Yeni hedeflerde sebzeler, yumurta ve deniz ürünleri öne çıkıyor
Singapur, 30’a 30 gıda üretimi hedefinin yerine 2035 için iki hedef koydu: Yerel çiftlikler, ülkenin lif tüketiminin yüzde 20’sini ve protein tüketiminin yüzde 30’unu karşılamalı. 2024’te bu oranlar sırasıyla yaklaşık yüzde 8 ve yüzde 26 düzeyindeydi; bu da lif hedefindeki açığın kapatılması için çok daha fazla çaba gerektiğini gösteriyor.
İçindekiler
- Yeni hedeflerde sebzeler, yumurta ve deniz ürünleri öne çıkıyor
- Rakamlar yerel çiftlikler için ne ifade ediyor?
- Önceki hedef neden zorluklarla karşılaştı?
- Gıda arzını korumanın dört yolu
- Ortak tesisler tarımı daha uygun maliyetli hale getirebilir mi?
- Sebze ve yumurta üretimi nasıl artırılabilir?
- Deniz ürünleri üretiminin toparlanması için yatırım ve zaman gerekiyor
- Alternatif protein araştırma aşamasında kalıyor
- Elektrik, gıda dayanıklılığını iklim politikalarına bağlıyor
- Değişikliğin işe yarayıp yaramadığı hangi kilometre taşlarıyla anlaşılacak?
- Özet
Sürdürülebilirlik ve Çevre Bakanı Grace Fu, güncellenen hedefleri Asya Pasifik Tarım-Gıda İnovasyon Zirvesi’nde açıkladı. Bu değişiklik, gıda arzının kesintiler sırasında sürdürülebilmesini ifade eden gıda dayanıklılığını ulusal öncelik olarak korurken yerel çiftliklerin karşılaştığı zorlukları da yansıtıyor.
Bu hedeflerde lif; yapraklı ve meyvesi yenen sebzeleri, fasulye filizlerini ve mantarları kapsıyor. Protein kapsamına ise yumurta ve deniz ürünleri giriyor. Daha fazla arazi ve toprak derinliği gerektirdikleri için kök sebzeler ve soğanlar lif hesabına dahil edilmiyor. Alternatif protein, Singapur’un araştırma gündeminde yer almaya devam etse de kısa vadeli gıda güvenliği hedeflerinin dışında tutuluyor.
Singapur gıdasının büyük bölümünü ithal ediyor. Sınırlı arazi, yoğun kentsel yapılaşma ve kıt doğal kaynaklar, ülkeyi yurt dışı tedarikinin kesintiye uğraması halinde savunmasız bırakıyor. Pandemi ve Malezya’nın 2022’de canlı tavuk ihracatını durdurması, ürün bulunabilirliğinin ve fiyatların ne kadar hızlı değişebileceğini gösterdi.
Yerel üretim, bu tür krizlerde tampon görevi görüyor ve yetkililere arzı istikrara kavuşturmak için daha fazla seçenek sunuyor. Yenilenen yaklaşım; yurt içi tarımı, daha geniş bir tedarikçi yelpazesinden yapılan ithalatı, stratejik stokları ve daha güçlü uluslararası ortaklıkları bir araya getiriyor. Yetkililer, yeni üretim hedeflerini daha odaklı politikalar, daha iyi altyapı ve düzenli finansmanla iddialı ama ulaşılabilir hedefler olarak nitelendiriyor.
Değişiklik, üretim hedeflerini daha belirgin hale de getiriyor. Singapur, tek bir manşet ölçüte dayanmak yerine, çiftliklerinin kentsel ortamda büyük ölçekte üretme ihtimalinin daha yüksek olduğu gıdalara odaklanıyor.
Rakamlar yerel çiftlikler için ne ifade ediyor?
Singapur’un lif hedefi, yerel üretimin tüketimdeki payının 2024’te yaklaşık yüzde 8’den 2035’e kadar yüzde 20’ye çıkarılmasını gerektiriyor. Bu, 12 puanlık bir artış anlamına geliyor ve hedeflenen payı başlangıç düzeyinin iki buçuk katına çıkarıyor. Analistlere göre hedefe ulaşmak için sebze üretiminin her yıl yaklaşık yüzde 9,5 artması gerekiyor.
Singapur topraklarının yalnızca yaklaşık yüzde 1’i tarıma ayrılmış durumda. Bu nedenle büyüme, ekim için geniş yeni alanlar açmaktan ziyade mevcut alandan daha fazla ürün elde etmeye; çok katlı çiftlikler kurmaya, verimi artırmaya ve seraları daha verimli kullanmaya bağlı.
Yapraklı sebzeler, sıcaklık ve diğer koşulların kontrol edildiği seralarda ve çiftliklerde iyi yetişebiliyor. Yumurta üretimi, yerleşik yurt içi uzmanlıktan, hastalıklara karşı güçlü önlemlerden ve yem tedarikini yönetmeye yönelik stratejilerden yararlanıyor. Balık ve diğer su ürünlerinin yetiştirildiği modern su ürünleri yetiştiriciliği de üretimi artırmanın bir başka yolunu sunuyor.
Protein hedefinde başlangıç noktası daha yakın. Yerel payın yüzde 26’dan yüzde 30’a çıkarılması dört puanlık artış gerektiriyor. Yumurta çiftlikleri 2024’te Singapur’da tüketilen yumurtaların yaklaşık yüzde 34,4’ünü zaten karşıladı; bu da yumurtayı yerel üretim tablosunun daha güçlü bir unsuru haline getiriyor.
Sebze ve deniz ürünleri üretimi o yıl geriledi. Yeniden yapılanma sürecinde sebze üretimi yaklaşık yüzde 3, deniz ürünleri üretimi ise yaklaşık yüzde 14 düştü. Denizde faaliyet gösteren bazı çiftlikler kapandı veya faaliyetlerini başka yere taşıyor; bu geçiş sırasında üretim azaldı. Protein hedefi, su ürünleri yetiştiriciliğinin geliştirilmesinin yanı sıra yumurta verimliliğinde sağlanacak yeni artışlara bağlı olacak.
Önceki hedef neden zorluklarla karşılaştı?
Pandemi sonrasında küresel tedarik kesintileri ve enflasyon, yem, enerji ve inşaat maliyetlerini artırdı. Yükselen faiz oranları, tarım teknolojisi şirketlerinin finansmana erişimini zorlaştırdı. Öne çıkan bazı projeler faaliyetlerini küçülttü veya kapandı; bu da hem üretimi hem sektördeki güveni zayıflattı.
Singapur’un yerel koşulları bu baskıları artırdı. Tarım arazisi kıt ve çiftlik kiralamaları diğer ülkelerdekilere kıyasla kısa süreli. Kapalı çiftliklerin aydınlatma ve iklim kontrolü için çoğu zaman kesintisiz ve güvenilir elektriğe ihtiyacı var; bu da işletme maliyetlerini ciddi ölçüde artırıyor.
Denizdeki çiftlikler ise hava koşulları, hastalıklar ve alg patlamaları gibi farklı risklerle karşı karşıya. Alg patlamaları, alglerin suda hızla çoğalarak balıkları tehdit edebildiği durumları ifade ediyor. Yeni çevre standartları ve lisans değişiklikleri de çiftlikleri faaliyetlerini duraklatmaya, taşınmaya veya sektörden çıkmaya yöneltti. 2024’te denizde faaliyet gösteren çiftliklerin yaklaşık dörtte biri sektörden ayrıldı.
Alternatif proteinin 2030’a kadar daha büyük katkı sağlaması bekleniyordu. Kültür eti ve bitkilerden üretilen ürünler hâlâ yüksek üretim maliyetleri ve sınırlı tüketici kabulüyle karşı karşıya. Araştırmalara destek sürüyor ancak güncellenen üretim hedefleri sebze, yumurta ve deniz ürünlerine odaklanıyor.
Bu değişiklik, gıda güvenliğini çiftliklerin faaliyet gösterdiği pratik koşullarla daha yakından ilişkilendiriyor. Üretimi artırmak için işletmelerin finansman bulabilmesi, işletme giderlerini karşılayabilmesi ve güvenilir müşterilere erişebilmesi; ayrıca hasadı artırabilecek teknolojiler gerekiyor.
Gıda arzını korumanın dört yolu
Singapur Gıda Öyküsü 2, hükümetin yenilenen yaklaşımı olarak dört temel unsura dayanıyor: Doğru gıdaları yerelde yetiştirmek, ithalat kaynaklarını çeşitlendirmek, stratejik stokları korumak ve küresel ortaklıkları derinleştirmek. Bu unsurlar birlikte, dayanıklı bir tedarik bileşimi oluşturmayı amaçlıyor.
İthalatın çeşitlendirilmesi, riski tedarikçiler ve bölgeler arasında dağıtıyor. Bir kaynakta kesinti yaşanırsa diğer kaynaklar Singapur’a daha fazla seçenek sunuyor. Depolanan gıdalar uyum sağlamak için zaman kazandırırken, yerel çiftlikler kritik açıkların kapatılmasına yardımcı olabiliyor.
Stoklar, pirinç ve konserve gıda gibi daha uzun raf ömrüne sahip ürünlere odaklanıyor. Bu ürünler depolanıp dönüşümlü olarak kullanılabiliyor; yani eski stoklar kullanılıp yenileriyle değiştiriliyor ve rezervlerin kullanılabilir kalması sağlanıyor.
Uluslararası anlaşmalar da stratejinin bir parçası. Singapur, piyasaların sıkıştığı dönemlerde gıda akışını istikrarlı tutmak ve ihracat kısıtlamalarını caydırmak amacıyla Vietnam ve Yeni Zelanda’nın da aralarında olduğu ülkelerle düzenlemeler üzerinde çalıştı.
Malezya’nın 2022’de canlı tavuk ihracatını durdurması, sınırın ötesindeki bir kararın günlük tüketilen temel bir ürünü ne kadar hızlı etkileyebileceğini gösterdi. Yenilenen plan, bu riski aynı anda birkaç önlemle azaltmayı amaçlıyor: Daha fazla tedarikçi, daha güçlü tedarik ilişkileri, rezervler ve yurt içi üretim tamponu.
Ortak tesisler tarımı daha uygun maliyetli hale getirebilir mi?
Singapur Gıda Ajansı, birden fazla çiftliğin tek çatı altında faaliyet gösterebileceği ve hizmetleri paylaşabileceği bir tesisi inceliyor. Öneri, kentsel tarımın en büyük engellerinden birini ele alıyor: Gıdayı güvenilir biçimde üretmek için gereken altyapıyı kurma ve işletme maliyeti.
Paylaşımlı hizmetler arasında tesis içindeki enerji ve su gibi altyapı hizmetleri, soğuk odalar, paketleme ve işleme hatları, atık arıtma, lojistik ve kalite kontrol laboratuvarları yer alabilir. Bu maliyetlerin birden fazla çiftlik arasında dağıtılması ölçek ekonomisi yaratabilir; yani hizmetlerden daha geniş bir grup yararlandığı için her işletme daha az ödeme yapar.
Kontrollü bir yetiştirme ortamı, zararlı ve hastalıklardan kaynaklanan kayıpları da azaltabilir. Altyapının paylaşılması çiftliklerin daha erken faaliyete başlamasını, idari işlerin azalmasını ve birden fazla işletmenin ihtiyaç duyduğu ekipman veya hizmetler için ayrı ayrı ödeme yapılmamasını sağlayabilir.
Fizibilite çalışmasının yaklaşık 12 ila 18 ay sürmesi bekleniyor; yetkililer potansiyel kiracılarla görüşmelere başladı. Önerilen tesis, gecikmeler yaşayan Lim Chu Kang’daki planlı tarım ve gıda teknolojisi merkezinden ayrı. Ortak tesisin hayata geçirilip geçirilmeyeceğine henüz karar verilmedi.
Sektörden bazı isimler, temel çiftlik altyapısının kamu hizmeti gibi ele alınmasını savunuyor. Bu modelde devlet ortak hizmetleri finanse edip alanı kiraya verir; çiftçiler ise üretime ve müşterilere odaklanır. Benzer düzenlemeler ulaştırma ve kamu hizmetlerinde kullanılıyor. Bu yaklaşımın arazi ve elektriğin başlıca maliyet kalemleri olduğu bir şehir için uygun olabileceği savunuluyor.
Sebze ve yumurta üretimi nasıl artırılabilir?
Sebze çiftlikleri daha iyi tohumlar, koşulları kontrol edilen seralar, daha sıkı zararlı yönetimi ve suyu verimli kullanan hidroponik tarımla üretimi artırabilir. Hidroponik tarım, bitkileri besin maddeleri içeren suda yetiştirerek toprağa bağımlılığı azaltır.
Yapraklı ve meyvesi yenen sebzelerde üreticilerin aydınlatma, besin maddeleri ve hava akışını ayarlamasıyla metrekare başına verim son yıllarda yükseldi. Arazi sınırlıyken üretimi artırmanın temelinde bu iyileştirmeler yer alıyor. Kök sebzeler ve soğanlar, alan ve toprak gereksinimleri Singapur’da büyük ölçekte yetiştirilmelerini zorlaştırdığı için lif hedefinin dışında kalıyor.
Yerel çiftlikler tüketimin yaklaşık üçte birini zaten karşıladığından yumurta üretimi daha güçlü bir başlangıç noktasına sahip. Daha büyük ve verimli kümesler, hastalık takibi ve güvenilir yem tedarik zincirleri üretimin daha da artırılmasına yardımcı olabilir.
Biyogüvenlik, hastalıkların çiftliklere girmesini veya hayvanlar arasında yayılmasını önlemek için alınan önlemleri ifade ediyor. Yumurta üreticileri açısından bu önlemler, üretimi korumak için güvenilir yem ve elektrik tedarikiyle birlikte işliyor. Çiftliklerde yedek güç kaynakları ve güneş enerjisi üretimi, enerji risklerini yönetmeye yardımcı olabilir.
Yetkililer, üretimi sürdürmek için gerektiğinde tavukların yenilenmesini sağlayacak sürü yenileme planlarını ve çiftlikleri kurumsal alıcılarla buluşturmayı desteklemeyi planlıyor. Daha öngörülebilir satın alma miktarları, üreticilerin üretim ve yatırım planlamasını kolaylaştırabilir.
Deniz ürünleri üretiminin toparlanması için yatırım ve zaman gerekiyor
Bir geçiş yılının ardından deniz ürünleri üretiminin toparlanması zaman alacak. Denizdeki açık kafeslerden karadaki ya da kapalı sistemlere geçiş verimi ve güvenilirliği artırabilir ancak bu değişim ciddi yatırım, teknik bilgi ve nitelikli iş gücü gerektiriyor.
Kapalı yetiştirme sistemleri, çiftçilere balıkların çevresindeki su ve koşullar üzerinde daha fazla kontrol sağlıyor. Karadaki devridaim sistemleri suyu arıtıp yeniden kullanarak çiftliklerin su kalitesini daha yakından yönetmesine imkân veriyor. Bu yöntemler hastalıklara karşı korumayı artırabilir ancak önemli miktarda sermaye ve enerji de gerektiriyor.
Yavru balık ve su kalitesi konusunda teknik destek sağlayan programlar, çiftçilerin bu sistemleri kullanmayı öğrenmesine yardımcı olabilir. Dolayısıyla üretim sorunu hem finansal hem de pratik: Çiftliklerin ekipmana, uygun balıklara ve bu balıkları sağlıklı tutacak becerilere ihtiyacı var.
Singapur’un protein hedefi, yumurta ve deniz ürünlerinin toplam katkısına dayanacak. Yumurta verimliliği şu anda daha güçlü bir temel sunarken su ürünleri yetiştiriciliğindeki iyileştirmeler zamanla ek kapasite sağlayabilir. Deniz ürünleri üretiminin 2024’te yüzde 14 düşmesi, acil toparlanma görevinin boyutunu gösteriyor.
Alternatif protein araştırma aşamasında kalıyor
Alternatif protein, kültür etini ve bitkilerden üretilen ürünleri kapsıyor. Kültür eti, hayvanın tamamını yetiştirmek yerine hayvan hücrelerinin çoğaltılmasıyla üretiliyor. Bu teknolojiler umut vadediyor ancak yüksek üretim maliyetleri ve sınırlı tüketici kabulü, gıda güvenliğine katkılarını yavaşlattı.
Singapur bu alandaki araştırmaları ve düzenleme çalışmalarını desteklemeyi sürdürüyor; ayrıca yeni gıdaların onaylanması konusunda deneyime sahip. Ancak 2035’e uzanan dönemde üretim hedeflerinin odağında sebze, yumurta ve deniz ürünleri yer alıyor.
Maliyetlerin düşmesi ve lezzetin iyileşmesi, zaman içinde daha fazla tüketicinin ilgisini çekebilir. Singapur merkezli şirketler, ürünleri yurt içinde geniş çapta benimsenmeden önce ihracat pazarlarında başarı yakalayabilir. Bu nedenle alternatif protein, kısa vadeli gıda güvenliği hedeflerinin dışında kalırken inovasyon gündemindeki yerini koruyor.
Elektrik, gıda dayanıklılığını iklim politikalarına bağlıyor
Enerji, birçok kentsel çiftliğin en büyük gider kalemi. Aydınlatma, soğutma ve diğer ekipmanlar gıdaların kontrollü koşullarda yetiştirilmesini sağlıyor ancak elektrik maliyetleri bu çiftliklerin finansal açıdan sürdürülebilir olmasını zorlaştırabiliyor.
Singapur, 2050’ye kadar net sıfıra ulaşma hedefi doğrultusunda, sera gazı emisyonlarını 2035’e kadar 45 milyon ila 50 milyon ton aralığına düşürmeyi amaçlıyor. Net sıfır, kalan emisyonların giderimlerle dengelenmesi ve böylece toplamda yeni emisyon eklenmemesi anlamına geliyor.
Elektrik sistemi şu anda ağırlıklı olarak doğal gaza dayanıyor. Arazi ve çatı alanı sınırlı olduğu için güneş enerjisinin payı düşük. Hükümet, zaman içinde emisyonları azaltmak amacıyla temiz enerji ithalatı, hidrojen denemeleri ve gelişmiş nükleer enerji seçeneklerine yönelik araştırmalar üzerinde çalışıyor.
Şebekenin emisyonları azaldıkça kapalı çiftlikler daha temiz elektrikten yararlanacak. O zamana kadar artan karbon vergileri ve küresel yakıt fiyatlarındaki değişimler işletme maliyetlerini yükseltebilir. Singapur, enerji pahalı olduğunda da çiftliklerin varlığını sürdürebilmesini sağlarken dayanıklılık için yerel gıda üretimini artırmaya çalışıyor.
Daha verimli ekipmanlar, atık ısının geri kazanılması ve alanın elverdiği yerlerde güneş enerjisi tesisleri maliyetleri sınırlamaya yardımcı olabilir. Isı geri kazanımı, aksi halde boşa gidecek ısıyı yakalayıp kullanıma sunar. Üretimin artması hem finansal sınırlar hem de ülkenin iklim hedefleri dahilinde gerçekleşmek zorunda olduğundan bu tasarruflar önem taşıyor.
Değişikliğin işe yarayıp yaramadığı hangi kilometre taşlarıyla anlaşılacak?
Önümüzdeki bir buçuk yılda ortak tesisin fizibilite çalışması yapılacak; yer seçimi ve finansman modelleri değerlendirilecek. Çiftçiler ve yatırımcılar ayrıca arazi ihalelerinin netleşmesini, lisans süreçlerinin sadeleşmesini ve altyapı hizmetleri fiyatlarının öngörülebilir olmasını bekleyecek.
Lif ve protein tüketiminde yerel payı gösteren yıllık rakamlar, ilerlemenin temel ölçütünü oluşturacak. Daha ayrıntılı göstergeler, üretimin nerelerde arttığını ve maliyetlerin ya da kayıpların hangi alanlarda hâlâ yönetilmesinin zor olduğunu ortaya koyabilir.
Sebzelerde metrekare başına verim ve kilogram başına enerji tüketimi önem taşıyacak. Yumurtada ise hastalıklara karşı koruma, yem tedarikinin istikrarı ve ulusal talebin yerel üretimle karşılanan payı ölçülecek. Deniz ürünlerinde açık deniz sistemlerinden karadaki sistemlere geçişte kaydedilen ilerlemenin yanı sıra balıkların hayatta kalma oranları da yatırımların güvenilir üretime dönüşüp dönüşmediğini gösterecek.
Tarihler ve hedefler, değişikliğin çerçevesini ortaya koyuyor:
- 2022: Malezya’nın canlı tavuk ihracatını durdurması, gıda arzında ani kısıtlamaların yarattığı riski gösterdi.
- 2024: Yerel çiftlikler lif tüketiminin yaklaşık yüzde 8’ini, protein tüketiminin yüzde 26’sını karşıladı; sebze ve deniz ürünleri üretimi geriledi.
- 2030: Önceki 30’a 30 hedefinin son tarihi, yerini 2035 için belirlenen yeni üretim hedeflerine bıraktı.
- 2035: Singapur, lif tüketiminin yüzde 20’sini ve protein tüketiminin yüzde 30’unu yerel üretimle karşılamayı; ulusal emisyonları ise 45 milyon ila 50 milyon ton aralığına düşürmeyi amaçlıyor.
- 2050: Singapur net sıfır emisyona ulaşmayı hedefliyor.
İthalat anlaşmaları, daha geniş bir tedarikçi yelpazesi ve stokların sorunsuz biçimde dönüşümlü kullanılması da önem taşıyacak. Asıl sınav bir sonraki kesintide verilecek: Birleşik strateji, ani kısıtlamaları azaltarak fiyatların ve arzın istikrarlı kalmasına yardımcı olacak mı?
Özet
- Singapur, 30’a 30 hedefinin yerine 2035’e kadar lif tüketiminin yüzde 20’sini, protein tüketiminin yüzde 30’unu yerel üretimle karşılama hedefini koydu.
- Lif; yapraklı ve meyvesi yenen sebzeleri, fasulye filizlerini ve mantarları kapsıyor. Protein kapsamına yumurta ve deniz ürünleri giriyor.
- Yerel çiftlikler 2024’te lif tüketiminin yaklaşık yüzde 8’ini, protein tüketiminin yüzde 26’sını karşıladı. Yumurta çiftliklerinin tüketimdeki payı yaklaşık yüzde 34,4 oldu.
- 2024’te sebze üretimi yaklaşık yüzde 3, deniz ürünleri üretimi ise yaklaşık yüzde 14 düştü. Denizde faaliyet gösteren çiftliklerin yaklaşık dörtte biri sektörden ayrıldı.
- Arazinin yaklaşık yüzde 1’i tarıma ayrıldığından büyüme, verimin artırılmasına ve alanın daha verimli kullanılmasına bağlı.
- Singapur Gıda Öyküsü 2; yerel üretimi, çeşitlendirilmiş ithalatı, stokları ve küresel ortaklıkları bir araya getiriyor.
- Yaklaşık 12 ila 18 ay sürecek bir çalışma, gecikmiş Lim Chu Kang merkezinden ayrı olan ortak tarım tesisini değerlendirecek.
- Alternatif protein araştırmalarla desteklenmeye devam ediyor ancak kısa vadeli gıda güvenliği hedeflerine dahil değil.
- Enerji maliyetleri, yatırım ve güvenilir talep, çiftliklerin üretimi artırma kapasitesini belirleyecek.






