Kayıp sınır işaretleri ve mayınlar çatışma riskini artırırken Güney Kore, Kuzey Kore ile sınır görüşmeleri istiyor

9 dakikalık okuma
South Korea Seeks Border Talks With North as Missing Markers and Mines Raise Clash Risks

Tartışmalı sınır hattı askerleri riske atıyor

Güney Kore, 21 Eylül'de Kore Tarafsız Bölgesi içinde meydana gelen bir mayın patlamasında Güney Koreli askerlerin yaralanmasının ardından, kara sınırlarının konumu üzerinde uzlaşmak amacıyla 23 Ekim 2026'da Kuzey Kore'ye askerî görüşmeler önerdi. Seul, patlamanın Askerî Demarkasyon Hattı'nın 10 metre güneyinde meydana geldiğini söylüyor. Pyongyang ise askerlerinin Kuzey Kore topraklarında görev yaptığını savunuyor.

İçindekiler
  1. Tartışmalı sınır hattı askerleri riske atıyor
  2. Seul görüşmelerden ne bekliyor?
  3. Sınırı tespit etmek neden zorlaştı?
  4. Eylül ayındaki mayın patlamasında ne oldu?
  5. Gerilim nasıl gelişti?
  6. Mayın çalışmasının boyutu
  7. Kuzey Kore yayınlar ve askerî müdahale tehdidinde bulundu
  8. Seul temkinli karşılık verirken diplomasiyi sürdürüyor
  9. İşleyen iletişim hattı neden önemli?
  10. Öne Çıkanlar

Anlaşmazlık, bu küçük kara parçasının ötesine uzanıyor. 1953 Kore Savaşı ateşkesinin ardından sınırı işaretlemek üzere dikilen 1.292 direğin yalnızca yaklaşık 200'ü hâlâ tespit edilebiliyor. Güney Kore, Kuzey Kore ve Birleşmiş Milletler Komutanlığı artık aynı hattın bazı bölümlerini belirlemek için farklı referanslar kullanıyor.

Güney Kore Savunma Bakan Yardımcısı Kim Hong-cheol, kara sınırının birlikte doğrulanmasını, askerî iletişim hatlarının yeniden kurulmasını ve kazara çatışmaları önlemenin yollarının görüşülmesini önerdi. Ateşkesi denetleyen Birleşmiş Milletler Komutanlığı da görüşmelere katılabilir.

Kim, Seul'ün neden bir anlaşmaya acilen ihtiyaç duyduğunu şöyle açıkladı:

Askerî Demarkasyon Hattı'nın konumuna ilişkin algılar farklı olduğundan, özel önlemler alınmadığı takdirde kazara çatışma ihtimali yüksek.

Öneri, Kuzey Kore'nin sınır yakınlarında aylar süren inşaat çalışmalarının, Güney Kore'nin uyarı ateşlerinin ve Pyongyang'dan gelen giderek sertleşen tehditlerin ardından geldi. Güney Koreli milletvekilleri, ordunun Kuzey Kore'nin 2024'ten bu yana sınır boyunca 960 bin mayın döşediğini tahmin ettiğini söylüyor.

Seul görüşmelerden ne bekliyor?

Güney Kore'nin önerdiği gündem üç pratik sorunu bir araya getiriyor: askerler sınır hattının nereden geçtiği konusunda anlaşamıyor, doğrudan askerî telefon bağlantıları kesilmiş durumda ve inşaat çalışmaları birlikleri sık sık birbirine yaklaştırıyor.

Kim, takvim ve yerin, daha önceki askerî müzakerelerle anılan ateşkes köyü Panmunjom üzerinden görüşülebileceğini söyledi. Ayrıca iki Kore'nin ve Birleşmiş Milletler Komutanlığı'nın katılacağı bir toplantıya da açık kapı bıraktı.

Reklam

Seul, önerisini duyurmadan önce komutanlığa danıştı. İki Kore arasındaki doğrudan askerî iletişim hatları kesildiği için teklifin, komutanlığın Kuzey Kore ordusuyla hâlâ kullanılabilen kanalı üzerinden iletilmesi muhtemel.

Herhangi bir toplantı tarihi açıklanmadı ve Kuzey Kore'nin teklifi kabul edip etmediği bilinmiyor. Seul'ün Kasım 2025'te yaptığı önceki davet yanıtsız kalmıştı. Teklifin kabul edilmesi, iki ülkenin askerî yetkilileri arasında Ekim 2018'de Panmunjom'da yapılan görüşmelerden bu yana ilk resmî toplantının önünü açacak.

Sınırı tespit etmek neden zorlaştı?

Askerî Demarkasyon Hattı (MDL), Kore Tarafsız Bölgesi'nin (DMZ) içinden geçen sınırdır. Bu bölge, 1950-53 Kore Savaşı'nı sona erdiren ateşkes kapsamında oluşturulmuş daha geniş bir tampon bölgedir. Dolayısıyla askerler DMZ'nin içinde bulunurken MDL'nin kendi taraflarında kalabilir.

Güney Kore hükümeti, mevcut anlaşmazlığın geçmişini Korea.net'te yayımlanan Kasım 2025 tarihli açıklamasında anlattı. Açıklamada, sınır işaretlerinin Ağustos 1953'te Askerî Ateşkes Komisyonu gözetiminde dikildiği belirtildi.

Hükümetin açıklamasına göre, 1973'te Kuzey Kore askerlerinin Birleşmiş Milletler Komutanlığı'na ait bir onarım ekibine ateş açmasının ardından işaretlerin onarımı durduruldu. O tarihten bu yana işaretlerin bakımı gerektiği gibi yapılmadı.

İlk dikilen 1.292 direğin yalnızca yaklaşık 200'ü, yani kabaca yüzde 15'i artık tespit edilebiliyor. Bu nedenle askerler, arazide görebilecekleri işaretlerden ziyade büyük ölçüde haritalara ve koordinatlara güveniyor.

Güney Kore, özgün haritalardaki MDL hattını gerçek araziyle eşleştirmek üzere 2004'te ABD Ulusal Jeo-uzamsal İstihbarat Ajansı ile çalışmaya başladı. Ortaya çıkan hat, Güney Kore askerî haritalarında kullanılıyor. Birleşmiş Milletler Komutanlığı, 2016'da yürüttüğü kendi MDL projesiyle belirlenen koordinatları kullanırken Kuzey Kore'nin fiziksel işaretlere ilişkin kendi yorumuna dayandığı düşünülüyor.

Bu nedenle aynı noktaya yaklaşan askerler, hangi tarafta oldukları konusunda farklı anlayışlarla hareket edebilir. Seul, bu kararların artık birbiriyle çelişen haritalara bağlı kalmaması için tarafların ortak bir referans belirlemesini istiyor.

Reklam

Eylül ayındaki mayın patlamasında ne oldu?

21 Eylül'deki patlama, Kuzey Kore'nin sınırdaki inşaat çalışmalarına ilişkin Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile yürütülen ortak soruşturma için bir güzergâhı temizleme görevi sırasında meydana geldi. Güney Kore ordusu, patlamaya batı cephesinde MDL'nin güneyine döşenen Kuzey Kore yapımı antipersonel mayınların yol açtığı sonucuna vardı.

Seul, üç Güney Koreli askerin yaralandığını, ikisinin durumunun ağır olduğunu söyledi; ancak yayımlanan bir başka yaralı sayısı haberde iki kişi olarak da yer aldı. Kuzey Kore sorumluluğu reddetti ve Güney Kore'yi soruşturmayı uydurmakla suçladı.

Çatışmanın odağında patlamanın yeri bulunuyor. Güney Kore, mayın döşenen ve patlamanın meydana geldiği noktanın hattın 10 metre güneyinde olduğunu belirtiyor. Kuzey Kore ise inşaat çalışmalarını kendi topraklarında, sınırın kuzeyinde yürüttüğünü savunuyor.

Seul, Kuzey Kore mayınlarını resmen sorumlu tutmadan önce Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile inceleme yaptı. Ardından Pyongyang'dan özür dilemesini ve kalan mayınları kaldırmasını istedi.

Güney Kore ordusu, Kuzey Kore'nin son inşaat çalışmaları sırasında döşediği mayınların önemli bir bölümünün MDL'nin güneyine yerleştirildiğini de değerlendiriyor. Pyongyang'ın soruşturmayı reddetmesi, iki hükümetin hem askerlerin yaralanmasından kimin sorumlu olduğu hem de sınırın nereden geçtiği konusunda anlaşmazlığa düşmesine yol açtı.

Gerilim nasıl gelişti?

Kuzey Kore'nin inşaat çalışmaları, Kim Jong-un'un 2023'ün sonlarında Güney ile ilişkilerin iki düşman devlet arasındaki ilişkiler olduğunu ilan etmesinin ardından başladı. Güney Kore'nin Nisan 2024'ten itibaren tespit ettiği çalışmalar arasında bitki örtüsünün temizlenmesi, askerî hareketlilik için yollar yapılması, çitler ve tank karşıtı engeller kurulması ile mayın döşenmesi yer alıyor.

  • Ağustos 1953: Kore Savaşı ateşkesinin ardından sınır işaretleri dikildi.
  • 1973: Güney Kore hükümetine göre, Kuzey Kore'nin Birleşmiş Milletler Komutanlığı'na ait bir onarım ekibine ateş açmasının ardından işaretlerin onarımı durduruldu.
  • Nisan 2024: Güney Kore, Kuzey Kore'nin sınırdaki inşaat çalışmalarında artış tespit etti.
  • 17 Kasım 2025: Seul, ortak bir MDL referans hattı oluşturmak için askerî görüşmeler önerdi.
  • 21 Eylül 2026: DMZ içinde meydana gelen mayın patlamasında Güney Koreli askerler yaralandı.
  • 23 Ekim 2026: Seul önerisini yenileyerek iletişim hatlarının kurulmasını ve kazara çatışmaları önleyecek tedbirleri gündeme ekledi.

Güney Kore, Kuzey Kore askerlerinin bu yıl inşaat çalışmaları sırasında MDL'yi yaklaşık 50 kez geçtiğini söylüyor. Seul ayrıca Kuzey Kore'nin sınıra 7 bine kadar işçi gönderdiğini belirtiyor. Güney Kore birlikleri, askerleri geri çekilmeye yöneltmek amacıyla anonslarla ve uyarı ateşiyle karşılık verdi.

Reklam

Mayın çalışmasının boyutu

Güney Kore ordusu, Kuzey Kore'nin yeni döşediği mayın sayısına ilişkin 960 binlik tahminini, meclisin istihbarat ve savunma komisyonlarında görev yapan milletvekillerine iletti. Tahmin, 2024'ten bu yana yürütülen faaliyetleri kapsıyor.

Bu sayı, sınır bölgesindeki güzergâhlarda devriye gezen, inceleme yapan veya temizleme çalışması yürüten askerleri bekleyen işin boyutunu ortaya koyuyor. Antipersonel mayınlar insanları yaralamak veya öldürmek üzere tasarlanıyor; toprağa gömülü patlayıcılar, döşendikleri operasyon sona erdikten sonra da tehlike oluşturmaya devam edebiliyor.

Birleşme Bakanı Chung Dong-young, Ekim ayının başlarında düzenlenen meclis denetimi sırasında daha geniş kapsamlı bir tahmin paylaşmıştı: Güney Kore güçlerinin döşedikleri de dahil olmak üzere DMZ genelinde 2 milyondan fazla mayın bulunduğunu söylemişti. 960 binlik sayı Kuzey Kore'nin son dönemdeki mayın döşeme çalışmalarını, daha yüksek tahmin ise her iki tarafın mayınlarını kapsıyor.

Arazideki askerler için koordinatlarda uzlaşmak, devriye ekiplerinin ve inşaat işçilerinin nerede çalışabileceğini belirlemeye yardımcı olacak. Mevcut patlayıcıların kaldırılması ise ayrıca harekete geçilmesini gerektiriyor. Bu da mayın temizliğini sınırın doğrulanmasının yanı sıra başlı başına pratik bir sorun hâline getiriyor.

Kuzey Kore yayınlar ve askerî müdahale tehdidinde bulundu

Kuzey Kore liderinin kız kardeşi ve Seul ile Washington ilişkilerinde önde gelen isimlerden Kim Yo Jong, Kuzey Kore Savunma Bakanlığı danışmanı Mareşal Pak Jong-chon ile sınır tahkimatlarını inceledi. Açıklamalarında, inşaat çalışmalarını Pyongyang'ın Güney ile ilişkileri kalıcı biçimde kesme politikasına bağladı.

Kim, Güney Kore'ye yönelik hoparlör yayınlarının yeniden başlatılması için bir takvim açıkladı:

Taktik avcı birliklerimiz yeni mevziler alıyor; Kore Cumhuriyeti'ne karşı psikolojik savaş yürütecek hoparlörler ekim ayı içinde tüm sınır boyunca faaliyete geçirilecek.

ROK, Güney Kore'nin resmî adı olan Kore Cumhuriyeti'nin kısaltmasıdır. Kim daha sonra hoparlörlerin birkaç gün içinde hazır durumda olacağını söyledi. Güney Kore'nin uyarı ateşlerinin Kuzey Kore topraklarına veya personeline zarar vermesi hâlinde misilleme tehdidinde de bulundu.

Pak, Seul'ün inşaat çalışmalarını sınır ihlali olarak nitelendirmesini reddetti. Kuzey Kore Savunma Bakanlığı danışmanı açıklamasında şöyle dedi:

Ordumuz sınırımızın nerede olduğunu herkesten daha iyi biliyor ve kendi toprağımızda yapmamız gerekeni yapıyoruz.

Pyongyang, sınır boyunca ilave taktik silahlar konuşlandırmakla tehdit etti ve yeni birliklerin ateş mevzilerine geçtiğini söyledi. Bu tehditler, uyarı ateşleri konusundaki anlaşmazlığı özellikle tehlikeli kılıyor: Seul bunları sınır geçişlerini önlemenin bir yolu olarak tanımlarken Kuzey Kore, birliklerine yönelik bir tehdit olarak sunuyor.

Reklam

Seul temkinli karşılık verirken diplomasiyi sürdürüyor

Güney Kore Savunma Bakanlığı Sözcüsü Chung Binna, Seul'ün Kuzey Kore'nin adımlarına orantılı karşılık vereceğini söyledi. Genelkurmay Başkanı Jin Yong-sung, orduya olası provokasyonlara kararlılıkla karşılık verme talimatı verdi.

Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, olayı ateşkes ihlali olarak tanımlayan bir mektupla mayın patlamasını Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin gündemine taşıma girişiminde bulundu. Böylece Seul, önerilen askerî toplantının yanı sıra diplomatik baskı da uyguladı.

Güney Koreli bir hükümet yetkilisi, adının açıklanmaması koşuluyla yaptığı açıklamada, yeni silahları sergilemenin ötesinde daha güçlü önlemlerin şu aşamada planlanmadığını ve Kuzey'e yönelik hoparlör yayınlarının yeniden başlatılmasının değerlendirilmediğini söyledi. MDL'yi geçen askerlere yönelik Güney Kore uyarı anonsları, sınırın ötesine yayınlanan daha geniş kapsamlı propaganda yayınlarından farklı ve daha acil bir amaca hizmet ediyor.

Devlet Başkanı Lee Jae Myung, ilişkileri iyileştirme çabası kapsamında 2025'te göreve geldikten sonra Güney Kore'nin propaganda yayınlarını durdurdu. Kuzey Kore de daha sonra kendi yayınlarını sonlandırdı. Pyongyang'ın açıkladığı yeniden başlatma kararı, bu itidal dönemini sona erdirecek.

Kyungnam Üniversitesi Uzak Doğu Çalışmaları Enstitüsü profesörü Lim Eul-chul, davete kuşkuyla yaklaştı. Kuzey Kore'nin tahkimatların tamamlanmasını, iki düşman devlet çerçevesini tesis etme sürecinin son adımı olarak gördüğünü söyledi. Ewha Womans Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Dekanı Park In-hwi ise Seul'ün daha güçlü bir karşılığın bu politikayı pekiştirmesinden kaygı duyduğunu, ancak askerlerin yaralanması üzerine kamuoyunda oluşan öfkenin ters yönde baskı yarattığını belirtti.

İşleyen iletişim hattı neden önemli?

Birleşmiş Milletler Komutanlığı, Kuzey Kore'nin Kore Halk Ordusu ile halk arasında pembe telefon olarak bilinen bir acil iletişim hattını koruyor. Seul ile Pyongyang arasındaki doğrudan bağlantıların kesilmesiyle bu hat, taraflar arasında mesaj iletilebilen tek askerî iletişim kanalı olarak kaldı.

Komutanlık, ateşkese bağlılığını ve MDL boyunca yanlış değerlendirme riskini ve istenmeyen tırmanmayı azaltma hedefini yineledi. Pyongyang ile iletişimlerini gizli tutma uygulamasına atıfta bulunarak Seul'ün son teklifi hakkında Kuzey Kore'yle temas kurup kurmadığını açıklamadı.

Komutanlığın katılacağı bir toplantı, farklı sınır referansları kullanan yetkilileri bir araya getirebilir. Askerî telefon hatlarının yeniden kurulması da bir devriye veya inşaat ekibi tartışmalı bir bölgeye yaklaştığında yetkililerin konuyu netleştirmesine imkân sağlayabilir.

Seul'ün kısa vadeli hedefi somut: Tarafların askerlerin nerede bulunabileceği ve çalışabileceği konusunda uzlaşmasını sağlamak ve uyarı ateşleri karşılıklı ateşe dönüşmeden önce iletişim kurulabilecek bir yol sunmak. Kuzey Kore'nin hoparlörleri faaliyete geçirme için açıkladığı ekim sonu tarihi, askerî görüşmeler yanıt beklerken gerilim için yeni ve yakın bir tarih oluşturuyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Güney Kore, kara sınırını doğrulamak, iletişim hatlarını yeniden kurmak ve kazara çatışmaları önlemek üzere 23 Ekim 2026'da askerî görüşmeler önerdi.
  • İlk 1.292 sınır işaretinin yalnızca yaklaşık 200'ü hâlâ tespit edilebiliyor.
  • Seul, 21 Eylül'deki patlamadan Kuzey Kore mayınlarını sorumlu tuttu; Pyongyang ise sorumluluğu reddetti.
  • Güney Koreli milletvekilleri, ordunun Kuzey Kore'nin 2024'ten bu yana 960 bin mayın döşediğini tahmin ettiğini söylüyor.
  • Kuzey Kore, ekim sonuna kadar sınır boyunca propaganda hoparlörlerini faaliyete geçirme tehdidinde bulundu.
  • Birleşmiş Milletler Komutanlığı görüşmelere katılabilir ve Kuzey Kore ordusuyla bir iletişim hattını koruyor.
  • Herhangi bir toplantı tarihi açıklanmadı ve Kuzey Kore'nin teklifi kabul edip etmediği bilinmiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir