Neredeyse ikiye katlanan bütçe ve belirsiz açılış tarihi
Japonya’nın Tokyo ile Nagoya arasında planladığı maglev demiryolunun tahmini inşaat maliyeti 11 trilyon yene çıktı. Bu tutar, başlangıçta öngörülen 5,52 trilyon yenlik bütçenin neredeyse iki katı. JR Central olarak bilinen Central Japan Railway Company, artan fiyatlar ve zorlu inşaat koşulları projeyi önceki takvimin daha da ötesine iterken tahminini 2021’de açıkladığı 7,04 trilyon yenden yükseltti.
İçindekiler
- Neredeyse ikiye katlanan bütçe ve belirsiz açılış tarihi
- Ek bütçe nereye harcanacak?
- Takvimin merkezinde hâlâ Shizuoka var
- Manyetik kaldırma yolculuğu nasıl değiştiriyor?
- Tünel inşaatı neden bu kadar zorlu?
- Yoğun istasyonlar, deprem koruması ve kazı malzemesi
- JR Central hattı nasıl finanse etmeyi planlıyor?
- Yolcular ve daha geniş demiryolu ağı ne kazanabilir?
- Su kaynaklarının korunması ve devam eden çalışmalar
- Bilinmesi gerekenler
Şirket, 31 Ekim 2025 itibarıyla hesaplamalarında en erken açılış yılı olarak 2035’i esas alıyor. Bu, başlangıçta planlanandan yaklaşık sekiz yıl daha geç. JR Central, bu yılı kesinleşmiş bir açılış tarihi değil, planlamayı kolaylaştıran bir varsayım olarak tanımlıyor. Gerçek açılış tarihi, Güney Alpleri’nin altından geçen tünellerin tamamlanmasına ve Shizuoka eyaletindeki tartışmalı bir kesime erişim meselesinin çözülmesine büyük ölçüde bağlı.
Chuo Shinkansen, Tokyo-Nagoya yolculuğunu bugün en hızlı Tokaido Shinkansen seferlerinde yaklaşık bir saat 40 dakika süren yolculuğa kıyasla yaklaşık 40 dakikaya indirmeyi vaat ediyor. Planlanan azami işletme hızı saatte 505 kilometre. Bu hıza ulaşmak için güzergâhın büyük bölümü yer altından geçiyor; gelişmiş manyetik donanımın yanı sıra dağların ve yoğun nüfuslu kentlerin altında zorlu inşaat çalışmaları gerekiyor.
JR Central Başkanı Shunsuke Niwa, Nagoya’da düzenlenen basın toplantısında artan bütçeye değindi. Yönetimin, projenin hedeflerine bağlı kalırken maliyet artışına karşı önlem aldığını söyledi.
İnşaat maliyetlerindeki artışı ciddiye alıyorum.
Revize edilen tahmin, çeşitli maliyet baskılarını bir araya getiriyor: pahalanan malzeme ve işçilik, dağlık ve kentsel alanlardaki zorlu çalışmalar, tünel tasarımındaki değişiklikler ve gelecekteki enflasyona karşı ayrılan pay. Şirket, projeyi işletme nakit akışı, tahvil ve kredilerle finanse edebileceğini belirtirken mali koşulların kötüleşmesi durumunda inşaat hızını ayarlama seçeneğini de saklı tutuyor.
Ek bütçe nereye harcanacak?
JR Central’ın yeni tahmini, inşaat bütçesine yaklaşık 4 trilyon yen ekliyor. Şirketin verilerine göre bu artışın yaklaşık 2,3 trilyon yeni, malzeme ve işçilik maliyetlerindeki yükseliş oluşturuyor. Uzun dağ tünelleri de dahil olmak üzere zorlu inşaat alanlarının payı ise yaklaşık 1,2 trilyon yen.
Revize edilen planlamada gelecekteki enflasyona karşı bir pay ve tasarım iyileştirmeleri için kaynak da bulunuyor. Yaklaşık 400 milyar yenlik bölüm, tünel tasarımındaki değişikliklerle bağlantılı. Tüm tahminlerde demiryolunun 2035’te işletmeye alınacağı yönündeki geçici varsayım kullanılıyor.
Ardışık bütçeler yan yana konduğunda artışın boyutu daha net görülüyor. 7,04 trilyon yenden 11 trilyon yene yükseliş, 3,96 trilyon yen ya da yaklaşık yüzde 56’lık bir artış anlamına geliyor. En son tahmin, başlangıçtaki 5,52 trilyon yenlik öngörüden 5,48 trilyon yen daha yüksek; artış yaklaşık yüzde 99.
2021’deki revizyonda Shinagawa ve Nagoya istasyonlarındaki pahalı çalışmalar, depreme karşı güçlendirmeler ve kazılan kaya ile toprağın taşınıp bertaraf edilmesinin zorlukları zaten maliyet baskıları arasında gösterilmişti. Güzergâhı dar kentsel inşaat alanlarıyla derin dağ tünellerini birleştiren projede bu gereklilikler hâlâ geçerli.
JR Central, uzun bir inşaat döneminde değişebilecek maliyetleri de hesaba katmak zorunda. Enflasyon payı, gelecekteki olası fiyat artışları için kaynak ayırırken tasarım değişiklikleri belirli yapıların nasıl inşa edileceğine ilişkin düzenlemeleri yansıtıyor. Her ikisi de yolcu gelirleri başlamadan önce şirketin ne kadar finansman sağlaması gerektiğini etkiliyor.
Takvimin merkezinde hâlâ Shizuoka var
Shizuoka eyaleti, projenin en kalıcı darboğazı oldu. Yerel yetkililer, Oi Nehri’nin kaynak bölgesinin altından geçen yaklaşık 9 kilometrelik kesimde inşaat için onay vermedi. Gerekçe olarak nehir debisi ve yerel su kaynaklarına ilişkin endişeler gösteriliyor.
Yetkililer ve bölge sakinleri, kazı sırasında ve inşaat sonrasında yer altı sularının derin tünele sızabileceğinden endişe ediyor. Tünele yönlendirilen su, insanlara ve tarıma su sağlayan nehre ulaşan miktarı azaltabilir. Dolayısıyla mesele hem demiryolunun inşasıyla hem de çevredeki toplulukların kullandığı bir su kaynağının korunmasıyla ilgili.
Shizuoka’daki siyasi yönetim değişti, ancak çevresel inceleme ve müzakereler sürüyor. Bu kesime erişim izni verilene ve tünel kazısı başlayana kadar takvimin önemli bir bölümü belirsizliğini koruyacak. Güzergâhın başka yerlerindeki çalışmalar, bu bağlantı kesiminin tamamlanması gereğini ortadan kaldırmıyor.
JR Central’ın birden fazla inşaat programını da birbiriyle uyumlu hâle getirmesi gerekiyor. Yolcuların seyahat edebilmesi için dağ tünelleri, istasyon kazıları, demiryolu sistemleri ve güvenlik sertifikasyonu tamamlanmış olmalı. Tünelin bitmesi, işletmeye hazır bir demiryolunun yalnızca bir parçası.
Projenin kilometre taşları, hedeflerin ve planlama varsayımlarının nasıl şekillendiğini gösteriyor:
- İlk tahmin: Tokyo-Nagoya arasındaki inşaatın 5,52 trilyon yene mal olacağı öngörüldü.
- 2015: L0 Serisi maglev treni testler sırasında saatte 603 kilometreyle dünya hız rekoruna ulaştı.
- 2021: İstasyon çalışmaları, deprem önlemleri ve tünel hafriyatının taşınması maliyet baskıları arasındayken inşaat tahmini 7,04 trilyon yene yükseldi.
- 31 Ekim 2025: En son tahmin 11 trilyon yen oldu. Finansman hesaplamalarında geçici açılış yılı olarak 2035 kullanılıyor.
- 2035: Planlamada kullanılan en erken yıl. Gerçek hizmet başlangıcı, inşaatın ilerlemesine ve Shizuoka kesimine bağlı.
Manyetik kaldırma yolculuğu nasıl değiştiriyor?
Chuo Shinkansen, Japonya’da SCMaglev adı verilen süperiletken manyetik kaldırma teknolojisini kullanacak. Trenin üzerindeki süperiletken mıknatıslar, trenin üzerinde ilerlediği yapı olan kılavuz yol boyunca özel olarak düzenlenmiş bobinlerle etkileşime girerek kaldırma ve ileri hareket kuvveti oluşturuyor.
Tren başlangıçta kauçuk lastikler üzerinde ilerliyor. Saatte yaklaşık 150 kilometre hızda manyetik kuvvetler treni kılavuz yolun yaklaşık 10 santimetre üzerine kaldırıyor. Tren ile üzerinde ilerlediği yüzey arasındaki temasın ortadan kalkması mekanik sürtünmeyi büyük ölçüde azaltarak çok yüksek seyir hızlarına ve hızlı ivmelenmeye olanak sağlıyor.
Planlanan işletme sınırı olan saatte 505 kilometre, L0 Serisi trenin 2015’te ulaştığı saatte 603 kilometrelik hızın altında. İlk rakam, yolcu taşımacılığı için öngörülen hızı; ikincisi ise testler sırasında kırılan dünya rekorunu ifade ediyor.
Tokyo-Nagoya seferlerinin yaklaşık 40 dakika sürmesi planlanıyor. Bugün en hızlı Tokaido Shinkansen trenlerinin gerektirdiği yaklaşık 100 dakikayla karşılaştırıldığında bu, yaklaşık bir saat kazandıracak ve demiryolu yolculuk süresini yaklaşık yüzde 60 azaltacak.
İlk aşama yaklaşık 286 kilometrelik bir güzergâhı kapsayacak. Sagamihara, Kofu, Iida ve Nakatsugawa’da ara istasyonlar planlanıyor. Güzergâhın yaklaşık yüzde 90’ı tünellerden geçecek. Bu hat, çok yüksek hızlar için gereken düz güzergâhı, geniş virajları ve istikrarlı eğimleri sağlarken deprem güvenliğini de destekliyor.
Nihai hedef olan Osaka uzatması, Japonya’nın en büyük iki metropol bölgesi Tokyo ile Osaka arasındaki yolculuğu yaklaşık 67 dakikaya indirmeyi amaçlıyor. Mie ve Nara’da ek istasyonlar planlanıyor. Bu ikinci aşamanın Nagoya hattının açılmasının ardından kendi çevresel incelemelerine, finansman düzenlemelerine ve inşaat takvimine ihtiyacı olacak.
Tünel inşaatı neden bu kadar zorlu?
Güney Alpleri tüneli, demiryolunun en zorlu mühendislik çalışmalarından bazılarını dağlık arazinin derinliklerinde gerektiriyor. Bir bölümün yaklaşık 25 kilometre uzunluğunda ve yüzeyin yaklaşık 1.400 metre altında olması bekleniyor. Bu derinlikte inşaat Japonya’da bir ilk olacak.
Tünelin üzerindeki kaya, kazı alanının çevresindeki zemine baskı uyguluyor. Büyük derinliklerde bu basınç yüksek; güzergâh boyunca kayanın dayanımı ve durumu ise değişkenlik gösterebiliyor. Kazı ilerledikçe mühendislerin her iki unsuru da hesaba katması gerekiyor.
Yer altı suları da ek bir zorluk yaratıyor. Çalışma alanlarına giren suyun yönetilmesi gerekiyor; yer altındaki su hareketlerindeki değişiklikler de yüzeydeki topluluklar ve ekosistemler açısından önem taşıyor. Uzun tünellere havalandırma ve acil kaçış tesislerinin de eklenmesi gerekiyor.
Maglev kılavuz yolu hassas bir inşaat gerektiriyor. Güç kaynağı ve kontrol sistemlerinin, demiryolunun işletilmesi ve bakımı için gereken tesislerle birlikte kısıtlı yer altı alanlarına sığması gerekiyor. Çok yüksek hızla ilerleyen bir treni taşıyan yapılardaki küçük sapmaların bile inşaat sırasında dikkatle kontrol edilmesi şart.
Kazılan malzemenin dağlık alanlardaki erişim yollarından ya da kalabalık kentlerden çıkarılması gerekiyor. Jeoloji, su yönetimi ve yer altı ekipmanının yanı sıra bu taşıma düzenlemeleri de süreyi ve maliyeti artırıyor. Hızlı yolculuğu mümkün kılan büyük ölçüde yer altından geçen güzergâh, inşaat yükünün önemli bir bölümünü de oluşturuyor.
Yoğun istasyonlar, deprem koruması ve kazı malzemesi
Shinagawa ve Nagoya istasyonları, projenin en karmaşık inşaat mühendisliği alanları arasında. İnşaat, mevcut hizmetlerin sürmesi ve aksamaların sınırlı tutulması gereken, faal ulaşım merkezlerinin ve yoğun yerleşim bölgelerinin altında yürütülüyor.
Ekiplerin çoğu zaman yalnızca geceleri kısa çalışma aralıkları bulunuyor. Makineler ve malzemeler dar erişim noktalarından geçiriliyor; bu da ekipmanların taşınmasını inşaatın bir başka zorluğu hâline getiriyor. JR Central riskleri yönetmek ve faaliyetlerin sırasını belirlemek için istasyon sözleşmelerini bölümlere ayırdı. Ancak bu düzenlemeler genel giderleri ve beklenmeyen maliyetler için ayrılan kaynakları artırıyor.
Deprem koruması da bütçeye katkıda bulunuyor. Yamanashi maglev test kesiminde yapılan titreşim testlerinin ve Komaki Araştırma Merkezi’ndeki incelemelerin ardından JR Central, viyadük bölümleri ve istasyon tesislerini barındıran yer altı yapıları olan istasyon kutuları da dahil olmak üzere yapılara yönelik önlemleri güçlendirdi.
Önlemler arasında güçlendirme, hareketi azaltmak için sönümleme sistemlerinin eklenmesi ve güç ile kontrol sistemlerine yedek kapasite kazandırılması bulunuyor. Bu uygulamalar, şiddetli sarsıntıların ardından güvenliği ve daha hızlı toparlanmayı desteklerken inşaat maliyetlerini de artırıyor.
Tünel kazısı milyonlarca metreküp kaya ve toprak, yani hafriyat malzemesi ortaya çıkarıyor. Bu malzemenin taşınması, işlenmesi ve yeniden kullanılması ya da bertaraf edilmesi gerekiyor. Kentlerde ve dağ vadilerinde geçici depolama ve malzemenin bölgeden çıkarılması için sınırlı alan bulunuyor.
Planın bir bölümünde Yokohama’daki Shinhommoku İskelesi’yle bağlantılı çalışmalar da dahil olmak üzere liman dolgu alanlarından yararlanılıyor. Kazı malzemesinin yeniden kullanılması, depolama sahalarına duyulan ihtiyacı ve kentsel bölgelerde kamyon trafiğiyle tozu azaltabilir. Malzemenin kullanılabileceği bir yer olsa bile taşıma ve işleme önemli bir gider kalemi olmaya devam ediyor.
JR Central hattı nasıl finanse etmeyi planlıyor?
JR Central, mali istikrarı korurken artan bütçeyi işletme nakit akışı ve dış finansmanla karşılayabileceğini belirtiyor. İşletme nakit akışı, şirketin mevcut faaliyetlerinden elde ettiği para. Dış finansman ise faizle geri ödenmesi gereken şirket tahvilleri ve kredileri kapsıyor.
Şirketin iç tahminlerinde yaklaşık yüzde 3’lük bir faiz oranı varsayılıyor. Açılıştan sonraki ilk tam mali yıla ilişkin modelinde işletme gelirinin yaklaşık 1,64 trilyon yen, olağan kârın yaklaşık 65 milyar yen ve ödenmemiş uzun vadeli borcun yaklaşık 7,1 trilyon yen olması öngörülüyor.
Bu rakamlar, demiryolunun geçici olarak belirlenen 2035 yılında hizmete girmesine bağlı. Açılış varsayımı önemli; çünkü inşaat harcamaları önceden yapılırken yolcu gelirleri ancak hat işletmeye alındıktan sonra başlayacak.
Ücret planlamasında, Tokaido Shinkansen’in Nozomi seferindeki rezerve koltuk ücretine 700 yen eklenmesi öngörülüyor. Talep modeli, aynı kentlere hizmet veren mevcut Shinkansen ve iç hat uçaklarından yolcu aktarımını hesaba katıyor.
Yönetim, değişen koşullar sağlam işletme ve istikrarlı temettü ödemelerini sürdürmeyi imkânsız hâle getirirse inşaat hızının ayarlanacağını söyledi. Böylece şirket, mevcut harcama hızını sabit kabul etmek yerine maliyetlerde, ekonomide ya da takvimde yaşanabilecek yeni değişikliklere yanıt verme olanağına sahip olacak.
Yolcular ve daha geniş demiryolu ağı ne kazanabilir?
Tokyo ile Nagoya arasında yaklaşık 40 dakikalık bir yolculuk, iş toplantılarının, günübirlik gezilerin ve ev-iş yolculuklarının planlanma biçimini değiştirebilir. Planlanan Osaka uzatması, bu olanakları Japonya’nın ana kentsel koridorunun daha geniş bir bölümüne yayacak.
Yeni demiryolu, dünyanın en yoğun hızlı tren hatlarından biri olan Tokaido Shinkansen’in yanında ek kapasite de sağlayacak. Bazı yolcuların maglev hattına geçmesi, konvansiyonel hızlı trenlerin daha sık çalışmasına imkân tanıyabilir.
İç kesimlerden geçen güzergâh, hava koşulları ya da olaylar kıyı demiryolunu aksattığında ağa başka bir seçenek sunacak. Dağlardan geçen hat, tsunami ve kıyı fırtınalarına karşı dayanıklılığı artıracak şekilde tasarlanıyor; ancak bu tercih, inşaat çalışmalarının daha büyük bölümünü hassas yüksek rakımlı doğal alanlara taşıyor.
Aynı kentleri birbirine bağlayan iç hat uçuşları da yolcu kaynağı olarak görülüyor. Kent merkezleri arasında trenle yolculuk etmek, havaalanı aktarmaları ve güvenlik kontrollerinde harcanan süreyi azaltabilir. Yalnızca trende ya da uçakta geçirilen süreyi değil, yolculuğun tamamını karşılaştıran yolcular için bu ek aşamalar önem taşıyor.
Çok yüksek hızlarda yolcu başına enerji tüketimi artıyor. Bununla birlikte trenler, özellikle kısa ve orta mesafelerde uçaklardan çok daha az enerji kullanıyor. Dolayısıyla proje, saatte 500 kilometrenin üzerinde hızla tren işletmenin enerji gereksinimlerinin yanı sıra hız avantajı da sunuyor.
JR Central’ın mevcut Shinkansen işletmesi, altı on yılı aşkın süredir tren kazalarında sıfır yolcu ölümü kaydetti. Maglev hattının da bu güvenlik standardını karşılaması ya da aşması hedefleniyor. Bu nedenle testler, koruyucu sistemler ve sertifikasyon, açılış öncesindeki çalışmaların temel parçaları.
Su kaynaklarının korunması ve devam eden çalışmalar
JR Central, Oi Nehri çevresindeki endişeleri gidermek için yalıtım teknikleri, gerçek zamanlı izleme ve gerektiğinde suyu toplama ve geri verme önlemleri önerdi. Şirket ayrıca bağımsız denetim ve izleme verilerinin kamuoyuyla paylaşılmasına yönelik planlarını da açıkladı.
Yerel yetkililer ve topluluklar bu önlemlere duyacakları güven konusunda müzakerelerini sürdürüyor. İnşaat gürültüsü, hafriyatın bertaraf edilmesi ve dağ ekosistemlerine etkiler de inceleme altında. İnşaat ilerledikçe yerel desteğin korunmasında çalışmaların dikkatle sıralanması, izleme ve şeffaf raporlama belirleyici olacak.
Tünel kazıları ve istasyon çalışmaları birden fazla noktada sürüyor. Temel görevler arasında Shizuoka’da erişim ve izinlerin sağlanması, derin Güney Alpleri tünellerinin tamamlanması ve Shinagawa ile Nagoya’daki karmaşık yer altı istasyonlarının inşasının ilerletilmesi bulunuyor.
İnşaat mühendisliği çalışmaları tamamlanıp demiryolu sistemleri kurulduktan sonra JR Central, güç, sinyalizasyon ve kontrol ekipmanlarını L0 Serisi trenlerle entegre edecek. Yeni ana hatta uzun süreli yüksek hızlı testler yapılacak; halkın kullanımına açılmadan önce güvenlik sertifikasyonu ve hükümet denetimleri de tamamlanacak.
11 trilyon yenlik tahmin, Tokyo-Nagoya etabının mali boyutunu ortaya koyuyor. Geçici 2035 açılış varsayımı, JR Central’ın finansman sağlamasına ve inşaatı aşamalara ayırmasına yardımcı oluyor. Ancak tamamlanma; en zorlu tünellere, Shizuoka kesimine ve bitmiş yapıları işler bir demiryoluna dönüştürmek için gereken çalışmalara bağlı olmayı sürdürüyor.
Bilinmesi gerekenler
- Tokyo-Nagoya Chuo Shinkansen hattının bütçesi 11 trilyon yene çıktı; bu, başlangıçtaki 5,52 trilyon yenlik tahminin neredeyse iki katı.
- Önceki tahmin, 2021’de açıklanan 7,04 trilyon yendi. Son artış yaklaşık yüzde 56.
- Artışın yaklaşık 2,3 trilyon yenini malzeme ve işçilik maliyetleri, yaklaşık 1,2 trilyon yenini zorlu inşaat koşulları oluşturuyor.
- Planlamada gelecekteki enflasyona karşı bir pay ve tünel tasarımındaki değişikliklerle bağlantılı yaklaşık 400 milyar yen bulunuyor.
- JR Central, hesaplamalarında en erken geçici açılış yılı olarak 2035’i kullanıyor. Bu, ilk takvimden yaklaşık sekiz yıl daha geç.
- Shizuoka’da Oi Nehri’nin kaynak bölgesinin altından geçen yaklaşık 9 kilometrelik kesim için onay henüz alınmış değil.
- 286 kilometrelik güzergâhın yaklaşık yüzde 90’ı tünellerden geçecek. Güney Alpleri’ndeki bir bölümün yaklaşık 25 kilometre uzunluğunda ve yaklaşık 1.400 metre derinliğe ulaşması bekleniyor.
- Trenlerin saatte en fazla 505 kilometre hızla işletilmesi planlanıyor; Tokyo-Nagoya yolculuğu yaklaşık 40 dakikaya inecek.
- Finansman planları, yaklaşık yüzde 3’lük varsayılan faiz oranıyla işletme nakit akışını, tahvilleri ve kredileri bir araya getiriyor.
- İlk tam mali yıl modelinde yaklaşık 1,64 trilyon yen işletme geliri, 65 milyar yen olağan kâr ve ödenmemiş 7,1 trilyon yen uzun vadeli borç öngörülüyor.
- Ücret planlamasında Nozomi’nin rezerve koltuk ücretine 700 yen eklenmesi varsayılıyor.
- Nihai Osaka uzatması, Tokyo-Osaka yolculuğunu yaklaşık 67 dakikaya indirmeyi amaçlıyor ve kendi incelemelerini, finansmanını ve takvimini gerektiriyor.






