya da askerî savunma temaslarını reddetme politikasını desteklediğini söyledi. Bir dizi Çin hamlesini şöyle niteledi:
Çin Komünist Partisinin son dönemdeki tutarsız davranışları görmezden gelinemeyecek kadar açık.
Şöyle devam etti:
İnsanlıktan çıkaran bu son eylem, onların ne güvenli ve özgüvenli bir aktör ne de güvenilir bir komşu olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Teodoro; haziran ayında Scarborough Sığlığı’na yüzer bariyer yerleştirilmesi ve ardından kaldırılması, ailesine yönelik yaptırımlar ve ırkçı animasyonun yayımlanması gibi eylemlere atıfta bulunuyordu. Verdiği tepki, propaganda tartışmasını Pekin’le savunma temaslarına güvenilip güvenilemeyeceğine ilişkin kararlarla ilişkilendirdi.
Tazyikli Su Görüntüleri Neden Önemli?
Filipinler Sahil Güvenliği Sözcüsü Tümamiral Jay Tarriela, videoyu 16 Temmuz’da X’te paylaştı. Kınama açıklamasında doğrudan ırkçı betimlemeye odaklandı:
Irkçılığın bu çağda yeri yok. Başka bir ırkı küçümsemeyi amaçlayan ırkçılık yalnızca kınanmayı hak eder. Filipinliler maymun değildir!
Tarriela, bir röportajında da şaşkınlığını dile getirdi:
Filipinlileri maymun olarak göstermek için bu yapay zekâ videosunu hazırlamanın haklı gösterilebilecek başka bir nedeni olduğunu sanmıyorum.
Çin, Tarriela’nın bir konuşma sırasında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’i komik biçimde betimleyen görüntüleri paylaşmasının ardından Ocak 2026’da hakkında diplomatik protestoda bulunmuştu. Dolayısıyla temmuzdaki tartışma, aynı Sahil Güvenlik sözcüsünü içeren siyasi görüntülerle ilgili daha önceki bir çatışmanın devamı niteliğindeydi.
Çin Sahil Güvenlik gemileri, Scarborough Sığlığı ve Spratly Adaları yakınlarında Filipinler’e ait devriye botlarına ve balıkçı teknelerine düzenli olarak yüksek basınçlı tazyikli su kullanıyor. Çinli personelin çatışmalar sırasında kılıç, mızrak ve bıçak taşıdığına ilişkin haberlerle olaylar giderek daha şiddetli hâle geldi.
Çin’in Huangyan Adası dediği Scarborough Sığlığı, Filipin kıyılarından yaklaşık 100 mil, yani 160 kilometre; Çin ana karasından ise yaklaşık 500 mil uzakta. Bu mesafeler, sığlığın Çin ana karasına Filipinler’e olduğundan yaklaşık beş kat daha uzak olduğunu gösteriyor.
Sığlığın konumu, Manila’nın deniz politikası açısından önem taşıyor. Pekin, 2016 kararını reddetmeyi sürdürürken denizdeki zorlayıcı varlığıyla fiilî kontrolünü koruyor. Sahil Güvenlik personeli için animasyondaki tazyikli su sahnesi, gerçek operasyonlarda karşı karşıya kaldıkları bir tehlikeye gönderme yapıyor.
İktidar ve Muhalefetten Milletvekilleri Betimlemeyi Kınadı
Başkan Yardımcıları Paolo Ortega ve Jay Khonghun ile İktidar Grubu Başkan Yardımcıları Ernix Dionisio Jr. ve Zia Alonto Adiong ortak bir açıklama yayımladı. Maymun betimlemesini şöyle nitelediler:
Pekin’in propaganda aygıtının ahlaki iflasını ve entelektüel çaresizliğini ortaya koyan aşağılık, ırkçı bir saldırı.
Milletvekilleri şöyle devam etti:
Bu, hukuki argümanları tükenen ve bağnazlığa başvuran bir zorbanın davranışıdır.
Videoyu deniz anlaşmazlığı çerçevesinde ele aldılar:
Çin önce, uluslararası hukuka göre Filipinler’e ait olan Güney Çin Denizi’nin geniş alanlarını hukuka aykırı biçimde sahipleniyor. Hukuka uygun şekilde eleştirilince şimdi alaya ve ırkçı karikatürlere başvuruyor.
Dört milletvekili, kararın şöyle olduğunu belirtti:
14 ülkenin açık desteğini taşıyor
Şunları da eklediler:
Vicdan sahibi tek bir ülke bile Çin’in geniş kapsamlı dokuz çizgili hat hayalini desteklemedi.
Eski Senatör, şimdi Mamamayang Liberal Parti Listesi milletvekili olan Leila de Lima, Pekin’in tutumunu kınadı:
Çin’in küstahlığının sınırı yok
Videonun şu zihniyeti yansıttığını söyledi:
kendini her şeye hak sahibi gören bir zorbanın zihniyeti.
De Lima, mevcut yönetimin tutumunu önceki yönetimin Pekin’e karşı uzlaşmacı tutumuyla karşılaştırdı:
Önceki yönetim döneminin aksine, onların kaprislerine boyun eğmiyoruz.
Pinoy Workers Parti Listesi Milletvekili Karl Josef Legazpi, alayın siyasi bir silah olarak sınırlarına dikkat çekti:
Propaganda gerçeği değiştiremez. Uluslararası hukukta tanınan, 2016 tarihli Tahkim Kararıyla da teyit edilen haklar zorbalık ya da alay yoluyla silinemez.
Akbayan Parti Listesi Milletvekili Percival Cendana, Çin’in sömürgeci güçleri eleştirmesiyle videodaki insanlıktan çıkarıcı görüntüler arasındaki çelişkiye dikkat çekti:
Küresel bir süper gücün hükümetinin Filipinlilere yönelik eski ve aşağılık bir hakareti kullanması son derece kaygı verici. Çin hükümetinin geçmişte Batı emperyalizmini ve sömürgeciliğini eleştirip hedef aldığını not etmeliyiz. Ancak şimdi, her emperyalist gücün karakteristik özelliği olan insanlıktan çıkarıcı söylemi ve şovenist davranışları sergiliyor.
Senatörlerden İtidal, Özür ve Hesap Verme Çağrısı
Senato Geçici Başkanı Juan Miguel Zubiri, Filipinler’e şöyle bir tutum benimseme çağrısında bulundu:
olgun ve uzlaşmacı davranmak
Deniz anlaşmazlığının ırkçı hakaretten ayrı tutulması gerektiğini savundu:
Batı Filipin Denizi konusunda anlaşamayabiliriz; ancak kendine saygısı olan hiçbir ulus, bu anlaşmazlığın ırkçılığa ve insanlıktan çıkarmaya dönüşmesine izin vermemeli.
Senato Başkanı Sherwin Gatchalian da benzer bir tutum sergiledi:
Gerçeğe ve nezakete değer veren hiçbir toplumda ırkçılığa yer yoktur.
Senatör Francis Pangilinan videoyu şöyle niteledi:
açıkça ırkçı, aşağılayıcı ve kesinlikle kabul edilemez
Pangilinan, paylaşımın silinmesinin ötesinde adım atılmasını istedi. Pekin’e şu çağrıda bulundu:
China Daily’ye videoyu kaldırmasını, kamuoyu önünde özür dilemesini ve sorumluları hesap vermeye zorlamasını emretmek.
Kampanyanın Çin’in itibarı açısından bedeli olacağı uyarısında da bulundu:
Anlayış ve saygıyı geliştirmek yerine bu tür propaganda, Filipinlilere hakaret etmekle kalmıyor, Çin’in uluslararası toplumda sorumlu ve saygın bir lider olarak tanınma hedefini de zedeliyor.
Açıklamalar, yasama organlarının farklı kanatlarından, siyasi çevrelerden ve ideolojik görüşlerden gelen geniş çaplı bir kınamayı ortaya koydu. Yetkililer birçok iç politika meselesinde farklı görüşlere sahip olsa da videodaki ırkçı görüntüler ortak bir tepkiye yol açtı. Ortak talepler; onur, hukuki karara saygı ve Filipinlileri insanlıktan aşağı gösteren saldırılara son verilmesi üzerinde yoğunlaştı.
Yıl Dönümü Öncesine Zamanlanan Kampanya
China Daily’nin Facebook sayfasında son haftalarda Manila’yı palyaço ve yılan olarak gösteren başka yapay zekâ ürünü klipler ve editoryal karikatürler yayımlanmıştı. Maymun animasyonu, Pekin’in kararın onuncu yıl dönümüne verdiği diplomatik tepkiyle aynı döneme denk gelen daha geniş bir kampanyanın parçasıydı.
Olayların sıralaması şöyleydi:
- Ocak 2026: Çin, Tarriela’nın Devlet Başkanı Xi Jinping’i komik biçimde betimleyen görüntüleri paylaşmasını protesto etti.
- Haziran 2026: Pekin, Teodoro ve yakın aile üyelerine seyahat yasağı getirdi. Scarborough Sığlığı’na yüzer bariyer yerleştirildi, ardından kaldırıldı.
- 10 Temmuz: China Daily, The Philippine Politicians Karaoke Show başlıklı videoyu yayımladı.
- 12 Temmuz: Filipinler ve 13 ortak ülke, 2016 tarihli kararın onuncu yıl dönümünde bağlayıcı statüsünü yeniden teyit etti.
- 16 Temmuz: Filipinler Dışişleri Bakanlığı videonun kaldırılmasını talep ederken Teodoro ve Tarriela videoyu kamuoyu önünde kınadı.
- 17 Temmuz: Manila resmî diplomatik protestoda bulundu.
Animasyonun yıl dönümünden iki gün önce yayımlanması, onu doğrudan anma diplomasisinin yanına yerleştirdi. Kampanya, Manila’nın hukuki tutumuna ve ortak ülkelerle ilişkilerine meydan okumayı amaçlıyordu. Ancak sonuçta Filipinler’de ırkçı betimlemeye yönelik uluslararası ilgi arttı ve kamuoyundan gelen kınamalar güçlendi.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, şu açıklamayla hükümeti animasyondan uzak tuttu:
resmî tutumu yansıtmıyor.
Açıklamada içerik devlet medyasının sayfasında bırakıldı ve özür dilenmedi. 17 Temmuz’a kadar videonun ne zaman kaldırılacağına ilişkin bir tarih ya da hesap verme süreci açıklanmamıştı. Yayının merkezi olarak eşgüdümlü bir stratejiyi mi, Çin kurumları arasındaki rekabeti mi yoksa devlet medyası kuruluşu içinde alınan kararları mı yansıttığı da belirsizliğini koruyordu.
Yapay Zekâ Propagandayı Deniz Baskısına Nasıl Bağlıyor?
Yapay zekâ, animasyon biçimindeki siyasi içerik üretmek için gereken zamanı ve kaynakları azaltıyor. Eskiden kapsamlı animasyon çalışması gerektiren içerikler artık daha verimli biçimde üretilebiliyor. Böylece bilindik propaganda yöntemleri, kişiselleştirilmiş daha fazla içerikle izleyicilere ulaştırılabiliyor.
China Daily’nin videosu, bu üretim kapasitesini daha eski yöntemlerle birleştiriyor: ırkçı karikatür, ulusal kültürle alay etme ve küçük bir ülkenin güçlü müttefikler tarafından kontrol edildiği iddiası. Sovyet propagandası kapsamlı bir üretim altyapısına dayanırken Nazi dönemindeki ırkçı karikatürler devletin sanat bürokrasisi tarafından hazırlanıyordu. Günümüzde algoritmalar ve komutlar, siyasi kriz sırasında kışkırtıcı içerik üretmeyi kolaylaştırıyor.
Manila’nın tepkisi, bu tür içeriklerin nasıl bir güvenlik anlaşmazlığının parçası hâline gelebileceğini gösteriyor. Animasyonda deniz çatışmalarında kullanılan tazyikli su gösteriliyor ve Filipinli yetkililerin ülke haklarını savunmak için başvurduğu hukuki belge hedef alınıyor. İçeriğe verilen tepki de farklı siyasi görüşlerden yetkililere Çin baskısına karşı çıkmak için ortak bir gerekçe sağladı.
Güney Çin Denizi’nden her yıl trilyonlarca dolarlık ticari yük taşınıyor. Bölge önemli balıkçılık alanlarına ve muhtemelen çok geniş hidrokarbon rezervlerine de ev sahipliği yapıyor. Bu kaynaklar ve güzergâhlar üzerindeki kontrol, ülkelerin deniz haklarını düzenleyen kuralları kabul edip etmeyeceğine ilişkin anlaşmazlıkla iç içe geçmiş durumda.
2016 tarihli karardan bu yana geçen on yıl, bir hükümetin kararı reddedip güç ya da baskı yoluyla kontrolü sürdürmesi hâlinde uluslararası yargılamanın sınırlarını ortaya koydu. Mahkemeler, kararların uygulanmasını sağlamak için siyasi desteğe ihtiyaç duyuyor. Müttefiklerle sürdürülen eşgüdüm, hukuki bir zafer denizdeki çatışmaları sona erdirmese bile tek taraflı eylemleri sınırlayabiliyor.
Çin’in ırkçı görüntüler için devlet medyasına başvurması, sorumlu bölgesel liderlik iddiasına da zarar veriyor. Maddi güç ile diplomatik itibar bir arada işliyor: Pekin denizde güçlü bir varlığını korurken video güvensizliği artırdı ve Filipinler kurumlarını karşı çıkmak üzere bir araya getirdi. Acil sonuç, içeriğin kaldırılması talebiyle yapılan resmî protesto. Bütün bunlar, çözüme kavuşmamış deniz çatışmasının sürdüğü bir ortamda yaşanıyor.
Özet
- China Daily, 10 Temmuz 2026’da Filipinlileri maymun olarak betimleyen, bir dakika süren yapay zekâ ürünü bir video yayımladı.
- Animasyon, 2016 tarihli tahkim kararıyla alay etti ve denizdeki gerçek çatışmaları hatırlatan bir tazyikli su saldırısını gösterdi.
- Filipinler 16 Temmuz’da videonun kaldırılmasını talep etti, 17 Temmuz’da resmî diplomatik protestoda bulundu.
- Manila, itirazını Çin’in Manila Büyükelçisi Jing Quan’a ve China Daily’nin genel yayın yönetmenine de iletti.
- Filipinler ve 13 ortak ülke, kararın onuncu yıl dönümü olan 12 Temmuz’da bağlayıcı statüsünü yeniden teyit etti.
- Savunma, güvenlik ve Sahil Güvenlik yetkilileri ile iktidar ve muhalefet milletvekilleri videoyu kınadı.
- Senatör Francis Pangilinan, videonun kaldırılmasını, kamuoyu önünde özür dilenmesini ve sorumluların hesap vermesini istedi.
- Video temmuz ortası itibarıyla çevrimiçiydi. Çin Dışişleri Bakanlığı, içeriğin resmî tutumu yansıtmadığını söyledi.






