Savaş Parçalı Bölgelere Dönüşürken Myanmar Cuntası Diplomatik Alan Kazanıyor

13 dakikalık okuma
Savaş Parçalı Bölgelere Dönüşürken Myanmar Cuntası Diplomatik Alan Kazanıyor

Zayıflayan ordu varlığını sürdürmenin yollarını buluyor

Myanmar ordusu, topraklarını elinde tutmak için savaşmayı sürdürürken, üç milyondan fazla kişi yerinden edilmiş ve muhalifleri ülkenin geniş kesimlerini kontrol ediyor. Buna rağmen 28 Aralık 2025'te başlayacak bir seçim için hazırlık yapıyor. Şubat 2021 darbesinin üzerinden dört yıl geçerken generaller, ülke içinde belirleyici bir zafer kazanamadan yurt dışında daha fazla kabul görüyor.

İçindekiler
  1. Zayıflayan ordu varlığını sürdürmenin yollarını buluyor
  2. Toprak kazanımları Çin baskısıyla karşılaşıyor
  3. Değişen çatışmanın dönüm noktaları
  4. Çin her iki tarafla da ilişkilerini koruyor
  5. Rusya, sınırları olan bir hava savaşını sürdürüyor
  6. Toplu baskı zayıflarken komşular ilişkilerini sürdürüyor
  7. Savaş ve baskı altında seçim
  8. Deprem yardımı sürerken saldırılar devam ediyor
  9. Hesap verebilirlik girişimleri cunta liderine uzanıyor
  10. Nadir toprak elementleri ve dolandırıcılık sınır ekonomisini yeniden şekillendiriyor
  11. Büyük şehirleri ele geçirmek neden zor?
  12. Öne Çıkanlar

17 Kasım 2025 itibarıyla Kıdemli General Min Aung Hlaing Tayland, Çin ve Rusya'dan davetler aldı, bu ülkelerde temaslarda bulundu ve Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi de dahil olmak üzere önemli bölgesel toplantılara katıldı. Çin devlet medyası, onu Myanmar'ın lideri olarak tanımlamaktan vazgeçip geçici cumhurbaşkanı olarak nitelendirmeye başladı. Bu temaslar, orduya kendisini ülkenin kabul gören otoritesi olarak sunma fırsatı veriyor.

Etnik silahlı örgütler ve Halk Savunma Güçlerinden oluşan cunta karşıtı koalisyon, geniş sınır bölgelerini ve Bamar nüfusunun yoğun olduğu iç kesimlerin bazı bölümlerini hâlâ kontrol ediyor. Bağımsız çatışma izleme kuruluşlarının tahminlerine göre ordu, Myanmar'ın yalnızca küçük bir bölümünde tam denetim sahibi; geniş alanlar ise ihtilaflı ya da muhalefetin kontrolünde. Bununla birlikte muhalefetin büyük şehirleri ele geçirmesi yakın görünmüyor.

Çin ve Rusya, ordunun hava harekâtını sürdürmesini sağlayan uçak, insansız hava aracı ve yedek parçaları tedarik etmeyi sürdürüyor. Bölge hükümetleri kendi ticaret ve güvenlik önceliklerini izlerken, Washington'ın odağını daraltması ve Birmanca bağımsız yayın yapan kuruluşlara yönelik desteği kesmesi özgür medyanın hareket alanını azalttı. Sert yönetim anlayışına yönelik küresel yönelim ve uluslararası tepkinin parçalı kalması, cuntaya daha geniş bir diplomatik alan açtı.

Myanmar'daki savaş, giderek kontrol ve ikmal bölgeleri etrafında şekilleniyor. Arazi yapısı, ulaşım güzergâhları, yabancı aktörlerin çıkarları ve yerel yönetim, tarafların nerelerde faaliyet gösterebileceğini belirlemeye yardımcı oluyor. Ordu baskı altında kalmayı sürdürüyor; ancak muhalifleri, cephedeki kazanımları ülke çapında siyasi değişime dönüştürürken giderek daha fazla engelle karşılaşıyor.

Reklam

Toprak kazanımları Çin baskısıyla karşılaşıyor

Kuzey Şan Eyaleti, askeri zaferlerin diplomasi yoluyla nasıl geri çevrilebildiğini gösteriyor. Etnik ittifaklar 2024'te eyaletin bazı kesimlerinde ilerleyerek kısa süreliğine Lashio'yu ele geçirdi ve Mandalay'ı Çin sınırına bağlayan ticaret güzergâhını tehdit etti.

Üç Kardeşler İttifakı üyesi Myanmar Ulusal Demokratik İttifak Ordusu, Çin'in ısrarı üzerine Nisan 2025'te Lashio'yu cuntanın kontrolüne geri verdi. Pekin, Birleşik Wa Eyalet Ordusuna da müttefiklerine doğrudan askeri destek vermeyi bırakması için baskı yaptı.

Ardından ordu, Nawnghkio, Kyaukme ve Hsipaw'ın da aralarında bulunduğu Mandalay-Muse koridorundaki birkaç kasabayı yeniden ele geçirdi. Bu kasabaların kontrolü, ordunun Çin'le ticaret açısından önemli olan güzergâhtaki ulaşımı ve ikmali korumasına yardımcı oluyor. Ancak ordu bu bölgeleri eşit ölçüde geri kazanamadı. 2024'te ilan edilen zorunlu askerlik, insanların kaçmasına ve öfkeye yol açtı; cephedeki askerlerin morali kırılganlığını koruyor.

Rakhine Eyaleti'nde farklı bir tablo var. Eyaletin büyük bölümünü Arakan Ordusu kontrol ediyor; Kyaukphyu'daki cunta garnizonu ise kuşatma koşullarıyla karşı karşıya. Çin'in enerji projeleri açısından merkezi öneme sahip petrol ve gaz terminalleri Kyaukphyu'da bulunuyor. Bu altyapıya yönelik ciddi bir tehdit, Çin'in güvenlik alanında müdahil olma riskini artırıyor.

Myanmar genelinde zorlu arazi, direniş güçlerine verilen yerel destek ve değişen insansız hava aracı taktikleri askeri ilerleyişi maliyetli hâle getiriyor. Bir kasabayı ele geçirmek, bir ulaşım koridorunu savunmak ve çevresindeki kırsal alanı yönetmek farklı kaynaklar gerektiriyor. Bu da cephedeki kazanımların neden ülke çapında bir uzlaşma sağlamadığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Değişen çatışmanın dönüm noktaları

Myanmar'ın bugünkü bölünmüşlüğü, çatışmaların, dış baskıların ve siyasi kararların birkaç aşamada şekillenmesiyle ortaya çıktı. Ordunun planladığı seçim, iktidarı ele geçirmesiyle başlayan çatışmada takvime bağlanan bir sonraki adım.

  • Şubat 2021: Ordu darbeyle iktidarı ele geçirdi.
  • 2023 sonu ve 2024: Etnik ittifakların kuzey Şan ve diğer cephelerde ilerlemesiyle kontrol haritası değişti.
  • 2024: Ordu zorunlu askerlik ilan etti; bu karar insanların kaçmasına ve öfkeye yol açtı.
  • 2024 sonu: Kaçin Bağımsızlık Ordusu, Çin sınırı yakınındaki nadir toprak elementi madenciliğinin yapıldığı iki önemli kasabayı ele geçirdi.
  • Kasım 2024: Uluslararası Ceza Mahkemesi savcısı, 2017'de Rohingyalara karşı işlenen suçlar nedeniyle Min Aung Hlaing hakkında tutuklama emri çıkarılmasını talep etti.
  • 2025 başı: Kaçin Bağımsızlık Ordusu, nadir toprak elementi ihracatının Çin'e yeniden başlamasını sağlayan düzenlemeler üzerinde müzakere yürüttü.
  • 28 Mart 2025: Myanmar'ın orta kesimlerini ölümcül bir deprem vurdu.
  • Nisan 2025: Myanmar Ulusal Demokratik İttifak Ordusu, Çin'in baskısı üzerine Lashio'yu cuntaya geri verdi.
  • 28 Aralık 2025: Cunta, aşamalı seçime başlamayı planlıyor; sonraki aşamaların Ocak 2026'da yapılması öngörülüyor.

Bu gelişmeler, toprak kontrolünün, ekonomik pazarlıkların ve diplomatik temasların birlikte nasıl şekillendiğini gösteriyor. Seçim takvimi, süren çatışmalar ve derin bir insani krizle aynı döneme denk geliyor.

Reklam

Çin her iki tarafla da ilişkilerini koruyor

Çin'in yaklaşımı, ticareti, boru hatlarını ve sınır güvenliğini tehlikeye atacak bir Naypyidaw çöküşünü önlemeye odaklanıyor. Pekin generallerle ilişkilerini geliştirdi ve maddi desteğini artırdı. Silah ve finansman akışını izleyen analistler, Çin'in son dönemdeki yardımları arasında uçak, insansız hava aracı, yedek parça ve nüfus sayımı ile planlanan seçimler de dahil olmak üzere devlet projelerine yönelik finansman bulunduğunu belirtiyor.

Çin makamları, hem sivil hem askeri amaçlarla kullanılabilen teknoloji ve sınır ötesi ticaret üzerindeki denetimi de sıkılaştırdı. İnsansız hava aracı bileşenleri, iki amaçla da kullanılabilen ekipmanlara bir örnek. Kısıtlamalar, direniş gruplarının yurt dışından malzeme temin etmesini daha maliyetli ve zor hâle getiriyor.

Pekin'in görünen hedefi, merkezi ordunun çökmesini önlemek ve olası bir uzlaşmada Çin'in çıkarlarını korumak. Etnik yönetimlerle ilişkileri, politikasının neden cuntaya destek vermekten ibaret olmadığını gösteriyor. Direniş güçleri kırsaldaki ulaşım güzergâhlarının çoğunu ve bazı önemli sınır kapılarını kontrol ederken, Kaçin Bağımsızlık Ordusu Çin'e kritik mineraller sağlayan maden sahalarını denetliyor.

Çin, etnik güçleri müzakereye zorlamak için zaman zaman sınırı kapattı; ardından anlaşmalara varılınca ticareti yeniden başlattı. Baskı ve pratik pazarlığın bu bileşimi, muhalefetin ivmesini sınırladı ve ordunun bazı koridorları güçlendirmesine yardımcı oldu; ancak orduya ülke çapında belirleyici bir üstünlük sağlamadı.

Çin'in generallerle kolluk kuvvetleri alanındaki işbirliği de genişledi. Pekin, Çin vatandaşlarını hedef alan sınır bölgelerindeki dolandırıcılık şebekelerine karşı harekete geçilmesi için baskı yaptı; yetkililer de ülkelerine iadeleri ve ortak operasyonları duyurdu. Ancak birçok suç ağı, yabancı ülkelerdeki mağdurları hedef almaya yönelerek faaliyetlerini sürdürdü. Kamu güvenliğinin zayıf olduğu bölgelerde devlet çıkarları, silahlı gruplardan korunma ve uluslararası suç ağları birbirine sıkı biçimde bağlanmış durumda.

Rusya, sınırları olan bir hava savaşını sürdürüyor

Rusya, cuntanın en güvenilir silah kaynağı olmayı sürdürüyor. Ordu, 2025'te yeni Rus helikopterlerini ve Çin yapımı nakliye uçaklarını hizmete aldı. Bu durum, karadaki kayıpları telafi etmek için hava yoluyla ulaşıma ne kadar bel bağladığını gösteriyor.

Hava kuvvetleri, sivil hedeflere yönelik saldırılarda da ağır mühimmat kullanıyor. Bu saldırılar, büyük insani kayıplara yol açarken direnişin bazı ilerleyişlerini yavaşlattı. Kara kuvvetlerinin hareket etmekte zorlandığı yerlerde bile uçaklar orduya muhaliflerini vurma, faaliyetlerini aksatma ve cezalandırma imkânı veriyor.

Direniş birlikleri, istihbarat toplama ve küçük birlik taktikleriyle birleştirerek insansız hava araçları üretme ve bunlarda değişiklik yapma konusunda yerel kapasite geliştirdi. Her iki taraf da diğer çatışmalardaki insansız hava aracı savaşından dersler çıkararak taktiklerini uyarladı. Cunta ise ithal ekipman ve teknik destekle karşılık verdi.

Çin'in teknoloji ihracatına getirdiği daha sıkı kısıtlamalar, muhalefet gruplarının önemli bileşenleri edinmesini zorlaştırdı. Buna rağmen yerel beceriklilik ve sınır ötesi ağlar, insansız hava aracı operasyonlarının sürmesini sağladı.

Myanmar'ın dağları, ormanları ve nehir vadileri, uçakların tek başına yapabileceklerini sınırlıyor. Kalıcı kontrol için bölgeyi işgal edecek piyadeler, askerlerin faaliyetlerini sürdürmesini sağlayacak güvenilir ikmal ve halkın desteği gerekiyor. Cuntanın, başlıca kent merkezlerinin dışında bu üç alanda da eksikleri var; bu nedenle saldırı kapasitesi çoğu zaman yönetme kapasitesini aşıyor.

Reklam

Toplu baskı zayıflarken komşular ilişkilerini sürdürüyor

Hindistan, Tayland ve diğer komşu ülkeler Myanmar ordusuyla ilişkilerini yeniden düzenledi. Yeni Delhi, Naypyidaw'ı kim kontrol ederse etsin istikrarlı ilişkiler kurmaya çalışırken, cunta karşıtı güçlerin faaliyet gösterdiği sınır bölgesini de yönetiyor.

Hintli yetkililer, kuzey Myanmar'daki nadir toprak elementi kaynaklarıyla ilgilendiklerini gösterdi ve seçim hazırlıkları konusunda temaslarda bulundu. Planlanan seçimlere gözlemci olarak katılmaya yönelik adımlar, eleştirmenlerin muhalefet partileri yasaklı ve çatışmalar sürerken inandırıcı olamayacağını söylediği bir sürece demokratik meşruiyet kazandırma riski taşıyor.

Tayland ticari ilişkileri açık tuttu ve sınırının öte yanında yıllarca yaşanan kesintilerin ardından temaslarını genişletti. Bölgesel düzeyde Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin Beş Maddelik Mutabakatı başlıca diplomatik dayanak olmayı sürdürüyor; ancak uygulanması için yeterli baskı yok.

Hükümetlerin cuntayla ayrı ayrı yürüttüğü temaslar, eşgüdümlü baskının sürdürülmesini zorlaştırıyor. Savaş devam ederken generaller; davetleri, toplantıları ve pratik işbirliğini, otoritelerinin kabul gördüğünün kanıtı olarak sunabiliyor.

ABD, Myanmar'a yönelik ilgisini azalttı ve Birmanca yayın yapan kamu medyasına desteğini kıstı. Uluslararası yayıncılığın azalması ve ortak bir yaptırım stratejisinin bulunmaması, rejime hareket alanı sağlıyor. Kanada, Avrupa Birliği ve diğerleri yaptırımları sürdürüyor; ancak komşu hükümetler, ordunun başlıca tedarikçilerini devre dışı bırakacak önlemler üzerinde uzlaşmadı.

Savaş ve baskı altında seçim

Cunta, 28 Aralık 2025'te başlayacak ve sonraki aşamaları Ocak 2026'da yapılacak çok aşamalı bir seçim planlıyor. Güvenlik sorunlarını ve ordunun geniş topraklardaki kontrolünü kaybettiğini yansıtan bu oylama ülke genelinde yapılmayacak.

Yetkililer onlarca siyasi partiyi yasakladı, önde gelen muhalifleri hapse attı ve seçimlerle bağlantılı çok sayıda ifade ve aktivizm biçimini suç sayan bir yasa çıkardı. İnsan hakları örgütleri, bu koşulların özgür ve adil bir seçimi imkânsız kıldığını söylüyor.

Uluslararası seçim uzmanları, muhalifler hapisteyken ve şiddet sürerken hükümetleri askeri yönetimin düzenlediği seçime destek vermemeye çağırdı. Gerekçeleri açık: Oy verme düzenindeki iyileştirmeler, temel hakların, açık rekabetin ve seçmenlerle adayların güvenliğinin yerini tutamaz.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, planlanan seçimi askeri yönetimi yabancı kamuoyuna süsleyerek sunma girişimi olarak nitelendirdi. Örgüt, diplomatik meşruiyet kazandırmanın haklar ve hesap verebilirlik pahasına gerçekleşeceği uyarısında bulundu. Açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

Yabancı hükümetler, Aralık 2025 sonundan Ocak 2026'ya kadar seçim yapma planlarını özgür, adil ya da kapsayıcı olmayacağı için reddetmelidir.

Seçimlerin dürüstlüğüne odaklanan hükümetler arası bir kuruluş olan Uluslararası IDEA, demokrasi uzmanlarının ortak bildirisiyle benzer bir uyarıda bulundu. Muhalefet partileri ve medyaya yönelik ağır kısıtlamaları anlatan bildiride şu ifadelere yer verildi:

Myanmar'ın yasa dışı askeri cuntasının 2025'te sözde seçim yapma planlarını kesin bir dille reddediyoruz.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, bölgesel bir toplantıda savaş ve baskı ortamında yapılacak bir seçimin inandırıcılığını sorguladı. Genel Sekreterlik, bu güvensizliğin sivil yönetime geçiş için gerçek bir yol bulunmamasıyla bağlantılı olduğunu belirtti. ASEAN toplantısındaki açıklamaları şöyle özetlendi:

Kimse bu seçimlerin özgür ve adil olacağına inanmıyor.

Reklam

Deprem yardımı sürerken saldırılar devam ediyor

Myanmar'daki kriz nedeniyle üç milyondan fazla kişi yerinden edildi. 28 Mart'taki deprem, orta bölgelerde, Bamar nüfusunun yoğun olduğu iç kesimlerin bazı bölümleri de dahil olmak üzere, çok sayıda can kaybına ve önemli altyapı hasarına yol açarak insani ihtiyaçları daha da artırdı.

Yardımların ulaştırılabilmesi için ordu ve bazı direniş grupları geçici ateşkes ilan etti. Buna rağmen etkilenen bölgelerden gelen haberlerde çeşitli yerlerde hava ve topçu saldırılarının sürdüğü belirtildi. Savaşın ve deprem sonrası toparlanmanın eşzamanlı gereklilikleri yerel müdahale ekiplerini zorladı ve ihtiyaçları birçok yardım kuruluşunun kapasitesinin üzerine çıkardı.

Avustralya, rejimi güçlendirmemek amacıyla denetimden geçirilmiş ortaklar aracılığıyla yardımlarını artırdı. Dışişleri Bakanı Penny Wong, deprem bölgelerindeki askeri saldırıları kınadı ve orduya siyasi meşruiyet tanımadan yardım faaliyetlerini sürdüreceklerini söyledi. Şu ifadeleri kullandı:

Yardımlarımızın Myanmar'daki askeri rejimi meşrulaştırmamasını sağlamak için önleyici adımlar atıyoruz.

Kanada, üst düzey subayları ve orduyla bağlantılı kuruluşları hedef alan yeni bir yaptırım paketi uygulamaya koydu. Kanada hükümeti, rejimin mali ve operasyonel desteğini sona erdirmek için daha geniş kapsamlı bir uluslararası çaba çağrısı yaptı. Açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

Uluslararası toplumu, Myanmar'daki askeri rejime yönelik tüm operasyonel ve mali desteği askıya almaya çağırıyoruz.

Avustralya, acil yardımı siyasi meşruiyet kazandırmama çabasıyla bir arada yürütürken Kanada'nın yaptırımları orduya verilen desteği hedef alıyor. Her iki önlem de bazı hükümetlerin generallerle pratik ilişkilerini sürdürdüğü bölgesel bir ortamda uygulanıyor.

Hesap verebilirlik girişimleri cunta liderine uzanıyor

Uluslararası Ceza Mahkemesi savcısı, 2017'de Rohingyalara karşı işlenen suçlarla bağlantılı olarak Kasım 2024'te Min Aung Hlaing hakkında tutuklama emri çıkarılmasını talep etti. Bu adım, cunta liderini uluslararası hesap verebilirlik çabalarının odağına yerleştirdi.

Hak savunucuları, mahkemeden ve BM Güvenlik Konseyi'nden, eylemlerin kapsamını Şubat 2021 darbesinden bu yana işlenen vahşetleri de içerecek şekilde genişletmelerini istiyor. İnsan hakları gözlemcileri binlerce kişinin öldürüldüğünü, kitlesel gözaltılar yapıldığını ve okullar, hastaneler ile ibadethaneler dahil sivil hedeflere tekrar tekrar hava saldırısı düzenlendiğini belgeledi.

Hak örgütleri, hesap verebilirlik çabalarının yavaş ilerlediğini söylüyor. Tutuklama emri talebi, Rohingyalara yönelik daha önceki harekâtla ilgili; savunucular ise ordunun mevcut çatışmalardaki eylemleri için de adım atılmasını istiyor. Bu çabalar, yaptırımlar ve planlanan seçim konusundaki diplomatik anlaşmazlıklarla birlikte sürüyor.

Reklam

Nadir toprak elementleri ve dolandırıcılık sınır ekonomisini yeniden şekillendiriyor

Kaçin Bağımsızlık Ordusu, 2024 sonlarında ele geçirdiği iki önemli maden kasabası da dahil olmak üzere, Çin sınırı yakınındaki nadir toprak elementi madenciliği merkezlerini kontrolüne aldı. 2025 başında, çıkarılan cevherden hazırlanan konsantre başına sabit bir vergi alınmasını öngören bir düzenleme kapsamında Çin'e ihracatın yeniden başlaması için müzakere yürüttü.

Bu vergi, yerel yönetimin çıkarım ve düzenleme üzerindeki denetimini güçlendirirken gelir de sağlıyor. Nadir toprak elementi madenciliği hem bir gelir kaynağı hem de pazarlık aracı hâline geldi. Böylece Pekin başka yerlerde merkezi orduyu desteklemeyi sürdürürken, etnik yönetimler Çin'in dayandığı bir tedarik zinciri üzerinde nüfuz sahibi oluyor.

Hindistan ve ABD, nadir toprak elementi tedarikini çeşitlendirmekle ilgilendiklerini belirtti. Ancak Myanmar'daki koşullar bunu zorlaştırıyor: Madenler ihtilaflı bölgelerde faaliyet gösteriyor, ulaşım istikrarsız ve çevresel tahribat ağır. Yerel yönetimleri devre dışı bırakan her türlü anlaşma kesintiye uğrama riski taşıyor. Alımlar, silahlı aktörlere kaynak sağlayabilir ve alıcıları çatışma ekonomisine bağlayabilir.

Suç örgütleri de devlet denetimindeki aynı boşluklardan yararlanıyor. Önceleri ağırlıklı olarak Çin vatandaşlarını hedef alan sınır bölgelerindeki dolandırıcılık şebekeleri, Asya, Kuzey Amerika ve Avrupa'daki mağdurlara yöneldi. Baskınlar bazı işletmecileri bir bölgeden uzaklaştırsa da onlar başka yerlerde yeniden ortaya çıktı.

Maden ihracatı ve dolandırıcılık operasyonları, Myanmar'ın bölünmüş sınır bölgelerini ülke dışındaki pazarlar ve mağdurlarla ilişkilendiriyor. Bu faaliyetlerin sürmesi, uzun süreli savaşın yerel güç sahiplerine gelir sağlarken örgütlü suçun uluslararası alanda yayılmasına nasıl olanak tanıdığını gösteriyor.

Büyük şehirleri ele geçirmek neden zor?

Direniş birlikleri, yerel toplulukların ve diasporadan gelen finansmanın desteğiyle zorlu arazide hareketli savaşta etkili olduklarını kanıtladı. Büyük şehirleri ele geçirmek ve elde tutmak için kesintisiz ikmal, hava saldırılarına karşı savunma, idari kapasite ve kamu hizmeti sunabilme becerisi gerekiyor.

Ordu ağır silahlar, uçaklar ve merkezi komuta bakımından üstünlüğünü koruyor. Kayıplarına rağmen kuvvetlerini bir yerde toplayabiliyor, ikmal güzergâhlarını kesebiliyor ve büyük kentlerin çevresinde toplanan direniş birliklerine saldırabiliyor.

Cunta denetimi dışındaki bölgelerde muhalefetin yönetim yapıları gelişti. Bazı yerlerde okullar, klinikler ve temel kamu hizmetleri, etnik hareketlere ya da Ulusal Birlik Hükümetine bağlı yerel yönetimlerin idaresinde faaliyet gösteriyor. Bu yapılar yönetme kapasitesini ortaya koyuyor; ancak ordu kentlerdeki kaleleri ve ulusal kurumları elinde tutarken bu sistemi büyük şehirlere taşımak zor.

Bölgesel diplomasi bu çıkmazı güçlendiriyor. Çin'in, stratejik varlıkları tehdit edecek ani bir muhalefet zaferini ve temel kentlerin kontrolünün el değiştirmesini kabul etmesi beklenmiyor. Rusya hava savaşı için ekipman sağlamayı sürdürürken Hindistan ve Tayland sınırlarında istikrara öncelik veriyor.

Daha birleşik bir uluslararası yaklaşım bu baskıları değiştirebilir. Ancak mevcut koşullarda, rakip yönetimler arasında fiili sınırların oluştuğu uzun süreli bir çatışma en olası sonuç olarak öne çıkıyor. Myanmar, günlük yaşam üzerindeki denetimin askeri mevzilere, ikmal güzergâhlarına ve yerel yönetimlere göre belirlendiği parçalı bir devlete doğru ilerliyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Cunta, toprakların yalnızca küçük bir bölümünü tam olarak kontrol etmesine ve bazı bölgelerde direnişin ilerleyişini sürdürmesine rağmen diplomatik hareket alanı kazandı.
  • Çin, orduya desteğini artırırken etnik güçlere baskı yapıyor; sınır ticareti ve kritik mineraller konusunda pazarlık yürütüyor.
  • Rusya hava harekâtını sürdüren silahlar sağlıyor; ancak kalıcı toprak kontrolü için asker, ikmal ve yerel meşruiyet gerekiyor.
  • Hindistan, Tayland ve diğer komşular pratik ilişkilerini sürdürüyor; bu da eşgüdümlü uluslararası baskıyı zayıflatıyor.
  • Ordu, 28 Aralık 2025'ten Ocak 2026'ya kadar seçim yapmayı planlıyor. Hak örgütleri, demokrasi uzmanları ve BM yönetimi seçimlerin inandırıcılığına itiraz ediyor.
  • Üç milyondan fazla kişi yerinden edildi; 28 Mart'taki deprem insani ihtiyaçları daha da artırdı.
  • Avustralya, denetimden geçirilmiş ortaklar aracılığıyla yardımlarını artırırken Kanada subaylara ve ordu bağlantılı kuruluşlara yeni yaptırımlar uyguladı.
  • Uluslararası Ceza Mahkemesi savcısı, 2017'de Rohingyalara karşı işlenen suçlar nedeniyle Min Aung Hlaing hakkında tutuklama emri çıkarılmasını talep etti; hak savunucuları darbeden bu yana yaşanan ihlaller için de adım atılmasını istiyor.
  • Nadir toprak elementlerinden elde edilen gelirler ve uluslararası dolandırıcılık ağları, bölünmüş sınır bölgelerindeki çatışma ekonomisini güçlendiriyor.
  • Muhalefet güçleri şehirleri ele geçirmek konusunda ciddi engellerle karşı karşıya; Myanmar uzun süreli savaş ve parçalı yönetim riskiyle baş başa kalıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir