Dakka’da Bir Çatıda Dört Saat: Kalabalıklar Bangladeş’teki Haber Merkezlerine Nasıl Saldırdı

12 dakikalık okuma
Dakka’da Bir Çatıda Dört Saat: Kalabalıklar Bangladeş’teki Haber Merkezlerine Nasıl Saldırdı

Alevler içindeki haber merkezinin çatısında mahsur kalan 28 kişi

19 Aralık 2025’te saat 01.00’de araştırmacı gazeteci Zyma Islam, Dakka’daki The Daily Star genel merkezinden Facebook’ta yardım çağrısında bulundu. 28 yaşındaki muhabir, bir kalabalığın binaya girip ateşe vermesinin ardından çatıda mahsur kalan 28 gazeteci ve çalışan arasındaydı.

İçindekiler
  1. Alevler içindeki haber merkezinin çatısında mahsur kalan 28 kişi
  2. Hadi’nin ölümü ve gazetelere yönelen öfke
  3. Haber yazmaktan çatıda barikat kurmaya
  4. Gece boyunca iki yayın kuruluşuna saldırı
  5. Kurtuluş ve gazetelerin kayıpları
  6. Facebook paylaşımları kalabalıkları bir hedeften diğerine yönlendirdi
  7. Korunma çağrıları ve geç müdahale
  8. Baskı, yakılan binaların ötesine uzanıyor
  9. Hasar sürerken yeniden yayın yapmak
  10. Öne Çıkanlar

Artık nefes alamıyorum. Çok fazla duman var. İçerideyim. Beni öldürüyorsunuz.

Islam, eski başbakan Şeyh Hasina’nın Ağustos 2024’teki ayaklanma sırasında devrilmesine yardımcı olan gençlik lideri Sharif Osman Hadi’nin ölümüyle ilgili manşet haberini yazıyordu. Hadi, maskeli silahlı kişilerin 18 Aralık’ta Dakka’daki bir caminin önünde kendisine ateş açmasından altı gün sonra, Singapur’daki bir hastanede hayatını kaybetti.

Ardından yaşanan şiddet, Bangladeş’in en büyük İngilizce gazetesi The Daily Star’ı ve önde gelen Bengalce günlük gazete olan kardeş yayını Prothom Alo’yu hedef aldı. Saldırganlar ekipmanları tahrip etti, bilgisayarları çaldı, arşivleri yaktı ve itfaiyecilerin binalara ulaşmasını engelledi. Askerî personel, The Daily Star çalışanlarına saat 04.30 civarında ulaştı. Kaçışları sırasında bazıları yaralanmış olsa da 28 kişinin tamamı hayatta kaldı.

Saldırılardan yaklaşık üç ay sonra, 1 Mart 2026 itibarıyla The Daily Star’ın genel merkezinde hâlâ ağır hasar vardı. Yalnızca 37 kişi gözaltına alınmış, koordineli şiddetin arkasındaki organizatörler ise serbest kalmıştı.

Saldırı, Bangladeş basınının karşı karşıya olduğu çeşitli tehditleri bir araya getirdi: gazetelerin Hindistan’a hizmet ettiğine yönelik kamuoyu önündeki suçlamalar, kalabalıkları adı verilen binalara yönlendiren Facebook paylaşımları ve tekrarlanan yardım çağrılarına rağmen güvenlik güçlerinin geç müdahalesi. Her iki gazete de tarihlerinde ilk kez cuma baskılarını çıkaramadı. Buna rağmen gazeteciler 15 saat içinde işlerine döndü ve The Daily Star’ın 20 Aralık tarihli sayısının manşeti "Boyun Eğmedi" oldu.

Reklam

Hadi’nin ölümü ve gazetelere yönelen öfke

32 yaşındaki Sharif Osman Hadi, 2024 öğrenci ayaklanmasından doğan hükümet karşıtı bir platform olan Inqilab Mancha’nın sözcüsüydü. Hindistan’ı ve otoriterlikle ve Yeni Delhi’ye boyun eğmekle suçladığı Hasina’nın Avami Birliği’ni açıkça eleştiriyordu.

Hadi, Şubat 2026 parlamento seçimlerinde Dakka-8 bölgesinden bağımsız aday olarak kampanya yürütürken, 12 Aralık’ta kimliği belirsiz silahlı kişiler başından vurdu. Ölümü 18 Aralık saat 21.40’ta duyuruldu. Saatler içinde kalabalıklar Dakka’nın protesto merkezi Şahbag’a doğru yürüyerek "Hadi’yi Hindistan öldürdü" sloganları attı ve geçici hükümeti ihmalle suçlayan pankartlar taşıdı.

Protestocular kısa süre sonra öfkelerini The Daily Star ve Prothom Alo’ya yöneltti. Gazeteleri "Delhi’nin kucak köpeği" ve "Şeyh Hasina’nın destekçisi" diye nitelediler. Sosyal medyada yayılan paylaşımlar daha önceden bu gazeteleri "Hindistan ajanları" diye damgalamış, Hadi’nin öldürülmesini küçümsediklerini öne sürmüş ve cinayetin "zeminini hazırladıklarını" iddia etmişti. Bu suçlamalar dayanaksızdı ve gazeteler iddiaları sert biçimde reddetti.

Hasina’nın Ağustos 2024’te Hindistan’a kaçması, bu suçlamaların siyasi zeminini oluşturdu. Bangladeşlilerin çoğu, Yeni Delhi’nin Hasina’nın 15 yıllık otokratik yönetimini mümkün kıldığı görüşündeydi. Bağımsız yayın çizgilerini koruyan iki gazete, onun hükümeti döneminde de tacize maruz kalmıştı.

Dakka’da siyasi analist olan Zaheer Ahmad, Hadi’nin ölümünün silahlı saldırının ötesine uzanan rahatsızlıkların odağı hâline geldiğini söyledi.

Bu, yalnızca bir kişi için adalet meselesi değildi. Hadi’nin ölümü devlete, seçkinlere ve Hindistan’a karşı birikmiş öfkenin odağı hâline geldi.

Haber yazmaktan çatıda barikat kurmaya

Islam gece yarısından kısa süre sonra haberini bitirirken haber merkezine uyarılar ulaştı. Başkentin medya kuruluşlarının bulunduğu Kazi Nazrul Islam Caddesi boyunca kalabalıklar ilerliyor, başka bir grup ise Karwan Bazar’daki Prothom Alo’ya yöneliyordu.

Gazeteciler günlerdir tehdit almalarına rağmen masalarında kalmıştı. Islam, haber merkezinin neden baskı hazırlıklarına devam ettiğini daha sonra şöyle anlattı:

Baskıyı durdurmayız. Öyle kolay kolay değil. Her tehditte duracak olsak, pek çok gün gazeteyi çıkaramazdık.

Gece yarısını beş geçe Islam haberini teslim edip aşağıya yöneldi. Ardından binanın camlarını tuğlalar kırmaya başladı. Saldırının şiddetini şöyle anlattı:

Ara sıra olan bir şey değildi. Öfkeyle saldırıyorlardı. Dışarıda çok sayıda insan olduğu belliydi.

Bazı meslektaşları kaçmayı başardı, ancak Islam ve diğer 27 çalışan karanlıkta dokuz kat çıkarak çatıya ulaştı. Ağır saksıları demir kapıya dayayıp aşağıdaki yıkımı dinlediler. Saldırganlar çelik kapıları ve camlı girişleri aşmıştı.

Reklam

Kısa süre sonra çatıda mahsur kalanları duman sardı. Gömleklerini ve mendillerini ıslatıp ağızlarına bastırdılar, daha temiz hava bulmak için yere uzandılar. Islam, görüş mesafesinin ne kadar az olduğunu şöyle anlattı:

Elimi yüzümün önünde tutsam göremezdim. Gri değildi. Siyahtı.

Bazı çalışanlar ailelerini arayıp vedalaştı. Bir meslektaşları dumandan zehirlenerek yere yığıldı. Bir diğeri, başkaları engellemeden önce iki kat aşağıdaki komşu binaya atlamaya hazırlandı.

Kaçmayı başaran meslektaşları, bazı saldırganların ateşli silah ve el yapımı bomba taşıdığı, "suikast planladığı" yönündeki uyarıları iletti. Çatıda mahsur kalanlar kurtarılmayı beklerken aşağıdaki kalabalık binaya erişimi engelliyordu.

Gece boyunca iki yayın kuruluşuna saldırı

The Daily Star’dan yaklaşık 600 metre uzaklıktaki Prothom Alo genel merkezi önce saldırıya uğradı. 18 Aralık saat 23.15 civarında 30 ila 35 kişilik bir grup Şahbag’dan gazetenin dört katlı binasına yürüdü. Polis başlangıçta grubu durdurdu, ancak yüz binlerce üyesi olan Facebook gruplarında çağrılar yayılınca kalabalık büyüdü.

Saat 23.45’e gelindiğinde saldırganlar cam cepheyi kırmış, ana kapıyı aşarak binaya girmişti. Üst katlardan mobilyaları atıp bir yığın hâlinde topladılar ve ateşe verdiler. 150’den fazla bilgisayar ve dizüstü bilgisayar yağmalandı. Güvenlik kameraları ve yangın güvenliği ekipmanları tahrip edildi, para kasaları kırıldı.

Zemin kattaki Prothoma Prokashon kitabevi talan edildi; kitaplar ve ürünler çalındı. Ofis kantinindeki yiyecekler alındı. Yangın büyürken saldırganlar slogan attı ve kutlama yaptı. Saat 01.00’e gelindiğinde alevler komşu binaları ve elektrik bağlantılarını tehdit ediyordu.

Olaylar iki takvim gününe yayıldı:

  • 12 Aralık: Hadi, Dakka’daki bir caminin önünde başından vuruldu.
  • 18 Aralık, saat 21.40: Hadi’nin Singapur’daki ölümü duyuruldu.
  • 18 Aralık, saat 23.15 civarı: Bir grup Prothom Alo’ya ulaştı; 23.45’e gelindiğinde saldırganlar binaya girmişti.
  • 19 Aralık, gece yarısı civarı: The Daily Star’daki kuşatma başladı.
  • 19 Aralık, saat 01.45: Prothom Alo’ya yaklaşan bir itfaiye ekibine saldırıldı ve ekip geri çekilmek zorunda kaldı.
  • 19 Aralık, saat 02.30: Ortak kuvvetlerin bölgeyi güvence altına almasının ardından itfaiyeciler müdahaleye başladı.
  • 19 Aralık, saat 04.30 civarı: Askerî personel The Daily Star’ın çatısına ulaştı.
  • 20 Aralık: The Daily Star, manşetinde "Boyun Eğmedi" yazan sayısını yayımladı.

Kalabalıklar itfaiye araçlarının önünü kesip geri çekilmeye zorladı. Kalabalığın bir kısmı Prothom Alo’dan The Daily Star’a doğru ilerleyince ortak kuvvetlerin erişimi güvence altına alabileceği kadar geniş bir koridor açıldı. Yangın söndürme çalışmaları, alevlerin başlamasından yaklaşık üç saat sonra başladı.

Reklam

Kurtuluş ve gazetelerin kayıpları

Askerî personel kalabalığı geri tutmak için kordon oluştururken, The Daily Star’da mahsur kalan çalışanlar dumanın içinden dokuz kat aşağı indi. Islak gömleklerini doğaçlama maske olarak kullandılar. Zemin katta, arka duvara dayalı bir merdiven, düşüşlerini yavaşlatması için ordunun yerleştirdiği, hasarlı bir çekçek minibüsüne uzanıyordu.

Islam kaçışın son aşamasını şöyle anlattı:

Yukarı çıktık ve çekçeğin üzerine atladık.

The Daily Star’ın zemin kattaki konferans salonu tamamen yandı, kafeteryası yağmalandı ve arşivleri ateşe verildi. Fotoğraf bölümünden kameralar ve sabit diskler çalındı; 35 yıllık görsel tarih kayboldu. İdari ofisler tamamen boşaltıldı. Gazete zararını 2 milyon dolar olarak hesapladı.

Prothom Alo’nun binası tamamen yandı; ilk üç katında hiçbir şey kalmadı. Muhasebe bölümü küle döndü, OTT platformu Chorki de ağır hasar gördü. OTT platformu, internet üzerinden video eğlence içeriği sunar.

Prothom Alo 27, The Daily Star ise 34 yıldır tek bir sayıyı bile kaçırmadan yayın yapıyordu. Bu iki süre, aynı şiddet gecesiyle kesintiye uğrayan toplam 61 yıllık yayın tarihini temsil ediyor. Her iki gazete de cuma sabahı baskılarını çıkaramadı.

Çatıda nefes almakta zorlanan gazeteciler 15 saat içinde uzaktan çalışıp ertesi günün gazetesi için haber yazıyordu. İş yerleri ağır hasarlı olmasına rağmen yayın hayatına dönüş hızlı oldu.

Facebook paylaşımları kalabalıkları bir hedeften diğerine yönlendirdi

The Daily Star ile teyit kuruluşu Dismislab’ın yürüttüğü bir incelemede, 13-19 Aralık arasında yayımlanan 3.064 Facebook paylaşımı ele alındı. Saldırıların, günler boyunca çevrimiçi kışkırtmayla ve şiddet sürerken yayımlanan talimatlarla örgütlendiği ortaya çıktı.

Şiddet çağrısı içeren ve geniş ölçekte paylaşılan ilk mesaj, 15 Aralık’ta 68.000 üyesi bulunan herkese açık Bharot Birodhi Churanto Andolon (Nihai Hindistan Karşıtı Hareket) Facebook grubunda yayımlandı. Paylaşımda Prothom Alo binası kırmızı çarpıyla işaretlenmiş ve şu ifadeler yer almıştı:

Bunlar Bangladeş’teki Hindistan güç merkezleri. Prothom Alo ve Daily Star dâhil Hindistan’ın tüm ajanları Joy Bangla edilmedikçe bu ülke güvende olmayacak.

"Joy Bangla" (Yaşasın Bengal), özgürlük sloganı olarak ortaya çıkmıştı. Sosyal medyada yıkım ya da ortadan kaldırma anlamında kod sözcük olarak yeniden kullanılıyordu.

Reklam

18 Aralık saat 22.00 ile 23.00 arasında en az dokuz Facebook paylaşımında doğrudan şiddet çağrısı yapıldı. Kalabalıklar Prothom Alo önünde toplanırken, 23.00 ile 23.45 arasında saldırı çağrısı içeren 34 paylaşım daha yayımlandı.

ABD’de yaşayan Bangladeşli sosyal medya fenomeni Elias Hossain, gece yarısı insanları Prothom Alo’ya yönlendiren talimatlar paylaştı.

Herkes Prothom Alo’ya gelsin. İşin yarısı tamam.

Hossain beş dakika sonra bir başka talepte bulundu.

Prothom Alo’dan tek bir tuğla bile kalmamalı.

Saat 00.20’de insanları The Daily Star’a yönlendirdi.

Prothom Alo işi tamam, şimdi herkes Daily Star’a gelsin.

Bu paylaşımın yayımlanmasından sonraki dört dakika içinde The Daily Star çalışanları telaşla üst katlara, çatıya çıkıyordu. Daha sonra sosyal medya paylaşımlarında 1961’de kurulan kültür kurumu Chhayanaut’un ve Udichi Shilpigosthi’nin adları hedef olarak verildi. Her ikisine de sonraki saatlerde saldırıldı ve binaları ateşe verildi.

İncelemede, yaklaşık 1 milyon toplam üyesi olan sekiz açık Facebook grubunda şiddeti kışkırtan 88 paylaşım tespit edildi. Meta’nın Topluluk Standartları’nda şiddet ve kışkırtmaya ilişkin kuralları ihlal etmelerine rağmen paylaşımların hiçbiri zamanında kaldırılmadı.

Korunma çağrıları ve geç müdahale

Tehditler Facebook’ta 20 saatten uzun süre açıkça dolaşımdaydı. Mahsur kalan gazeteciler hükümet yetkililerini telaşla aradı, ancak şiddet sürerken güvenlik güçleri büyük ölçüde seyirci kaldı.

O dönem Başdanışman Muhammed Yunus’un basın sözcüsü olan Shafiqul Alam, yardım çağırma çabalarını anlattığı bir özür mesajını daha sonra Facebook’ta yayımladı.

Doğru kişilere yardımın harekete geçirilmesi için onlarca telefon açtım ama zamanında gelmedi. Keşke büyük bir toprak parçası kazıp utancımdan kendimi gömebilseydim.

Dakka Büyükşehir Polisi ek komiseri SN Nazrul Islam, yaklaşan seçimler öncesinde müdahalenin gerçek mermi kullanımına ve polis kayıplarına yol açabileceğini öne sürdü. Komiser Sheikh Md. Sazzat Ali ise farklı bir açıklama yaparak, saldırılar yaklaşık beş saat sürmesine rağmen trafik sıkışıklığının zamanında ulaşmalarını engellediğini söyledi.

Gazeteciler olay yerine ulaşan polisleri "sessiz seyirciler" diye niteledi. Bazı polisler, müdahale emri almadıklarını kayıt dışı olarak söyledi.

Reklam

Hasina’nın devrilmesinin ardından göreve gelen Nobel ödüllü Yunus’un liderliğindeki geçici hükümet, düzeni yeniden sağlayamaması nedeniyle giderek artan eleştirilerle karşı karşıyaydı. Dakka Üniversitesi’nde siyaset analisti ve profesör olan Asif Shahan, saldırıları hükümetin şiddet kullanan kalabalıkların hâkimiyetini engelleyememesi üzerinden değerlendirdi.

Bu, geçici hükümetin kalabalık yönetiminin yükselişini kontrol edememesinin bir yansıması.

Netra News’in yönetici editörü Nazmul Ahsan, Yunus yönetimi döneminde gazetecilerin karşılaştığı tehlikelerin değiştiğini; öngörülebilir devlet baskısının yerini kalabalıkların öngörülemeyen şiddetine bıraktığını söyledi.

Şimdi gördüğümüz, kurumsal baskıdan halk şiddetine doğru bir geçiş. Bu, riskleri hesaplamayı ve bunlara karşı korunmayı çok daha zorlaştırıyor.

Baskı, yakılan binaların ötesine uzanıyor

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’ne göre Ağustos 2024’teki geçişten bu yana en az 1.073 gazeteci fiziksel saldırıya, davalara, cinayetlere, tehditlere, hapis cezasına ya da mal varlıklarına el konulmasına maruz kaldı. En az 140 gazeteci, 2024 protestolarına ilişkin haberleri nedeniyle cinayet suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı; bu, önceki hükümet döneminde nadir görülen bir yöntemdi.

300’den fazla gazetecinin Bangladeş’ten ayrılması yasaklanmış, 167’sinin basın kartı iptal edilmişti. Bangladeş, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke arasında 149. sırada yer aldı.

The Daily Star muhabiri Tanjila Tasnim, korkunun gazetecilerin kendilerini toplum içinde tanıtma biçimini nasıl değiştirdiğini anlattı.

Artık basın kartlarımızı toplum içinde bile kullanmıyoruz. İnsanlar gazeteci olduğumuzu, özellikle de The Daily Star’da çalıştığımızı öğrenirse bize saldırabileceklerinden korkuyoruz.

Gazeteciler her bilgiyi daha titizlikle doğruladıklarını, bazı konulardan kaçındıklarını ve halka açık yerlerde mesleklerini söylemekte tereddüt ettiklerini anlattı. Öz sansür, gazetecilerin sonuçlarından korktukları için kendi haberlerini kısıtlaması demek.

Şiddet azınlık topluluklarını da hedef aldı. Aralarında gazeteci Rana Pratap Bairagi’nin de bulunduğu, Hindu azınlığa mensup en az 15 kişi Aralık 2025 ile Ocak 2026 arasında öldürüldü.

Basın özgürlüğünü savunan uluslararası kuruluşlar saldırıları kınadı. Birleşmiş Milletler düşünce ve ifade özgürlüğü özel raportörü Irene Khan, şiddeti medya ve sanat özgürlüğünü korumadaki başarısızlıklarla ilişkilendirdi.

Bu olaylar bir boşlukta ortaya çıkmadı; geçici hükümetin cezasızlık sorununu ele alamamasının ve medya ile sanat özgürlüğünü koruyamamasının sonuçlarıdır.

Cezasızlık, insanların yaptıkları yanlışların cezasından kurtulması demektir. 37 kişinin gözaltına alınması ve organizatörlerin hâlâ serbest olması nedeniyle koordineli saldırılara ilişkin hesap verme süreci 1 Mart itibarıyla tamamlanmamıştı.

Reklam

Hasar sürerken yeniden yayın yapmak

Saldırılardan yaklaşık üç ay sonra sigorta eksperleri, The Daily Star’ın girişinde kırık cam yığınlarının yakınındaki enkazı inceliyordu. Konferans salonu hâlâ yanmış bir kabuktan ibaretti. Yıkıma rağmen gazete yayımlanmaya devam etti.

The Daily Star’ın yazı işleri müdürü Kamal Ahmed, hayatlarından endişe ettikten sonra çalışanların işlerine ne kadar çabuk döndüklerini anlattı.

Orada mahsur kalan ve hayatlarından endişe eden insanlar yalnızca 15 saat sonra çalışmaya başladı. Bu direniş, pes etmeyeceğiz.

Islam, saldırının güvenlik hissini değiştirdiğini ancak haber yapma kararlılığını etkilemediğini söyledi.

Bangladeş’te gazetecilik yapmak hiçbir zaman güvende olmak demek değildi. Ölüm tehditlerine alışığız. Tehdit alınca sadece önlem alıyoruz.

O gecenin hayatındaki en önemli gece olup olmadığı sorulduğunda Islam başını sallayarak hayır dedi. Gazetecilerin sahip olması gerektiğine inandığı korumaları ve kuşatmadan sağ çıkma deneyimini anlattı.

Bangladeş bir çatışma bölgesi değil. Ancak gazetecilerine demokrasilerde olması gerektiği gibi aynı hakları ve korumaları sunmuyor. Bir geceyi atlattık. Bir başkasını da atlatabiliriz.

Bir süre duraksayan Islam sözlerine şöyle devam etti:

Üzerimize gelsinler.

127 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu Şubat 2026 parlamento seçimleri, aylar süren geçici yönetimin ardından Bangladeş’in sivil yönetime dönme kabiliyeti açısından kritik bir sınav olarak görülüyordu. Hadi, vurulduğunda bu seçim kampanyasını yürütüyordu. Saldırılardan sağ kurtulan gazeteciler için mücadele, iş yerleri hedef hâline geldiğinde güvenli biçimde haber yapıp yapamayacaklarıyla da ilgiliydi.

Öne Çıkanlar

  • The Daily Star’dan 28 gazeteci ve çalışan, 19 Aralık 2025’te Dakka’daki haber merkezlerinin çatısında dört saatten fazla mahsur kaldıktan sonra hayatta kaldı.
  • Saldırılar, 32 yaşındaki Sharif Osman Hadi’nin 12 Aralık’ta vurulup 18 Aralık’ta Singapur’da hayatını kaybetmesinin ardından yaşandı.
  • Kalabalıklar The Daily Star ve Prothom Alo’yu yakıp yağmaladı; böylece iki gazete de sırasıyla 34 ve 27 yıllık tarihlerinde ilk kez cuma baskılarını çıkaramadı.
  • Saldırganlar Prothom Alo’dan 150’den fazla bilgisayar ve dizüstü bilgisayar çaldı. The Daily Star, 35 yıllık fotoğraf arşivini kaybetti ve hasarı 2 milyon dolar olarak hesapladı.
  • Bir incelemede 3.064 Facebook paylaşımı ele alındı ve kalabalıkları hedefler arasında yönlendiren talimatlar bulundu. Toplamda yaklaşık 1 milyon üyesi olan sekiz grupta şiddeti kışkırtan 88 paylaşım yayımlandı.
  • Kalabalıklar itfaiyecilerin önünü kesti. Askerî personel, The Daily Star’da mahsur kalan çalışanlara saat 04.30 civarında ulaştı.
  • Gazeteciler 15 saat içinde işlerine döndü ve The Daily Star’ın 20 Aralık tarihli sayısının manşeti "Boyun Eğmedi" oldu.
  • 1 Mart 2026 itibarıyla yalnızca 37 kişi gözaltına alınmış, organizatörler ise serbest kalmıştı.
  • Uluslararası Şeffaflık Örgütü, Ağustos 2024’ten bu yana en az 1.073 gazetecinin saldırılara, yasal işlemlere ya da başka tehditlere maruz kaldığını kaydetti. Bangladeş, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke arasında 149. sırada yer aldı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir