Ankara Zirvesi Gündemi Genişletiyor
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung'un Kasım 2025'te Ankara'ya yaptığı ve 13 yıl aradan sonra bir Koreli liderin gerçekleştirdiği ilk devlet ziyareti, Güney Kore ile Türkiye'ye ortak savaş fedakârlığı üzerine kurulu ilişkileri için somut bir gündem sundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la bir araya gelen Lee; savunma sanayisi, nükleer enerji, altyapı ve gazilere destek alanlarında iş birliğini genişletmeyi amaçladı.
İçindekiler
- Ankara Zirvesi Gündemi Genişletiyor
- Ortaklığın Ardındaki Savaş Dönemi Bağı
- Savunma Sanayileri Nasıl Bir Araya Geliyor?
- Altay Somut Bir Model Sunuyor
- Daha Geniş Bir Diplomatik Hamlenin Parçası Olan Ziyaret
- Sinop Nükleer Görüşmeleri ve Altyapı Planları
- Ticaret ve Yatırım Temeli Oluşturuyor
- Orta Ölçekli Güçler Daha Fazla Hareket Alanı Arıyor
- Seyahat, Kültür ve İnsan Bağı
- Bir Sonraki Aşamaya Yönelik Projeler
- Öne Çıkanlar
Liderler, 2027'de diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümüne yönelik olarak “Kardeşlik mirası, gelecek vizyonu” başlıklı ortak bir bildiri kabul etti. Gündemlerinde, Türkiye'nin Altay ana muharebe tankı gibi mevcut askerî projelerin yanı sıra ortak üretim, teknoloji alışverişi ve eğitim alanlarında yeni öneriler de yer aldı.
İlişkinin ekonomik ağırlığı şimdiden kayda değer düzeyde. İkili ticaret 2023'te rekor kırarak 10,4 milyar dolara ulaştı. 200'den fazla Koreli şirket de Türkiye'ye doğrudan yaklaşık 4,6 milyar dolar yatırım yaptı. Bu iş bağlantıları, şirketler, mühendisler ve hükümetler arasında yıllarca sürecek iş birliği gerektiren projeler için sanayi temeli oluşturuyor.
Seul açısından Türkiye, Avrupa ile Asya arasında bir köprü ve Orta Doğu ile Afrika genelinde kapsamlı ticaret bağlantıları sunuyor. Ankara açısından Güney Kore, ileri askerî teknolojilere ve hızlı sanayileşmeye örnek teşkil ediyor. Büyük güçler arasındaki rekabet, teknolojiye erişim kısıtlamaları ve tedarik zincirleri üzerindeki siyasi baskılar arttıkça iki ülke de tedarikçi ve ortak seçeneklerini çoğaltmak istiyor.
11 Mart 2026 itibarıyla temel görev, genişleyen bu gündemi işler hâle getirmek. Altay projesi, sanayi iş birliğinin neler sağlayabileceğini gösterirken Sinop'ta önerilen nükleer ortaklık, iddialı bir planın inşaat sözleşmesine dönüşmesi için hâlâ ne kadar müzakere gerektiğini ortaya koyuyor.
Ortaklığın Ardındaki Savaş Dönemi Bağı
Türkiye, Kore Savaşı sırasında Birleşmiş Milletler kuvvetlerinin parçası olarak Kore'ye 21 binden fazla asker gönderdi. Katkı büyüklüğü bakımından ABD, Birleşik Krallık ve Kanada'nın ardından dördüncü sırada yer aldı. Türk askerleri çetin çatışmalarda savaştı ve cesaret ile kararlılıklarıyla ün kazandı. Bu ün, Kore'nin askerî hafızasında bugün de yerini koruyor.
Savaşta 721 Türk askeri hayatını kaybetti. Bunlardan 462'si Busan'daki Birleşmiş Milletler Anıt Mezarlığı'nda yatıyor. Her iki ülkeden gaziler ve yetkililer, burada her yıl düzenlenen anma törenlerine katılmayı sürdürüyor. Fedakârlıkları, Güney Kore ile Türkiye'yi “kan kardeşleri” olarak niteleyen bağın temelini oluşturuyor. Bu bağ 70 yılı aşkın süredir varlığını koruyor.
Türkiye, 1949'da Kore Cumhuriyeti hükümetini tanıyan onuncu ülke oldu. Ayrıca ABD ve Çin Cumhuriyeti'nin ardından Seul'de daimî büyükelçilik açan üçüncü ülkeydi. Bu ilk adımlar, her iki ülkedeki siyasi değişimlere rağmen faaliyetlerini sürdüren diplomatik kurumların temelini attı.
Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun, Kore Savaşı mirasının iki ülke arasındaki derin güven ve dostluğun temeli olduğunu belirtti. Bu iyi niyet, ilişkinin jeopolitik değişimlere direnmesine yardımcı oldu ve hükümetlerin hassas bilgileri paylaşmak, uzun süre birbirlerine dayanmak zorunda olduğu askerî ortaklıklar için elverişli bir ortam yarattı.
Lee, Hyundai Motor tarafından finanse edilen Ankara'daki Kore Parkı'nı ziyaret ederek bu kişisel bağı pekiştirdi. Dört Türk gazi ve hayatını kaybeden askerlerin 13 aile üyesiyle birlikte çelenk bıraktı. Ziyaret sırasında imzalanan anlaşmalar, 1950-53 çatışmasının Türk gazilerini de onurlandırdı ve gazi dernekleri ile gazilerin torunları arasındaki alışverişi teşvik etti.
Savunma Sanayileri Nasıl Bir Araya Geliyor?
Güney Kore, son 20 yılda yabancı silah tedarikçilerine bağımlı bir ülkeden ileri askerî teçhizat üreten ve ihraç eden bir ülkeye dönüştü. Güçlü olduğu alanlar arasında zırhlı araçlar, kendi gücüyle hareket edebilen topçu sistemleri, deniz araçları, savaş uçakları ve entegre muharebe sistemleri bulunuyor.
Koreli şirketler, birbirinden ayrı askerî teknolojileri işler bir bütün hâline getirme konusunda özellikle deneyimli. Sistem entegrasyonu; radar, füze, elektronik harp araçları ve komuta ağları gibi teçhizatın birlikte çalışmasını sağlayarak kuvvetlerin bir tehdidi tespit etmesine, bilgi paylaşmasına ve eşgüdümlü bir yapı üzerinden karşılık vermesine imkân tanıyor.
Türkiye; insansız hava sistemleri, füze geliştirme çalışmaları ve yeni nesil savaş uçağına yönelik TF-X programıyla savunma üretiminde daha bağımsız olma hedefini izliyor. Türk insansız hava araçları ve hassas güdümlü silahlardaki ilerleme, bölgesel askerî hesapları etkiledi. Türkiye'nin savunma ihracatı 2024'te ilk kez 10 milyar doları aştı.
Ankara'nın çok amaçlı amfibi hücum gemisi TCG Anadolu'yu hizmete alması da genişleyen denizcilik hedeflerini yansıtıyor. Böyle bir gemi, daha büyük bir deniz kuvvetinin parçası olarak görev yapıyor. Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu destek filosunda hava savunması sağlayan modern muhripler, entegre muharebe sistemli fırkateynler ve gizlilik içinde çalışmak üzere tasarlanmış denizaltılar önem taşıyor.
Güney Kore tersaneleri; ileri gemi inşasında, Aegis donanımlı muhriplerde, gelişmiş amfibi gemilerde ve havadan bağımsız tahrik sistemine sahip denizaltılarda deneyim sunuyor. Bu tahrik teknolojisi, denizaltıların dışarıdan sürekli hava almadan su altında çalışmasına olanak tanıyor. Kore'nin ağır kara araçları ve deniz sistemleri, Türkiye'nin insansız hava araçlarını ve füzelerini tamamlayabilir.
Dolayısıyla iş birliğinin amacı, tamamlanmış silahların satışından daha geniş. Birlikte teçhizat üretmek ve belirli teknolojileri paylaşmak, Koreli şirketlere uzun soluklu sanayi ortaklıkları kazandırırken Türkiye'nin yerli üretim kapasitesini geliştirmesine yardımcı olabilir. Her iki ülke de dikkatle seçilmiş iş birlikleri yoluyla dayanıklı tedarik zincirleri ve bağımsız savunma kapasitesi oluşturmayı hedefliyor.
Altay Somut Bir Model Sunuyor
Hyundai Rotem'in Altay ana muharebe tankı programına katılımı, bu sanayi ilişkisinin en görünür örneği. Koreli yüklenici, Türk tank üretimine teknik destek ve yardım sağlayarak karmaşık bir yerli üretim projesinin temellerinin atılmasına katkıda bulundu.
Altay deneyimi, yurt dışından bir ortağın yerel üretim kapasitesini nasıl destekleyebileceğini gösteriyor. Ayrıca iş birliğini tamamlanmış teçhizat teslimatıyla sınırlamak yerine teknik bilgi, üretim ve uzun vadeli desteği bir araya getiren gelecekteki projeler için bir model sunuyor.
Güney Kore, K9 topçu sistemlerini Türkiye ve Mısır'a da ihraç etti. Kendi gücüyle hareket edebilen bu silahlar, Seul'ün bölgeye ağır askerî teçhizat sağlama geçmişinin bir parçası. Mevcut projeler, daha kapsamlı iş birliği seçeneklerini değerlendiren iki hükümete de yararlanabilecekleri pratik bir deneyim kazandırıyor.
Lee, Ankara'ya gelmeden önce bir röportajda Türkiye'nin bu ilişkideki yerine dair görüşünü açıkladı. Güney Kore Devlet Başkanı, ortak yatırım ve yeniliğe dayanan bir ortaklığı şöyle tanımladı:
Türkiye, Kore için stratejik bir ortak ve Avrasya bölgesinde önemli bir merkezdir. Kore açısından Türkiye yalnızca bir üretim sahası değildir. Birlikte yenilik yapmak, yatırım yapmak ve küresel ölçekte rekabet etmek istediğimiz stratejik bir ortaktır.
Kore'nin savunma iş birliği yaklaşımı, teknoloji ortaklığına ve kalıcı sanayi entegrasyonuna önem veriyor. Bu yaklaşım, dış tedarikçilere bağımlılığı azaltırken seçilmiş ortaklıklarla kendi kapasitesini geliştirme hedefiyle örtüşüyor. Amaç, ulusal savunma sistemleri üzerindeki denetimden vazgeçmeden sanayi kapasitesini bir araya getirmek.
Daha Geniş Bir Diplomatik Hamlenin Parçası Olan Ziyaret
Lee, Kasım 2025'te Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır'ı da kapsayan, Güney Afrika'daki G20 zirvesine katılımla devam eden gezisinin son durağı olarak Türkiye'yi seçti. Program, Seul'ün Orta Doğu ve Afrika'daki varlığını genişletme çabasını yansıtıyor; Ankara'ya da bu girişimde öne çıkan bir yer veriyordu.
Lee ile Erdoğan o hafta iki kez görüştü. Ankara zirvesinden önce Meksika, Endonezya, Güney Kore, Türkiye ve Avustralya'dan oluşan istişare grubu MIKTA'nın bir toplantısına katıldılar. İkili görüşmeler, daha geniş kapsamlı diplomatik temasları belirli sanayi ve güvenlik projeleriyle ilişkilendirdi.
Liderler stratejik ortaklıklarını derinleştirme ve Asya, Avrupa ile ötesinde barış, istikrar ve refahı destekleme taahhüdünde bulundu. Kore Yarımadası'nın tamamen nükleer silahlardan arındırılmasına desteklerini yinelediler ve Birleşmiş Milletler, G20 ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü aracılığıyla iş birliğini genişletme konusunda anlaştılar.
İlişki, birkaç önemli aşamadan geçerek gelişti:
- 1949: Türkiye, Kore Cumhuriyeti hükümetini tanıdı.
- 1950-53: Kore Savaşı sırasında Türk askerleri Birleşmiş Milletler kuvvetleriyle birlikte görev yaptı; 721 Türk askeri hayatını kaybetti.
- 2013: İkili serbest ticaret anlaşması yürürlüğe girdi.
- 2023: İkili ticaret, 10,4 milyar dolarla rekor kırdı.
- 2024: Türkiye'nin savunma ihracatı ilk kez 10 milyar doları aştı.
- Kasım 2025: Lee, Ankara'yı ziyaret etti ve Erdoğan'la iş birliğini genişletme konusunda anlaştı.
- 2027: İki ülke, diplomatik ilişkilerin 70. yılını kutlayacak.
Sinop Nükleer Görüşmeleri ve Altyapı Planları
Korea Electric Power Corporation ile Türkiye Nükleer Enerji Kurumu, Lee'nin ziyareti sırasında bir mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşma, Karadeniz kıyısındaki Sinop'ta planlanan ikinci nükleer santral için iş birliğinin çerçevesini belirliyor.
Çerçeve; teknoloji, saha değerlendirmesi, lisans süreçleri ve finansman paketlerini kapsıyor. Mutabakat zaptı, iş birliği niyetini ve görüşülecek konuları kayda geçiriyor. Seul, bunun inşaat ihalesini kazanma yolunda bir adım olmasını, Koreli şirketlerin nükleer teknoloji ile güvenli işletme deneyimlerine katkı sunmasını umuyor.
Sinop'taki inşaat sözleşmesini almak, iş birliği çerçevesinin hedefi olmaya devam ediyor; ancak sözleşmenin verileceği bir tarih açıklanmadı. Anlaşmada belirtilen çalışmaların merkezinde saha uygunluğu, inşaat izni ve finansman düzenlemeleri yer alıyor.
Korea Expressway Corporation ile Türkiye Karayolları Genel Müdürlüğü de Orta Doğu ve Avrasya'daki başka ülkelerde ortak altyapı projeleri için fırsatların önünü açan anlaşmalara vardı. Kendi pazarları dışında birlikte çalışmak, ilişkiyi ikili yatırımın ötesine taşıyarak başka müşterilere hizmet veren bir iş birliğine dönüştürebilir.
Bu sivil projeler; Hyundai Motor Group, POSCO, Samsung ve LG'nin mevcut yatırımlarına ekleniyor. Üretim tesisleri ve altyapı çalışmaları, iki ülkenin işletmelerine birlikte çalışma deneyimi kazandırdı. Bu nedenle daha karmaşık sektörlere yönelik genişleme önerileri, mevcut sanayi bağlantılarının devamı niteliğinde.
Ticaret ve Yatırım Temeli Oluşturuyor
2013'te yürürlüğe giren serbest ticaret anlaşması, ikili ticareti destekledi. Ticaret hacmi bunun ardından bir buçuk kattan fazla artarak 2023'te 10,4 milyar dolara ulaştı. Otomotiv, elektronik, inşaat ve malzeme sektörleri iki ekonomiyi birbirine bağlayan alanlar arasında.
Koreli şirketler, 1980'lerin ortalarından itibaren Türkiye'de kayda değer bir üretim varlığı oluşturmaya başladı. Hyundai Motor Company, 1990'da Türkiye'ye araç ihraç etmeye başladı ve 1995'te İzmit'te bir otomobil fabrikası kurdu. Samsung Electronics, renkli televizyon ve video ekipmanı üretiminde yerel ortaklarla çalışırken POSCO ve LG de sanayi tesisleri kurdu.
200'den fazla Koreli şirket, yaklaşık 4,6 milyar dolarlık doğrudan yatırım yaptı. Bu yatırımlar iş dünyasında karşılıklı aşinalık kazandırdı, tedarik zincirlerini birbirine bağladı ve mühendisler ile şirketler arasında çalışma ilişkileri kurdu. Savunma ve nükleer projeler bu deneyimden yararlanabilir; ancak bu alanların teknik gereklilikleri ve hükümetlerin rolü farklı.
Her iki hükümet de ihracat değerlerinin Güney Kore lehine olduğu kalıcı ticaret dengesizliğinin farkında. Lee, ziyareti sırasında Kore'nin ihracat artışının önemli bölümünü Türk imalatını destekleyen sermaye malları ve ara girdilerin oluşturduğunu açıkladı. Sermaye malları ürün üretiminde kullanılan ekipmanları, ara girdiler ise üretim sırasında kullanılan bileşen ve malzemeleri ifade ediyor.
Türkiye'nin üretim ve ihracatındaki büyüme, bu mallara olan talebi artırdı. Dolayısıyla ticaret ilişkisinde, iki hükümetin gidermeyi istediği dengesizliğin yanı sıra Türk sanayisinin kullandığı Kore tedariki de bulunuyor.
Orta Ölçekli Güçler Daha Fazla Hareket Alanı Arıyor
Güney Kore ve Türkiye orta ölçekli güçler: İkisi de süper güç değil, ancak önemli sanayi kapasitelerine, diplomatik ağlara ve stratejik coğrafi konumlara sahip. Bağımsız çıkarlarını izlerken ittifaklarını sürdürüyor ve ortaklıklarını çeşitlendirerek dayanıklılıklarını artırmaya çalışıyorlar.
Seul açısından Ankara, Avrupa ve Asya pazarları arasında konumlanan, ticaret ağları Orta Doğu ile Afrika'ya uzanan, nüfusunun çoğunluğu Müslüman bir demokrasi. Türkiye açısından Güney Kore, Batılı tedarikçilerle ilişkilendirilen siyasi koşullar olmaksızın ileri teknoloji sunan bir kaynak. Bu çıkarlar, daha yakın savunma iş birliğinin neden cazip olduğunu açıklıyor.
MIKTA, iki ülkeye eşgüdüm için başka bir kanal sağlıyor. Askerî güvenlik merkezli bir blok olarak faaliyet göstermek yerine beş üye; küresel yönetişim, ekonomik istikrar ve kalkınma konularında istişare yürütüyor. Güney Kore ile Türkiye, grubun yanı sıra ikili görüşmelerden de yararlanarak dayanıklı tedarik zincirleri ve yapay zekâ kuralları gibi konularda eşgüdüm sağlıyor.
Cho, Seul'ün ABD ve Çin'le ilişkilerini basit bir dengeleme meselesi olarak ele almadığını açıkladı. Yaklaşım; Washington'la ileri teknolojiler alanındaki iş birliğinin yanı sıra Pekin'le pragmatik ilişkiler de dâhil olmak üzere çeşitli alanlardaki ulusal çıkarları gözetiyor.
Koreli şirketler üretim üslerini çeşitlendirecek seçenekler ararken Türkiye'nin Avrupa, Orta Doğu ve Avrasya arasındaki konumu önem taşıyor. Kore'nin ağır ekipman ve deniz teknolojileriyle Türk insansız hava araçları ve füzelerinin bir araya getirilmesi, Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya pazarlarına yönelik ortak üretimi destekleyebilir.
Daha geniş stratejik amaç esneklik. İki ülke iş birliği yaparak bağımsız savunma kapasitelerini korumayı, bölgesel istikrarı desteklemeyi ve kolektif güvenliğe katkıda bulunmayı; her kararı en büyük güçlerin liderliğindeki karşıt bloklara göre şekillendirmekten kaçınmayı hedefliyor.
Seyahat, Kültür ve İnsan Bağı
Güney Kore, grup başvurularıyla Türk vatandaşlarının vize başvuru süreçlerini kolaylaştırdı ve Türkçeyi de kapsayacak şekilde dil desteğini genişletti. Elektronik seyahat izninin geçerlilik süresini de üç yıla çıkardı. 17 yaşından küçükler ve 65 yaşından büyükler elektronik seyahat izni şartından muaf.
Kültürel ilgi iki yönde de artıyor. Kore kültürü Türkiye'de giderek daha fazla ilgi görürken Türk mutfağı ve sanatı Güney Kore'de popülerlik kazanıyor. Bu alışverişler, aksi hâlde fabrikalar, silahlar ve diplomatik görüşmeler etrafında şekillenmiş gibi görünebilecek ilişkiye daha geniş bir kamuoyu desteği sağlıyor.
Gazilere yönelik anlaşmalar, onların torunlarını da kapsayan değişim programlarıyla genç kuşakları savaş döneminden kalma bağa dâhil ediyor. Busan'daki anma törenleri ve Lee'nin Ankara'daki Kore Parkı ziyaretiyle birlikte bu programlar, günümüzdeki iş birliğini ilişkinin kendine özgü duygusal gücünü ilk kez kazandıran insanlara bağlıyor.
Bir Sonraki Aşamaya Yönelik Projeler
Güney Kore ve Türkiye, mevcut teçhizat programlarının ötesine geçerek yeni nesil sistemleri birlikte geliştirme olasılığını değerlendiriyor. Belirlenen alanlar arasında KF21 çok maksatlı savaş uçağı, havadaki tehditleri uzun mesafelerden önlemek üzere tasarlanmış füze sistemleri ve entegre insansız platformlar bulunuyor. Çok maksatlı savaş uçağı, farklı türde görevleri yerine getirmek üzere tasarlanmış bir hava aracıdır.
Liderler, insansız sistemleri geleneksel askerî platformlarla bir araya getirme ve gelişmekte olan teknolojilerde ortak yenilik çalışmalarını destekleme taahhüdünde bulundu. İnsansız hava araçlarını mürettebatlı teçhizat ve ortak komuta sistemleriyle birleştirmek, her iki ülkenin ortaklığa zaten sunduğu güçlü yönleri geliştirebilir.
Biyoteknoloji, yenilenebilir enerji ve yapay zekâ da daha geniş iş birliği gündeminde yer alıyor. İki ülke, Kore'nin altyapı kapasitesiyle Türkiye'nin coğrafi konumunu bir araya getiren BAE Stargate projesi ve benzeri girişimlerde iş birliğini araştırıyor.
Bölgesel diplomasi de ilişkinin bir parçası. Seul, Kore Yarımadası'nda barış ve bir arada yaşamayı destekleyen ortaklara değer veriyor. Ankara ise Güney Kore'nin Ukrayna'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı konusundaki tutarlı tutumunu önemsiyor.
2027'deki 70. yıl dönümü, ortaklığın açıklanan bir sonraki dönüm noktası. Hedefler 2030'lara uzanıyor: Kore Savaşı sırasında oluşan güveni ortak teknolojik gelişime ve güvenlik iş birliğine dönüştürmek. Mevcut sanayi projeleri, sivil yatırımlar ve Kasım 2025'te varılan anlaşmalar bu çalışmalar için başlangıç noktalarını oluşturuyor.
Öne Çıkanlar
- Kore Savaşı'nda 21 binden fazla Türk askeri görev yaptı; 721'i hayatını kaybetti, 462'si Busan'da yatıyor.
- Lee Jae Myung'un Kasım 2025'te Ankara'ya yaptığı ziyaret, 13 yıl aradan sonra bir Koreli liderin gerçekleştirdiği ilk devlet ziyareti oldu.
- Hyundai Rotem, Türkiye'nin Altay tankı programını destekliyor; Güney Kore ise Türkiye ve Mısır'a K9 topçu sistemleri ihraç etti.
- İkili ticaret 2023'te 10,4 milyar dolara ulaştı; 200'den fazla Koreli şirket Türkiye'ye yaklaşık 4,6 milyar dolar yatırım yaptı.
- Türkiye'nin savunma ihracatı 2024'te ilk kez 10 milyar doları aştı.
- Sinop nükleer santrali için imzalanan mutabakat zaptı, olası bir inşaat sözleşmesine yönelik teknik, düzenleyici ve mali iş birliğini kapsıyor.
- Daha geniş gündemde altyapı, gaziler arası değişim programları, insansız sistemler, biyoteknoloji, yenilenebilir enerji ve yapay zekâ bulunuyor.
- Güney Kore ve Türkiye MIKTA'ya katılıyor; iki ülke 2027'de diplomatik ilişkilerinin 70. yılını kutlayacak.






