Değişim Talebinin Yanında Muhafazakâr Zafer
Başbakan Anutin Charnvirakul, pazar günü yapılan Tayland genel seçimlerinde zafer ilan etti. İlk sonuçlara göre muhafazakâr Bhumjaithai Partisi, Temsilciler Meclisi’nde 192 ila 194 sandalye kazanıyordu. 9 Şubat 2026 itibarıyla oyların yaklaşık yüzde 94’ü sayılmıştı ve parti rakiplerinin açık ara önündeydi; ancak 500 üyeli mecliste çoğunluk için gereken 251 sandalyeye ulaşamamıştı.
İçindekiler
- Değişim Talebinin Yanında Muhafazakâr Zafer
- Anketlerdeki Üstünlük Neden Zafere Dönüşmedi?
- Sınır Çatışmaları Kampanyanın Yönünü Değiştirdi
- Halk Partisi Muhalefeti Seçiyor
- Pheu Thai Kendi Kalesinde Güç Kaybetti
- Ekonomik Kaygılar Acil Yardımı Daha Cazip Kılıyor
- Seçmenler Yeni Anayasaya Destek Verdi
- Anutin Sınırda Kararlılık, Dış İlişkilerde Denge Arıyor
- Koalisyon Görüşmeleri Hükümeti Belirleyecek
- Öne Çıkanlar
Seçim öncesinde kamuoyu yoklamalarının çoğunda önde olan ilerici Halk Partisi’nin yaklaşık 116 ila 118 sandalye kazanacağı tahmin ediliyordu. Milyarder Shinawatra ailesiyle özdeşleşen Pheu Thai ise yaklaşık 74 ila 86 sandalyeyle üçüncü sıraya geriledi. Bu, partinin son yirmi yıldaki en kötü seçim performansı oldu.
Tayland seçmenleri farklı bir değişim türüne de destek verdi. İlk referandum sonuçları, askeri yönetim döneminde hazırlanan 2017 anayasasının yerine yenisinin yazılmasını yaklaşık yüzde 65’lik bir kesimin desteklediğini gösterdi. Meclis seçimi muhafazakârları güçlendirirken referandum, ülkenin temel siyasi kurallarını yeniden yazma sürecinin önünü açtı.
Anutin, pazar gecesi Bangkok’taki Bhumjaithai genel merkezinde destekçilerine seslenerek sonucu tüm ülkeye karşı bir sorumluluk olarak nitelendirdi. Başbakan şöyle dedi:
Bhumjaithai’nin bugünkü zaferi, Bhumjaithai Partisi’ne oy vermiş olsun ya da olmasın tüm Taylandlıların zaferidir. Tayland halkına tüm gücümüzle hizmet etmek için elimizden gelenin en iyisini yapmalıyız.
Sonuçlar, Anutin’i yirmi yıl aradan sonra sandık yoluyla yeniden göreve gelen ilk Tayland lideri olmaya yaklaştırdı. Bhumjaithai’nin tahmini sandalye sayısı, 2023’te aldığı sonucun yaklaşık üç katıydı. Zafer, kralcı muhafazakârlarla aynı çizgideki bir partinin 1996’dan bu yana ilk kez ulusal seçimlerde en çok sandalyeyi kazanması anlamına da geldi.
Anketlerdeki Üstünlük Neden Zafere Dönüşmedi?
Halk Partisi, 2023’te selefi İleri Hareket Partisi’nin kazandığı zaferi daha ileri taşımayı umarak kampanyaya girdi. Yapısal reform ve ekonomiyi modernleştirme vaatleri, özellikle kentlerdeki genç seçmenlerin ilgisini çekti; anketlerde de parti düzenli olarak önde görünüyordu.
Bangkok’ta ilericiler çarpıcı bir sonuç elde etti: Halk Partisi başkentteki 33 seçim bölgesinin tamamını kazandı. Ancak Bangkok dışındaki destek, Bhumjaithai’nin gücünü aşmaya yetecek sayıda kırsal seçim bölgesi zaferi getirmedi.
Tayland, 500 milletvekilinin 400’ünü, “en çok oyu alan kazanır” olarak bilinen sistemle seçim bölgelerinden seçiyor. Her seçim bölgesinde en fazla oyu alan aday sandalyeyi kazanıyor. Bu nedenle bir partinin geniş bir meclis grubu elde edebilmesi için desteğinin birkaç yerde yoğunlaşması değil, yeterli sayıda seçim bölgesine yayılması gerekiyor.
Bhumjaithai, Anutin’in eyaletlerdeki siyasi ağları kendi çevresinde toplamasından yararlandı. Baan yaai, yani büyük evler olarak bilinen nüfuzlu yerel ailelerle kurulan ittifaklar, seçim bölgesi sandalyelerinin kazanılmasına yardımcı oldu. Başkentte ilericilerin tüm bölgeleri kazanması ve başka yerlerde muhafazakârların öne çıkması, seçimin ülkenin farklı kesimlerinde ne kadar farklı geçtiğini gösterdi.
Kampanyanın odağı, Anutin’in siyasi cazibesini dayandırdığı konulara da kaydı: ulusal güvenlik, ekonomi kaygıları ve acil mali yardım vaatleri. Siyaset bilimciler, anketlerdeki beklentilerin tersine dönmesini Kamboçya’yla çatışmaların ardından yükselen milliyetçilik, ekonomik kaygılar ve Bhumjaithai’nin eyaletlerdeki ittifaklarının birleşimine bağladı.
Sınır Çatışmaları Kampanyanın Yönünü Değiştirdi
Anutin, eylülde başbakan olduktan 100 günden kısa süre sonra, aralık ortasında parlamentoyu feshetti. Azınlık hükümeti, milletvekillerinin hükümeti düşürmek için girişimde bulunabileceği bir güvensizlik oylamasıyla karşı karşıyaydı. Erken seçim kararı, Anutin’in tezlerini doğrudan seçmenlere anlatmasını sağladı.
Temmuz ve Aralık 2025’te Kamboçya sınırında yaşanan iki ölümcül çatışmada her iki taraftan onlarca kişi hayatını kaybetti ve yaklaşık bir milyon kişi yerinden edildi. Sınır yakınındaki topluluklar için kampanya, güvensizlik ve yerinden edilmenin doğrudan yaşandığı bir dönemde yürütüldü.
Anutin, ulusal güvenliği kampanyasının merkezine koydu. Kamboçya sınırı boyunca duvar inşa etme sözü verdi ve orduya, sivil denetim olmaksızın sınır bölgelerinde bağımsız hareket etme yetkisi tanıdı. Tayland bayrağındaki renklerden biriyle örtüşen Bhumjaithai mavisi, partinin yurtseverlik mesajını pekiştirdi.
Seçimden önceki hafta, sınırdaki Sisaket eyaletinde düzenlenen mitingde Anutin kendisini Tayland topraklarının savunucusu olarak sundu. Başbakan, yönetiminin ihtilaflı toprakları geri aldığını öne sürdü:
Başbakan olduktan sonra, bir zamanlar kaybettiğimiz her şey yeniden bizim oldu.
Anutin, orduyu reforme etmek istedikleri için ilerici rakiplerini yeterince yurtsever olmamakla suçladı. Sınır çatışmalarının gölgesindeki kampanya, Halk Partisi’ni önerilerini açıklama baskısı altında bırakırken Bhumjaithai egemenliği koruma konusunda daha doğrudan bir mesaj verdi.
Seçim, hızla gelişen bir dizi siyasi ve güvenlik olayının ardından yapıldı:
- 2023’te İleri Hareket Partisi parlamentodaki en büyük grubu kazandı; Pheu Thai ise 141 sandalye elde etti.
- Temmuz 2025’te Kamboçya sınırında ölümcül çatışmalar çıktı.
- Eylül 2025’te Anutin, Anayasa Mahkemesi’nin Paetongtarn Shinawatra’yı görevden almasının ardından başbakan oldu.
- Aralık 2025’te sınırda yeniden çatışmalar yaşandı ve Anutin ayın ortasında parlamentoyu feshetti.
- 8 Şubat 2026 Pazar günü seçmenler yeni parlamentoyu belirledi ve anayasa referandumunda oy kullandı.
- 9 Şubat’a kadar seçim oylarının yaklaşık yüzde 94’ü sayılmıştı ve Bhumjaithai öndeydi.
Halk Partisi Muhalefeti Seçiyor
Halk Partisi lideri 38 yaşındaki Natthaphong Ruengpanyawut, pazar gecesi yenilgiyi kabul etti ve partisinin Anutin liderliğindeki bir hükümete katılmak yerine muhalefette görev yapacağını söyledi. O gece gözyaşlarına boğulan destekçilerine seslenerek demokratik reform arayışını sürdürmeleri çağrısında bulundu:
Umudunuzu kaybetmeyin. Bunca yolu katettik.
Parti, ordunun etkisini azaltma, iş tekellerini dağıtma ve eğitimi modernleştirme vaatleriyle kampanya yürüttü. Bu öneriler, 2023’te genç seçmenleri harekete geçiren reform hareketini ileri taşıyordu; ancak parti hem siyasi kısıtlamalarla hem de kendi stratejisine yönelik eleştirilerle karşı karşıya kaldı.
Eylül ayında Halk Partisi, anayasa reformu ve erken seçim vaatleri karşılığında Anutin’in başbakanlık girişimini destekledi. Bu karar, muhafazakâr bir rakibin göreve gelmesine yardımcı oldu ve kampanya öncesinde ona başbakanlığın görünürlüğünü ve yetkisini kazandırdı.
Bağımsız siyasi analist Mathis Lohatepanont, bu kararı büyük bir hesap hatası olarak nitelendirdi. Ona göre karar, Anutin’in muhafazakâr desteği pekiştirmesine olanak tanırken ilericilerin ayrı bir reform gücü olarak itibarına zarar verdi.
Halk Partisi ayrıca askeri reform konusundaki tutumunu yumuşattı ve selefinin Tayland’ın katı kraliyet ailesine hakaret yasası olan 112. maddeyi değiştirme önerisinden vazgeçti. Lese-majeste yasası olarak da anılan bu düzenleme, monarşiye yönelik eleştirileri suç sayıyor.
Anayasa Mahkemesi, bu yasada değişiklik yapılmasını savunduğu için İleri Hareket Partisi’ni kapatmıştı. Bu nedenle onun ardılı olan parti konudan uzak durdu. Geri adım, Halk Partisi’ni 2023’te destekçilerini harekete geçiren, sınırları belirgin siyasi hedeflerin daha azıyla baş başa bıraktı. Partinin gözden geçirilmiş programı da ulusal güvenlik konusundaki endişelerini gidermekte ılımlı seçmenleri ikna edemedi.
Pheu Thai Kendi Kalesinde Güç Kaybetti
Pheu Thai’nin tahmini 74 ila 86 sandalyelik sonucu, 2023’te kazandığı 141 sandalyeden keskin bir düşüşe işaret ediyordu. Bu rakamlara göre parti 55 ila 67 sandalye kaybedebilirdi. Ayrıca Shinawatra ailesinin geleneksel kalesi Chiang Mai’de, hatırlanan en eski tarihten bu yana ilk kez hiçbir seçim bölgesini kazanamadı.
Partiyi eski başbakan Thaksin Shinawatra kurmuş, ardından kız kardeşi Yingluck ve kızı Paetongtarn yönetmişti. Partinin üçüncü sıraya gerilemesi, yirmi yıldır Tayland seçimlerine damgasını vuran bir siyasi hanedanın seçimlerdeki konumunu tehdit etti.
Thaksin, yolsuzluk suçundan hapis cezasını çekmek üzere, kendi isteğiyle sürgünde geçirdiği 15 yılın ardından 2023’te Tayland’a döndü. Pek çok gözlemci siyasi pazarlıkların bir parçası olarak erken tahliye edileceğini düşünüyordu. Bu da ailenin durumuna ilişkin çözümsüz bir başka konu oluşturdu.
Paetongtarn, 2023 seçimlerinin ardından başbakan oldu ancak Anayasa Mahkemesi kendisini görevden almadan önce yalnızca birkaç ay görevde kaldı. Davanın konusu, eski Kamboçya lideri Hun Sen’le yaptığı sızdırılmış bir telefon görüşmesiydi. Görüşmede Hun Sen’e amca diye hitap etmiş ve Taylandlı askeri komutanları eleştiriyor gibi görünmüştü. Sınır anlaşmazlığını ele alış biçimi nedeniyle görevden alınması, Anutin’in başbakanlığının önünü açtı.
Pheu Thai’nin muhafazakâr düzenle uzlaşması, Thaksin’in dönüşünü ve kızının başbakanlığını mümkün kılmaya yardımcı oldu. Ancak geleneksel Kırmızı Gömlekliler’in desteğini de yabancılaştırırken partiyi yeni yargı müdahalelerine açık bıraktı.
Parti, Kamboçya çatışmasını ele alış biçimi nedeniyle yaygın eleştirilerle karşılaştı. Hane halkı borcunun rekor seviyelere ulaştığı ve ekonomik büyümenin geçen yıl yalnızca yüzde 1,5’te kaldığı bir dönemde ekonomik yönetimindeki başarısızlıklara ilişkin suçlamalar da sorunlarını artırdı. Seçim sonucu, sınır anlaşmazlığı, ekonomik hayal kırıklığı ve köklü destekçileri arasındaki memnuniyetsizlik gibi birçok cephede yaşanan kayıpları yansıttı.
Ekonomik Kaygılar Acil Yardımı Daha Cazip Kılıyor
Tayland’ın zayıf ekonomisi seçimin arka planını oluşturdu. Bir dönem Asya’nın hasta adamı olarak anılan ülke, yavaş büyümeyle mücadele ediyor. Önemli bir gelir kaynağı olan turizm, salgın öncesi seviyelere henüz ulaşamadı; imalat sektörü ise Vietnam ve diğer komşu ülkelerle rekabet etmekte zorlandı.
Hane halkı borcu tarihî zirvelere yükselmişti. Aynı zamanda bahtın ticaret ortaklarının para birimleri karşısında değer kazanması ihracata zarar verdi. Güçlü bir para birimi, yurt dışında satılan malları alıcılar için pahalılaştırarak zaten rekabet baskısıyla karşı karşıya olan işletmelerin yükünü artırabiliyor.
Anutin, tüketici sübvansiyonları ve nakit yardımlarıyla hızlı destek sağlayabilecek pratik bir yönetici olarak kendisini sundu. Hükümetin sonuç alabileceği iddiasını güçlendirmek için ekonomi ve kamu yönetimi alanlarında uzman, öne çıkan teknokratları çevresinde topladı.
Maliye Bakanı Ekniti Nitithanprapas, yaşam maliyetlerini düşürmeyi amaçlayan ikinci aşama destek programları da dahil olmak üzere teşvik tedbirlerini sürdürme sözü vermişti. Bu vaat, seçmenlere Halk Partisi’nin bürokrasiyi yeniden yapılandırma ve holdingleri dağıtma gibi daha iddialı planlarının karşısında hemen yarar sağlayabilecek bir seçenek sundu.
Kamu çalışanı Phananya Bunthong, komşu ülkelere taşınan fabrikalara ilişkin orta sınıf kaygılarının oy verme kararını etkilediğini söyledi. İşleri ve hane bütçeleri konusunda endişe duyan seçmenlere Anutin’in mali yardım ve ulusal güvenlik vaatleri güvence sundu.
Halk Partisi’nin ekonomi ve yönetim reformları, belirsizlik döneminde birçok seçmene riskli deneyler gibi göründü. Pheu Thai ise yakın dönemdeki hükümet başarısızlıklarının yükünü taşıyordu. Anutin, bilindik destek tedbirlerini yetkin yönetim imajıyla bir araya getirerek ikisinin arasındaki boşluğu doldurdu.
Seçmenler Yeni Anayasaya Destek Verdi
İlk sayımlara göre, parlamento seçimiyle birlikte yapılan referandumda seçmenlerin yaklaşık yüzde 65’i yeni bir anayasa hazırlanmasını destekledi. Oylama, 2014 darbesinden sonra askeri yönetim döneminde hazırlanan 2017 anayasasının yerine yenisinin yapılması için yetki verdi.
Tayland’da 1932’de mutlak monarşinin sona ermesinden bu yana 20 anayasa yürürlüğe girdi. Değişikliklerin çoğu askeri müdahalelerin ardından yapıldı. Mevcut anayasa, seçilmemiş kurumlara önemli yetkiler tanıyor. Bu nedenle referandum, siyasi kararları kimin kontrol ettiği tartışmasının merkezinde yer alıyor.
Senato dolaylı bir süreçle belirleniyor. Anayasal çerçeve, daha önce senatörlerin 2023’te seçimleri kazanmasına rağmen İleri Hareket Partisi’nin hükümet kurmasını engellemesine olanak tanımıştı. İlericiler, Senato’nun gücünü azaltmak ve yargının siyasete müdahalesini sınırlamak için yeni bir anayasa istiyor.
Bhumjaithai’nin seçim zaferi, Anutin’in süreci Meclis’te güçlenmiş bir konumdan yöneteceği anlamına geliyor; muhafazakâr müttefikleri ise Senato’da çoğunluğa sahip. Anutin, geleneksel kurumları zayıflatacak kapsamlı değişikliklere karşı olduğunu belirtti ancak yeni anayasa çalışmalarını geciktirmeme sözü verdi ve hükümetin halkın iradesine göre hareket edeceğini söyledi.
Sürecin tamamlanması için iki referandum daha gerekiyor. Bu nedenle anayasa değişikliğinin en az iki yıl sürmesi ve muhafazakârların vetosuna açık kalması bekleniyordu. Bir sonraki aşamada hem yeni anayasanın nasıl kaleme alınacağı hem de gerekli siyasi ve halk oylamalarından geçip geçemeyeceği gündeme gelecek.
İki sonuç, görevi devralacak hükümete paralel sorumluluklar yüklüyor: güçlenen muhafazakâr blokla yönetmek ve anayasa kurallarının değişmesine yönelik kamuoyu desteğine yanıt vermek. Değişikliğin kapsamı, Anutin ve diğer kurumların şimdi denetleyeceği sürece bağlı olacak.
Anutin Sınırda Kararlılık, Dış İlişkilerde Denge Arıyor
Anutin, ABD ve Çin’le ilişkileri dengeleyen bir dış politika çerçevesi çizdi. ABD, Tayland’ın Asya’daki en eski müttefiki; Anutin’in ataları Çin’den gelmiş ve kendisi bu ülkede yakın ilişkilerini sürdürüyor.
Başbakan New York’ta sekiz yıl eğitim gördü ve çalıştı, ayrıca ABD’ye kişisel yakınlık duyduğunu ifade etti. Buna rağmen büyük güçler arasındaki rekabette taraf seçmeyi reddetti. Anutin seçim kampanyasında yaklaşımını şu sözlerle anlattı:
Kurallara dayalı uluslararası düzeni ve küresel toplumun üzerinde uzlaştığı normları tutarlı biçimde destekliyoruz. Kutuplaşmış bir dünyada pragmatik ve güvenilir kalan ülkeler daha az değil, daha değerli hâle gelir.
Kamboçya konusunda Anutin, çok zeki ve yetenekli olarak nitelendirdiği Başbakan Hun Manet’le birlikte çalışma sözü verdi. Açıklanan yaklaşımı, sınır haritalarını uyumlu hâle getirme çalışmalarıyla anlaşmazlıkları çözmeyi ve Tayland’ın ihtilaflı bölgelerdeki askeri konumunu korumayı bir araya getiriyor.
Myanmar, bölgedeki bir başka zorluk. Ülkedeki askeri cunta kısa süre önce hileli olduğu gerekçesiyle kınanan seçimler düzenledi. Anutin, destek vermeden temas kurmayı savunuyor; Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) öncülüğündeki çözümleri destekliyor ve insani yardıma erişime öncelik veriyor.
Anutin ayrıca komşu ülkelerde faaliyet gösteren çevrim içi dolandırıcılık ağlarıyla mücadele etme sözü verdi. Milyarlarca dolarlık bu operasyonlar, giderek büyüyen bir bölgesel güvenlik kaygısı hâline geldi. Seçim zaferi, Anutin’e Kamboçya’yla çözüme kavuşmamış sınır anlaşmazlığının yanı sıra bu taahhütleri yerine getirmek için daha güçlü bir iç destek sağlıyor.
Koalisyon Görüşmeleri Hükümeti Belirleyecek
Bhumjaithai’nin tahmini 192 ila 194 sandalyesi, Meclis’te tek başına çoğunluk için gereken 251 sandalyenin 57 ila 59 eksiğinde kalıyor. Bu nedenle Anutin’in büyük zaferine rağmen koalisyon ortaklarına ihtiyacı var.
Küçük partilerin toplam 117 sandalye kazandığı ve Kla Tham’ın yaklaşık 57 sandalye elde edeceği tahmin ediliyordu. Bu da Kla Tham’ı, Pheu Thai olmaksızın Anutin’i çoğunluk eşiğine yaklaştırabilecek veya Bhumjaithai’nin sandalye tahmininin üst sınırıyla birlikte bu eşiğe ulaştırabilecek potansiyel bir ortak hâline getirdi.
Bhumjaithai’yle daha önce ittifak yapmış olması ve meclisteki sandalye dağılımı nedeniyle Pheu Thai de muhtemel koalisyon ortaklarından biri olarak görülüyordu. Halk Partisi ise Anutin’in liderliğindeki bir yönetime katılmayacağını açıkça belirtmiş ve muhalefette etkin rol üstlenme taahhüdünde bulunmuştu.
Anutin, Seçim Komisyonu’nun kesin sonuçları onaylamasını beklerken muhtemel ortakların adını vermedi. Komisyonun sonuçları onaylamak için 60 günü var. Meclisin, başkanını seçmek ve başbakan belirleme sürecini başlatmak üzere sonuçların onaylanmasından sonraki 15 gün içinde toplanması gerekiyor. Ortaklar henüz açıklanmamış olsa da koalisyon görüşmelerinin birkaç hafta içinde tamamlanması bekleniyordu.
Analistler, Anutin’in iktidarını hızla pekiştirmesini ve görevdeki maliye, dışişleri ve ticaret bakanlarını muhtemelen görevde tutmasını bekliyordu. Bu bakanların görevde kalması, hükümetin ekonomik zayıflık ve bölgesel gerilimlerle mücadele ettiği dönemde devamlılık sağlayabilir.
Tayland borsaları seçim sonuçlarının ardından yüzde 3’ten fazla yükselerek bir yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı. Piyasanın tepkisi, Bhumjaithai’nin büyük zaferinin yatırımcıların aradığı siyasi istikrarı sağlayacağı umutlarını yansıtıyordu.
Bangkok merkezli Thailand Future düşünce kuruluşunda siyaset bilimci olan Napon Jatusripitak, sonucun Tayland hükümetlerini etkileyen kronik istikrarsızlığı giderebileceğini söyledi. Bu olasılığı şöyle anlattı:
Uzun zaman sonra ilk kez, muhtemelen yönetmek için yeterli ve etkili güce sahip bir hükümetimiz olacak.
Öne Çıkanlar
- Oyların yaklaşık yüzde 94’ü sayıldığında Bhumjaithai’nin, 2023’teki sandalye sayısının yaklaşık üç katına çıkarak 500 sandalyeli Meclis’te 192 ila 194 sandalye kazanacağı tahmin ediliyordu.
- Halk Partisi yaklaşık 116 ila 118 sandalye kazandı ve Bangkok’taki 33 seçim bölgesinin tamamını aldı. Yenilgiyi kabul ederek muhalefeti seçti.
- Pheu Thai, 2023’teki 141 sandalyeden yaklaşık 74 ila 86 sandalyeye geriledi ve Chiang Mai’deki tüm seçim bölgelerini kaybetti.
- Temmuz ve Aralık 2025’te Kamboçya’yla yaşanan sınır çatışmalarında onlarca kişi öldü ve yaklaşık bir milyon kişi yerinden edildi.
- Geçen yıl yüzde 1,5 olan ekonomik büyüme, yüksek hane halkı borcu ve işlere ilişkin kaygılar seçmenlerin önceliklerini etkiledi.
- Seçmenlerin yaklaşık yüzde 65’i yeni anayasa hazırlanmasını destekledi. İki referandum daha yapılması gerekiyor ve sürecin en az iki yıl sürmesi bekleniyor.
- Anutin’in 251 sandalyeye ulaşmak için koalisyon ortaklarına ihtiyacı var. Kla Tham ve Pheu Thai potansiyel ortaklar arasında.
- Seçim Komisyonu’nun sonuçları onaylamak için 60 günü var. Ardından parlamentonun 15 gün içinde toplanması gerekiyor.






