Potansiyel Savunma Anlaşmalarının Değeri 10 Milyar Dolara Ulaşırken Hindistan ve İsrail İlişkilerini Üst Düzeye Taşıdı

13 dakikalık okuma
Potansiyel Savunma Anlaşmalarının Değeri 10 Milyar Dolara Ulaşırken Hindistan ve İsrail İlişkilerini Üst Düzeye Taşıdı

Geniş Gündemli Yeni Bir Ortaklık

Hindistan ve İsrail, Başbakan Narendra Modi'nin 26 Şubat 2026'da sona eren ziyareti sırasında ilişkilerini "Özel Stratejik Ortaklık" düzeyine yükseltti. Görüşmelerde 16 ila 17 anlaşmanın yanı sıra 8 milyar ila 10 milyar dolar değerinde olabilecek savunma alımları ele alındı. Paket; füze ve insansız hava araçlarından yapay zekâya, siber güvenliğe, tarıma, uzaya, finansal teknolojiye ve Hindistanlı işçiler için istihdam olanaklarına kadar uzanıyor.

İçindekiler
  1. Geniş Gündemli Yeni Bir Ortaklık
  2. Ziyaretin Son Gelişmeler İçindeki Yeri
  3. Hangi Silahlar Görüşülüyor?
  4. Ekipman Alımından Ortak Üretime
  5. Demir Kubbe ve Demir Işın Neden Kapsam Dışında Kaldı?
  6. Yapay Zekâ, Siber Güvenlik ve Stratejik Planlama
  7. Uzay, Nükleer Enerji ve Dijital Ödemeler
  8. Uzun Aradan Sonra Ticaret Görüşmeleri Yeniden Başladı
  9. Hindistanlı İşçiler İçin Daha Fazla İstihdam Olanağı
  10. Gazze'deki Çatışmanın Ortasında Sıcak Karşılama
  11. Ziyaret Hindistan'da Neden Eleştiri Aldı?
  12. Öne Çıkanlar

Modi'nin 2017'den bu yana İsrail'e yaptığı ikinci ziyaret iki gün sürdü. İsrail parlamentosu Knesset'te konuşan Modi, Yad Vashem Holokost Anıtı'nı ziyaret etti ve Başbakan Benjamin Netanyahu ile Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'la kapsamlı görüşmeler yaptı. Anlaşmalar, uzun süredir silah satışlarıyla anılan ilişkiyi kamu kurumları, iş dünyası ve araştırma alanlarında iş birliğine yönelik düzenlemelerle genişletiyor.

İsrail, Gazze'de devam eden çatışmaların ortasında uluslararası alandaki görece yalnızlığını hafifletmeye çalışıyor. Hindistan ise İsrail, Filistinli temsilciler ve Orta Doğu'daki Arap ortaklarıyla ilişkilerini yürütürken güvenlik ve ekonomik çıkarlarının peşinde. Bu farklı baskılar hem ziyaretin içeriğini hem de ziyarete ilişkin siyasi tartışmaları şekillendirdi.

Söz konusu savunma tutarı, görüşülen olası alımları ifade ediyor. Bu müzakerelerin yanı sıra iki hükümet ortak geliştirme, ortak üretim ve teknoloji transferi konusunda ilerleme kararı aldı. Böylece ekipmanların birlikte üretilmesine ve üretim için gerekli bilginin paylaşılmasına daha fazla ağırlık veriliyor.

İsrail ayrıca beş yıl içinde 50 bine kadar ek Hindistanlı işçiyi kabul etme sözü verdi. Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri 24 Şubat'ta yeniden başladı. Hindistan'ın Birleşik Ödemeler Arayüzü'nü (UPI) İsrail'e genişletme planları da kapsamlı ekonomik gündeme dijital ödemeler boyutu ekledi.

Başlıca gelişmeler, yıllardır kesintiye uğrayan ticaret görüşmelerinin ve son dönemdeki çatışmaların her iki ülkenin de hava savunmasına, insansız hava araçlarına ve siber tehditlere odaklanmasını artırdığı bir dönemde yaşandı.

Reklam

Ziyaretin Son Gelişmeler İçindeki Yeri

Hindistan ve İsrail 1992'de modern diplomatik ilişkiler kurdu; ancak Hindistan'la Yahudi toplulukları arasındaki bağlar yüzyıllar öncesine uzanıyor. Modi'nin 2017'de İsrail'e yaptığı ilk ziyaret, ilişkilerin önceki bir aşamasına işaret ediyordu. Şubat 2026'daki ziyaret ise iş birliğine yeni bir resmi tanım kazandırdı ve daha geniş kapsamlı anlaşmalar getirdi.

Ticaret müzakereleri ve bölgesel çatışmalar, son kararların arka planını oluşturan yakın dönem takvimini belirliyor:

  • 2017: Modi İsrail'e ilk ziyaretini yaptı. Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin sekiz turluk dönemi aynı yıl başladı.
  • 2021: Önceki ticaret müzakereleri süreci sona erdi ve ardından uzun bir ara verildi.
  • 7 Ekim 2023: Hamas İsrail'e saldırdı. Ekim 2023'ten itibaren Filistinli işçilere getirilen kısıtlamalar daha sonra İsrail'deki iş gücü açığını artırdı.
  • 2023-2025: İsrail'in bölgesel çatışmaları, hava savunma sistemlerinin etkinliğini ortaya koydu.
  • Mayıs 2025: Hindistan-Pakistan çatışması, Hindistan'ın insansız hava araçları, füzeler ve siber savaş alanlarındaki açıklarını gözler önüne serdi.
  • 24 Şubat 2026: Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri resmen yeniden başladı.
  • 26 Şubat 2026: Modi, iki gün süren toplantı ve törenlerin ardından İsrail'e yaptığı ikinci ziyaretini tamamladı.

Mayıs 2025'teki çatışma, Yeni Delhi'ye daha güçlü gözetleme sistemleri, hassas vuruş silahları ve hava saldırılarına karşı koruma arayışı için somut bir gerekçe sundu. İsrail'in yakın dönemdeki çatışma deneyimi de askeri teknolojisine ve savunma sistemlerinin birlikte çalışma biçimine ilgiyi artırdı.

Hangi Silahlar Görüşülüyor?

Olası savunma alımlarının 8 milyar ila 10 milyar dolar değerinde olduğu tahmin ediliyor. Müzakereler, farklı katmanlarda çalışan savunma sistemlerini, insansız hava araçlarını, hassas güdümlü mühimmatları ve askeri kullanım için gelişmiş yapay zekâ uygulamalarını kapsıyor.

Görüşülen silahlar arasında Rafael'in SPICE 1000 güdüm kitleri, Elbit Systems'ın kara hedeflerine karşı uçaklardan fırlatılan Rampage füzeleri, Israel Aerospace Industries'in süpersonik Air LORA füzeleri ve Ice Breaker deniz seyir füzeleri bulunuyor. Güdüm kitleri, silahların belirlenen hedeflere daha isabetli ulaşmasına yardımcı olurken farklı füze sistemleri farklı platformlardan saldırı seçenekleri sunuyor.

Hindistan'ın gözetleme ve saldırı kabiliyetlerini geliştirmeyi amaçlayan Elbit'in Hermes 900 insansız hava aracı için de kapsamlı bir anlaşma bekleniyor. Gözetleme, karada veya denizdeki faaliyetler hakkında bilgi toplamayı; saldırı kabiliyeti ise kuvvetlerin seçilen hedeflere taarruz edebilmesini ifade ediyor.

Yapay zekâ da askeri görüşmelerin bir başka başlığını oluşturuyor. Bu kapsamda yapay zekâ, değerlendirilen uçak, füze ve diğer ekipmanların yanı sıra bilgileri işlemek ve askeri görevleri desteklemek için bilgisayar sistemlerinin kullanılmasını içeriyor.

Reklam

Ekipman Alımından Ortak Üretime

Hindistan ve İsrail, savunma sanayisinde ortak geliştirme, ortak üretim ve teknoloji transferi konusunda ilerleme kararı aldı. Ortak geliştirme, sistemlerin birlikte tasarlanması; ortak üretim, imalatın paylaşılması; teknoloji transferi ise bir ortağa ekipman üretmek veya bakımını yapmak için gereken bilgiye erişim sağlanması anlamına geliyor.

Bu yaklaşım, Modi'nin "Hindistan'da Üret" girişimiyle örtüşüyor ve ilişkiyi Hindistan'ın hazır İsrail silahları satın aldığı basit bir düzenlemenin ötesine taşıyor. İsrailli savunma şirketleri Hindistan'da iştirakler kurarak sistemleri Hintli ortaklarla birlikte yerel olarak üretecek.

Lisanslı üretim, gizlilik düzenlemeleri nedeniyle daha önce kısıtlanan bazı silah platformlarını kapsayabilir. Bu tür anlaşmalar, tasarımı kontrol eden şirket veya ülkenin izniyle ve müzakere edilen koşullara bağlı olarak üretim yapılmasını sağlar.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'ne (SIPRI) göre Hindistan, 2020-2024 döneminde yaklaşık 20,5 milyar dolar değerindeki İsrail toplam silah ihracatının yaklaşık yüzde 34'ünü satın aldı. Bu pay, Yeni Delhi'yi İsrail'in en büyük savunma müşterisi yaptı ve söz konusu dönemde İsrail silah ihracatının yaklaşık üçte birine karşılık geldi.

Yerel üretim, genişleyen ortaklığa askeri amacının yanı sıra bir sanayi boyutu da kazandıracak. Görüşmeler, yeni sistemlerin geliştirilmesini de kapsayan iş birliği çerçevesinde Hindistan fabrikalarıyla İsrail teknolojisini aynı üretim düzenlemelerinde buluşturuyor.

Demir Kubbe ve Demir Işın Neden Kapsam Dışında Kaldı?

Demir Kubbe ve Demir Işın hakkında çok sayıda tahmin yürütülse de bu sistemlerin devri anlaşmaların dışında bırakıldı. Görüşmelerde her iki sistemin de yer aldığı İsrail savunma mimarisi ele alınırken ihracat kısıtlamaları doğrudan devredilebilecek sistemleri sınırladı.

Demir Kubbe ve lazer tabanlı Demir Işın, önemli ölçüde Amerikan finansmanı ve üretim ortaklıkları içeriyor. Bu sistemlerin Hindistan dahil başka bir ülkeye ihracatı, ABD ihracat denetimi yasaları uyarınca Washington'ın açık onayını gerektiriyor.

İsrail bunun yerine Hindistan'ın tespit sistemlerini ve farklı katmanlarda çalışan savunmalar arasındaki koordinasyonu geliştirmesine yardımcı olabilir. Bu tür bir iş birliği, Hindistan'ın mevcut Rus yapımı S-400, Akash, Barak ve QRSAM platformlarının birbirine bağlanmasına katkı sağlayabilir.

Birden fazla katmandan oluşan savunma ağı, farklı tehditlere karşı farklı sistemler kullanır. Öngörülen iş birliği; uzun menzilli balistik füzeleri, orta menzilde hareket eden roket ve seyir füzelerini ve daha kısa mesafelerden gelen tehditleri hedef alacak.

Öncelik; danışmanlık, entegrasyon ve yeni sistemlerin birlikte geliştirilmesinde. Tespit ve müdahale ekipmanlarının birbirine bağlanması, mevcut Hint savunma sistemlerinin koordineli bir ağ olarak çalışmasına yardımcı olacak. Kısıtlamaya tabi İsrail platformlarının doğrudan devri içinse ABD'nin onayı gerekiyor.

Reklam

Yapay Zekâ, Siber Güvenlik ve Stratejik Planlama

Hindistan ve İsrail, ortak geliştirme, etik çerçeveler, sivil uygulamalar ve kamu kurumlarıyla özel şirketler arasındaki ortaklıkları kapsayan yapay zekâ iş birliği mutabakatı imzaladı. Etik çerçeveler, yapay zekânın nasıl geliştirilip kullanılması gerektiğine ilişkin ilkeleri belirliyor.

Ayrı bir "Niyet Beyanı", teknolojide, ekonomide ve toplumda ortaya çıkabilecek değişimleri izleme yöntemi olan "ufuk taraması"nı ele alıyor. Önerilen iş birliği, gelecekteki kararları etkileyebilecek eğilimleri belirlemek için veri analizinden ve yapay zekâ destekli araçlardan yararlanıyor.

Bu girişim kapsamında yürütülecek ortak araştırma ve eğitim, Hindistan'ın stratejik planlama kapasitesini güçlendirecek. Süreç, hükümetlerin bir değişiklik belirgin hale geldikten sonra tepki vermek yerine gelişmeleri hazırlık yapabilecek kadar erken fark etmesine yardımcı olmayı amaçlıyor.

Siber güvenlik iş birliği, Hindistan'da Hindistan-İsrail Siber Güvenlik Mükemmeliyet Merkezi kurulmasına yönelik bir Niyet Mektubu'nu içeriyor. Planlanan merkez, en iyi uygulamaları gösterecek, dijital sistemlerin saldırılara dayanma kapasitesini güçlendirecek ve kamu kurumlarını, işletmeleri ve akademik kuruluşları bir araya getirecek.

İki ülke ayrıca ortak tatbikat ve eğitimleri içeren, birkaç yıla yayılan stratejik bir program geliştirme konusunda anlaştı. Bu faaliyetler, katılımcıların dijital tehditlere karşılık verme pratiği yapmasına ve ağları korumak için gereken becerileri geliştirmesine yardımcı olacak.

Hindistan-İsrail Ortak Araştırma Çağrıları çerçevesindeki finansman 1 milyon dolardan 1,5 milyon dolara çıkarılacak. Bu, 500 bin dolarlık, yani yüzde 50'lik bir artış anlamına geliyor ve yeni iş birliği planlarıyla birlikte araştırma düzenlemesine daha güçlü bir mali destek sağlıyor.

Uzay, Nükleer Enerji ve Dijital Ödemeler

Teknoloji iş birliği kuantum bilişim, yarı iletkenler ve uzay araştırmalarını da kapsıyor. Kuantum bilişim, belirli hesaplamaları geleneksel bilgisayarlardan farklı biçimde gerçekleştirmek için çok küçük parçacıkların özelliklerinden yararlanıyor. Yarı iletkenler ise bilgisayar çiplerinin ve birçok elektronik cihazın temelindeki malzemeler.

Hindistan ve İsrail, sivil nükleer enerji projelerinde iş birliği yapmayı ve uzay girişimlerini ilerletmeyi kararlaştırdı. Bu alanlar, savunma alımlarının ötesindeki iş birliğinin kapsamını gösteren pakette tarım ve eğitim başlıklarının yanında yer alıyor.

Hindistan, NPCI International ile İsrail'in MASAV sistemi arasındaki ortaklık aracılığıyla Birleşik Ödemeler Arayüzü'nün (UPI) İsrail'e genişletileceğini duyurdu. UPI, Hindistan'ın dijital ödeme sistemi; planlanan bağlantı ise sınır ötesi para transferlerini destekleyecek.

Bu düzenleme, iki ülke arasında faaliyet gösteren işletmeler, turistler ve girişimler için para transferlerini ve ödemeleri kolaylaştırabilir. Para transferleri, çoğu zaman yurt dışında çalışan kişilerin başka bir ülkedeki alıcılara gönderdiği paraları ifade ediyor.

Hindistan Uluslararası Finansal Hizmet Merkezleri Otoritesi ile İsrail Menkul Kıymetler Otoritesi arasında imzalanan ayrı bir anlaşma, finansal teknoloji inovasyonu ve düzenleyici teknolojiler alanında iş birliğini teşvik edecek. Finansal teknoloji, finansal hizmetlere yönelik dijital araçları; düzenleyici teknoloji ise kurumların kurallara ve mevzuata uyum sağlamasına yardımcı olan araçları ifade ediyor.

Reklam

Uzun Aradan Sonra Ticaret Görüşmeleri Yeniden Başladı

Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri, Modi'nin gelişinden kısa süre önce, 24 Şubat 2026'da yeniden başladı. Önceki süreç, 2017 ile 2021 arasında yapılan sekiz turun ardından tıkanmıştı. Her iki hükümet de ticareti elmas, petrol ürünleri ve kimyasalların ağırlıkta olduğu bir yapının ötesine taşıma konusundaki kararlılıklarını yineledi.

İkili ticaret 2025 mali yılında 3,62 milyar dolar düzeyinde gerçekleşerek Hindistan'ı İsrail'in Asya'daki en büyük ikinci ticaret ortağı yaptı. Hindistan'ın ihracatı yüzde 52 düşüşle 2,14 milyar dolara, ithalatı ise yüzde 26,2 düşüşle 1,48 milyar dolara geriledi.

Bu rakamlar, müzakerecilerin önündeki görevin boyutunu gösteriyor: yeniden başlatılan girişim, ticaretin her iki yönde de gerilemesinin ardından geldi. Serbest Ticaret Anlaşması, mal ve hizmetlerin birbirlerinin pazarlarına nasıl gireceği de dahil olmak üzere ülkeler arasındaki ticaret koşullarını belirler.

İki taraf, düzenleyiciler arasındaki koordinasyonu derinleştirmek için özel bir Finansal Diyalog başlattı. Ayrıca kamu politikalarının iş dünyasını etkileyen eğilimlerle nasıl uyumlu hale getirilebileceğine ilişkin öneriler sunan dördüncü Hindistan-İsrail Üst Yöneticiler Forumu raporunu da açıkladı.

İsrail Ticari Tahkim Enstitüsü ile Hindistan Tahkim Konseyi arasında yapılan anlaşma, ticari anlaşmazlıkların çözümünde bilgi paylaşımını ve ortak eğitimi destekleyecek. Tahkim, tarafların bir anlaşmazlığı üzerinde uzlaştıkları bir karar vericiye sunmasına imkân tanıyarak işletmelere uyuşmazlıkları çözmek için başka bir yol sağlıyor.

Hindistanlı İşçiler İçin Daha Fazla İstihdam Olanağı

İsrail, ciddi iş gücü açığıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde önümüzdeki beş yıl içinde 50 bine kadar ek Hindistanlı işçiyi kabul etme sözü verdi. Ekim 2023'ten bu yana Filistinli işçilere getirilen kısıtlamalar bu açığı daha da büyüttü.

Yeni düzenlemeler, inşaat ve bakım hizmetlerinde mevcut anlaşmaların kapsamını genişletiyor. Ticaret, imalat, restoranlar, perakende, lojistik, depolama, konaklama, gıda işleme, tekstil, elektronik ve kimya sektörlerini kapsıyor.

Sektörlerde düzenlemeye tabi işe alımı mümkün kılmak için üç uygulama protokolü imzalandı. Bu protokoller, nitelikli ve yarı nitelikli çalışanlar dahil farklı eğitim ve deneyim seviyelerine sahip Hintli profesyoneller için düzenli istihdam yolları oluşturuyor.

Beş yıllık taahhüt, İsrail'in iş gücü ihtiyacını Hindistan'ın yurt dışı istihdam olanaklarına yönelik ilgisiyle buluşturuyor. Kapsamı fabrika üretiminden ve depo faaliyetlerinden restoranlara ve bakım hizmetlerine kadar uzanıyor; böylece iş gücü hareketliliği ekonomik paketin önemli bir parçası haline geliyor.

Reklam

Gazze'deki Çatışmanın Ortasında Sıcak Karşılama

Netanyahu, Modi'yi Ben Gurion Havalimanı'nda bizzat karşıladı ve Knesset'teki özel oturuma eşlik etti. Milletvekilleri, ziyaret eden bir yabancı lidere ilk kez verilen "Knesset Madalyası"nı Modi'ye takdim etti.

Modi, parlamentodaki konuşmasına İbranice ve Hintçe selamlarla başladı. Hindistan Başbakanı, 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırısını "barbarca terörizm" olarak kınadı ve Hindistan'ın İsrail'e verdiği desteği güçlü ifadelerle dile getirdi.

bu anda ve sonrasında da, tam bir inançla ve kararlılıkla.

Modi, ABD Başkanı Donald Trump'ın önerdiği Gazze barış planını da destekledi. İsrailli kurbanlar için başsağlığı dileyip terörizmi kınarken çatışmalarda insanlığın korunması çağrısında bulundu.

insanlık asla çatışmaların kurbanı olmamalı.

Hindistan, iki devletli çözüme yönelik geleneksel desteğini yineledi ve Gazze'deki sivil kayıplar konusundaki endişesini dile getirdi. İki devletli çözüm, İsrail'in ve bir Filistin devletinin yan yana var olmasını öngörüyor. Bu tutum, Yeni Delhi'nin İsrail'le ortaklığını derinleştirirken Arap ülkeleriyle ilişkilerini de sürdürme çabasının bir parçası.

Ziyaret, Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) ve Hindistan, İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ile ABD'den oluşan I2U2 grubu kapsamındaki iş birliği görüşmelerine de ivme kazandırdı. Her iki girişim de bölgede gelişmekte olan ekonomik ve stratejik bağlantıların dayanakları olarak görülüyor.

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, ziyaret sırasında Hindistan'ın bölgenin geleceğindeki yerini şöyle tanımladı:

Orta Doğu'nun büyük geleceğinin hayati bir parçası

Modi, Herzog'u Hindistan'a resmi bir ziyaret yapmaya davet ederek hem diplomatik ilişkileri hem de ülkeyle çok daha eskiye dayanan Yahudi bağlarını pekiştirdi.

Ziyaret Hindistan'da Neden Eleştiri Aldı?

Kongre Partisi liderleri, İsrail'in askeri operasyonları ve Gazze'deki sivil ölümler uluslararası incelemeye tabi tutulurken Modi'nin ziyaretini Hindistan'ın tarihsel dış politika ilkelerine ihanet olarak eleştirdi. İsrail'deki sıcak karşılama, Hindistan'ın Filistin meselesindeki tutumuna ilişkin ülke içindeki sert tartışmayla yan yana geldi.

Kongre Partisi sözcüsü Jairam Ramesh, Modi hükümetini Filistin davasını terk etmekle suçladı. Kongre Partisi, ziyareti "ahlaki korkaklık" olarak nitelendirdi. Priyanka Gandhi, Modi'den Knesset konuşmasında Gazze'deki sivillerin öldürülmesine değinmesini istedi; ancak konuşmada bu konuya özel olarak yer verilmedi.

Modi hükümeti, 2014'te iktidara gelmesinden bu yana Hindistan'ın yaklaşımını kademeli olarak değiştirdi. "İlişkileri ayrıştırma" stratejisi, İsrail ve Filistin'le ilişkileri ayrı kulvarlarda ele alıyor ve Filistin devletine geleneksel dayanışmayı merkeze alan yaklaşımdan uzaklaşıyor.

Hindistan, Gazze çatışması sırasında İsrail'i eleştiren çeşitli Birleşmiş Milletler kararlarında, 2024'te Genel Kurul'da yapılan ve derhal ateşkes çağrısında bulunan oylama da dahil olmak üzere, çekimser kaldı. Yakın dönemdeki çatışmalar sırasında Hindistan'ın İsrail'e mühimmat ve insansız hava araçları sağladığı da bildirildi. Ayrıca Hintli şirketlerin Gazze'de kullanılan ve İsrailli firmalarla ortaklaşa üretilen yapay zekâ destekli silah sistemleriyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Bu yakınlaşmaya ilişkin siyasi yorumlar, ekipman ve ticaretin ötesine geçiyor. Modi ve Netanyahu, cihatçı terörizme karşı güçlü güvenlik önlemlerini siyasetlerinin merkezine koyan, kendi devlet yapılarında etnik ve ulusal kimliğe öncelik veren milliyetçi hareketlere liderlik ediyor.

Bu yakınlaşma, geleneksel olarak Filistin'in kendi kaderini tayin hakkıyla dayanışmanın önüne terörle mücadele iş birliğini ve teknoloji ortaklığını koyan bir "milliyetçi enternasyonal" olarak tanımlandı. Dolayısıyla tartışma hem Hindistan'ın İsrail'le ilişkisinden elde ettiği kazanımları hem de bu ilişkinin Filistin devletine yönelik uzun süredir devam eden tutumuyla nasıl bağdaştığını ilgilendiriyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Modi, 2017'den bu yana İsrail'e yaptığı ikinci ziyaretini 26 Şubat 2026'da tamamladı. Ziyaret iki gün sürdü.
  • Hindistan ve İsrail, "Özel Stratejik Ortaklık" düzeyine geçti ve savunma, teknoloji, ekonomik iş birliği ve diğer alanlarda 16 ila 17 anlaşma imzaladı.
  • 8 milyar ila 10 milyar dolar değerindeki olası savunma alımları, ortak geliştirme, üretim ve teknoloji transferiyle birlikte görüşülüyor.
  • Demir Kubbe ve Demir Işın'ın devri kapsam dışı bırakıldı; çünkü ihracat için ABD'nin açık onayı gerekiyor.
  • Yapay zekâ ve siber güvenlik anlaşmaları; Hindistan'da kurulması önerilen bir merkezi, ortak tatbikatları ve 1 milyon dolardan 1,5 milyon dolara çıkarılacak araştırma finansmanını kapsıyor.
  • UPI, NPCI International ve MASAV üzerinden İsrail'e genişletilerek sınır ötesi transferleri destekleyecek.
  • 2021'de tıkanan ticaret müzakereleri 24 Şubat'ta yeniden başladı. İkili ticaret 2025 mali yılında 3,62 milyar dolar düzeyindeydi.
  • İsrail, daha geniş bir sektör yelpazesinde beş yıl içinde 50 bine kadar ek Hindistanlı işçiye istihdam olanağı sağlamayı taahhüt etti.
  • Modi, 7 Ekim'deki saldırıyı kınadı ve Trump'ın Gazze barış planını destekledi; Hindistan ise iki devletli çözüme desteğini sürdürdü.
  • Ziyaret, IMEC ve I2U2 görüşmelerine ivme kazandırdı; Gazze ve hükümetin Filistin meselesine yaklaşımı nedeniyle Hindistan'da eleştirilere yol açtı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir