Myanmar’ın Washington Hamlesinde Aylık 50 Bin Dolarlık Görev
Myanmar’ın askeri yönetimi, ABD ile ilişkileri yeniden kurmayı amaçlayan 3 milyon dolarlık bir lobi sözleşmesi kapsamında, Başkan Donald Trump’ın uzun süredir yakınındaki isimlerden Roger Stone’u tuttu. ABD Yabancı Ajanlar Kayıt Yasası uyarınca yapılan bildirimler, Washington merkezli DCI Group aracılığıyla Myanmar Enformasyon Bakanlığı’na halkla ilişkiler hizmeti veren Stone’un ayda 50 bin dolar aldığını gösteriyor.
İçindekiler
- Myanmar’ın Washington Hamlesinde Aylık 50 Bin Dolarlık Görev
- Sözleşmenin Hedefleri
- Stone’un Trump’la İlişkisi Neden Önemli?
- İnsan Hakları Örgütleri Lobi Kampanyasına Tepkili
- DCI Group Daha Önce de Myanmar Generalleri İçin Çalıştı
- Önceki Geçiş Askeri Gücü Nasıl Yerinde Bıraktı?
- Son Kampanyanın Tarihleri
- Yaptırımlar ve Kaynaklara Erişim Teklifi Sınırlıyor
- Siber Suçlar ve Çin, ABD ile Yakınlaşmayı Zorlaştırıyor
- Lobi Çalışmaları Neleri Değiştirebilir?
- Bilinmesi Gerekenler
Anlaşma, Naypyidaw’ın Temmuz 2025’te DCI Group’la imzaladığı sözleşmeye dayanıyor. Belirtilen öncelikler ticaret, doğal kaynaklar ve insani yardım. Generaller için bu kampanya, 1 Şubat 2021’deki darbenin iç savaşa, sivil özgürlüklerin bastırılmasına ve kapsamlı Batı yaptırımlarına yol açmasının ardından Washington’a dönüş için olası bir kapı aralıyor.
Stone’un Trump’la bağlantısı, bu atamanın siyasi cazibesinin merkezinde yer alıyor. Bugün 73 yaşında olan Cumhuriyetçi siyasetçi, başkanla kırk yıla yayılan ilişkisini sürdürdü; farklı dönemlerde danışmanı, sırdaşı ve stratejisti olarak görev yaptı. Myanmar yönetimi, yaygın zulümlerle suçlanan bir hükümetin önünde kapalı kalan kapıları bu ilişki sayesinde açmayı umuyor.
Lobi çalışması, rejimin kamuoyundaki imajını değiştirmeye yönelik başka bir girişimle de aynı döneme denk geliyor. Sıkı denetim altında yapılan seçimlerde, Aung San Suu Kyi’nin partisi Ulusal Demokrasi Birliği dışlanırken askeri müttefikler zafer kazandı. Kısa süre sonra darbe lideri Min Aung Hlaing üniformasını çıkardı ve kendisini cumhurbaşkanı olarak atadı. Eleştirmenler bu değişikliği, devam eden askeri hakimiyeti örten sivil bir görünüm olarak nitelendiriyor.
Sözleşmenin Hedefleri
DCI Group geçen yıl Myanmar için yaptığı çalışmaları kaydettirdi ve şimdi Stone’u danışman olarak bu girişime dahil etti. ABD Adalet Bakanlığı’na sunulan bildirimlerde, Myanmar Birliği Cumhuriyeti ile ABD arasındaki ilişkileri yeniden kurma hedefi yer alıyor. Ticaret, kaynakların geliştirilmesi ve insani yardım özellikle vurgulanıyor.
Stone’a yapılan aylık ödeme, bu daha kapsamlı anlaşmanın bir parçası. Ayda 50 bin dolar, 12 ayda 600 bin dolara ulaşır ve belirtilen 3 milyon dolarlık sözleşme değerinin beşte birine karşılık gelir. Bu rakamlar, hizmetleri için yapılan harcamanın boyutunu gösterse de yalnızca aylık ücret, alacağı toplam miktarı ortaya koymuyor.
Temasın yürütüldüğü bakanlık da önem taşıyor. Enformasyon Bakanlığı, ordunun propaganda aygıtıyla yakından bağlantılı. Sözleşmenin sivil bir ticaret bakanlığı üzerinden değil de bu bakanlık aracılığıyla yapılması, belirtilen ekonomik ve insani hedeflerin yanı sıra Washington’daki siyasi algıyı şekillendirme çabasına işaret ediyor.
Yabancı propaganda kampanyalarıyla mücadele etmek amacıyla 1938’de çıkarılan Yabancı Ajanlar Kayıt Yasası, ABD hükümeti nezdinde yabancı çıkarları temsil eden kişilerin faaliyetlerini ve aldıkları ücreti açıklamasını zorunlu kılıyor. Bu bildirimler, DCI Group, Stone ve Myanmar yönetimi arasındaki ilişkiyi kamuya açık hale getiriyor. Burada bildirimlerin pratik amacı, yabancı müşteri adına kimin hareket ettiğini ve çalışmanın nasıl finanse edildiğini ortaya koymak.
Stone’un Trump’la İlişkisi Neden Önemli?
Stone, onlarca yıllık Cumhuriyetçi siyaset deneyimine ve ateşli bir muhafazakâr aktivist olarak ününe sahip. Trump’la uzun süredir devam eden yakın ilişkisi, kararları ABD’nin diplomasi politikasını şekillendirebilen bir başkana erişim için cuntaya olası bir kanal sunuyor. Umut, kişisel erişimin Washington’ın Myanmar askeri yönetimine yönelik tutumunu yumuşatmaya yardımcı olması.
Stone’un geçmişinde bir suç mahkûmiyeti ve başkanlık affı da var. 2019’da, Trump’ın seçim kampanyasının 2016 seçimlerinde Rusya’yla işbirliği yapıp yapmadığına ilişkin Kongre soruşturmasını engellemekten suçlu bulundu. 40 ay hapis cezasına çarptırıldı, ancak Trump’ın 2020’de kendisini affetmesi üzerine hiç hapis yatmadı.
Sydney’deki Lowy Enstitüsü’nün Güneydoğu Asya Direktörü Hunter Marston, Myanmar yönetiminin Stone’u bizzat mı aradığının yoksa DCI Group’un Trump’la güçlü ilişkisi nedeniyle mi onu işe aldığının belirsiz olduğunu belirtti. Mali anlaşma ve açıklanan hedefleri kamuya duyurulmuş olsa da Stone’un seçilme gerekçesi netlik kazanmış değil.
Atamanın büyük bir diplomatik açılım sağlayacağını bekleyen çok az gözlemci var. Stone’un erişimi, cuntanın karşı karşıya olduğu sorunların yalnızca bir parçası. ABD yaptırımları, ağır ihlal iddiaları ve ordunun toprak kayıpları, siyasi temasları işler bir ilişkiye dönüştürme çabalarını zorlaştırıyor.
İnsan Hakları Örgütleri Lobi Kampanyasına Tepkili
Askeri ihlalleri izleyen bir sivil toplum kuruluşu olan Justice for Myanmar, Stone’u ve DCI Group’u ağır yaptırımlar altındaki bir cuntadan kazanç sağlamakla suçladı. Örgüt, ordunun savaş suçları ve insanlığa karşı suçları tam bir cezasızlık içinde işlediğini öne sürüyor ve askeri yönetimin çıkarlarını desteklemenin baskı düzeninin sürmesine yardımcı olduğunu savunuyor.
Örgütün itirazı lobi ücretlerinin ötesine uzanıyor. Cuntanın doğal kaynak sektöründe devlete ait işletmelere yasa dışı biçimde el koyduğunu ve ülke genelindeki saldırıları finanse etmek için bu işletmelerin gelirlerini kullandığını söylüyor. Bu nedenle sözleşmede belirtilen önceliklerden ikisi olan ticaret ve kaynak geliştirme, eleştirilerin merkezinde yer alıyor.
Justice for Myanmar, Stone’un sürece katılımını ve kaynak gelirleriyle askeri şiddet arasında gördüğü bağlantıyı şu açıklamayla dile getirdi:
Roger Stone, cuntanın yasa dışı biçimde el koyduğu ve okullara, kiliselere, manastırlara ve hastanelere yönelik saldırılarını genişletmek için kullandığı, devlete ait ve ABD yaptırımlarına tabi doğal kaynak işletmelerine yarar sağlayan bu sözleşmeye uluslararası suçlularla birlikte katıldı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından kurulan Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması, 2024’te darbeden bu yana Myanmar ordusunun savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar işlediğine dair önemli kanıtlar bulunduğu uyarısında bulundu. Bu uyarı, lobi tartışmasının çok ötesine uzanan ihlallere ilişkin kaygılar için kurumsal bir dayanak oluşturuyor.
Birleşmiş Milletler verilerine göre 2021’deki iktidar devrinden bu yana 7 bin 700’den fazla sivil öldürüldü, on binlerce kişi de tutuklandı. Çatışmaları izleyen kuruluşlar, yalnızca Mart 2026’da hava saldırıları ve insansız hava aracı saldırılarında 450’den fazla kişinin öldüğünü kaydetti. Bu, darbeye karşı direnişin başlamasından bu yana bir ayda görülen en yüksek can kaybı oldu.
Ordu, operasyonlarının Myanmar’ı istikrarsızlaştırmaya çalışan teröristleri hedef aldığını söylüyor. Bağımsız gözlemciler ise yaygın ve ayrım gözetmeyen şiddete dikkat çekiyor. Bu farklı anlatımlar, cuntanın kendisini düzeni yeniden sağlayan bir hükümet olarak sunma çabalarının ve sivillerin ödediği bedeli belgeleyenlerin itirazlarının merkezinde yer alıyor.
DCI Group Daha Önce de Myanmar Generalleri İçin Çalıştı
DCI Group’un sürece dahil olması, daha önceki bir ilişkiyi tekrarlıyor. Myanmar askeri istihbaratı, generallerin Washington’daki imajlarını düzeltmeye ve kendilerini ılımlı reformcular olarak tanıtmaya çalıştığı 2002’de aynı şirketi işe almıştı. Bugünkü kampanya tanıdık bir yönteme dayanıyor: askeri yönetimi yabancı hükümetler nezdinde daha kabul edilebilir kılmak için dışarıdan yardım aramak.
Bu ilk girişim, on yıllık diplomatik temas döneminin zeminini hazırlamaya yardımcı oldu. Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın Myanmar ziyaretinin ardından Başkan Barack Obama ülkeyi ziyaret etti. Obama, 2012’de Myanmar’ı ziyaret eden görevdeki ilk ABD başkanı oldu. Reformları kayda değer olarak nitelendirdi ve Cumhurbaşkanı Thein Sein ertesi yıl Beyaz Saray’ı ziyaret etti.
Bugün birçok aktivist, o iyimserlik dönemini askeri gücün sınırları içinde kalan bir geçiş olarak değerlendiriyor. Seçilmiş siyasetçiler kamusal alanda daha büyük rol üstlenirken ordu belirleyici yetkilerini korudu. Şubat 2021’deki darbe, bu düzenlemeye bağlanan son umutları da sona erdirerek doğrudan askeri yönetimi yeniden tesis etti.
Myanmar generalleri, DCI Group’un ilk kez devreye girmesinden çok önce de imaj kampanyaları yürütüyordu. Ordu, 1988 ayaklanmasında demokrasi talep eden binlerce protestocuyu öldürdükten sonra Batı’nın ağır tecridiyle karşılaştı. Yönetim 1996’da, zorla çalıştırma, siyasi tutuklamalar ve etnik bölgelerdeki ihlaller sürerken turizmi ve kültürel mirası öne çıkaran Visit Myanmar Yılı kampanyasını başlattı.
Rejim, askeri yönetimi savunan ve yabancı eleştirileri Myanmar’ın kendisine yönelik düşmanlık olarak sunan kitaplar da dahil olmak üzere yabancı kamuoyuna yönelik propaganda üretti. Bu kampanyaların ortak amacı, ordunun kontrolünü kamuoyuna dönük sunumun arkasında korurken reformların inandırıcı görünmesini sağlamaktı.
Önceki Geçiş Askeri Gücü Nasıl Yerinde Bıraktı?
2011-2021 dönemi, sivil yönetimin son sunumuna neden kuşkuyla yaklaşıldığını gösteriyor. Ulusal Demokrasi Birliği 2015 seçimlerinde ezici bir zafer kazandı ve hükümeti kurdu, ancak ordu Savunma, İçişleri ve Sınır İşleri bakanlıklarını kontrol etmeyi sürdürdü.
Ordu ayrıca parlamentoda seçilmemiş askerlerden oluşan bir blok aracılığıyla anayasa değişikliklerini veto etme yetkisini elinde tuttu. Uygulamada seçilmiş temsilciler göreve gelebiliyor, ancak ordu anayasa değişikliklerini engelleyebiliyor ve güvenlik sisteminin temel alanlarından sorumlu bakanlıkları kontrol edebiliyordu.
Daw Aung San Suu Kyi, parlamentoya girebilmek için askeri gücü koruyan 2008 Anayasası’na bağlılık yemini etmek zorundaydı. Eleştirmenler, sivil katılım ordu tarafından belirlenen sınırlar içinde kaldığı için bu düzenlemeyi siyasi değişim serabı olarak nitelendiriyor.
Bu geçiş döneminde çatışmalar da sürdü. Kaçin’deki savaş 2011’de yeniden başladı, kuzey Şan Eyaleti’nde sık sık şiddetli çatışmalar yaşandı ve Rakhine Eyaleti şiddete sahne oldu. 2017’de Rohingyalara yönelik yakıp yıkma harekâtı 700 binden fazla kişiyi Bangladeş’e kaçmaya zorladı.
Sınır Tanımayan Doktorlar’ın yaptığı bir araştırma, bu harekâtın yalnızca ilk ayında en az 6 bin 700 Rohingya’nın öldürüldüğünü ortaya koydu. Yerinden edilmenin ve öldürmelerin boyutu, Washington’ın yaptırımlarının ve Myanmar ordusuna yönelik uluslararası incelemenin devam etmesinin arka planını oluşturuyor.
Thein Sein döneminin, diplomatlar tarafından geniş ölçüde reformcu olarak görülen önemli bakanlarından Soe Thane, sonradan darbeye destek verdi. Ulusal Demokrasi Birliği’nin iktidarda olduğu yıllara ilişkin kitabında Min Aung Hlaing’in iktidarı ele geçirmesini çok akıllıca bir hamle olarak nitelendirdi ve o gün Myanmar’ın bağımsızlığının yeniden tesis edildiğini söyledi. Bu tutumu, eleştirmenlerin orduyla bağlantılı isimlerin reform vaatlerini neden sorguladığını gösteriyor.
Son Kampanyanın Tarihleri
Stone’un atanması, onlarca yıllık askeri yönetimin, diplomatik açılım girişimlerinin ve yeniden başlayan baskının ardından geldi. Önemli tarihler, mevcut sözleşmeyi uluslararası kabul görmeye yönelik önceki çabalara bağlıyor:
- 1988: Ordu, demokrasi talep eden binlerce protestocuyu öldürdü ve Batı’nın ağır tecridiyle karşılaştı.
- 1996: İhlaller sürerken Visit Myanmar Yılı turizmi ve kültürel mirası öne çıkardı.
- 2002: Myanmar askeri istihbaratı, Washington’daki konumunu iyileştirmesi için DCI Group’u tuttu.
- 2008: Anayasa, daha sonra seçilmiş hükümeti kısıtlayacak askeri yetkileri korudu.
- 2011: Siyasi açılım dönemi başlarken Kaçin’deki savaş yeniden başladı.
- 2012 ve 2013: Obama 2012’de Myanmar’ı ziyaret etti; Thein Sein ertesi yıl Beyaz Saray’ı ziyaret etti.
- 2015: Ulusal Demokrasi Birliği seçimlerde ezici bir zafer kazandı.
- 2017: Ordunun Rohingyalara yönelik harekâtı 700 binden fazla kişiyi Bangladeş’e kaçmaya zorladı.
- 1 Şubat 2021: Ordu, Aung San Suu Kyi’nin seçilmiş hükümetini devirdi.
- 2024: Birleşmiş Milletler soruşturma mekanizması, darbeden bu yana savaş suçları ve insanlığa karşı suçlara ilişkin önemli kanıtlar bulunduğu uyarısında bulundu.
- Temmuz 2025: Naypyidaw, DCI Group’la 3 milyon dolarlık sözleşmeyi imzaladı.
- Mart 2026: Çatışmaları izleyen kuruluşlar, hava ve insansız hava aracı saldırılarında 450’den fazla ölüm kaydetti.
8 Mayıs 2026 itibarıyla lobi kampanyası, kısa süre önce yapılan denetimli seçimler ve Min Aung Hlaing’in cumhurbaşkanı olarak atanmasıyla aynı dönemde yürütülüyordu. Siyasi sunum değişmiş, ancak askeri müttefikler iktidarı korurken Suu Kyi’nin partisi seçim sürecinin dışında bırakılmıştı.
Yaptırımlar ve Kaynaklara Erişim Teklifi Sınırlıyor
ABD, Myanmar’ın üst düzey askeri liderlerine ve onlarla bağlantılı kişilere yönelik çok sayıda yaptırım uyguladı. Bu önlemler hem darbeye hem de Uluslararası Adalet Divanı’nda görülen bir davanın konusu olan Müslüman Rohingya azınlığa yönelik soykırım iddialarına yanıt olarak alındı.
Dolayısıyla Stone’un görevi, toplantılar ayarlamanın ya da cuntanın imajını iyileştirmenin ötesine geçiyor. Ekonomik ilişkilerin yeniden kurulması, Washington’ın askeri liderlere ve bağlantılı çıkarlara uyguladığı kısıtlamaları ve bu kısıtlamalara yol açan eylemleri ele almasını gerektiriyor.
Myanmar’ın nadir toprak elementleri, ABD ile temas kurmak için olası bir çekim unsuru sunuyor; ancak bu kaynakların büyük bölümü, ordunun güvenilir biçimde kontrol edemediği çatışma bölgelerinde bulunuyor. Nadir toprak elementleri bir grup mineral kaynağını ifade ediyor; bu vakadaki acil siyasi mesele, çıkarıldıkları bölgeyi kimin kontrol ettiği.
Bu kaynaklara erişim konusundaki görüşmelerde, ordunun sınıra yakın maden bölgelerinin büyük kısmını kaybetmesi nedeniyle Kaçin Bağımsızlık Ordusu’nu içeren önerilerin gündeme geldiği bildiriliyor. Dolayısıyla cuntanın kaynaklara erişim sözü verme kapasitesi, savaş alanındaki durumuyla sınırlı.
Rejimin siyasi açıdan pazarlamak istedikleriyle sahada kontrol ettiği alan arasındaki uçurum, bir anlaşma yapılmasını zorlaştırıyor. Bir bakanlık Washington’da temsilciler tutabilir, ancak ordunun toprak kayıpları lobi faaliyetlerinin merkezindeki ticaret ve kaynak taahhütlerini yerine getirme kapasitesini etkiliyor.
Siber Suçlar ve Çin, ABD ile Yakınlaşmayı Zorlaştırıyor
Sınır aşan siber suçlarla mücadelede işbirliği de bir başka güçlük oluşturuyor. ABD Hazine Bakanlığı, siber dolandırıcılığı, insan kaçakçılığını ve kaçakçılığı kolaylaştırdığı gerekçesiyle Karen Ulusal Ordusu’nu ve lideri Saw Chit Thu’yu yaptırım listesine aldı.
Hazine Bakanlığı, grubun dolandırıcılık merkezlerinde güvenlik sağladığını ve suç örgütlerine arazi kiraladığını söylüyor. Saw Chit Thu, cuntayla aynı çizgideki sınır düzeninin bir parçası olmaya devam ediyor ve daha önce Min Aung Hlaing’den nişan aldı. Bu bağlantılar, askeri lideri Myanmar sınırlarında faaliyet gösteren suç şebekelerine karşı yararlı bir ortak olarak sunma çabalarını zorlaştırıyor.
Çin de diplomatik girişimin önündeki bir başka engel. Cunta, 2021’de İsrail ve Kanada vatandaşlığı bulunan lobici Ari Ben-Menashe’yi, generallerin Batı’ya yaklaşmak ve Pekin’den uzaklaşmak istediği iddiasını öne çıkarması için tuttu. Bugünkü girişim, askeri yönetimle ilişki kurmayı Washington için stratejik bir fırsat olarak sunmaya yönelik o önceki çabayı izliyor.
Min Aung Hlaing diplomatik destek, silah ve iktidarda kalabilmek için büyük ölçüde Pekin’e dayanıyor. Bu bağımlılık, cuntayı ABD’ye yaklaştırmanın Çin’den güvenilir biçimde uzaklaşmasını sağlayacağı iddiasını zayıflatıyor.
Myanmar’ın Çin’e yakın konumu stratejik ilgi çekebilir, ancak olası her ortaklıkta ordunun ülke içindeki durumu belirleyici olmaya devam ediyor. Rejim, ülkenin büyük bölümünü kontrol edemiyor ve iktidarı ele geçirmesinin tetiklediği çatışmayı sona erdirecek meşruiyetten yoksun. Bu kısıtlamalar kaynaklar, güvenlik ve siyasi istikrar konusundaki vaatlerini yerine getirme kapasitesini etkiliyor.
Lobi Çalışmaları Neleri Değiştirebilir?
3 milyon dolarlık kampanya, Myanmar’ın askeri yönetimine Washington’da ücretli bir temsil olanağı ve Trump’la uzun süredir ilişkisi bulunan bir danışman sağlıyor. Kampanyanın hedefleri diplomatik tanınmayı, ticari çıkarları ve insani yardımı bir araya getirirken son seçimler ve cumhurbaşkanlığı ataması, askeri liderliğin kamuoyuna yeni bir sunumunu oluşturuyor.
İnsan hakları örgütleri aynı çabayı, ağır suçlarla itham edilen bir rejim için kabul görme ve ekonomik fırsatlar elde etme girişimi olarak görüyor. Yaptırımlar, sivil ölümleri, Rohingya davası, siber suçlarla bağlantılı sınır güçleriyle ilişkiler ve Çin’e bağımlılık, Washington’ın önündeki kararların parçası olmaya devam ediyor.
Temel mesele siyasi olduğu kadar pratik. Stone ilgi çekilmesine yardımcı olabilir, ancak ilgi tek başına ordunun kaybettiği toprakları geri kazandırmaz ya da cuntaya kaynaklar ve sınır güvenliği üzerinde güvenilir kontrol sağlamaz. Bu atama, generallerin tezini ABD’deki siyasi güce daha yakın hale getirirken kalıcı bir ilişkinin önündeki başlıca engelleri yerinde bırakıyor.
Bilinmesi Gerekenler
- Roger Stone, DCI Group aracılığıyla Myanmar Enformasyon Bakanlığı’na halkla ilişkiler hizmeti vermek için ayda 50 bin dolar alıyor.
- Atama, ABD ile ilişkileri yeniden kurmayı amaçlayan ve Temmuz 2025’te imzalanan 3 milyon dolarlık sözleşmenin parçası. Sözleşme ticaret, doğal kaynaklar ve insani yardıma odaklanıyor.
- Stone, Trump’ı kırk yıldır tanıyor. 2019’da mahkûm edilip 40 ay hapis cezası aldıktan sonra 2020’de affedildi.
- Justice for Myanmar, lobi çalışmalarının sivil hedeflere yönelik saldırıları finanse eden, askeri kontrolündeki kaynak işletmelerine yarar sağladığını öne sürüyor.
- Birleşmiş Milletler verilerine göre 2021 darbesinden bu yana 7 bin 700’den fazla sivil öldürüldü. Çatışmaları izleyen kuruluşlar, Mart 2026’da hava ve insansız hava aracı saldırılarında 450’den fazla ölüm kaydetti.
- Son denetimli seçimlerde Suu Kyi’nin partisi dışlandı ve seçimlerin ardından Min Aung Hlaing cumhurbaşkanı olarak atandı.
- Yaptırımlar, toprak kayıpları, siber suçlarla bağlantılar ve Çin’e bağımlılık, cuntanın Washington’da ilerleme kaydetme olasılığını sınırlıyor.






