İki Milyar İnsan, Yirmi Yıllık Müzakere
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması’nın tamamlandığını 27 Ocak 2026’da Yeni Delhi’de duyurdu. Yaklaşık 20 yıl süren müzakerelerin ardından anlaşma, toplamda yaklaşık 2 milyar kişiye ve üretilen mal ve hizmetlerin toplam değeri olan küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 25’ine karşılık gelen ekonomileri bir araya getiriyor.
İçindekiler
- İki Milyar İnsan, Yirmi Yıllık Müzakere
- Müzakereler Neden Tıkandı, Sonra Yeniden Başladı?
- Tarife Rakamları Ne Anlama Geliyor?
- Otomobiller, Lüks Ürünler ve Diğer İş Fırsatları
- Hizmetler, Dijital Ticaret ve Küçük İşletmeler
- Hareketlilik Çerçevesi Neleri Değiştiriyor?
- İklim ve Çalışan Hakları Taahhüt Hâline Geliyor
- ABD Baskısı ve Rusya’dan Enerji Alımı Anlaşmayı Nasıl Şekillendirdi?
- Anlaşma ile İşletmeler Arasında Hâlâ Onay Süreci Var
- Büyük Ekonomik Ortaklıklar İçin Farklı Bir Model
- Özet
Von der Leyen anlaşmayı iddialı sözlerle tanımladı:
tüm anlaşmaların anası.
Anlaşma, yılda 180 milyar avroluk ticaret hacmi yaratan bir ilişkiyi temel alıyor. Öngörüler, AB’nin Hindistan’a mal ihracatının 2032’ye kadar yüzde 107,6 artabileceğine, yani iki kattan fazla yükselebileceğine işaret ediyor. Anlaşmanın kapsamı otomobil, makine ve giyimden finansal hizmetlere, dijital ticarete ve profesyonellerin hareketliliğine uzanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın müttefiklere ve rakiplere yönelik sert tarifeleri, Brüksel ve Yeni Delhi’ye müzakereleri hızlandırmak için ortak bir gerekçe sundu. Hindistan’ın Rusya’dan enerji alımlarına bağlanan ve seçili Hint ihracat ürünlerine uygulanan yüzde 25’lik vergi, Yeni Delhi’nin başka ticaret ortakları arama isteğini artırdı.
Avrupa’nın yaklaşımı, Rusya da dahil olmak üzere siyasi görüş ayrılıkları sürerken ticari bağları yakınlaştırmayı bir araya getiriyor. Washington, jeopolitik baskı kurmak için tarifeleri giderek daha fazla kullanıyor. AB-Hindistan anlaşması ise farklı bir yaklaşım sunuyor: Her iki tarafın dış politika tercihleri için alan bırakırken ekonomik işbirliğini genişletmek.
28 Ocak itibarıyla müzakereler tamamlandı ancak anlaşmanın yürürlüğe girip sağladığı avantajların hayata geçmesi için hukuki incelemeden ve onaydan geçmesi gerekiyor. Uygulamanın 2027’nin başlarında başlaması mümkün. Bu nedenle işletmeler, ithal mallardan alınan vergiler olan tarifelerde vaat edilen indirimler yürürlüğe girmeden önce bir hazırlık dönemiyle karşı karşıya.
Müzakereler Neden Tıkandı, Sonra Yeniden Başladı?
AB ve Hindistan 2004’te stratejik ortaklık kurdu, 2007’de resmî ticaret müzakerelerini başlattı. Başlangıçtaki hedefler; mallar, hizmetler, yatırım koruması, kamu alımları, fikrî mülkiyet ve düzenleyici işbirliğini kapsıyordu. Kamu alımları, hükümetlerin ve kamu kurumlarının yaptığı satın almaları; fikrî mülkiyet ise buluşlar, markalar ve yaratıcı çalışmalar üzerindeki hakları ifade ediyor.
Avrupa, hizmetlere, otomobillere, şarap ve alkollü içkilere, ilaçlara ve kamu alımlarına daha fazla erişim sağlamayı hedefledi. Ayrıca güçlü fikrî mülkiyet ve yatırım korumaları için baskı yaptı. Hindistan, sınır ötesinde hizmet sunmak üzere nitelikli profesyonellerin geçici hareketliliğini ifade eden "4. Mod" erişimine özel önem verirken kalkınma önceliklerini izleme ve ekonomisini düzenleme özgürlüğünü korumaya çalıştı.
Bu farklılıklar 2013’e gelindiğinde müzakereleri fiilen durma noktasına getirdi. Avrupa’daki mali krizin etkileri ve 2014’ten sonra Hindistan’ın siyasi önceliklerindeki değişim de zorlukları artırdı. Uzun ara sırasında AB, ticaret anlaşmalarına sürdürülebilirlik, çalışma hayatı ve çevreyle ilgili koşulları giderek daha fazla ekledi. Hindistan ise kapsamlı anlaşmalara daha temkinli yaklaşmaya başladı; yerli imalatı, ekonomik dayanıklılığı ve kararları bağımsız biçimde alabilme anlamına gelen stratejik özerkliği önceliklendirdi.
2021-2022’de müzakerelerin yeniden başlatılmasıyla ticaret, yatırım koruması ve coğrafi işaretler ayrı müzakere süreçlerine bölündü. Coğrafi işaretler, belirli yerlerle özdeşleşmiş ürün adlarını koruyor. Müzakereleri bölümlere ayırmak, tüm konuların tek bir pakette çözüme kavuşturulmasını beklemeden ilerleme sağladı.
- 2004: AB ve Hindistan stratejik ortaklık kurdu.
- 2007: Resmî ticaret müzakereleri başladı.
- 2013: Müzakereler fiilen durma noktasına geldi.
- 2021-2022: Görüşmeler, ayrı müzakere süreçleriyle yeniden başladı.
- 27 Ocak 2026: Liderler ticaret anlaşmasının tamamlandığını duyurdu.
- 2026: Hukuki inceleme, çeviri ve onay süreçlerinin ilerlemesi bekleniyor.
- 2027’nin başları: Uygulama başlayabilir.
COVID-19 salgınının tedarik zincirlerinde yol açtığı aksamalar, ABD ile Çin arasındaki rekabetin tırmanması ve Avrupa’nın güvenilir ortaklar arayışı anlaşma ihtiyacını güçlendirdi. Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı ilişkileri karmaşıklaştırdı ancak ortaklıkları çeşitlendirme isteğini de artırdı. Hindistan’ın Rusya’dan enerji alımları üzerindeki Batı baskısı, herhangi bir tek ortağa aşırı bağımlı olmanın maliyetini ortaya koydu.
Tarife Rakamları Ne Anlama Geliyor?
Anlaşmanın kapsamı, taraflardan herhangi birinin daha önce yaptığı tüm ticaret anlaşmalarını aşıyor. AB, toplam ticaret değerinin yüzde 91’ini kapsayan tarife kalemlerinin yüzde 90’ından fazlasındaki tarifeleri kaldıracak. Hindistan ise değer bakımından yüzde 93’ünü temsil eden kalemlerin yüzde 86’sındaki tarifeleri kaldıracak. Tarife kalemi, gümrük makamlarının kullandığı bir ürün kategorisidir; ürün listesindeki payı, gerçek ticaretteki payından farklı olabilir.
Kısmi indirimler de hesaba katıldığında kapsam AB için yüzde 99,3’e, Hindistan için yüzde 96,6’ya ulaşıyor. Anlaşma ayrıca ikili ticaretin yüzde 99,5’inin bir tür tarife imtiyazından yararlanmasını öngörüyor. Bu ölçütler farklı erişim düzeylerini ifade ediyor: Bazı ürünler tarifesiz girerken diğerlerinde daha sınırlı indirimler uygulanacak.
Hint ihracatçılar açısından AB, Hint mallarının yüzde 90’ındaki tarifeleri hemen kaldıracak; yedi yıl içinde ürünlerin yüzde 93’üne tarifesiz erişim sağlanacak. Deniz ürünleri, tekstil, giyim, deri, ayakkabı, mücevher ve mücevher taşları önemli indirimlerden yararlanacak sektörler arasında. Mühendislik ürünleri de dünyanın ikinci büyük pazarına tercihli erişim elde edecek.
Şu anda yüzde 44’e kadar çıkan vergilerle karşılaşan Avrupa menşeli makine ve elektrikli ekipman ürünlerinin neredeyse tamamında tarifeler sıfırlanacak. Yüzde 22’ye varan tarifelere tabi kimyasallar ile yüzde 11 vergi uygulanan ilaçlarda da benzer indirimler yapılacak. Tıbbi ekipmanlar da tarifelerin önemli ölçüde kaldırılmasından yararlanacak.
Hindistan, süt ürünlerini, tahılları ve otomobilleri tam serbestleşme kapsamı dışında tutacak. AB ise sığır eti, şeker, pirinç, kümes hayvanları, süt tozu, muz ve bala uygulanan tarifeleri koruyacak; sofralık üzüm ve salatalık ithalatını ise dikkatle belirlenmiş kotalarla sınırlayacak. Kota, belirli ticaret koşulları altında ülkeye girebilecek ürün miktarını sınırlar.
İkili koruma mekanizması, ithalatın yerli sanayiye ciddi zarar vermesi hâlinde taraflardan herhangi birinin koruyucu önlem almasına olanak tanıyor. Ticaret engellerini azaltmayı kabul etmiş olsalar bile, artan ithalatın yerel üreticilere ağır zarar verdiği durumlarda hükümetlere müdahale imkânı sağlıyor.
Otomobiller, Lüks Ürünler ve Diğer İş Fırsatları
Avrupalı otomobil üreticileri yıllardır bekledikleri pazara erişimi güvence altına alıyor. AB’de üretilen otomobillere uygulanan tarifeler, yıllık 250 bin araç kotası kapsamında beş yılda yüzde 110’dan yüzde 10’a inecek. Anlaşma, tam olarak uygulamaya geçtiğinde içten yanmalı motorlu 160 bin ve elektrikli 90 bin aracın vergisiz girişini de öngörüyor.
Renault, Hindistan’ı hemen "en önemli önceliklerinden biri" ilan etti. Büyümeden Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi Fabrice Cambolive, pazarın büyüme potansiyeline ve Avrupalı şirketler için artan erişilebilirliğine dikkat çekti. Renault, Duster SUV modelini Hindistan’da yeniden piyasaya sunuyor ve 2030’a kadar başka ürünler geliştiriyor. Şirket, Google destekli hibrit teknolojisinin ve bağlantı özelliklerinin, Tata Motors ve Mahindra & Mahindra’nın hâkim olduğu pazarda araçlarını öne çıkarmasını umuyor.
Alman mühendislik birliği VDMA, anlaşmayı ihracata bağımlı makine mühendisliği şirketleri için "çok ihtiyaç duyulan oksijen" olarak nitelendirdi. Birliğin Genel Müdürü Thilo Brodtmann, sonucu ve uluslararası ticarete verdiği mesajı memnuniyetle karşıladı:
AB gereğini yaptı
kurallara dayalı ticaretten yana ve orman kanununa karşı net bir mesaj verdi.
LVMH, Hermès ve L'Oréal’in Luxe bölümü gibi lüks ürün şirketleri; tasarım çantalar, parfümler ve kozmetik ürünler üzerindeki etkin vergi oranlarının düşmesinden yararlanacak. Richemont’un Cartier ve Van Cleef & Arpels markaları da dahil olmak üzere İsviçreli saat üreticileri ve lüks ürün grupları, Avrupa dışındaki rakiplerine karşı fiyat avantajı elde edecek.
Geleneksel Amerikan ve Çin pazarlarında satışları zayıflayan Fransa’nın konyak sektörü, alkollü içki tarifelerinin yüzde 150’den yüzde 40’a düşmesini memnuniyetle karşılıyor. Hava ve uzay araçlarına uygulanan yüzde 11’lik tarifelerin kaldırılmasından havacılık ve uzay sanayisi yararlanırken finansal hizmetler Hindistan pazarlarına ayrıcalıklı erişim elde ediyor.
Şirketlerin planlarını her bir imtiyazın takvimine göre uyarlaması gerekecek. Bazı tarife değişiklikleri anlaşma yürürlüğe girince başlayacak, diğerleri ise birkaç yıl içinde kademeli olarak uygulanacak. Dolayısıyla ihracatçıların elde edeceği avantaj, sattıkları ürüne ve ilgili indirimin ne zaman geçerli olacağına bağlı.
Hizmetler, Dijital Ticaret ve Küçük İşletmeler
AB ile Hindistan arasındaki hizmet ticareti 2024’te 59,8 milyar avroya ulaştı. Hizmetler; bankacılık, telekomünikasyon ve deniz taşımacılığı gibi fiziksel ürünler yerine faaliyetleri ifade ediyor. Anlaşma, Dünya Ticaret Örgütü’nün Hizmet Ticareti Genel Anlaşması çerçevesini geliştirerek AB’ye hizmetlerin 144 alt sektöründe, Hindistan’a ise 102 alt sektöründe erişim sağlıyor.
Finansal hizmetler, deniz taşımacılığı ve telekomünikasyon kapsanan alanlar arasında. Bu sektörlerde faaliyet gösteren şirketler için pazara erişim, pazara girebilmenin yanı sıra işleyiş ve hizmet sunumunu düzenleyen kuralları da içeriyor.
Dijital ticaret hükümleri, sınır ötesi veri akışı için daha öngörülebilir bir ortam oluşturuyor ve yazılım kaynak kodunun zorunlu olarak açıklanmasını engelliyor. Kaynak kodu, bir bilgisayar programının ardındaki talimatlar bütünüdür. Hindistan, bir grup DTÖ üyesinin taraf olduğu bu düzenlemenin parçası olmasa da anlaşma, DTÖ Elektronik Ticaret Ortak Girişimi kurallarının çoğunu içeriyor.
Tüketicinin korunması ve istenmeyen iletilere karşı hükümler, çevrimiçi ticaretteki pratik kaygıları ele alıyor. Fikrî mülkiyet taahhütleri telif haklarını, ticari markaları, tasarımları, ticari sırları ve bitki çeşitlerini kapsıyor; bunlar kapsamlı uygulama mekanizmalarıyla destekleniyor.
Rekabet hükümleri, adil rekabete zarar veren davranışlara karşı bağımsız denetim yapılmasını zorunlu kılıyor ve makamlar arasında işbirliğine olanak tanıyor. Küçük ve orta ölçekli işletmelere ayrılan özel bir bölüm, işletme bilgilerinin tek dijital platformlarda yayımlanmasını zorunlu kılıyor ve irtibat noktaları oluşturuyor. Bu önlemlerin amacı, küçük şirketlerin gereklilikleri anlamasına ve yeni erişim olanaklarından yararlanmasına yardımcı olmak.
Hareketlilik Çerçevesi Neleri Değiştiriyor?
AB ve Hindistan, Hindistan’ın bu türde bir blokla imzaladığı ilk anlaşma olan kapsamlı bir paralel Hareketlilik İşbirliği Çerçevesi de üzerinde uzlaştı. Çerçeve, Hindistan’ın profesyonellere yönelik fırsatlara uzun süredir gösterdiği ilgiyi ele alırken Avrupalı işverenlere Hintli yeteneklere erişim için yapılandırılmış bir yol sunuyor.
Çerçeve, AB üyesi ülkelerin Hint vatandaşlarına hızlandırılmış süreçlerle eğitim, araştırma ve mevsimlik çalışmayı kapsayan kısa süreli kalış izinleri vermesi için hukuki şablonlar oluşturuyor. Ayrıca Yeni Delhi’de bir AB "Yasal Geçiş Ofisi" kurulmasını öngörüyor ve her iki tarafı Schengen vizesi işlemlerini dijitalleştirmeye yönlendiriyor.
Schengen vizeleri, katılımcı Avrupa ülkeleri içinde seyahat etmeyi kapsıyor. Hareketlilik çerçevesi sınırsız seyahat hakkı tanımıyor. Çerçevenin değeri, daha geniş hizmet taahhütlerinin yanı sıra belirli amaçlara yönelik daha düzenli süreçler belirlemesinde yatıyor.
Hindistan’ın müzakerelerdeki ilk önceliği, nitelikli kişilerin hizmet sunmak üzere sınır ötesine geçebilmesiydi. Hizmet erişimiyle ayrı hareketlilik çerçevesinin bir araya gelmesi, Avrupa ülkelerinin izin ve göç süreçlerini korumasına olanak tanırken bu kaygıyı da ele alıyor.
İklim ve Çalışan Hakları Taahhüt Hâline Geliyor
Ticaret ve Sürdürülebilir Kalkınma bölümü, çevrenin korunması, iklim değişikliği ve çalışan hakları konusunda hukuken bağlayıcı taahhütler içeriyor. Uygulamayı ele almak üzere teknik uzmanları ve siyasi karar alıcıları bir araya getiren özel istişare mekanizmaları oluşturuluyor.
AB ve Hindistan, Paris İklim Anlaşması’nı ve ilgili çok taraflı çevre anlaşmalarını uygulamayı taahhüt ediyor. Belirli hükümler ormanların korunmasını, biyoçeşitliliği, yasa dışı yaban hayatı ticaretini ve ağaç kesimini, ayrıca yasa dışı, bildirilmeyen veya düzenlemeye tabi olmayan balıkçılığı kapsıyor.
İşbirliği; yenilenebilir enerjiyi, deniz taşımacılığından kaynaklanan emisyonların azaltılmasını ve döngüsel ekonomiye geçişi de kapsıyor. Döngüsel ekonomi, malzemeleri tekrar tekrar üretip elden çıkarmak yerine yeniden kullanıp geri dönüştürerek kullanmaya devam etmeyi ifade ediyor.
Çalışma hayatına ilişkin taahhütler, Uluslararası Çalışma Örgütünün temel ilkelerini esas alıyor: Örgütlenme ve toplu pazarlık özgürlüğü, zorla çalıştırmanın sona erdirilmesi, çocuk işçiliğinin kaldırılması, ayrımcılığın önlenmesi ve güvenli çalışma ortamlarının sağlanması. Toplu pazarlık, genellikle sendikalar aracılığıyla çalışanların çalışma koşullarını işverenlerle müzakere etmesine olanak tanıyor.
Cinsiyet eşitliği ve kadınların ekonomik olarak güçlenmesine özel önem veriliyor; ilgili BM ve ILO sözleşmelerine yönelik taahhütler de yer alıyor. Her iki taraf da düzenleme yapma hakkını koruyor ve ticaret ya da yatırım çekmek amacıyla çevre ve çalışma hayatı yasalarını zayıflatmamayı kabul ediyor.
Sivil toplum kuruluşlarına uygulamayı izleme konusunda etkin roller veriliyor ve denetime katılım için kurumsal düzenlemelerle destekleniyor. Böylece sürdürülebilirlik hükümleri, ticari imtiyazların yanına yükümlülükler de ekliyor ve AB’nin ticaret politikasında çevresel ve sosyal standartlara giderek daha fazla yer vermesini yansıtıyor.
ABD Baskısı ve Rusya’dan Enerji Alımı Anlaşmayı Nasıl Şekillendirdi?
Trump yönetiminin seçili Hint ihracat ürünlerine uyguladığı yüzde 25’lik vergi, açıkça Rusya’dan petrol alımlarına bağlandı. Washington, Hindistan’ın enerji tercihlerini "kurallara dayalı uluslararası düzen" ile bağdaşmaz olarak nitelendirdi. Hintli yetkililer ise sıvılaştırılmış doğal gaz, uranyum ve paladyum gibi alanlarda Batı’nın Rusya’yla ticareti sürerken bu tutumun ikiyüzlü olduğunu savundu.
1,46 milyar nüfuslu Hindistan, enerji güvenliğini kalkınma için zorunlu görüyor. Rusya ham petrolünün Hindistan’ın petrol karışımındaki payı, önemsiz bir düzeyden 2025 ortasına gelindiğinde yüzde 35-40’a yükseldi. Hindistan ile Rusya arasındaki ikili ticaret 2024-25’te 68 milyar doları aştı.
Hintli yetkililer ayrıca 2024’te AB ile Rusya arasındaki mal ticaretinin yaklaşık 67,5 milyar avro olduğunu ve Avrupa’nın Rusya’dan sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatının rekor düzey olan 16,5 milyon tona ulaştığını belirtti. Bu rakamlar, enerji ve ticari bağların diğer ekonomiler için de gerekli olmaya devam ettiği yönündeki Hindistan savunmasının bir parçasıydı.
Avrupa, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini kınamayı ve kapsamlı yaptırımları sürdürdü. Bununla birlikte Hindistan’la ilişkilerinde, enerji ve ticaret akışlarının ekonomik istikrar açısından önemini kabul etti. Bu yaklaşım, Rusya konusundaki görüş ayrılıklarına rağmen daha derin işbirliğine alan bıraktı.
ABD, Hint ve Pasifik okyanuslarını güvenlik ittifakları, tedarik zincirleri ve yönetişim normları üzerinden birbirine bağlayan stratejik bir çerçeve olarak "Hint-Pasifik" kavramını ortaya attı. Washington, stratejik rekabete ve güvenlik uyumuna odaklandı; çoğu zaman ticareti jeopolitik önceliklerin işareti olarak kullandı. Avrupa ülkeleri ise bölgeye öncelikle ticaret, bağlantı ve ekonomik çeşitlendirme açısından yaklaştı.
Anlaşma, Avrupa’yı bu bölgesel çerçeveden ekonomik kazanç sağlamaya aday bir konuma getiriyor. ABD’nin ticari baskısının Amerikan pazarına bağımlılığın maliyetini artırdığı bir dönemde Hindistan’a da ortak seçeneğini genişletme imkânı veriyor.
Anlaşma ile İşletmeler Arasında Hâlâ Onay Süreci Var
Anlaşmanın hukuki incelemeden geçmesi, AB’nin 24 resmî diline çevrilmesi ve 27 üye ülkenin tamamıyla Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanması gerekiyor. Sürecin 2026 boyunca devam etmesi bekleniyor; uygulama ise 2027’nin başlarında başlayabilir. Yürürlüğe giriş için kesin bir tarih verilmedi.
AB-Mercosur anlaşması, siyasi ve hukuki zorluklara ilişkin yakın tarihli bir uyarı niteliğinde. 25 yıllık müzakerelerin ardından, Hindistan anlaşmasından yalnızca günler önce tamamlanan bu anlaşma; AB politikalarıyla uyumluluğu hakkında görüş bildirmesi için Avrupa Birliği Adalet Divanına sevk edilmesiyle hemen karşı karşıya kaldı.
Fransa, Polonya, Avusturya, İrlanda ve Macaristan Avrupa Konseyi’nde Mercosur anlaşmasına karşı oy kullanmıştı; tarıma ilişkin kaygılar özellikle tartışmalıydı. Hindistan anlaşması ise her iki tarafın da en hassas tarım ürünlerini kapsam dışında tutarak benzer anlaşmazlıkların bir bölümünü önlüyor.
Fikrî mülkiyet, sürdürülebilirlik hükümlerinin uygulanması ve çalışma hukuku sözleşmeleriyle ilgili sorular yine de onay veya uygulamayı zorlaştırabilir. Atlantic Council’ın analizine göre anlaşmanın sağlayacağı değişim, başlık rakamlarının düşündürdüğünden daha sınırlı olabilir; kazanımlar hemen değil, zaman içinde ortaya çıkabilir.
Hindistan’ın kabine onayını ve parlamentodaki süreçleri tamamlaması gerekiyor. Hükümetin rahat çoğunluğu, ülke içindeki siyasi engellerin sınırlı olacağına işaret ediyor. Yerel sanayilerin yeni pazar erişiminden yararlanmasına yardımcı olmak ve düzenleyici sistemleri AB koşullarına uyarlamak ise uygulamada daha büyük bir görev.
Bu koşullar arasında insan, hayvan ve bitki sağlığını koruyan sağlık ve bitki sağlığı önlemleri; ürün standartları ve düzenlemelerini ilgilendiren ticarette teknik engeller; ayrıca gümrük süreçleri yer alıyor. Düşük tarifeler bir fırsat sunuyor, ancak işletmelerin bu fırsattan yararlanıp yararlanamayacağını ilgili koşulları karşılamaları belirliyor.
Büyük Ekonomik Ortaklıklar İçin Farklı Bir Model
DTÖ’nün giderek işlevsizleşen çok taraflı çerçevesi, büyük ekonomileri alternatif düzenlemeler oluşturmaya yöneltti. AB-Hindistan anlaşması, farklı kalkınma modellerine sahip büyük ekonomilerin aşamalı ilerleme ve karşılıklı uzlaşı yoluyla kapsamlı bir anlaşmaya varabileceğini gösteriyor.
Avrupalı yetkililer anlaşmayı, tedarik zincirlerini çeşitlendirmeyi ve Çin’e ve giderek öngörülemez hâle gelen ABD’ye bağımlılığı azaltmayı amaçlayan daha geniş bir stratejik özerklik gündeminin parçası olarak görüyor. Geçtiğimiz yıl Japonya, Endonezya, Meksika ve Güney Amerika’yla yapılan anlaşmalarla birlikte Hindistan anlaşması, Amerikan tercihlerini izlemek zorunda olmayan bir Avrupa ticaret stratejisinin ana hatlarını ortaya koyuyor.
Hindistan’ın yaklaşımı da kapsamlı ticaret anlaşmalarına yıllardır kuşkuyla bakmasının ardından daha pragmatik hâle geldi. Ülke, ayrı müzakere süreçleri üzerinden ilerlemeyi kabul etti, hassas sektörlerini korudu ve hizmetler ile hareketlilik konusunda imtiyazlar elde etti. Yatırım koruması ve coğrafi işaretler müzakerelerinin paralel biçimde tamamlanması, aynı yaklaşımın başka alanlarda da kullanılabileceğine işaret ediyor.
Anlaşmanın daha geniş önemi, artan korumacılık ve jeopolitik parçalanma döneminde ekonomileri daha sıkı biçimde birbirine bağlamasında yatıyor. Avrupa ve Hindistan siyasi ilkelerin yanı sıra karşılıklı bağımlılığı, toplumsal refahı ve ortak faydayı da tercih etti. Böylece dış politika görüşleri farklı olsa bile ticari ilişkilerin derinleşmesine olanak sağladı.
İşletmeler ve çalışanlar bu tercihlerin etkisini belirli tarife takvimleri, hizmet kuralları, hareketlilik süreçleri ve sürdürülebilirlik taahhütleri üzerinden görecek. Müzakerelerin tamamlanması ilk önemli başarı. Anlaşmanın işleyen bir erişim imkânına dönüşmesi ise şimdi onay ve uygulama süreçlerine bağlı.
Özet
- AB ve Hindistan, yaklaşık 20 yıl süren müzakerelerin ardından 27 Ocak 2026’da ticaret anlaşmasını tamamladı.
- Anlaşma, yaklaşık 2 milyar kişiyi ve küresel GSYH’nin yaklaşık yüzde 25’ini kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret bölgesini oluşturuyor.
- AB, tarife kalemlerinin yüzde 90’ından fazlasındaki, Hindistan ise yüzde 86’sındaki tarifeleri kaldıracak; daha geniş imtiyazların kapsamı sırasıyla yüzde 99,3’e ve yüzde 96,6’ya ulaşacak.
- Yıllık 250 bin araç kotası kapsamında AB menşeli otomobillere uygulanan tarifeler beş yılda yüzde 110’dan yüzde 10’a düşecek.
- Hizmetlere erişim, dijital ticaret kuralları ve paralel bir hareketlilik çerçevesi anlaşmanın kapsamını malların ötesine taşıyor.
- Hassas sektörlere yönelik korumalarla birlikte iklim, çevre ve çalışma hayatı taahhütleri de anlaşmada yer alıyor.
- Rusya’dan enerji alımlarına bağlanan ABD tarifesi baskısı, AB-Hindistan ilişkilerini yakınlaştırma arayışını hızlandırdı.
- Hukuki inceleme ve onay süreçleri henüz tamamlanmadı; uygulama 2027’nin başlarında başlayabilir.






