İşe alım düzenlemesi Mie genelinde tepki çekiyor
Mie Eyaleti, yerel topluma katılımı teşvik etmek amacıyla 1999 mali yılında yürürlüğe koyduğu politikayı tersine çevirerek kamu çalışanları için Japon vatandaşlığı şartını yeniden getirmeyi değerlendiriyor. İnceleme, şu anda Japonya vatandaşı olmayanların da başvurabildiği eyaletteki 49 meslek türünün 44’ünde gelecekte yapılacak işe alımları kapsıyor.
İçindekiler
- İşe alım düzenlemesi Mie genelinde tepki çekiyor
- Eyalet yönetimi neden kısıtlamaları değerlendiriyor?
- Başvuru sahipleri ve çalışanlar için neler değişecek?
- Mie’nin politikası nasıl gelişti?
- İnsan hakları grupları planın geri çekilmesini istiyor
- Planlanan anket neden tartışmalı?
- Belediye başkanları, sendikalar ve hukukçular da karşı çıkıyor
- Güvenlik politikası ve yabancı iş gücü ihtiyacı karşı karşıya
- Sırada ne var?
- Öne çıkanlar
14 Ocak 2026 itibarıyla öneri henüz değerlendirme aşamasındaydı. Vali Katsuyuki Ichimi, bilgi sızıntısı endişelerini gerekçe göstererek incelemeyi 25 Aralık’ta duyurdu. İnsan hakları grupları, belediye yöneticileri, kamu çalışanları sendikası ve hukuk kuruluşları öneriye karşı çıkarak bunun yabancı sakinlere ayrımcılık yapacağını ve dışlayıcı bir mesaj vereceğini belirtti.
Üç yerel insan hakları kuruluşundan oluşan bir ağ, eyaletten planı geri çekmesini talep etmek üzere 13 Ocak’ta Tsu’da basın toplantısı düzenledi. Ağ, o tarihe kadar Mie içinden ve dışından 51 kuruluşun desteğini almıştı.
Eyalet yönetimi, yeni bir vatandaşlık şartı getirilmesi hâlinde bunun gelecekteki işe alımlara uygulanacağını, sağlık alanında çalışan mevcut yabancı personelin ise etkilenmeyeceğini söylüyor. Dolayısıyla tartışma, önümüzdeki yıllarda kimlerin kamu hizmetinde çalışabileceğinin yanı sıra, uygunluk koşullarındaki bir değişikliğin Mie’de hâlihazırda yaşayıp çalışanlara vereceği mesajla da ilgili.
Eyalet yönetimi neden kısıtlamaları değerlendiriyor?
Mie yetkilileri, işe alım kurallarını yeniden değerlendirmenin başlıca nedeni olarak hassas bilgilerin ifşa edilmesini önlemeyi gösteriyor. Endişeler, eyalet çalışanlarının erişebileceği sakinlere ait özel bilgileri, tarımsal ticari sırları ve afet yönetimiyle ilgili ayrıntıları kapsıyor.
Yetkililer ayrıca Mie’de bulunan ve Japonya’nın en önemli Şinto kutsal alanlarından biri olan Ise Jingu’yu ziyaret eden ileri gelenlerin hareketlerine ilişkin bilgilere de dikkat çekti. Üst düzey bir eyalet yetkilisi, bu bilgilerin sızmasının ulusal güvenlik sorunu yaratabileceğini söyledi.
Çin’in 2017’de yürürlüğe giren Ulusal İstihbarat Yasası, yönetimin gerekçelerinin merkezinde yer alıyor. Yasa, Çin vatandaşlarını ve kuruluşlarını talep hâlinde devletin istihbarat faaliyetleriyle iş birliği yapmakla yükümlü kılıyor. Mie yetkilileri, bu yükümlülüğün yerel kamu görevlilerinin gizlilik sorumluluklarıyla çelişebileceğinden endişe ediyor.
Endişenin odağında çatışan sorumluluklar var: bir çalışanın eyalet yönetiminin elindeki bilgileri koruma yükümlülüğü ve başka bir ülkenin yasalarının getirdiği bir zorunluluk. Yetkililer Çin mevzuatına odaklanmış olsa da Japon vatandaşlığı şartına dönülmesi önerisi, yabancı uyrukluların gelecekte işe alınmasını daha genel biçimde kısıtlayacak.
Başvuru sahipleri ve çalışanlar için neler değişecek?
Mie’de şu anda 49 meslek türünün 44’ü için yabancı uyrukluların başvurusuna izin veriliyor. Öneri, çoğu pozisyonda yabancıların işe alımını durdurarak yirmi yılı aşkın süredir var olan kamu istihdamına erişimi daraltacak.
Eyalet yönetimi, açık işe alım politikasında bazı işler için hâlihazırda istisnalar uyguluyor. Bunlar arasında vergi tahsilatı gibi kamu gücünün kullanıldığı görevler ve bazı yöneticilik pozisyonları bulunuyor. Uygulamada mevcut politika, yabancıların başvurabildiği işleri, belirli kamu yetkileri ya da yönetim sorumlulukları içeren pozisyonlardan ayırıyor.
Şu anda eyalet yönetiminde sağlık alanında çalışan bir yabancı uyruklu personel bulunuyor. Yetkililer, vatandaşlık şartı yeniden getirilse bile bu çalışanın görevine devam edeceğini belirtti. İnceleme, mevcut çalışanın işten çıkarılmasıyla değil, gelecekteki işe alım uygulamalarıyla ilgili.
Güvenilir kayıtların tutulmaya başladığı 2005 mali yılından bu yana Mie, dokuz yabancı uyruklu kişiyi işe aldı. Bu kişiler çoğunlukla tıp gibi uzmanlık gerektiren mesleklerde çalıştı. Sayı sınırlı olsa da mevcut uygunluk kuralları, yalnızca bu dokuz işe alımın düşündürebileceğinden çok daha geniş bir iş yelpazesini kapsıyor.
Mie’nin politikası nasıl gelişti?
Mie, 1999 mali yılında personel alım sınavlarındaki vatandaşlık şartını kaldırdı. Amaç, yabancı sakinlerin toplumsal bütünleşmesini desteklemek, topluma katılımlarını ve yaşadıkları çevrelere katkı sunmalarını teşvik etmekti.
Eyalet yönetimi, belirli kamu yetkilerinin kullanıldığı görevler ve yöneticilik pozisyonları için kısıtlamaları korudu. Böylece yaklaşım, işe alımlara daha geniş erişimi belirli sorumluluklara yönelik sınırlamalarla birleştirdi. Genel bir vatandaşlık şartının yeniden getirilmesi bu yaklaşımdan uzaklaşılması anlamına gelecek.
Mie, genel idari pozisyonlara yönelik personel sınavlarında vatandaşlık şartı aramayan 12 eyaletten biri. Ulusal düzeyde ise Ulusal Personel Kurumu, genel kural olarak kamu görevlilerinin Japonya vatandaşı olmasını şart koşuyor. Şartın yeniden getirilmesi, Mie’nin işe alım kurallarını ulusal uygulamaya yaklaştıracak.
Politikayla ve mevcut anlaşmazlıkla ilgili başlıca tarihler şöyle:
- 1999 mali yılı: Mie, belirli pozisyonlar için istisnaları koruyarak personel alım sınavlarında vatandaşlık şartını kaldırdı.
- 2005 mali yılı: Yabancıların işe alımına ilişkin güvenilir verilerin kapsadığı dönem başladı. O tarihten bu yana dokuz yabancı uyruklu kişi işe alındı.
- 2017: Çin, Ulusal İstihbarat Yasası’nı yürürlüğe koydu.
- 25 Aralık: Vali Katsuyuki Ichimi, vatandaşlık şartlarının inceleneceğini duyurdu.
- 30 Aralık: İnsan hakları ağı, planın geri çekilmesi talebini eyalet yönetimine postayla gönderdi.
- 13 Ocak: Ağ, Tsu’da basın toplantısı düzenleyerek 51 kuruluşun tutumunu desteklediğini açıkladı.
- Ocak sonu-şubat ortası: Eyalet yönetimi, rastgele seçilecek yaklaşık 10 bin sakine anket yapmayı planlıyor.
İnsan hakları grupları planın geri çekilmesini istiyor
Karşı çıkan ağ; Buraku Kurtuluş Birliği Mie Eyaleti Federasyonu, Mie Eyaleti Yabancı Uyrukluların Eğitiminin Araştırılması Derneği ve Her Türlü Ayrımcılık ve Irkçılığa Karşı İnsan Hakları Araştırma Enstitüsü-Mie’den oluşuyor.
30 Aralık’ta postayla gönderilen açıklamada, önerinin vatandaşlığa dayalı haksız muameleyi kabul edilebilir gösterdiği savunuluyor. Gruplar planı “ılımlı yabancı düşmanlığı” olarak nitelendiriyor ve ayrımcılığı meşrulaştırdığı uyarısında bulunuyor. İtirazları hem kısıtlamanın kendisine hem de bunun toplumun geneline vereceği mesaja yönelik.
Mie Eyaleti Yabancı Uyrukluların Eğitiminin Araştırılması Derneği Başkanı Nobuko Usukine, 13 Ocak’taki basın toplantısında duyduğu üzüntüyü dile getirerek valiye kararından dönme çağrısı yaptı.
Bunun vatandaşlığa dayalı haksız bir ayrım ve ayrımcılık olduğuna inanıyorum. Valinin bu kararı geri çekmesini içtenlikle umuyorum.
Ağ, öneriyi toplumsal bütünleşmeden geri adım olarak görüyor. Ağın savunduğu görüşe göre, topluma katkıda bulunan ve yerel yasalara uyan yabancı sakinler, belirli işler için zaten geçerli olan sınırlar içinde kamu hizmeti pozisyonlarına da başvurabilmeli.
Planlanan anket neden tartışmalı?
Mie, ocak sonu ile şubat ortası arasında rastgele seçilecek yaklaşık 10 bin sakine konuyla ilgili soru sormayı planlıyor. Eyalet yönetimi, anket sonuçlarını diğer etkenlerle birlikte değerlendirerek vatandaşlık şartını yeniden getirip getirmeyeceğine karar vereceğini söylüyor.
İnsan hakları ağı, yönetimden vatandaşlık şartına ilişkin soruyu anketten tamamen çıkarmasını istedi. Azınlık haklarını etkileyen konularda çoğunluk nüfusun karar vermesine izin verilmesinin insan hakları açısından temelden sakıncalı olduğunu savunuyor.
Grupların endişesi açık: Ankete yanıt verenler işe alım kısıtlamasından büyük ölçüde etkilenmeyebilir; oysa fırsatları değişecek kişiler nüfusun daha küçük bir bölümünü oluşturuyor. Açıklamada, azınlıkları orantısız biçimde etkileyen bir konuda çoğunluğun karar vermesine izin verilmemesi gerektiği uyarısı yapılıyor.
Planlanan anket, eyalet yönetiminin politika kararı öncesinde kamuoyunun görüşünü almasının bir yolu. Anlaşmazlık, önerilen değişiklik vatandaşlığa dayalı uygunluk koşullarını ilgilendirirken kamuoyu görüşüne ne ölçüde ağırlık verilmesi gerektiği konusunda. Ağ için sorunun çıkarılması, yalnızca anketin nasıl yürütüleceğini değiştirme talebi değil, planın geri çekilmesi çağrısının bir parçası.
Belediye başkanları, sendikalar ve hukukçular da karşı çıkıyor
Suzuka ve Kuwana belediye başkanları, eyalet yönetiminin kararından bağımsız olarak kentlerinde yabancı personel alımına devam edeceklerini söyledi. Bu tutumlar, eyaletteki incelemenin insan hakları için kampanya yürüten kuruluşların yanı sıra belediye yöneticileri arasında da tartışma yarattığını gösteriyor.
Iga Belediye Başkanı Toshinao Inamori, yeni yıl konuşmasında endişesini dile getirdi. Eyalet yönetiminin adımının “yabancı uyruklulara dışlama mesajı” verebileceği uyarısında bulundu. İtirazı, sakinlerin öneriyi işe alımlar üzerindeki doğrudan etkisinin ötesinde nasıl algılayabileceğine odaklanıyor.
Ulusal belediye ve eyalet çalışanları sendikası Jichiro’nun Genel Sekreteri Isao Ito, politikanın derhâl geri çekilmesini istedi. Tokai İş Hukukçuları Derneği’nin de aralarında bulunduğu üç hukuk kuruluşu, planın iptal edilmesini talep eden ortak bir açıklama hazırlıyor.
13 Ocak itibarıyla insan hakları ağını destekleyen 51 kuruluşun arasında Mie içinden ve dışından gruplar bulunuyor. Belediyelerin açıklamaları ve sendikanın karşı çıkışıyla birlikte bu destek, anlaşmazlığı 30 Aralık’ta talep sunan üç kuruluşun ötesine taşıdı.
Güvenlik politikası ve yabancı iş gücü ihtiyacı karşı karşıya
Mie’nin imalat sanayisi yabancı işçilere büyük ölçüde dayanıyor. Eyalet yetkilileri, kamu istihdamına erişimi kısıtlamayı değerlendirirken yabancı işçilerin önemini de kabul ediyor.
Üst düzey bir eyalet yetkilisi bu bağımlılığı açıkça ifade etti:
Yabancı uyruklular olmadan ne Mie ne de Japonya işleyebilir.
Bu sözler, yönetimin karşı karşıya olduğu çelişen baskıları yansıtıyor. Yetkililer hassas devlet bilgilerinin korunmasını sıkılaştırmak isterken yabancı sakinlerin yerel ekonomiyi ayakta tutmaya yardımcı olduğunu da kabul ediyor. İnceleme kamu istihdamıyla ilgili olsa da eleştirenler, verilecek mesajın daha geniş yabancı topluluğunu da etkilediğini savunuyor.
Mie yetkilileri, işe alım kısıtlamaları kabul edilse bile yabancı sakinlerle bir arada yaşamayı destekleyen politikaların sürdürüleceğini söylüyor. 2026 mali yılı bütçesinde Japonca öğrenen yabancılara daha fazla destek yer alabilir. Bu şimdilik bir olasılık olarak duruyor. Muhalifler ise dil desteği sağlanmasıyla kamu görevlerinden dışlanmanın eyaletin bütünleşme politikasını farklı yönlere çektiğini savunuyor.
Sırada ne var?
Vali Ichimi, eyalet yönetimine iletilen görüşlerden haberdar olduğunu söyledi. Uygun bir zamanda nihai karara varmadan önce bu görüşleri dinlemeyi planlıyor. Karar için bir tarih açıklanmadı.
Planlanan bir sonraki adım, ocak sonu ile şubat ortasında yapılacak anket. Yönetim sonuçları diğer etkenlerle birlikte değerlendirmeyi planlarken insan hakları ağı, vatandaşlık sorusunun çıkarılmasını ve önerinin geri çekilmesini istiyor.
Mie’nin vereceği karar, gelecekteki kamu personeli alımlarında 1999 mali yılında başlatılan politikanın sürüp sürmeyeceğini ya da çoğu pozisyon için Japon vatandaşlığı şartına geri dönülüp dönülmeyeceğini belirleyecek. Tartışma ayrıca yerel yönetimlerin ele alması gereken iki konuyu bir araya getiriyor: hassas bilgileri korumak ve yabancı sakinlerin yaşayıp çalıştıkları topluluklara katılabilmesini sağlamak.
Öne çıkanlar
- Mie, Çin’in Ulusal İstihbarat Yasası’yla bağlantılı bilgi güvenliği endişelerini gerekçe göstererek gelecekteki kamu personeli alımlarında Japon vatandaşlığı şartını yeniden getirmeyi değerlendiriyor.
- İnceleme, şu anda yabancı uyrukluların başvurabildiği 49 meslek türünün 44’ünü kapsıyor.
- Mie, 1999 mali yılında vatandaşlık şartını kaldırdı; belirli kamu yetkileri ve yöneticilik görevleri için istisnaları korudu.
- 2005 mali yılından bu yana dokuz yabancı uyruklu kişi işe alındı. Sağlık alanında çalışan mevcut personelden biri yeni bir kural getirilse de görevde kalacak.
- Üç insan hakları grubu planın geri çekilmesini istedi; 13 Ocak itibarıyla 51 kuruluş bu talebi destekledi.
- Eyalet yönetimi ocak sonu ile şubat ortası arasında yaklaşık 10 bin sakine anket yapmayı planlıyor. Muhalifler vatandaşlık sorusunun çıkarılmasını istiyor.
- Belediye yöneticileri, Jichiro ve hukuk kuruluşları öneriye karşı çıktı. Suzuka ve Kuwana yabancı personel alımına devam etmeyi planlıyor.
- Vali Ichimi, iletilen görüşleri dinleyeceğini söyledi. Nihai kararın tarihi açıklanmadı.






