Güneydoğu Asya'da Denetimler Sıkılaşırken Sri Lanka Dolandırıcılık Ağları İçin Yeni Bir Üs Haline Geliyor

12 dakikalık okuma
Güneydoğu Asya'da Denetimler Sıkılaşırken Sri Lanka Dolandırıcılık Ağları İçin Yeni Bir Üs Haline Geliyor

Bir Otel Baskını Daha Geniş Bir Değişimi Ortaya Koyuyor

Bir Sri Lanka polisi, Nisan 2026'nın başlarında Chilaw'daki sahil kenarında bir otele düzenlediği baskında çoğu Çin vatandaşı 152 yabancıyı gözaltına alarak kapsamlı bir çevrim içi dolandırıcılık operasyonunu ortaya çıkardı. Polis sözcüsü Frederick Wootler, ekiplerin 143 dizüstü bilgisayar, 120 masaüstü bilgisayar ve 370 cep telefonuna el koyduğunu söyledi. Kaçmaya çalışırken yaralanan iki Çin vatandaşı hastaneye kaldırıldı.

İçindekiler
  1. Bir Otel Baskını Daha Geniş Bir Değişimi Ortaya Koyuyor
  2. Kamboçya ve Myanmar'da Baskı Artıyor
  3. Olaylar Nasıl Gelişti?
  4. Dolandırıcılık Operasyonlarını Yürütmeye Zorlananlar
  5. Ağlar Neden Sri Lanka'ya Yöneliyor?
  6. Güven Dolandırıcılığın Aracına Nasıl Dönüşüyor?
  7. Sınır Dışı Etme ve Mevcut Yasaların Sınırları
  8. İnsan Ticareti Mağdurlarının Korunması
  9. Kıtaları Aşan Bir Suç Ağı
  10. Öne Çıkanlar

Otelde bulunan ekipman, sıradan bir turist konaklama yerinden yürütülebilecek bir operasyonun ölçeğine işaret ediyor. Baskın aynı zamanda daha geniş bir değişimin parçası: COVID-19 salgınından bu yana Güneydoğu Asya anakarasında kurulan dolandırıcılık ağları, Kamboçya ve Myanmar'da denetimler sıkılaştıkça başka ülkelere yayılıyor.

Sri Lanka, yer değiştiren bu operasyonlar için başlıca hedeflerden biri haline geliyor. Suç grupları büyük ve dikkat çeken yerleşkelerde faaliyet göstermek yerine, daha küçük operasyonlar kurmalarına ve polis yaklaştığında daha kolay taşınmalarına olanak tanıyan otelleri, pansiyonları ve daireleri kullanıyor.

2026'nın ilk üç ayında Sri Lanka'da dolandırıcılık merkezleriyle bağlantılı gözaltıların sayısı, 2025'in tamamında kaydedilen toplamın yarısını şimdiden aştı. Bu hız sürerse yıllık gözaltı sayısı 600'ü geçebilir; bu, 2024 veya 2025'te kaydedilen rakamların yaklaşık iki katı. Bu tahmin, gözaltıların ilk aylardaki seyrine dayanıyor. Rakamlar, göçmenlik makamlarının sessizce ele aldığı vakaları ve henüz tespit edilmemiş operasyonları kapsamıyor.

Gelişmeler iki tür zararı bir araya getiriyor: Yurt dışındaki insanlar dolandırıcılık nedeniyle para kaybederken, dolandırıcılık operasyonlarında çalışan bazı kişiler insan ticaretine maruz bırakılıyor ve suç işlemeye zorlanıyor. Bu nedenle polis müdahalelerinde dolandırıcılığı kimin örgütlediğinin ve kimlerin katılmaya zorlanmış olabileceğinin belirlenmesi gerekiyor.

Reklam

Kamboçya ve Myanmar'da Baskı Artıyor

Kamboçya makamları Şubat 2026'da kapsamlı bir denetim kampanyası başlatarak çevrim içi dolandırıcılık operasyonlarına ev sahipliği yaptığından şüphelenilen 2.709 yere baskın düzenledi ve 21.000'den fazla yabancı uyrukluyu potansiyel şüpheli olarak belirledi. Hedefler arasında, yıllardır farklı düzeylerde resmî hoşgörüyle faaliyet gösteren kötü şöhretli dolandırıcılık yerleşkeleri de vardı.

ABD Barış Enstitüsü, bu operasyonların yılda 12,5 milyar dolar gelir sağladığını tahmin etti. Bu rakam, Kamboçya'nın resmî gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Gayrisafi yurt içi hasıla, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin değerini ölçer; bu karşılaştırma, dolandırıcılık sektörünün Kamboçya'nın resmî ekonomisinin yanında ne denli büyüdüğünü gösteriyor.

Prince Group'a yönelik denetimler de yoğunlaştı. Kurucusu ve yönetim kurulu başkanı, Kamboçya Senatosu Başkanı Hun Sen'in eski kişisel danışmanı Chen Zhi, 6 Ocak 2026'da Kamboçya'da tutuklandı. Büyük çaplı çevrim içi dolandırıcılık ve bağlantılı suçlarla ilgili soruşturma için kısa süre içinde Çin'e iade edildi.

Tutuklamadan önce mali tedbirler alınmıştı. ABD hükümeti Ekim 2025'te gruba ait 14 milyar dolardan fazla kripto para varlığına el koydu. Ertesi ay Hong Kong, Singapur, Güney Kore, Tayland ve Tayvan'da yaklaşık 700 milyon dolar daha donduruldu.

Kamboçya'nın kampanyası ve Myanmar'da yoğunlaşan denetimler, ağları parçalanmaya ve yer değiştirmeye itti. İşletme sahipleri, faaliyetleri daha küçük gruplara bölüp sınır aşarak baskıya tekrar tekrar uyum sağladı. Asia Foundation, Kamboçya'daki gelişmeleri izleyen gazeteci ve yorumcuların kullandığı sosyal medyada Sri Lanka'ya giderek daha sık atıf yapıldığını, bu atıflar arasında Güneydoğu Asya'dan ayrılan grup ve kişilerin de bulunduğunu kaydetti.

Olaylar Nasıl Gelişti?

Sri Lanka'ya yayılma, uluslararası soruşturmalar, hayatta kalanlara yardım ve mali denetimlerin birkaç yıldır sürmesinin ardından gerçekleşiyor. Süreç, son baskınların insan ticareti ve çevrim içi dolandırıcılığa yönelik daha uzun soluklu bir müdahalenin parçası olduğunu gösteriyor.

  • Ocak-Eylül 2023: Uluslararası Göç Örgütü, Güneydoğu Asya Özel Ekonomik Bölgelerinde zorla çalıştırılmak üzere insan ticaretine maruz bırakılan 41 kişiye yardım etti.
  • Ekim 2023: INTERPOL, beş aylık soruşturma koordinasyonunun ardından Storm Makers II Operasyonu'nu yürüttü.
  • 2024: Çin ile Sri Lanka arasındaki işbirliği, birkaç Çin vatandaşının tutuklanıp ülkelerine gönderilmesiyle sonuçlandı.
  • Ekim 2025: ABD hükümeti, Prince Group'a ait 14 milyar dolardan fazla kripto para varlığına el koydu.
  • Kasım 2025: Hong Kong, Singapur, Güney Kore, Tayland ve Tayvan'da yaklaşık 700 milyon dolar donduruldu.
  • 6 Ocak 2026: Chen Zhi Kamboçya'da tutuklandı ve kısa süre içinde Çin'e iade edildi.
  • Şubat 2026: Kamboçya, şüpheli 2.709 yere baskın düzenlerken BM İnsan Hakları Ofisi dolandırıcılık operasyonlarındaki kötü muameleye ilişkin bir rapor yayımladı.
  • Nisan 2026 başı: Sri Lanka polisi Chilaw'daki otelde 152 yabancıyı gözaltına aldı. Anuradhapura'da düzenlenen müteakip operasyonda 134 yabancı gözaltına alındı.

16 Nisan itibarıyla tablo, artan denetimlerin yanı sıra faaliyetlerin yeni yerlere taşınmasıydı. Ağların personel ve ekipmanlarını taşıyabilmesi, eski üslerinin ötesinde faaliyetlerini sürdürmelerini sağladı.

Reklam

Dolandırıcılık Operasyonlarını Yürütmeye Zorlananlar

BM İnsan Hakları Ofisinin Şubat 2026 tarihli raporu, onlarca ülkeden köklü dolandırıcılık operasyonlarına götürülen yüz binlerce kişinin yaşadıklarını belgeliyor. Raporda işkence, cinsel istismar ve sömürü, zorla kürtaj, yiyecekten mahrum bırakma ve tecrit anlatılıyor.

Rapor, Bangladeş, Çin, Hindistan, Myanmar, Sri Lanka, Güney Afrika, Tayland, Vietnam ve Zimbabve'den hayatta kalanlarla yapılan görüşmelere dayanıyor. Anlatılanlar, çevrim içi dolandırıcılığın arkasındaki iş gücünde, kandırılarak işe alındıktan sonra tehdit altında alıkonulan kişilerin de bulunduğunu gösteriyor.

Hayatta kalanlar, çok katlı, yüksek duvarlarının üzerinde dikenli teller bulunan ve silahlı muhafızlarca korunan binaları anlattı. Bazı yerleşkeler kasabaları andırıyor ve 500 dönümden geniş alanlara yayılıyordu. Aylık dolandırıcılık hedeflerini tutturamayan kişiler, suyla doldurulmuş ve su hapishanesi olarak tanımlanan konteynerlerde saatlerce tutulabiliyordu.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk hem kötü muameleyi hem de hayatta kalanların bu operasyonlardan ayrıldıktan sonra sıklıkla nasıl muamele gördüğünü şöyle anlattı:

Yaşanan istismarlar karşısında insan dehşete düşüyor ve aynı zamanda yüreği parçalanıyor. Ancak hakları olan adalet ve telafi yollarının yanı sıra koruma, bakım ve rehabilitasyon desteği görmek yerine mağdurlar çoğu zaman inanılmama, damgalanma ve hatta daha fazla cezalandırılmayla karşılaşıyor.

Uluslararası Göç Örgütünün Ocak-Eylül 2023 arasında 41 kişiye sağladığı yardım da krizin göç boyutunu ortaya koyuyor. Bu kişiler, Güneydoğu Asya'daki Özel Ekonomik Bölgelerde zorla çalıştırılmak üzere insan ticaretine maruz bırakılmıştı.

İşe alım yapanlar genellikle müşteri hizmetleri, konaklama veya teknoloji alanlarında görünüşte meşru işler için ilan veriyor. Bu ilanları kabul eden kişiler kendilerini hapiste bulabiliyor ve başkasıymış gibi davranmaya dayalı dolandırıcılıkları, sahte yatırım tekliflerini ya da “domuz kasaplığı” olarak bilinen romantik ilişki dolandırıcılıklarını yürütmeye zorlanabiliyor.

BM raporu, büyük yerleşkelerden Sri Lanka'daki otel ve pansiyonlarda görülmeye başlayan daha küçük, taşınabilir birimlere kadar uzanan operasyonları anlatıyor. Bu çeşitlilik, baskınlarda bulunan kişilere nasıl muamele edileceğini denetimlerin merkezî bir unsuru haline getiriyor: İnsan ticareti mağdurlarını belirlemek için işlenen dolandırıcılığın yanı sıra zorlamanın da dikkate alınması gerekiyor.

Reklam

Ağlar Neden Sri Lanka'ya Yöneliyor?

Sri Lanka 2025'te rekor sayıda turist ağırladı ve 2026 için üç milyon ziyaretçi hedefi koydu. Basitleştirilmiş turist vizesi düzenlemeleri bu hedefi desteklerken personelini sınırlar arasında hızla taşımak isteyen suç gruplarının önündeki engelleri de azaltıyor.

Çin, Hindistan, Rusya, Tayland, Endonezya, Malezya ve Japonya vatandaşları ülkeye ücretsiz turist vizesiyle girebiliyor. Yetkililer uygulamayı 39 ülkeye daha genişletmeyi değerlendiriyor. Varışta verilen turist vizeleri 30 gün geçerli ve altı aya kadar uzatılabiliyor; bu da bir gruba operasyon kurmak için zaman tanıyor.

Çinli yetkililer, Sri Lanka'nın gelişmiş telekomünikasyon altyapısını, stratejik coğrafi konumunu, görece esnek vize politikalarını ve misafirperver nüfusunu uluslararası dolandırıcılık gruplarını cezbeden etkenler olarak sıraladı.

Oteller, pansiyonlar ve daireler; bilgisayar, telefon ve güvenilir internet erişimi gerektiren operasyonlara mekân sağlıyor. Güçlü dijital bağlantı, adanın büyük bölümünde bu gereksinimlerin karşılanmasına olanak veriyor.

Daha küçük gruplar, polis harekete geçeceğini düşündüklerinde dağılabiliyor. Kiralık konaklama yerlerinden faaliyet gösteren dağınık bir ağ, tek bir noktaya bağlı büyük bir yerleşkeye kıyasla taşınmak için daha fazla fırsata sahip.

Faaliyetlerin iç kesimlere taşındığı şimdiden görülüyor. Chilaw baskınının ardından yetkililer, Anuradhapura ve Mihintale'deki çeşitli pansiyonları kapsayan bir operasyonda 134 yabancıyı gözaltına aldı. Anuradhapura, Kuzey Merkez Eyaleti'nde yarı kentsel bir şehir.

Bu yerler, faaliyetlerin sahil bölgelerindeki turist konaklama yerleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor. İç kesimlerdeki daha az dikkat çeken mekânları, bölge sakinlerinden gelen ihbarlar sayesinde tespit etmek daha zor olabilir; uzman polis müdahale kapasitesi de daha sınırlı. Ulaşılabilir konaklama imkânları, bağlantı ve hareket kabiliyetinin bir araya gelmesi, Güneydoğu Asya'daki denetimlerin başka yerlerde yeni operasyonlara yol açabilmesini açıklamaya yardımcı oluyor.

Güven Dolandırıcılığın Aracına Nasıl Dönüşüyor?

Dolandırıcılık merkezleri para elde etmek için teknolojinin yanı sıra kişisel ilişkilerden de yararlanıyor. “Domuz kasaplığı” dolandırıcılıklarında failler zaman içinde romantik bir ilişki kuruyor, mağdurun güvenini kazanıyor ve ardından sahte bir yatırım fırsatı sunuyor. Bu ad, hayvanları kesimden önce semirtme benzetmesine dayanıyor.

Yurt dışındaki kişileri hedef alan kripto para yatırım dolandırıcılıklarıyla birlikte bu yöntemlerin dünya genelindeki yıllık zararı tahminen 40 milyar doları buluyor. Kripto para bu dolandırıcılıklara mali bir boyut kazandırırken kurulan ilişki, birini para aktarmaya ikna etmek için gereken güveni sağlıyor.

Eski çalışanlar aşamalı bir süreç anlatıyor. Dolandırıcı önce çevrim içi bir arkadaşlık kurarak ortak ilgi alanları ve geçmişlerden yararlanıp güven oluşturuyor. Ardından varlıklı olduğunu öne sürerek mağduru, uydurma finansal başarıları anlatan sahte hesapların bulunduğu bir yatırım grubuna davet ediyor.

Reklam

Danışmanlar mağdurları Amazon veya Lazada gibi meşru şirketleri taklit eden sahte platformlara yönlendiriyor. Başlangıçta yapılan küçük ödemeler güven veriyor. Mağdurlar daha sonra daha büyük meblağlar yatırıyor; dolandırıcılar iletişimi kestiğinde bu para ortadan kayboluyor.

Kamboçya'daki çevrim içi dolandırıcılık sektöründe yaklaşık dört yıl çalıştıktan sonra 2024'ün ortalarında ayrılan eski bir uzman olan Da Long, bu endüstriyel dolandırıcılığın başka bir biçimini anlattı. Tek bir ayda, sahte kredi hizmetlerine para yatıran 6.500 müşteriyi dolandırdı.

Bazı müşteriler yalnızca 2.500 dolar borç almak isterken binlerce dolar daha kaybetmiş olabilir. Üretilen hatalar ve tekrar tekrar istenen ek ödemeler, müşterilerin para göndermeyi sürdürmesini sağladı. Da Long, şirketinin bir ayda yaklaşık 18 milyon dolar kazandığını söyledi.

Ortak yöntem, giderek artan bir bağlılık yaratmak. Mağdur, başka bir ödemenin krediyi açacağına, bir sorunu düzelteceğine ya da daha yüksek yatırım getirisi sağlayacağına ikna ediliyor. Operasyon, mağdurun gördüğü bilgileri kontrol ederken para toplamayı sürdürüyor.

Sınır Dışı Etme ve Mevcut Yasaların Sınırları

Sri Lanka'da ceza kanunundaki insan ticareti hükümleri, Bilgisayar Suçları Yasası ve yakın zamanda çıkarılan Kişisel Verileri Koruma Yasası gibi bu operasyonlarla ilgili mevzuat bulunuyor. Buna rağmen ülkenin yasal çerçevesi, dolandırıcılık merkezleriyle bağlantılı belirli suçları yeterince kapsamıyor.

Yurt dışındaki mağdurları hedef alan “domuz kasaplığı” ve kripto para yatırım dolandırıcılığı mevcut yasalar kapsamında yeterince ele alınmıyor. Bu yöntemler aldatma, para transferleri, dijital platformlar ve sınır ötesi faaliyetleri bir araya getiriyor; bu nedenle müdahale, izinsiz bir operasyonu binadan çıkarmaktan daha karmaşık hale geliyor.

Yargılamadan ziyade sınır dışı etme başlıca müdahale yöntemi oldu. Yakın tarihli bir vakada, Anuradhapura'da gözaltına alınan 125 Çin vatandaşı Çin hükümetiyle yapılan görüşmelerin ardından sınır dışı edildi. Çin, süreci denetlemek üzere bir doktorun da aralarında bulunduğu yetkililerden oluşan bir ekiple özel uçak gönderdi.

Sri Lanka polisi yeni bir siber suç soruşturma bürosu kurdu. Yetkililer, yasa dışı dolandırıcılık merkezlerinin işletmecilerini yargılamak için daha güçlü mekanizmalar da arıyor; ancak bu özel tehdide yönelik yasal altyapı henüz yeterince gelişmiş değil.

Bu nedenle denetimlerde hem işletmecilerin faaliyetleri hem de onlar için çalışırken bulunan kişilerin durumu ele alınmalı. Bazıları dolandırıcılığı örgütlemiş olabilir; diğerleri ise sahte vaatlerle işe alınmış ve katılmaya zorlanmış olabilir.

Reklam

İnsan Ticareti Mağdurlarının Korunması

BM yetkilileri, insan hakları hukukuna ve standartlarına dayalı müdahaleler çağrısında bulundu. Önerileri arasında zorla suç işletmenin insan ticaretiyle mücadele yasalarında açıkça tanınması ve insan ticareti mağdurları için cezalandırmama ilkesinin güvence altına alınması yer alıyor.

Zorla suç işletme, bir kişiyi suç işlemeye mecbur bırakmak anlamına geliyor. Cezalandırmama ilkesi, insan ticareti mağdurlarını işlemeye zorlandıkları yasa dışı fiiller nedeniyle cezalandırılmaktan koruyor. Dolandırıcılık merkezlerine yönelik soruşturmalarda bu ilkenin uygulanması, kişinin katılımının ardındaki zorlamanın belirlenmesini gerektiriyor.

Mağdurların koordineli ve zamanında kurtarma operasyonlarına, ayrıca geri göndermeme ilkesi kapsamında korumaya ihtiyacı var. Bu ilke, kişinin ciddi tehlikeyle karşılaşacağı bir yere geri gönderilmesine karşı koruma sağlıyor.

Kurtarma sonrasındaki destek, travmayı ve misilleme ya da yeniden insan ticaretine maruz kalma riskini ele almalı. Türk'ün, hayatta kalanların inanılmama, damgalanma ve daha fazla cezalandırılmayla karşılaştığına ilişkin anlatımı, bir yerleşkeden veya otelden çıkarılmanın iyileşme sürecinin yalnızca bir parçası olduğunu gösteriyor.

Kıtaları Aşan Bir Suç Ağı

INTERPOL'ün Storm Makers II Operasyonu, dolandırıcılık operasyonlarıyla bağlantılı insan ticaretinin uluslararası alanda giderek yayıldığını ortaya koydu. Ekim 2023'te beş aylık soruşturma koordinasyonunun ardından yürütülen operasyonda, insan ticareti ve göçmen kaçakçılığının görüldüğü 450 noktada 270.000'den fazla denetim yapıldı.

Yetkililer insan ticareti, pasaport sahteciliği, yolsuzluk ve telekomünikasyon dolandırıcılığı gibi suçlardan 281 kişiyi tutukladı. İnsan ticaretine maruz bırakılan 149 kişiyi kurtardı. Sri Lanka, Afrika, Asya ve Amerika kıtalarından 26 ülkeyle birlikte operasyona katıldı.

Soruşturmacılar, Peru'ya kandırılarak götürülen 40 Malezyalı mağduru içeren vakaları ortaya çıkardı. Ayrıca Dubai üzerinden Tayland'a, oradan da Myanmar'a yönlendirilen Uganda vatandaşları tespit edildi. Bu güzergâhlar, işe alım, nakil ve sömürünün birkaç ülkeye yayılabildiğini gösteriyor.

Son baskınların ardından Çin ile Sri Lanka ikili işbirliğini artırdı. Çinli yetkililer, yasalara uygun olarak meşru hakların korunması çağrısında bulunurken Sri Lanka'nın denetim çabalarına tam destek verdiklerini açıkladı. Bu işbirliği, tutuklama ve ülkeye iadelerle sonuçlanan 2024'teki ortak çabaların devamı niteliğinde.

Harvard Üniversitesi Asia Center'da araştırmacı olan Jacob Sims, baskıların gerçek olduğunu ancak görünüşe göre sektöre uzun süreli resmî katılımdan kaynaklanan itibar, hukuk ve mali riskleri sınırlama çabalarıyla yönlendirildiğini değerlendirdi. Dolandırıcılık faaliyetlerine barınak sağlayan devletlerin giderek daha sofistike propaganda yürütmesini ve sektörün devam etmesini sağlayan etkenler arasında başka ülkelere taşınmayı gösterdi.

Sims, Kamboçya'dan ayrılmak zorunda kalan dolandırıcılık çalışanlarının gideceği yeni adresin Sri Lanka olduğunun bildirildiğini de belirtti. Baskınlar, değişen mekânlar ve sınırlar ötesindeki hareketlilik bir arada değerlendirildiğinde temel zorluk ortaya çıkıyor: Denetimler bir noktadaki faaliyetleri aksatırken arkasındaki ağ başka bir yere taşınabiliyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Polis Chilaw'da 152 yabancıyı gözaltına aldı; 143 dizüstü bilgisayar, 120 masaüstü bilgisayar ve 370 telefona el koydu.
  • 2026'nın ilk çeyreğindeki gözaltı sayısı, Sri Lanka'da 2025'te kaydedilen toplamın yarısını aştı; mevcut hız bu yıl 600'den fazla gözaltıyla sonuçlanabilir.
  • Kamboçya Şubat 2026'da şüpheli 2.709 yere baskın düzenledi ve 21.000'den fazla yabancıyı potansiyel şüpheli olarak belirledi.
  • Prince Group Yönetim Kurulu Başkanı Chen Zhi 6 Ocak'ta tutuklandı ve kısa süre içinde Çin'e iade edildi.
  • Dolandırıcılık ağları, Anuradhapura ve Mihintale'deki mekânlar da dahil olmak üzere otel, pansiyon ve dairelerde daha küçük operasyonlara yöneliyor.
  • BM İnsan Hakları Ofisi, dolandırıcılık operasyonlarında çalıştırılmak üzere insan ticaretine maruz bırakılan kişilere yönelik ağır kötü muameleyi belgeliyor ve suç işlemeye zorlananların korunması çağrısında bulunuyor.
  • Sri Lanka daha güçlü soruşturma ve yargılama mekanizmaları geliştirirken ağırlıklı olarak sınır dışı etme yöntemine başvurdu.
  • Uluslararası soruşturmalar, insan ticareti ve dolandırıcılık ağlarının Afrika, Asya ve Amerika kıtalarına yayıldığını gösteriyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir