Li Xia, Bir Parmağı ve Bir Ayağıyla Chongqing’de Kârlı Bir Akıllı Çiftlik Kurdu

12 dakikalık okuma
Li Xia, Bir Parmağı ve Bir Ayağıyla Chongqing’de Kârlı Bir Akıllı Çiftlik Kurdu

Chongqing’deki Bir Yataktan İşleyen Bir Çiftliğe

36 yaşındaki Li Xia, ağır kas distrofisiyle yaşarken Çin’in güneybatısındaki Chongqing’de kârlı bir akıllı tarım işletmesi kurdu. Yatağa bağımlı olan, solunum cihazı kullanan ve yalnızca bir parmağını ve bir ayak parmağını hareket ettirebilen Li, çiftliği kontrol eden yazılımı yazmak için sanal klavye kullandı.

İçindekiler
  1. Chongqing’deki Bir Yataktan İşleyen Bir Çiftliğe
  2. Kas Distrofisinin Değiştirdiği Bir Çocukluk
  3. Çiftlikten Önce Gelen Tıbbi Kriz
  4. Bir Parmak ve Bir Ayak Parmağı Nasıl Programlama Araçlarına Dönüştü?
  5. Akıllı Çiftlik Neleri Kontrol Ediyor?
  6. Wu Dimei, Oğlunun Tasarladıklarını Hayata Geçiriyor
  7. Gelir Getiren Bir Çiftlik
  8. Bu Yaklaşım Tarım Açısından Neden Önemli?
  9. Tıbbi Destek ve Entelektüel Çalışma Bir Arada Sürüyor
  10. Tepkiler ve Yeni Denemeler
  11. Özet

Fiziksel işleri annesi Wu Dimei üstleniyor. Li’nin yönlendirmesiyle kontrol kartlarına lehim yapmayı, ağ kablolarını döşemeyi, devreleri kurmayı ve ekipman bakımını öğrendi. Birlikte, Li’nin programlama bilgisini çeri domates, marul ve otlar yetiştiren faal bir çiftliğe dönüştürdüler.

30 Aralık 2025 itibarıyla işletme kâr ediyor. Li, ürün çeşitliliğini artırmayı ve yetiştirme teknolojilerini denemeyi planlıyor. Çalışmaları, topraksız tarımı; bilgi toplamak ve paylaşmak için sensörler, yazılımlar ve internet bağlantıları kullanan fiziksel cihazlardan oluşan Nesnelerin İnterneti ile bir araya getiriyor.

Hastalığı ilerleyince Li, beşinci sınıfta okulu bıraktı. Teknik eğitimini kitaplar, çevrim içi forumlar ve yıllar süren bağımsız çalışmayla sürdürdü. 2020’de yaşadığı tıbbi acil durum bu yolculuğu neredeyse sona erdiriyordu. 2021’in başlarında iyileşme sürecindeyken topraksız tarımla ilgili öğrendikleri, programlama becerilerini kullanabileceği bir fikir verdi.

Ortaya çıkan çalışma hem bir işletme hem de daha fazla bağımsızlık kazanmanın pratik bir yolu. Li çiftliğin fiziksel işlerini kendisi yapamıyor, ancak yazılımı sayesinde ekipmanları ve yetiştirme koşullarını yönlendirebiliyor. Tasarladıklarını hayata geçirmek ve bakımını yapmak için gereken emeği Wu sağlıyor.

Bu başarı birbirine bağlı birçok çabaya dayanıyor: yıllarca süren öğrenim, bilgisayarı kullanmanın erişilebilir bir yolu, kesintisiz tıbbi destek ve alışık olmadığı teknik işleri öğrenmeye istekli bir anne. Bunların her biri, yatakta geliştirilen bir fikrin işleyen bir tarım işletmesine dönüşmesine katkıda bulundu.

Reklam

Kas Distrofisinin Değiştirdiği Bir Çocukluk

Li’ye beş yaşındayken kas distrofisi teşhisi kondu. Hastalık kaslarını giderek zayıflattı ve sonunda beşinci sınıfta okulu bırakmasına yol açtı. Zamanla yürüme, ardından kendi bakımını yapma becerisini kaybetti. Yemek yemek ve nefes almak da giderek zorlaştı.

Kas distrofisi, ilerleyici kas güçsüzlüğüne ve yıkımına yol açan bir grup genetik hastalığı kapsıyor. Bu hastalıklar, kasların sağlıklı çalışması için gereken proteinleri etkiliyor. Farklı türlerin kalıtım biçimleri, başlangıç yaşları ve ilerleme hızları değişiyor.

Li’nin hangi kas distrofisi türüne sahip olduğu, yaşam öyküsünü anlatan haberde belirtilmiyor. Hareket kabiliyetinin kaybı ve sonrasında yemek yeme ve nefes alma güçlüğü yaşaması, hastalığın ağır seyreden türlerinde görülen tabloya uyuyor.

Örgün eğitimi erken sona erdi, ancak öğrenmek yaşamındaki dayanaklardan biri olmayı sürdürdü. Özellikle fizik ve bilgisayar bilimine ilgi duydu. Fiziksel becerileri azaldıkça öğrenmek, sürdürebildiği bir uğraş ve geliştirebildiği bir bilgi birikimi sundu.

Bilgisayarla tanışması, küçük kız kardeşinin okuldan eve getirdiği bir ders kitabı sayesinde oldu. Bugün çiftliğin kontrol sisteminin arkasındaki yazılımcı olan Li, bu kitabın kalıcı bir ilginin başlangıcı olduğunu şöyle anlattı:

“Bilgisayarla ilk tanışmam, küçük kız kardeşimin okuldan eve getirdiği bir ders kitabı sayesinde oldu. Kitaptaki her kavram ilgimi çekiyordu. Tekrar tekrar okurdum. Kız kardeşimin eve hangi yeni bilgisayar kitabını getireceğini görmek için her okul yılının başlamasını sabırsızlıkla beklerdim,” diyen Li, teknoloji yolculuğunu başlatan kıvılcımı böyle anlattı.

Li, 25 yaşında çevrim içi forumlardan ve yoğun bir kişisel çalışma sürecinden yararlanarak programlama öğrenmeye başladı. Kız kardeşinin kitaplarıyla uyanan merakı, daha sonra ticari bir ortamda kullanacağı yazılımın temelini oluşturdu.

Reklam

Çiftlikten Önce Gelen Tıbbi Kriz

Li, 2020’de komaya girdi. Doktorlar nefes almasına yardımcı olmak için acil trakeotomi yaptı ve ailesini hayatta kalma şansının düşük olduğu konusunda uyardı. Hayatta kaldı, ancak solunum cihazı kullanmayı sürdürdü.

Trakeotomi, havanın akciğerlere ulaşabilmesi için soluk borusunda bir açıklık oluşturulmasıdır. Solunum kasları bağımsız çalışamayacak kadar zayıflamış kişilerde mekanik solunum desteğine olanak sağlayabilir. Li’nin bu desteğe bağımlı olması, hastalığının en ağır etkilerinden biri.

2021’in başlarında iyileşme sürecindeyken topraksız yetiştiricilik hakkında bilgi edindi. Tarım tekniklerini yıllar içinde biriktirdiği programlama bilgisiyle birleştirme fırsatı gördü. Fikir, yetiştirme koşullarını yönetmek için internete bağlı cihazlar ve yazılımlar kullanmaktı.

Li’nin yolculuğundaki başlıca aşamalar şöyle:

  • Li’ye beş yaşında kas distrofisi teşhisi kondu.
  • Hastalığı ağırlaşınca beşinci sınıfta okulu bırakmak zorunda kaldı.
  • 25 yaşında çevrim içi forumlar ve bağımsız öğrenme yoluyla programlama çalışmaya başladı.
  • 2017’de anne babası ayrıldı ve Li’nin başlıca bakımını Wu üstlendi.
  • 2020’de komaya girdi ve acil trakeotomi geçirdi.
  • 2021’in başlarında topraksız tarımla tanışması, akıllı çiftlik fikrini doğurdu.
  • 30 Aralık 2025 itibarıyla çiftlik kâr ederek faaliyet gösteriyordu ve büyüme planları yapılıyordu.

İyileşme süreci, Li’ye öğrendiklerini somut bir projede kullanma fırsatı verdi. Tarım fikri, uzun yıllar boyunca geliştirdiği becerilere bir amaç kazandırırken otomasyon da yatağının ötesindeki işleri yönlendirmesini sağladı.

Bir Parmak ve Bir Ayak Parmağı Nasıl Programlama Araçlarına Dönüştü?

Li, elinde kalan hareket kabiliyetini kullanarak bir parmağı ve bir ayak parmağıyla sanal klavyeyi kullanıyordu. Bu arayüz aracılığıyla kod yazdı ve solunum cihazına bağlıyken eksiksiz bir çiftlik kontrol sisteminin mimarisini tasarladı.

Sanal klavye, kişinin geleneksel bir klavyede yazmak yerine ekrandaki karakterleri seçmesini sağlar. Li için bu yöntem, kullanabildiği hareket aralığı son derece sınırlı olmasına rağmen programlama yapmanın yolunu açtı. Bu yöntemle karmaşık bir sistem yazmak, uzun süre devam eden ve büyük özen isteyen bir çalışma gerektirdi.

Reklam

Yazılımı topraksız yetiştiriciliği yönetiyor, donanımları eşgüdüm içinde çalıştırıyor ve sensörlerden gelen bilgileri işleyerek yetiştirme koşullarını ayarlıyor. Başarı, tek tek komutlar yazmaktan fazlasını gerektiriyordu. Ölçümlerin ekipmanları yönlendirebilmesi ve çiftliğin çalışmayı sürdürmesi için sistemin farklı parçalarının birlikte işlemesi gerekiyordu.

Kontrol sistemi, resmî bir eğitimden değil, Li’nin kendi kendine sürdürdüğü teknik öğrenimden doğdu. Yıllar süren çalışma, sıfırdan bir endüstriyel kontrol sistemi geliştirip bunu koca bir çiftlikte uygulamasına yetti.

Li’nin durumu, bilgisayara erişim için pratik çözümleri de gerekli kıldı. Çok az hareketle çalışmasını sağlayan arayüz, işletmenin merkezinde yer alıyor: Kullanılabilir bir komut giriş yöntemi olmasaydı, bilgisini yazılıma dönüştürmesi çok daha zor olurdu.

Çalışmaları, erişilebilir dijital araçların zorlu teknik görevlerde yer almayı nasıl destekleyebileceğini gösteriyor. Ekipmanları fiziksel olarak bir araya getiremese ve ürünlerle ilgilenemese de çiftlik, onun tasarım kararlarına ve programlama çalışmalarına dayanıyor.

Akıllı Çiftlik Neleri Kontrol Ediyor?

Li’nin çiftliğinde, bitkilerin geleneksel toprağa kök salmadan besin aldığı topraksız yetiştiricilik uygulanıyor. Hidroponik ve aeroponik yöntemler bu yaklaşımın örnekleri. Bitkilerin ihtiyaç duyduğu maddeleri normalde toprak sağlarken bu yöntemlerde su ve dikkatle kontrol edilen besin aktarımı devreye giriyor.

Bu yöntemle üretim; pH, besin yoğunluğu, nem ve ışık gibi koşulların yakından izlenmesini gerektiriyor. pH ölçümü, bir çözeltinin ne kadar asidik ya da bazik olduğunu gösteriyor. Besin yoğunluğu ise yetiştirme çözeltisinde bitki besinlerinin ne miktarda bulunduğunu belirtiyor.

Li’nin sistemi, sensörlerden gelen bilgileri kullanarak bu kontrolleri otomatikleştiriyor ve sürekli elle müdahale gerekmeden uygun yetiştirme koşullarının korunmasına yardımcı oluyor. Nesnelerin İnterneti, ölçüm cihazlarıyla ekipmanları birbirine bağlayarak bilgilerin aralarında ve yazılımla paylaşılmasını sağlıyor.

Uygulamanın amacı basit: yetiştirme ortamından bilgi toplamak, bu bilgileri işlemek ve bitkilere uygun koşulları sağlayan donanımları eşgüdüm içinde çalıştırmak. Otomasyon, kimse ürünlerin başında beklemese de bu işlerin sürmesini sağlıyor.

Çiftlikte şu anda çeri domates, marul ve otlar yetiştiriliyor. Bu ürünler kontrollü ortamlarda yetiştirilmeye uygun. Faaliyetteki işletme, Li’nin sisteminin programlama projesinden gıda üretimine nasıl geçtiğini gösteriyor.

Reklam

Wu Dimei, Oğlunun Tasarladıklarını Hayata Geçiriyor

2017’de anne babasının ayrılmasının ardından Li’nin başlıca bakımını Wu üstlendi. Çiftlik projesi geliştikçe Wu’nun rolü, Li’ye bakmanın ötesine geçerek teknik planlarının fiziksel uygulamasını da kapsadı.

Elektronik devreler konusunda hiçbir bilgisi olmadan işe başladı. Li, çalışmalarda ona yol gösterdi; Wu da zamanla kontrol kartlarına lehim yapmayı, ağ kablolarını bağlamayı, devreleri kurmayı ve çiftlik ekipmanlarını çalışır durumda tutmayı öğrendi.

İş bölümünün temelinde bu iş birliği yatıyor. Sistemin tasarımını ve teknik talimatları Li sağlıyor. Wu, yazılımının gerçek ekipmanları kontrol etmesini sağlayan parçaları yerleştiriyor ve bağlantıları yapıyor.

Annesinin öğrendiklerini ve aralarındaki iş birliğini anlatan Li şöyle dedi:

“Annem artık her şeyi yapabiliyor. Teoriyi anlamasa da kabloları nasıl bağlayacağını ve her şeyi nasıl kuracağını çok iyi biliyor,” diyen Li, annesinin işlerini mümkün kılmadaki hayati rolünü anlattı.

Wu, Li’nin ayrıntılı yönlendirmeleriyle elle bir araç da yaptı. Araçta sürücü bulunmuyor ve çiftlikte teslimatları almak için uzaktan kumandayla çalışıyor. Bu da ikilinin pratik bir ihtiyaca yanıt vermek için nasıl ekipman geliştirdiğinin bir başka örneği.

Wu, projenin gerektirdiği işleri yaparak becerilerini geliştirdi. Basit yardımlardan kapsamlı kurulum ve bakım sorumluluklarına uzanan bir rol üstlenerek Li’nin tasarımlarının bilgisayarın dışındaki dünyada çalışmasını sağladı.

Bu iş birliği, teknik bilgiyle pratik becerilerin birbirini nasıl tamamlayabileceğini gösteriyor. Bakım sorumluluğu günlük yaşamlarının bir parçası olmaya devam ederken ortak çalışmaları, ikisinin de vazgeçilmez sorumluluklar üstlendiği bir işletmeye de destek veriyor.

Gelir Getiren Bir Çiftlik

Li’nin çiftliği sorunsuz biçimde çalışıyor ve kâr ediyor. Ticari faaliyetler, kontrol sisteminin deneme aşamasının ötesine geçmesini sağlıyor: Teknoloji, yetiştirilip satılabilen ürünlerin üretimini destekliyor.

İşletme, çeri domatesi, marulu ve otları verimli ve istikrarlı biçimde yetiştirmek için kontrollü koşullardan yararlanıyor. Li, işletme geliştikçe ürün çeşitliliğini daha da artırmak ve yeni yetiştirme teknolojilerini denemek istiyor.

Reklam

Gelir, kâr, çiftlik büyüklüğü ya da hasat miktarına ilişkin rakam paylaşılmadı; büyüme için bir takvim de açıklanmadı. Li’nin sözünü ettiği bir sonraki aşama, belirli bir tarihe bağlanmış yatırım ya da inşaat planından ziyade üretimi çeşitlendirmek ve denemelere devam etmek.

Çiftlik, Li’ye aynı zamanda bir tür bağımsızlık kazandırıyor. Yazdığı kod, kendi başında hareket edemediği bir ortamı etkilemesini sağlıyor. Yatağının başından verdiği talimatları ekipmanlar uyguluyor ve teknik çalışmaları üretime doğrudan katkıda bulunuyor.

İşletme, uyarlanabilir teknolojiyi ekonomik faaliyetle buluşturuyor. Bilgisayara erişim Li’nin yazılım yazmasını, tarım ekipmanları bu yazılımın kullanılmasını, ürünler de gelir elde edilmesini sağlıyor. Wu’nun kurulum ve bakım çalışmaları, bu parçaların birlikte işlemesine yardımcı oluyor.

Çiftliğin faaliyetteki başarısı, yatırım ya da ortaklık fırsatları doğurabilir. Başka bir tesise büyümek veya diğer çiftçiler için benzer sistemler geliştirmek olası seçenekler; ancak bunlar açıklanmış taahhütler değil.

Bu Yaklaşım Tarım Açısından Neden Önemli?

Li’nin projesi, iklim değişikliği, su kıtlığı ve nüfus artışı gibi tarımı zorlayan etkenlerle mücadele etmek için teknolojiden yararlanma çabalarının bir parçası. Akıllı tarım, kaynakları ve yetiştirme koşullarını daha hassas biçimde yönetmek için ölçümlerden ve otomatik kontrollerden yararlanıyor.

Bu tür sistemler hassas sulamayla su tüketimini, gübre israfını ve enerji kullanımını azaltabilir, verimi artırabilir. Sensörler, koşullar değiştiğinde üreticinin hızlı yanıt vermesine ve günün her saati izleme yapılmasına imkân tanıyor.

Akıllı tarımın olası avantajları bunlar. Li’nin işletmesi ise yazılım ve tarım ekipmanlarının birlikte çalıştığı faal bir örnek sunuyor. Haberde çiftliğindeki su tasarrufu, enerji kullanımı ya da verim değişikliğiyle ilgili ölçümler yer almıyor.

Topraksız yöntemler, kullanılabilir tarım arazisinin kısıtlı olduğu kentlere de uygun olabilir. Dikey tarım, küçük bir alanda gıda yetiştirebilir; üretimi tüketicilere yaklaştırarak taşıma ihtiyacını ve buna bağlı karbon salımını azaltabilir.

Li’nin bu alana yönelmesi, teknik bilgiye, çevrim içi öğrenme olanaklarına ve uygun fiyatlı donanımlara erişimin artmasını da yansıtıyor. Okulu erken bırakmış olması, gelişmiş bir kontrol sistemi kurmak için gereken becerileri kazanmasına engel olmadı.

Reklam

Tıbbi Destek ve Entelektüel Çalışma Bir Arada Sürüyor

Li’nin hareket kabiliyeti büyük ölçüde kaybolmuş olsa da bilişsel becerileri sağlam. Kas distrofisinin çoğu türü, öncelikle iskelet ve solunum kaslarını etkiliyor; beyni etkilemiyor. Bu sayede fiziksel görevler giderek zorlaşırken Li, zihinsel gelişimini sürdürebildi.

Zihinsel kapasiteyle fiziksel beceri arasındaki fark, bu hastalıkla yaşayan kişiler için hayal kırıklığı yaratabilir. Li, kullanabildiği bir arayüzün desteğiyle bilgisini programlama ve tarım tasarımına yöneltmenin yolunu buldu.

Kas distrofisinin tedavisi yok, ancak tedavi seçenekleri son yıllarda gelişti. Fizik tedavi, solunum bakımı ve ilaçlar belirtilerin yönetilmesine ve yaşam kalitesinin desteklenmesine yardımcı olabilir. Gen tedavisi yaklaşımları, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmayı ya da durdurmayı amaçlayan bazı türler için umut vadediyor.

Li’nin kapsamlı bakıma ve solunum desteğine ihtiyacı sürüyor. Çiftlik bu tıbbi gereksinimlerle birlikte işliyor. Wu’nun bakım ve teknik çalışmaları, Li’nin öğrenimi ve bilgisayara erişimiyle birleşerek onun günlük katkısını mümkün kılıyor.

Li’nin deneyimi, yardımcı teknolojilerin bu çiftliğin ötesinde de kullanılabileceğine işaret ediyor. Çok az hareketle dijital sistemleri kullanmayı sağlayan yöntemler, ağır engelli başka kişilerin teknik çalışmalara katılmasına yardımcı olabilir. Ancak arayüzünün daha geniş çapta kullanılması, haberleştirilmiş bir ürün ya da program değil, şimdilik bir olasılık.

Tepkiler ve Yeni Denemeler

Li’nin hikâyesi Çin’de ve başka ülkelerde yayılarak uluslararası ilgi gördü ve milyonlarca kişiyi etkiledi. Sosyal medyadaki tepkiler büyük ölçüde olumluydu. Pek çok kişi bu başarıyı mucize olarak niteledi ve hem Li’nin azmini hem de Wu’nun bağlılığını övdü.

İlgi, Li’nin hareket kabiliyetindeki ağır kısıtlamalarla geliştirdiği sistemin kapsamı arasındaki karşıtlığı yansıtıyor. Deneyimi, insanları kendi sınırlamaları olarak gördüklerini yeniden düşünmeye yöneltti ve zorluklar karşısında sebat etmeye değer veren bir toplumda özel bir anlam taşıyor.

Li, mevcut ürünlerle yetinmeyip çiftliği geliştirmeyi sürdürmek istiyor. Yetiştirme yöntemlerini ve ek ürün çeşitlerini denemek planları arasında. Çeri domates, tarımsal üretim hedeflerinin yalnızca bir parçası.

Akıllı tarım sistemleri kademeli biçimde geliştirilebilir; çünkü bileşenleri ayrı ayrı değiştirilebilir ya da sisteme yenileri eklenebilir. Bu modüler yapı, Li’ye hâlihazırda çalışan bir işletmede yeni fikirleri deneme ve aşamalı iyileştirmeler yapma imkânı veriyor.

Reklam

Çalışmaları, engelli ya da kronik hastalığı olan başka kişileri eğitim, bağımsızlık ve ücretli çalışma hedeflerinin peşinden gitmeye teşvik edebilir. Somut örnek şöyle: Hareket kabiliyeti son derece kısıtlı bir kişi programlama becerisi kazandı, bu becerileri uygulayacağı bir alan buldu ve fiziksel sistemi kurmak için başka biriyle çalıştı.

Bu süreçten birkaç ders çıkarılabilir. Gerçek merakı, okul sona erdikten sonra da öğrenmesini sürdürmesini sağladı. Kullanabildiği bir bilgisayar arayüzü, bilgisini uygulamaya koymasına imkân verdi. Kısıtlamalar pratik buluşlara yol açtı; Wu’yla iş birliği de ikisinin tek başına sağlayamayacağı becerileri bir araya getirdi.

Kâr eden çiftlik, uyarlanabilir tasarımı ticari bir ortamda da uyguluyor. Farklı fiziksel becerilere uyum sağlayan teknoloji, erişimi artırmanın yanı sıra üretken çalışmayı destekleyebilir ve ekonomik değer yaratabilir.

Li’nin başarısı azmine dayanıyor, ancak somut destekler de gerekli: tıbbi bakım, kitaplar, çevrim içi kaynaklar, bilgisayar araçları ve Wu’nun öğrenme isteği. Yeni ürünleri ve yetiştirme yöntemlerini denedikçe bir sonraki aşama da aynı bileşime dayanacak.

Özet

  • 36 yaşındaki Li Xia, Chongqing’de yaşıyor ve beş yaşında kas distrofisi teşhisi aldı.
  • Beşinci sınıfta okulu bıraktı; daha sonra çevrim içi forumlar ve bağımsız çalışmalarla kendi kendine programlama öğrendi.
  • Yalnızca bir parmağını ve bir ayak parmağını hareket ettirebiliyor ve solunum cihazı kullanıyor.
  • 2020’de geçirdiği koma ve acil trakeotominin ardından, 2021’in başlarında topraksız tarımla tanıştı.
  • Sanal klavye kullanarak çiftlik ekipmanlarını ve yetiştirme koşullarını kontrol eden bir sistem geliştirdi.
  • Annesi Wu Dimei elektronik, kurulum ve bakım becerileri öğrendi; Li’nin yönlendirmesiyle uzaktan kumandalı bir araç yaptı.
  • Çiftlikte çeri domates, marul ve otlar yetiştiriliyor ve işletme kâr ediyor.
  • Li, yeni yetiştirme teknolojilerini denemeyi ve ürün çeşitliliğini artırmayı planlıyor.
  • Hikâyesi Çin’de ve uluslararası alanda geniş ilgi gördü.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir