İspanyol konsorsiyum demiryolunun maliyetini ve tasarımını belirleyecek
Vietnam İnşaat Bakanlığı, Hanoi ile Ho Chi Minh City’yi birbirine bağlayacak 67 milyar dolarlık Kuzey-Güney hızlı tren hattı projesinin ayrıntılı hazırlık aşamasına geçilmesi için İspanyol şirketi Ineco ile danışmanlık sözleşmesi imzaladı. Yaklaşık 1.541 kilometre uzunluğunda planlanan hattın tasarım hızı saatte 350 kilometre olacak ve 2035’te tamamlanması hedefleniyor.
İçindekiler
- İspanyol konsorsiyum demiryolunun maliyetini ve tasarımını belirleyecek
- 28 istasyonlu, 1.541 kilometrelik güzergâh
- Masrafları kim karşılayacak, risk kimin olacak?
- Vingroup çekildi, diğer şirketler ilgilerini sürdürüyor
- İspanya’nın diplomatik girişimi mühendislik sözleşmesine dönüştü
- Eğitim ve işletme faaliyetleri inşaatın ötesine uzanıyor
- Temel atma için Aralık 2026 hedefi korunuyor
- Yeni yasalar ve standartlar demiryolu yatırımlarını destekliyor
- Paralel bir demiryolu projesinde Çin’le ilgili takvim de işliyor
- Öne çıkanlar
İnşaat Bakan Yardımcısı Nguyen Danh Huy, anlaşmayı cuma günü duyurdu. İspanya’nın en büyük kamu mühendislik danışmanlığı şirketi Ineco, fizibilite çalışmasına liderlik edecek, maliyet tahminleri hazırlayacak ve inşaat yüklenicilerinin seçimine ilişkin ölçütleri belirleyecek. Şirketin danışmanlık hizmetleri, Vietnam’ın coğrafi koşullarına ve uluslararası iyi uygulamalara uygun teknoloji ve teknik standartları da kapsayacak.
Ineco, Fransız mühendislik şirketi Artelia ve Vietnamlı RCIC ile konsorsiyum halinde çalışacak. İspanya’nın ulusal demiryolu işletmecisi Renfe ise kilit işbirliği ortağı olarak projeye katılacak. Grup, teknik, ekonomik ve operasyonel fizibilite çalışmalarının da yer aldığı hazırlık çalışmalarını tamamlamak için on aydan fazla süreye sahip.
Bu görev, projenin geniş kapsamlı hedeflerini daha kesin bir mühendislik ve finans planına dönüştürecek. Fizibilite çalışması, bir demiryolunun planlandığı şekilde inşa edilip işletilip işletilemeyeceğini, neler gerektireceğini ve ne kadara mal olacağını inceler. Temel mühendislik çalışmaları, yetkililer yatırım modeline karar vermeden önce projenin kapsamını, gerekliliklerini ve inşaat maliyetlerini belirleyecek.
Anlaşma, Vietnam tarihinin en büyük altyapı yatırımlarından birine İspanyol demiryolu uzmanlığını kazandırıyor. İspanya’nın Alta Velocidad Española (AVE) ağı, dünyanın en uzun ikinci hızlı tren ağı konumunda. Bu da konsorsiyuma, Vietnam’da planlanan koridorun ölçeğiyle örtüşen bir deneyim kazandırıyor.
28 istasyonlu, 1.541 kilometrelik güzergâh
Kuzey-Güney demiryolunun, Vietnam’ın yoğun ekonomik koridoru boyunca 20 il ve şehirden geçmesi planlanıyor. Hat, 23 yolcu istasyonu ve beş yük istasyonundan oluşan bir ağ üzerinden başkent Hanoi’yi ülkenin ekonomik merkezi Ho Chi Minh City’ye bağlayacak.
Nisan 2025’te yayımlanan 106 sayılı Hükümet Kararı, tasarım hızını saatte 350 kilometre, aks başına yük kapasitesini ise 22,5 ton olarak belirliyor. Aks başına yük, bir demiryolu aracının her bir aksının raya uyguladığı ağırlığı ifade ediyor. Bu özellikler, hattı Güneydoğu Asya’nın en gelişmiş demiryolu sistemleri arasına sokacak.
Tahmini yatırım ihtiyacı 1,7 katrilyon Vietnam dongu, yani yaklaşık 67 milyar dolar. Daha kesin bir toplam belirlemek, konsorsiyumun temel sorumluluklarından biri. Bu çalışma, mühendislik faaliyetlerini Vietnam’ın demiryolunu nasıl finanse edeceğine ilişkin kararlarla doğrudan ilişkilendiriyor.
Ineco, hat güzergâhının yanı sıra altyapı işleri, tüneller ve yapıların tasarımı üzerinde çalışmaya liderlik edecek. Sorumlulukları arasında enerji tedariki, mimari ve demiryolunun çalışması için gereken elektrik ve mekanik donanımlar, yani elektromekanik sistemler de bulunuyor.
Konsorsiyum, Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) yöntemini kullanacak. Bu yöntem, mühendislik bilgilerini eşgüdümlü bir dijital modelde bir araya getirerek büyük bir inşaat projesinin farklı bölümlerinin birbiriyle uyumlu olmasına yardımcı oluyor. Çok sayıda yerleşim yerinden geçen bir demiryolunda bu eşgüdüm; güzergâh, istasyonlar, yapılar ve donanımlara ilişkin kararları birbiriyle ilişkilendiriyor.
Dolayısıyla çalışmanın birbiriyle yakından bağlantılı iki görevi var: Vietnam’ın ne inşa etmek istediğini tanımlamak ve yüklenicilerin seçileceği gereklilikleri belirlemek. Yetkililer, fizibilite raporu tamamlandıktan sonra yatırım modeline son şeklini verecek.
Masrafları kim karşılayacak, risk kimin olacak?
Vietnamlı yetkililer üç yatırım modelini değerlendiriyor: devlet finansmanıyla inşaat, özel yatırım ve kamu-özel sektör ortaklığı. Ortaklık modelinde devlet ve şirketler, üzerinde anlaşılan bir düzenleme çerçevesinde sorumlulukları paylaşır. Tercih edilecek model, demiryolunun maliyet ve risklerinin nasıl bölüşüleceğini belirleyecek.
Başbakan Pham Minh Chinh, ilgili kurumlara devletin, halkın ve şirketlerin çıkarları arasında denge kurarken üç seçeneği de incelemeleri talimatını verdi. Ayrıca yolsuzluğa, usulsüzlüklere ve kamu varlıklarının kaybolmasına ya da israf edilmesine karşı önlem alınması çağrısında bulundu.
Bakan Yardımcısı Huy, özel kaynakların çekilmesinin kamu hizmetlerinde devletin devam eden rolüyle birlikte yürütüleceğini açıkladı. Hükümetin risk paylaşımına ilişkin yaklaşımını şu sözlerle anlattı:
Devletin politikası toplumsal kaynakları harekete geçirmek; ancak tüm riskleri şirketlere devretmek mümkün değil. Özel şirketlerin katılımının zor olduğu kamu hizmetlerinde devlet öncü rolünü sürdürecek.
Huy’un açıklaması, finansman tartışmasını demiryolunun kamu hizmeti amacıyla birlikte ele alıyor. Şirketler sermaye ve uzmanlık katkısı sunabilir; özel sektör katılımının zor olduğu alanlarda ise devlet öncü rolünü sürdürecek. Nihai düzenleme henüz belirlenmedi.
Fizibilite çalışması, bu karar için gereken maliyet ve teknik bilgileri sağlayacak. Maliyeti 67 milyar dolar olarak tahmin edilen bir projede yetkililerin mühendislik planını ve finansman yapısını birlikte değerlendirmesi gerekiyor; çünkü inşaatın kapsamı, ne kadar kaynak bulunması gerektiğini belirliyor.
Vingroup çekildi, diğer şirketler ilgilerini sürdürüyor
Vietnam’ın en zengin milyarderi Pham Nhat Vuong’un sahibi olduğu şirketler topluluğu Vingroup, geçen ay demiryolunu inşa etme teklifinden çekildi. Şirket, bu kararın onaylanmış diğer altyapı projelerine kaynaklarını yoğunlaştırmasını sağlayacağını açıkladı.
Bu projeler arasında Hanoi’de 9.000 hektarlık alana yayılacak ve Olimpiyat standartlarını karşılayacak bir spor kompleksi, Ho Chi Minh City’deki 54 kilometrelik Ben Thanh-Can Gio metro hattı ve Hanoi’yi Ha Long Körfezi’ne bağlayacak 120 kilometrelik hızlı tren hattı bulunuyor.
Vingroup, Kuzey-Güney demiryolunun sermayesinin yüzde 20’sini karşılamayı önermişti. Kalan yüzde 80’i, sıfır faizli ve 35 yılda geri ödenecek devlet kredileriyle finanse etmeyi planlıyordu. Şirketin çekilmesi, hükümet yatırım seçeneklerini değerlendirmeyi sürdürürken bu teklifi devre dışı bıraktı.
Otomobil üreticisi Truong Hai de yatırım sermayesinin yüzde 20’sini öz sermaye olarak karşılamayı, kalan kısmı ise yurt içi ve yurt dışı kredilerle finanse etmeyi önerdi. Öz sermaye, bir yatırımcının projedeki kendi payı olarak taahhüt ettiği ve geri ödenmek üzere borç alınmayan paradır.
Dolayısıyla iki teklif de aynı öz sermaye oranını sunarken farklı borçlanma düzenlemeleri öngörüyordu. Vingroup sıfır faizli devlet kredileri talep ederken Truong Hai yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan kredi kullanmayı önerdi. Finansman koşulları, yatırımcının başlangıçta koyacağı sermaye miktarı kadar önem taşıyor.
Çelik üreticisi Hoa Phat, demiryoluna malzeme sağlamak üzere özel bir tesisin inşasına başladı. Vietnamlı Mekolor şirketi ile ABD’li Great USA kuruluşunun oluşturduğu ittifak da 100 milyar dolarlık yatırım fonuna erişimi olduğunu öne sürerek projeye katılma niyetini açıkladı. Bu şirketler, malzeme tedarikinden yatırım sermayesi katkısına kadar farklı roller üstlenebilir.
İspanya’nın diplomatik girişimi mühendislik sözleşmesine dönüştü
Vietnam ile İspanya, Aralık 2009’da ilişkilerini stratejik ortaklık düzeyine yükseltti. Demiryolu işbirliği, bu ilişkileri derinleştirme çabalarının somut bir parçası haline geldi. Ineco ile yapılan sözleşme, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in Nisan 2025’te Vietnam’ı ziyaret etmesinin ardından artan ticari faaliyetleri izledi.
Sanchez, bu resmi ziyaret sırasında İspanya’nın Vietnam’la işbirliğine ve demiryolu uzmanlığını paylaşmaya hazır olduğunu belirtti. Danışmanlık anlaşması, İspanyol şirketlerine Vietnam’ın en iddialı altyapı girişiminin hazırlık aşamasında öncü bir rol veriyor.
Başbakan Chinh ile Sanchez, Haziran 2025’teki bir başka görüşmelerinde ortaklığı güçlendirmeye yönelik yeni adımları ele aldı. Görüşülen alanlar arasında demiryolu geliştirme de yer aldı. İspanya Başbakanı Sanchez, ülkesinin Vietnam’a destek vermeye hazır olduğunu yineledi:
Dünyanın en uzun ikinci hızlı tren ağına sahip İspanya, bu alandaki uzmanlığını Vietnam’la paylaşmaya ve işbirliği yapmaya hazır.
Bu sözleşme, Ineco’nun uluslararası faaliyetleri açısından stratejik bir kilometre taşı. İspanya’nın kamu mühendisliği sektörünü büyük hızlı tren koridorlarının geliştirilmesinde örnek konumuna getirirken Vietnam’a da oturmuş bir ağdan edinilen deneyime erişim sağlıyor.
Diplomatik görüşmelerde inşaat sonrasında Vietnam’ın ihtiyaç duyacakları da ele alındı. Teknoloji transferi ve eğitim, işbirliği gündeminin parçası. Böylece mevcut danışmanlık görevi, yerli bir demiryolu sanayisi geliştirmeye yönelik uzun vadeli çalışmayla ilişkilendiriliyor.
Eğitim ve işletme faaliyetleri inşaatın ötesine uzanıyor
Vietnam, İspanya’dan teknoloji transferi ve insan kaynakları eğitimi konusunda açıkça destek istedi. Başbakan Chinh, demiryolu sektörünü geliştirme deneyiminden yararlanmak üzere çalışma gruplarını İspanya’ya göndermeyi planladıklarını belirtti.
Teknoloji transferi, demiryolu sistemlerini kullanmak, bakımını yapmak ve geliştirmek için gereken bilgi ve uygulama becerilerinin aktarılması anlamına geliyor. Vietnam’ın hedefi ray ve istasyonları tamamlamanın ötesine geçiyor: ülke, izleyen yıllarda demiryolunun işletilmesi ve bakımı için yerli kapasite oluşturmak istiyor.
Renfe’nin katılımının ticari bir amacı da var. İspanyol işletmeci, gelecekte açılabilecek işletme sözleşmeleri için şimdiden konum alıyor ve 2028’e kadar gelirinin yüzde 10’unu uluslararası pazarlardan elde etmeyi hedefliyor. Konsorsiyumdaki rolü, mühendislik hazırlıklarını demiryolu hizmetlerini işletme deneyimiyle buluşturuyor.
Renfe, 2025’te uluslararası hızlı tren projeleri için ortak teklif vermek üzere Central Japan Railway ile stratejik ittifak kurdu. Ineco ve Renfe, Suudi Arabistan’daki Medine-Mekke Çöl Hızlı Tren hattında da birlikte çalıştı.
Vietnam, 2035’e kadar sürecek bir eğitim programıyla iş gücünü hazırlıyor. Yüzlerce mühendis ve uzman yurt içinde ve yurt dışında eğitim alıyor. Amaç, temel teknolojilere aşamalı olarak hâkim olmak ve zamanla yabancı uzmanlığa bağımlılığı azaltmak.
Eğitim takvimi, Kuzey-Güney demiryolunun tamamlanması için belirlenen hedef yıla kadar uzanıyor. Böylece iş gücünün hazırlanması inşaat programıyla doğrudan bağlantı kuruyor: Vietnam’ın, uluslararası konsorsiyumun belirlenmesine yardımcı olacağı sistemleri yönetebilecek personele ihtiyacı var.
Temel atma için Aralık 2026 hedefi korunuyor
Vietnam hükümeti, temel atma törenlerini Aralık 2026’da düzenlemeyi, hattı ise 2035’te tamamen tamamlamayı hedefliyor. Yaklaşık dokuz yıllık inşaat dönemi, ülkenin altyapıyı modernleştirme ve çift haneli ekonomik büyüme sağlama yönündeki daha geniş çabalarının bir parçası.
Başbakan Chinh, kurumları oluşturmaya odaklanmaktan projeleri uygulamaya geçilmesi çağrısında bulundu. Ulusal öneme sahip demiryolu projeleri Yönlendirme Komitesi toplantılarında kurumlara altı ilkenin açıklığa kavuşturulması talimatını verdi: sorumluluklar, görevler, takvimler, hesap verebilirlik, çıktılar ve yetki.
İnşaat Bakanlığı, proje sahibi olarak Demiryolu Projeleri Yönetim Kurulu’nun yerine Thang Long Proje Yönetim Kurulu’nu görevlendirdi. Bu değişiklikle hazırlıklar ilerlerken kalite, takvim ve maliyet denetiminin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Yerel yönetimlere arazi edinim çalışmalarını hızlandırmaları, yasalara uygun ve adil tazminat sağlamaları, başka yerlere taşınan sakinlerin yaşam koşullarını iyileştirmeleri ve yolsuzluğu önlemeleri talimatı verildi. Bu gereklilikler, arazi hazırlığını ve projeden etkilenen topluluklara yönelik uygulamaları takvimin bir parçası haline getiriyor.
Yetkililer ayrıca Vietnam’ın coğrafi ve ekonomik koşullarına uygun teknoloji seçeneklerini belirlemek için ulusal ve uluslararası standartları inceliyor. Temel kilometre taşları, danışmanlık çalışmalarını diplomatik taahhütler, proje hazırlığı ve inşaat hedeflerinden oluşan daha geniş bir takvime yerleştiriyor:
- Aralık 2009: Vietnam ile İspanya ilişkilerini stratejik ortaklık düzeyine yükseltti.
- Nisan 2025: Sanchez Vietnam’ı ziyaret etti ve Vietnam hükümeti, demiryolunun temel özelliklerini belirleyen 106 sayılı Karar’ı yayımladı.
- Haziran 2025: Chinh ile Sanchez, demiryolu geliştirme dâhil olmak üzere daha derin işbirliğini görüştü.
- Aralık 2026: Vietnam, Kuzey-Güney hızlı tren hattının temel atma törenlerini düzenlemeyi hedefliyor.
- 2028: Renfe, gelirinin yüzde 10’unu uluslararası pazarlardan elde etmeyi hedefliyor.
- 2035: Vietnam demiryolunu tamamlamayı hedefliyor; demiryolu iş gücü eğitim programı da bu yıla kadar uzanıyor.
Yeni yasalar ve standartlar demiryolu yatırımlarını destekliyor
Kuzey-Güney hattı, 2026 başında hızlandırılmış uygulama aşamasına giren daha geniş kapsamlı demiryolu modernizasyon programının merkezinde yer alıyor. Vietnam, yüksek hızlı demiryollarına yönelik özel standart ve teknik düzenlemeleri ilk kez yayımladı.
Çerçeve; dokuz inşaat teknik düzenlemesi, sektöre özgü 219 ulusal standart, 37 genel standart ve Avrupa ile uluslararası ölçütlerle uyumlu 146 standarttan oluşuyor. Bu kurallar, üzerinde çalışılan sistemlerin teknik temelini oluşturuyor.
Demiryolu Kanunu’nda yapılan değişiklik, İnşaat Kanunu, Planlama Kanunu ve Yatırım Kanunu olmak üzere ilgili dört kanun da yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeler, teknoloji transferi ve Vietnam demiryolu sanayisinin geliştirilmesinin yanı sıra idari süreçleri basitleştirip proje hazırlıklarını hızlandırmayı amaçlayan özel mekanizmaları destekliyor.
Yasal değişiklikler ile mühendislik standartları, aynı görevin farklı yönlerini ele alıyor. Yasalar projelerin nasıl hazırlanıp yürütüleceğini düzenlerken teknik gereklilikler demiryolunun tasarım ve inşasına yön veriyor. Her ikisi de hükümetin kurumsal hazırlıktan uygulamaya geçme çabasının temelini oluşturuyor.
Paralel bir demiryolu projesinde Çin’le ilgili takvim de işliyor
Vietnam, Çin’le sınır ötesi bağlantıları da içeren Lao Cai-Hanoi-Hai Phong demiryolu projesini de ilerletiyor. Birinci Bileşen Projesi’nin temeli atıldı. İkinci Bileşen Projesi’nin fizibilite çalışmaları ise hızlandırılırken onayın Haziran 2026’da alınması hedefleniyor.
Hükümet, sınır ötesi bir demiryolu köprüsüne ilişkin Çin’le anlaşmayı Mart 2026’ya kadar tamamlamayı planlıyor. Bu tarih ve haziran ayındaki onay hedefi, aralık ayında temeli atılması planlanan Kuzey-Güney hattının hazırlıklarıyla birlikte, daha geniş demiryolu programının yakın vadeli adımları arasında yer alıyor.
Projeler, Vietnam’ın demiryolu kurumlarının önündeki çeşitli görevleri bir araya getiriyor: teknik gereklilikleri tanımlamak, yatırım kararlarını hazırlamak, arazi edinimini yönetmek ve mühendisleri eğitmek. Kuzey-Güney hattına ilişkin danışmanlık sözleşmesi; ülkenin planlanan en büyük demiryolu koridoru için tasarımı, maliyetleri ve yüklenici gerekliliklerini belirleyerek bu çabanın temel bir bölümünü oluşturuyor.
Öne çıkanlar
- Ineco, Vietnam’da yaklaşık 1.541 kilometre uzunluğunda ve maliyeti 1,7 katrilyon Vietnam dongu, yani 67 milyar dolar olarak tahmin edilen Kuzey-Güney hızlı tren hattının fizibilite çalışmalarına liderlik edecek.
- Konsorsiyumda Artelia ve RCIC yer alırken Renfe işbirliği yapacak. Hazırlık çalışmaları için on aydan fazla süre bulunuyor.
- Hattın tasarım hızı saatte 350 kilometre olacak. Güzergâh, 20 il ve şehirden geçerek 23 yolcu istasyonu ile beş yük istasyonunu birbirine bağlayacak.
- Vietnam, yatırım modeline karar vermeden önce devlet finansmanı, özel yatırım ve kamu-özel sektör ortaklığı seçeneklerini değerlendiriyor.
- Vingroup geçen ay teklifinden çekildi. Truong Hai, Hoa Phat ve Mekolor-Great USA ittifakı projeye katılmaya ilgi gösteriyor.
- Hükümet, yeni yasalar, teknik standartlar ve iş gücü eğitimiyle desteklenen projede temeli Aralık 2026’da atmayı ve hattı 2035’te tamamlamayı hedefliyor.
- Paralel Lao Cai-Hanoi-Hai Phong projesinde köprü anlaşması için Mart 2026, İkinci Bileşen Projesi’nin onayı içinse Haziran 2026 hedefleniyor.






