Xpeng’in Iron Robotu Shenzhen’deki Alışveriş Merkezinde Düştü; Şirket 2026’da Seri Üretimi Hedefliyor

11 dakikalık okuma
Xpeng’in Iron Robotu Shenzhen’deki Alışveriş Merkezinde Düştü; Şirket 2026’da Seri Üretimi Hedefliyor

Halka Açık İlk Gösteri Düşüşle Sona Erdi

178 santimetre boyunda ve 70 kilogram ağırlığındaki Xpeng’in insansı robotu Iron, 4 Şubat 2026’dan önceki hafta sonunda Shenzhen’deki MixC alışveriş merkezinde düzenlenen ilk halka açık gösterisinde dengesini kaybetti. Çinli elektrikli araç üreticisinin makinesinin akıcı, insana benzer yürüyüşünü izlemek için yüzlerce ziyaretçi toplanmıştı. Sahneyi birkaç kez başarıyla geçtikten sonra robot, hareketsiz dururken yere düştü.

İçindekiler
  1. Halka Açık İlk Gösteri Düşüşle Sona Erdi
  2. Hafta Sonu Neler Yaşandı?
  3. İnsan Gibi Hareket Etmek Üzere Tasarlanan Bir Gövde
  4. Iron’ın Bataryası ve İşlem Gücü
  5. He Xiaopeng Düşüşü Çocuklukla Karşılaştırdı
  6. Hareketsiz Durmak Neden Zor Olabilir?
  7. Dört Ayaklı Robotlar Neden Müşterilere Daha Hızlı Ulaştı?
  8. Üretim Planları Yatırımcıların Merceğinde
  9. Alışveriş Merkezi Sahnesinden Günlük İşlere
  10. Özet

Videolarda Iron’ın sallanıp geriye doğru devrildiği görüldü. Görevliler düşüşünü engellemeye çalışmak için hızla yanına koştu ancak robot sonunda yüzüstü yere kapaklandı ve onarım ile ayarlamalar için taşınması gerekti. Çarpmanın sesi ön sıralardakiler tarafından duyuldu, izleyicilerden şaşkınlık nidaları yükseldi. Akıllı telefonlarla kaydedilen görüntüler dakikalar içinde Çin sosyal medyasına yayıldı.

Kaza, Xpeng’in ticari takvimini mercek altına aldı. Şirket, 2026 sonuna kadar seri üretime başlamayı, 2027 başında üretimi artırmayı ve 2030’a kadar 1 milyon adet üretmeyi planlıyor. İlk aşamada resepsiyon, rehberli turlar ve müşteri desteği gibi perakende hizmetlerine odaklanacak. Bu görevlerin tümü, makineyi insanların yakınına yerleştirecek.

Xpeng, gösterilere cumartesi günü devam etmek için yedek bir robot getirdi. Pazar gününe gelindiğinde sunum değişmişti: Iron serbestçe yürümek yerine bir destek çerçevesine bağlanmış halde ziyaretçilerle eğitici etkileşimlerde bulundu.

Yönetim Kurulu Başkanı ve kurucu ortak He Xiaopeng, saatler içinde yanıt vererek düşüşü yürümeyi öğrenen bir bebeğin yaşadıklarına benzetti. Mesajında olayı gelişim sürecinin bir adımı olarak sundu. Buna rağmen hafta sonundaki olay, etkileyici bir hareket gösterisi ile kalabalık bir kamusal alanda güvenilir biçimde çalışmak arasındaki farkı ortaya koydu.

Reklam

Hafta Sonu Neler Yaşandı?

Cumartesi günkü gösteri yalnızca yürüyüş becerisini sergilemek üzere tasarlanmamıştı. Iron, koreografisi hazırlanmış bir podyum yürüyüşüyle izleyici alanının ortasına ilerledi, çocuklarla etkileşime girdi ve dev panda dışkısının rengi hakkında bir soru da dahil olmak üzere bilgi yarışması soruları sordu. Hareketleri, Xpeng’in bir modelin yürüyüşünü andırdığını söylediği; sıra dışı bir zarafet ve akıcılık taşıyan yürüyüş biçimini yansıtıyordu.

Xpeng’in robotik bölümü, hareket, kontrol ve dengeye odaklanarak Iron’ın ikinci nesil donanımını bir yılı aşkın süre boyunca geliştirdi. Shenzhen’deki etkinlik, makinenin ziyaretçilerin yakından izleyebileceği bir alışveriş merkezine çıkarılmasıyla bu çalışmalar açısından bir dönüm noktası oldu.

Çöküş, başarılı yürüyüşlerden biri sırasında değil, bir duraklama esnasında yaşandı. Iron’ın denge sistemi, robot hareketsizken onu ayakta tutamadı. Görevliler robotu alandan çıkarırken yerini ikinci bir ünite aldı. Denge kaybının belirli bir teknik nedeni açıklanmadı.

Olayların sıralaması ve şirketin üretim hedefleri birkaç farklı tarihe yayılıyor:

  • 4 Şubat 2026’dan önceki hafta sonunun cumartesi günü: Iron, Shenzhen’deki MixC alışveriş merkezinde gösteri yaptı, hareketsiz dururken düştü ve yerini başka bir robot aldı.
  • Düşüşten sonraki saatler içinde: He Xiaopeng olayla ilgili Weibo’da açıklama yaptı.
  • Pazar: Xpeng, Iron’ı ziyaretçilerle eğitici etkileşimler sırasında destek çerçevesine bağlı tuttu. Olay, o gece Jinri Toutiao’da en çok konuşulan konu oldu.
  • Pazartesi sabahı: Olay, Baidu’da en çok aranan konular arasında dördüncü sıraya yükseldi.
  • 2026 sonu: Xpeng seri üretime başlamayı hedefliyor.
  • 2027 başı: Şirket üretim hacmini artırmayı planlıyor.
  • 2030: Xpeng 1 milyon adet üretmeyi amaçlıyor.

Pazar günü kullanılan destek çerçevesi gösterinin dengesini değiştirdi. Ziyaretçiler robotla etkileşim kurmayı sürdürürken çerçeve fiziksel destek sağladı. Böylece hafta sonu, robotun halka açık gösterisinin ilgi çekiciliğini ve düşüşün ardından gereken pratik düzenlemeleri bir arada ortaya koydu.

Reklam

İnsan Gibi Hareket Etmek Üzere Tasarlanan Bir Gövde

Iron’ın yapısında beş serbestlik derecesine sahip bir omurga, gerilip kasılan sentetik kaslar ve karmaşık hareketlerde dengeyi iyileştirmeyi amaçlayan bir kalça tasarımı bulunuyor. Serbestlik derecesi, bir eklemin veya mekanizmanın bükülme ya da dönme gibi bağımsız hareket biçimlerinden her birini ifade ediyor.

Robotun 62 aktif eklemi bulunuyor; her bir elinde ise 22 serbestlik derecesi var. Xpeng, bu elleri hassas aletlerden hacimli eşyalara kadar farklı nesnelerle çalışacak şekilde tasarladı. Şirketin açıkladığı yürüyüş hızı saniyede 2 metreye ulaşıyor.

Dış giysinin altında, 3D baskıyla üretilen kafes biçimli bir katman fasya görevi görüyor. İnsan vücudunda fasya, kaslar ve diğer yapılarla ilişkili bir dokudur. Iron’daki karşılığı, insan kas yapısının bazı özelliklerini taklit ediyor ve titreşimleri sönümleyerek iki ayak üzerinde yürüyen makinelerde sık görülen sarsıntılı hareketleri azaltıyor.

Xpeng, tasarım yaklaşımını “aşırı antropomorfizm” olarak adlandırıyor; bu, robotun insana benzemesine ve insan gibi hareket etmesine büyük öncelik verildiği anlamına geliyor. Amaçlardan biri, neredeyse insan gibi görünen ancak mekanik biçimde hareket eden ya da davranan bir şeyin yol açabildiği rahatsızlık hissi olan tekinsiz vadi etkisini azaltmak.

Geliştiriciler, Iron’ın hareket algoritmalarını insanların yürüyüşünü gösteren binlerce saatlik görüntüyle eğitti. Ayak eklemleri, beton ve fayans gibi sert yüzeylerdeki darbeleri emmek üzere tasarlandı. 178 santimetre ve 70 kilogram ölçülerindeki robot, perakende ortamlarında insanlara yakın ve kullanışlı olacak biçimde boyutlandırıldı.

Iron’ın başını saran kavisli bir ekran, konuşmalar sırasında değişen dijital yüz görevi görüyor. Xpeng ayrıca farklı sosyal ortamlara ve müşteri hizmetleri ile rehberli turlar gibi işlere uyarlanabilmesi için ayarlanabilir vücut oranları ve seçilebilir cinsiyet özellikleri tasarladı.

Bu özellikler, kazadan önce Iron’ın akıcı hareketlerine neden bu kadar ilgi gösterildiğini açıklıyor. Ancak aynı özellikler dengeyi zorlu bir mühendislik görevine dönüştürüyor: Esnek bir omurga, bel ve kalça robota daha fazla hareket olanağı sağlarken, hareketli her parça kontrol sisteminin eşgüdümünü sağlaması gereken yeni bir unsur ekliyor.

Reklam

Iron’ın Bataryası ve İşlem Gücü

Iron, sıvı elektrolitli geleneksel bir lityum iyon batarya yerine tamamen katı hâlli bir batarya kullanıyor. Elektrolit, bataryanın içindeki yüklü parçacıkların hareket ettiği malzemedir. Sıvının katıyla değiştirilmesiyle daha yüksek enerji yoğunluğu, daha düşük ağırlık ve daha fazla güvenlik sağlanması amaçlanıyor.

Alışveriş yapanların yakınında çalışacak bir robot için ısı üretimi ve yangın riski pratik kaygılar arasında yer alıyor. Ağırlığına kıyasla daha fazla enerji depolayan bir batarya, kendi gövdesini taşırken çok sayıda ekleme güç verme gereksinimini karşılamaya da yardımcı olabilir.

Üç özel Turing yapay zekâ çipi Iron’ın işlem sistemini oluşturuyor. Sistemin işlem kapasitesi saniyede yaklaşık 2.250 ila 3.000 trilyon işlem olarak açıklanıyor. Bu işlem gücü, robotun gördüklerini ve anladıklarını fiziksel hareketleriyle ilişkilendiren Xpeng’in Görme-Dil-Eylem sistemini destekliyor.

Sistem, çevreyi işleyip gecikme ya da duraksama olmadan gerçek zamanlı yanıt verecek şekilde tasarlandı. Basitçe ifade etmek gerekirse, makinenin çevresiyle ilgili bilgileri fiziksel bir tepkiye dönüştürebilmesi için algılamayı, iletişimi ve eylemi birbirine bağlıyor.

Yürümek, bu işlem görevlerine ek olarak farklı gereksinimler getiriyor. Iron iletişim kurarken veya hareket ederken eklemlerini kontrol etmeli, ağırlık değişimlerini yönetmeli ve vücudunu dengede tutmalı. Bir nesneyi tanıyabilen ya da soruyu yanıtlayabilen bir robotun, sonraki hareketi güvenilir biçimde gerçekleştirebilmek için motorlarına ve kontrol sistemlerine de ihtiyacı var.

He Xiaopeng Düşüşü Çocuklukla Karşılaştırdı

Xpeng’in kurucu ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı He Xiaopeng, Çin’in popüler mikroblog platformu Weibo’da saatler içinde kazayla ilgili açıklama yaptı. Düşmenin hareket etmeyi öğrenme sürecinin bir parçası olduğunu söyledi:

Bana tüm bebeklerin yürümeyi nasıl öğrendiğini hatırlatıyor. Düştükten sonra sağlam basacaklar; sonraki adım koşmaya başlamak ve koşmaya devam etmek.

He’nin yanıtı, tökezlemeyi teknolojik gelişim ve sürekli iyileştirmenin beklenen bir parçası olarak çerçeveledi. Xpeng’in yönetim ekibi olayı geliştirme süreci için yararlı bir bilgi kaynağı olarak ele aldı ve halka açık testlerin, laboratuvar koşullarında ortaya çıkarılamayacak zayıflıkları açığa çıkardığını belirtti.

Şirketin başkan yardımcısı da düşüşün, Iron’ın önceki akıcı gösterilerinde gizli bir insan operatörün ya da uzaktan kumandanın kullanılıp kullanılmadığı yönündeki çevrimiçi şüphelere yanıt vermeye yardımcı olduğunu savundu. Xpeng, robotun otonom çalıştığını ve senaryolara ya da uzaktan verilen komutlara bağlı kalmak yerine çevresel bilgileri dahili Görme-Dil-Eylem sistemiyle işlediğini belirtti.

Reklam

Iron’ın hareketleri olağanüstü akıcı göründüğü için gerçekliğiyle ilgili tartışmalar büyümüştü. Xpeng, beklenmedik arızayı bu kuşkuyu gidermek için kullanarak insan bir operatörün halka açık bir düşüşü bilerek düzenlemesi için hiçbir neden olmayacağını savundu.

Bu yanıt, şirketlerin küçük kazaları felaket niteliğinde aksaklıklar yerine öğrenme fırsatları olarak sunduğu otonom araç geliştirme yaklaşımını da yansıtıyor. Iron konusunda şirket, hatalardan yararlanarak hareketleri iyileştirmeye ve yinelenen testlerle güvenilirlik oluşturmaya odaklandı.

Hareketsiz Durmak Neden Zor Olabilir?

Beijing İnsansı Robotik İnovasyon Merkezi Akademik Komitesi Direktörü Zhang Qiang, robotları eğitmek için insan hareketlerine ilişkin kapsamlı verilerin sınırlı olmasını bir zorluk olarak tanımladı. Makinelerin farklı zeminlere, beklenmedik sarsıntılara ve hareketsizken dengede kalma gereksinimine uyum sağlaması gerekiyor.

İki ayak üzerinde duran bir robot, mühendislerin ters sarkaç problemi olarak adlandırdığı sorunla karşı karşıya. Vücudunun ağırlığı, ayaklarının oluşturduğu görece küçük bir tabanın üzerinde bulunuyor; bu nedenle konumundaki bir değişiklik robotu devirebiliyor. Ağırlığı desteklemek için kontrol sisteminin sürekli küçük düzeltmeler yapması gerekiyor.

İnsansı makineler, ağırlık dağılımındaki değişikliklere ve dış kuvvetlere saniyede yüzlerce kez uyum sağlıyor. Tekerlekli bir robotun aksine, iki ayak üzerinde yürüyen bir makine hareket ederken dayanak noktalarını sürekli değiştirmek zorunda. Iron’ın düşüşü, bir duraklama sırasında ayakta kalmanın da aktif kontrol gerektirebildiğini gösterdi.

İnsanlar duruşlarını korumaya yardımcı olan biyolojik yapılardan ve reflekslerden yararlanıyor. Robotlar ise bu dengeyi sensörler, hesaplamalar ve güç destekli ayarlamalarla sağlamak zorunda. Yapay zekâ, dil işleme ve görüntü tanıma alanlarında hızla ilerlerken fiziksel bir bedeni eşgüdüm içinde çalıştırmak hâlâ daha zor.

Sürekli düzeltme yapmak enerji de tüketiyor. Sabit veya tekerlekli tasarımlara kıyasla bu gereksinimler bataryaları daha hızlı boşaltabiliyor ve uzun süreli çalışmada sensörlerle motorların performansını etkileyen ısı üretebiliyor.

Iron’ın omurgası ve beli esneklik sağlayarak hareketlerini daha gerçekçi kılıyor ancak olası arıza noktalarının sayısını da artırıyor. Bu nedenle Xpeng, son derece gerçekçi bir gövde ile rutin işlerde gereken mekanik güvenilirlik arasında pratik bir denge kurmak zorunda.

Dört Ayaklı Robotlar Neden Müşterilere Daha Hızlı Ulaştı?

Çinli yatırım bankası GF Securities, özellikle dört ayaklı robot köpekler gibi insansı biçime sahip olmayan robotların iki ayak üzerinde yürüyen makinelerden daha hızlı ticari başarıya ulaştığını belirtti. Analizinde daha güçlü dengeye, daha yüksek taşıma kapasitesine ve daha basit kontrol sistemlerine dikkat çekti.

Reklam

Dört ayak, makineye daha fazla dayanak noktası sağlıyor. Analize göre dört ayaklı tasarımlar bu sayede daha az karmaşık bir mühendislikle güvenilir biçimde hareket edebiliyor. Ayrıca tasarlanmaları ve bakımlarının yapılması da daha kolay. Bu özellikler, insana benzemesinin pratik bir yarar sağlamadığı sanayi ve güvenlik ortamlarında kullanılmalarını kolaylaştırıyor.

İnsansı robot geliştiricileri ise farklı bir avantajın peşinde: Binalar ve iş yerleri insanların kullanımına göre düzenlenmiş durumda. Merdivenler, kapı aralıkları, tezgâhlar ve aletler; insan ölçülerine, iki kola ve iki bacağa sahip bir kullanıcı varsayıyor.

Bu alanları ve nesneleri kullanabilen bir robot, çevresindeki altyapıda kapsamlı değişiklikler yapılmadan çalışabilir. Bu esneklik, hareketlerini güvenilir kılmak için daha uzun ve zorlu çalışmalar gerekmesine rağmen insansı makinelere yatırımın sürmesini açıklamaya yardımcı oluyor.

Ekonomik açıdan cazip olan, makinelerin mevcut iş yerlerinde çalışanlara destek olabilmesi veya onların yerini alabilmesi ihtimali. Sektör gözlemcileri, diğer üreticilerin prototipleri laboratuvarlardan çıkarıp kamusal alanlara taşımasıyla daha fazla göz önündeki tökezleme yaşanmasını bekliyor.

Üretim Planları Yatırımcıların Merceğinde

Xpeng’in ticari stratejisi perakende alanındaki karşılama hizmetleri, rehberli turlar ve müşteri desteğiyle başlıyor. Şirket ayrıca Baoshan Iron & Steel ile ortaklık kurarak Iron’ı sanayi denetiminde test ediyor. Robot, üretimin durmasına yol açmadan önce aşınma ve olası arızaları tespit etmek için ekipmanları kontrol ediyor.

Şirket 2026 sonuna kadar seri üretime başlamayı, ardından 2027 başında üretimi artırmayı ve 2030’da 1 milyon adet üretmeyi hedefliyor. Bu hedefler, Shenzhen’deki gösteriyi bir prototipi tekrar tekrar ve güvenilir biçimde çalışabilecek bir ürüne dönüştürmeye yönelik çok daha büyük bir çabanın parçası haline getiriyor.

Hong Kong’da 9868, ABD’de ise XPEV koduyla işlem gören Xpeng hisseleri, hafta sonundaki gösterinin ardından sınırlı ölçüde geriledi. Yatırımcılar dayanıklılık ve teknolojinin ticari kullanıma ne kadar yakın olduğu konusunda kaygılarını dile getirdi.

Piyasa analistleri hareketi küçük bir aksaklık olarak nitelendirirken yatırımcıların robotik şirketlerine ilişkin kamuoyu algısına duyarlılığına dikkat çekti. Bir gösteride gözle görülür bir zayıflık, değerlemeyi etkileyici teknik özelliklerden daha fazla etkileyebiliyor.

Olay, Tesla’nın Optimus programı ve Boston Dynamics’in de yer aldığı rekabetçi bir alana dikkatleri çekti. Bu programlar da halka açık gösterilerde kendi zorluklarıyla karşılaştı.

Çin sosyal medya eğilimlerini takip eden Entobit.cn’ye göre olay, pazar gecesi ByteDance’in Jinri Toutiao’daki gündem listesinin zirvesine çıktı ve pazartesi sabahı Baidu’da en çok aranan dördüncü konu oldu. Bu ilgi, performansların mevcut kısıtları ortaya koyduğu durumlar da dahil olmak üzere insansı robotlara yönelik kamuoyu ilgisinin güçlü olduğunu gösterdi.

Reklam

Alışveriş Merkezi Sahnesinden Günlük İşlere

Xpeng, Iron’a bağlılığını sürdürüyor ve halka açık gösterileri, insanlarla etkileşim ve öngörülemeyen ortamlardaki performans hakkında bilgi toplama fırsatı olarak görüyor. Fabrika ya da özel bir konut yerine perakende alanının seçilmesi, doğrudan sosyal etkileşim yoluyla öğrenme stratejisini yansıtıyor.

Alışveriş merkezlerinde izleyiciler, çocuklar ve sert zeminler bir araya geliyor. Halka açık kullanımlar, robotları titreşimlere ve düz olmayan zeminlere de maruz bırakabiliyor. Üstelik geniş kitlelerin izlediği gösterilerde izleyici beklentilerinin baskısı da bulunuyor. Laboratuvar gösterileri, makinenin neler yapabildiğini sergilemek için daha kontrollü koşullar sağlıyor.

Shenzhen’deki düşüş, deneysel robotların kalabalık ortamlara ne kadar hızlı taşınması gerektiği konusundaki tartışmayı yeniden alevlendirdi. Bazı analistler, kontrollü önlemlerin kısmen uygulandığı ortamlarda aşamalı kullanıma geçmenin, düşüşle sonuçlanan geniş çaplı gösterilerden daha etkili biçimde kamuoyu güveni oluşturabileceğini öne sürdü.

Xpeng’in pazar günü yaptığı düzenleme, böyle bir kontrolün hemen eklenmesine örnek oldu. Destek çerçevesi, cumartesi günkü kazadan sonra serbest hareketi kısıtlarken eğitici etkileşimlerin sürmesini sağladı.

Iron’ın bir sonraki aşaması, görmesini, konuşmasını ve eylem seçmesini sağlayan yazılımdan daha fazlasını gerektiriyor. Donanımın düşmelere dayanması, denge sisteminin kesintileri ve duraklamaları yönetmesi, makinenin tümünün de insanlarla birlikte tutarlı biçimde çalışması gerekiyor. Xpeng üretim hedeflerine ilerlerken Shenzhen’deki hafta sonu bu gereksinimleri gözler önüne serdi.

Özet

  • Iron, Shenzhen’deki MixC alışveriş merkezinde düzenlenen ilk halka açık gösterisinde birkaç başarılı yürüyüşün ardından düştü. Görevliler robotu taşıyarak alandan çıkardı ve yerine başka bir robot getirdi.
  • Xpeng, robot ziyaretçilerle eğitici etkileşimlerini sürdürürken pazar günü destek çerçevesi kullandı.
  • Yönetim Kurulu Başkanı He Xiaopeng düşüşü yürümeyi öğrenen bebeklere benzetti ve gelişim sürecinin bir parçası olarak sundu.
  • Iron’da 62 aktif eklem, her birinde 22 serbestlik derecesi bulunan eller, tamamen katı hâlli bir batarya ve üç Turing yapay zekâ çipi bulunuyor.
  • Olay Çin sosyal medyasında gündemin öne çıkan konularından biri haline geldi ve Xpeng hisselerindeki sınırlı düşüşü izledi.
  • Xpeng, 2026 sonuna kadar seri üretime başlamayı, 2027 başında üretimi artırmayı ve 2030’a kadar 1 milyon adet üretmeyi hedefliyor.
  • Perakende hizmetleri ve sanayi ekipmanlarının izlenmesi planlanan kullanım alanları arasında. Denge, dayanıklılık ve güvenilir çalışma ise temel mühendislik zorlukları olmaya devam ediyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir