Japonya'da Ashinaga Bursiyerlerinin Ailelerinin Yarısından Fazlası Yeterli Gıdayı Karşılamakta Zorlanıyor

12 dakikalık okuma
Japonya'da Ashinaga Bursiyerlerinin Ailelerinin Yarısından Fazlası Yeterli Gıdayı Karşılamakta Zorlanıyor

Daralan aile bütçelerinde gıda ve ısınma yarışı

Japonya'daki Ashinaga Vakfı'nın anketine katılan velilerin yarısından fazlası, geçen yılın bir döneminde gerekli gıdayı alacak parayı bulamadığını söyledi. Ağustos ve eylülde çevrimiçi olarak alınan 1.447 yanıttan elde edilen ön bulgular, lise öğrencisi yetiştiren ailelerin kira, faturalar ve vergileri öderken yemek masraflarını karşılamakta zorlandığını gösteriyor.

İçindekiler
  1. Daralan aile bütçelerinde gıda ve ısınma yarışı
  2. Anket kimleri kapsıyor?
  3. Düşük ücretler, artan fiyatlara karşı aileleri savunmasız bırakıyor
  4. Ödenmeyen faturalar sıkıntıyı artırabilir
  5. Gündelik ihtiyaçlar neden daha pahalı hâle geldi?
  6. Açlık ve maddi sıkıntı sınıfa da yansıyor
  7. Burs talebi mevcut kaynakları aşıyor
  8. Kamu ve özel sektör yardımları farklı ihtiyaçları karşılıyor
  9. Yemek ve eğitimi korumaya yönelik pratik önlemler
  10. Bağış kampanyası 18 Ekim'de Japonya genelinde başlıyor
  11. Özet

Tokyo merkezli vakıf, 3.487 bursiyer hanesiyle bağlantılı velilere anket yaptı. Çevrimiçi yanıt verenlerin yüzde 12,4'ü ihtiyaç duyduğu gıdayı sık sık alamadığını, yüzde 20,6'sı bazen alamadığını, yüzde 21,5'i ise ara sıra alamadığını belirtti. Bu grupların toplamı yüzde 54,5'e, yani her iki katılımcıdan birinden fazlasına karşılık geliyor.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 33,8'i de elektrik, su ve gaz faturaları, kira ya da vergiler gibi zorunlu ödemelerde en az bir kez geciktiğini bildirdi. Ebeveyn kaybı veya bakım veren kişiyi etkileyen ciddi güçlüklerle zaten mücadele eden aileler için artan fiyatlar, gündelik alışverişleri zor kararlara dönüştürdü.

Veliler günde yalnızca bir kez yemek yediklerini, giyim harcamalarını kıstıklarını ve kışın evlerini ısıtıp ısıtamayacakları konusunda kaygı duyduklarını anlattı. Bu ifadeler, hane bütçesi üzerindeki baskının aynı anda birkaç temel ihtiyacı etkileyebildiğini gösteriyor: gıdaya daha az para, daha az giysi ve ısıtmanın daha az kullanılması.

Ashinaga'da bulguları inceleyen bir anket koordinatörü, ebeveynini kaybettikten sonra çocuk yetiştiren ailelere acil ekonomik destek verilmesi çağrısında bulundu. Koordinatör şöyle konuştu:

Ebeveynini kaybetmiş çocukları olan ailelerin günlük yaşamını sürdürmesi açısından artan fiyatlar acil bir sorun. Eşitsizliği gidermek için hızlı ekonomik önlemler alınması gerekiyor.

15 Ekim 2025 itibarıyla vakıf, 18 Ekim'de başlayacak ülke çapında bir bağış kampanyasına hazırlanırken anket analizini sürdürüyordu. Ailelerin öncelikli kaygısı, çocuklarının eğitiminden ödün vermeden günlük ihtiyaçlarını nasıl karşılayacaklarıydı.

Reklam

Anket kimleri kapsıyor?

Ashinaga, ebeveynini kaybeden veya bakım veren kişileri ciddi güçlüklerle karşı karşıya olan çocuklara burs ve duygusal destek sağlıyor. İlkokuldan üniversiteye kadar uzanan desteği, eğitim masraflarına yardımın yanı sıra yas ve belirsizlikle baş etmeye çalışan gençlere yönelik bakımı da kapsıyor.

Son bulgular, vakfın lise burs programıyla bağlantılı velileri kapsıyor. Vakıf yanıtları çevrimiçi ve posta yoluyla topladı; ancak ön rakamlar çevrimiçi gelen 1.447 yanıta dayanıyor. Analiz sürdükçe posta yoluyla gelen yanıtlar da değerlendirmeye eklenecek.

Anket, Japonya'daki tüm hanelerin değil, söz konusu programla bağlantılı ailelerin deneyimlerini ortaya koyuyor. Bu odak, mali durumu özellikle kırılgan bir grubun karşı karşıya olduğu baskıları ayrıntılı biçimde gözler önüne seriyor.

Gıda güvencesizliği, aktif ve sağlıklı bir yaşam için yeterli gıdaya sınırlı ya da belirsiz erişim anlamına geliyor. Ankette velilere, geçen yıl ihtiyaç duydukları gıdayı karşılayamayıp karşılayamadıkları soruldu. Yanıtlar, ara sıra yaşanan gıda sıkıntısından sık sık karşılaşılan güçlüğe kadar değişiyor ve sorunun hanelere göre farklı yoğunlukta yaşandığını gösteriyor.

Ashinaga'nın lise programı, öğrencilerin geri ödemek zorunda olmadığı burslara ağırlık verecek şekilde değişti. Bu değişiklikle borcun eğitim tercihlerini belirlemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Artan yaşam maliyetleri ve karşılıksız burslara geçiş, hem maddi hem de duygusal yük taşıyan aileler arasında destek talebini de artırdı.

Düşük ücretler, artan fiyatlara karşı aileleri savunmasız bırakıyor

Ashinaga'nın lise ve üniversite öğrencilerini kapsayan ayrı bir anketinde, velilerin yüzde 90'ından fazlası gelirlerinin yaşam maliyetlerindeki artışa yetişemediğini söyledi. Yüzde 70'ten fazlası, yıllık gelirinin yaklaşık 3 milyon yenin, yani yaklaşık 20.000 doların altında olduğunu bildirdi.

Daha geniş kapsamlı anketteki velilerin yalnızca yüzde 30,1'i tam zamanlı çalışıyordu. Yaklaşık yüzde 60'ı yarı zamanlı ve geçici işler dahil düzenli olmayan işlerde çalışıyordu; önceki yıla kıyasla ücretlerinde artış olduğunu bildirenlerin sayısı ise azdı.

Düzenli olmayan işler çoğu zaman daha düşük ücret ve daha istikrarsız çalışma saatleri anlamına geliyor. Çalışma saatleri değişen bir veli, gıda ve elektrik fiyatları artmadan önce bile gelecek ay elinde ne kadar para olacağını kestiremeyebilir.

Reklam

Tek bakım verenin bulunduğu veya velinin gelir elde etme imkânının sınırlı olduğu hanelerde yoksulluk riski daha yüksek. Bu ailelerin beklenmedik bir masrafı ya da art arda gelen küçük fiyat zamlarını karşılama imkânı daha az. Birçok çalışanın ücret artışlarının zayıf kalmasıyla birlikte süregelen enflasyon, bu baskıyı artırıyor.

Aileler çoğu zaman kiraya ve eğitim masraflarına öncelik verdiği için yemek ve faturalara daha az para kalıyor. Pirinç, erişte, yemeklik yağ ve elektriğin fiyatı aynı anda arttığında kalan bütçe hızla tükenebiliyor. Tek bir üründeki küçük bir fiyat artışı, haftalık alışveriş sepetinin tamamına yayıldığında başa çıkması daha güç bir hâl alıyor.

Ödenmeyen faturalar sıkıntıyı artırabilir

Son lise anketine katılanların yaklaşık üçte biri, geçen yıl temel bir faturayı ödeyemediğini ya da ödemeyi geciktirdiğini belirtti. Ödemelerin aksaması yeni masraflara yol açabiliyor: ödenmemiş faturalara gecikme ücreti eklenebiliyor veya hizmet kesintisi yaşanabiliyor, kiranın gecikmesi barınmayı riske atabiliyor ve biriken vergiler aylarca süren cezalara neden olabiliyor.

Veliler önce gıda, ardından giyim ve kişisel bakım harcamalarını kıstıklarını, sonunda da elektrik ve gaz kullanımını azalttıklarını anlattı. Bazıları tasarruf etmek için olabildiğince az giysi giydiğini bildirdi. Diğerleri kansızlık ve sıcak havayla ilişkili rahatsızlıklar dahil, yetersiz beslenme ya da aşırı sıcak ve soğuğa maruz kalmayla bağlantılı sağlık sorunlarından söz etti.

Bakım verenler gençleri korumaya çalışsa da ergenler bu baskıyı hissedebiliyor. Öğrenciler daha az yemek yiyebiliyor, okul malzemesi istemekten kaçınabiliyor ya da ücretli çalışmaya zaman ayırmak için kulüp etkinliklerinden ayrılabiliyor. Her karar, acil bir masrafı azaltıyor veya eve para kazandırıyor; ancak öğrencinin günlük yaşamını da değiştiriyor.

Bakım veren kişi iş ve çocuk bakımı arasında denge kurmaya çalışırken yardıma ulaşmak zor olabiliyor. Yerel sosyal yardım programları, okul ücretlerinden muafiyet ve sivil toplum kuruluşlarının desteği için belge ve başvuru gerekebiliyor, devlet dairelerine tekrar tekrar gitmek gerekebiliyor. Düzensiz çalışma saatleri bu işlemleri tamamlamayı güçleştirebiliyor.

Desteklerin bilinir olması da önemli. Bir ailenin başvurabilmesi için önce yardım imkânlarının varlığından haberdar olması gerekiyor; vakti kısıtlı bir veli ise aynı anda birden fazla programın koşullarını anlamakta zorlanabiliyor. Anketteki ifadeler, para ihtiyacının yanı sıra yardım almanın pratik güçlüklerini de ortaya koyuyor.

Reklam

Gündelik ihtiyaçlar neden daha pahalı hâle geldi?

Japonya'da son dönemde yaşanan fiyat artışlarının arkasında iç içe geçen çeşitli baskılar bulunuyor. Yenin değer kaybetmesi, ithal enerji, gıda malzemeleri ve ham maddelerin maliyetini artırdı. Yenin yurt dışında daha az şey satın alabilmesi, başka ülkelerden alınan ürünleri yen cinsinden pahalılaştırıyor.

Küresel tedarik zincirindeki aksaklıklar ve yükselen nakliye maliyetleri de yemeklik yağdan okul üniformalarına kadar pek çok ürünün fiyatını artırdı. Bu maliyetler, tüketicilere satılan nihai ürünlerin fiyatlarına yansıyor.

Japonya'daki enflasyon bazı ülkelere kıyasla daha düşük olsa da önceki on yıla göre yüksek seyretmeye devam etti. Gıda fiyatları çoğu zaman genel fiyat artışından daha hızlı yükseldi. Gıdayı satın almak ertelenemeyeceği için geliri kısıtlı aileler bu baskıyı doğrudan hissediyor.

Elektrik ve gaz da yeni bir yük getirdi. 2022'den sonra uluslararası enerji fiyatları yükseldi; devlet sübvansiyonları en sert artışları hafifletmeye yardımcı oldu. Buna rağmen birçok hanenin aylık faturası bu yardıma karşın arttı.

Kış, elektrik ve gaz kullanımını zaten kısıtlayan aileler için ayrı bir kaygı yaratıyor. Velilerin ısınma konusundaki endişesi, ev içi sıcaklığın düşürülmesi veya ısıtıcıların daha geç açılması ihtimalini yansıtıyor. Soğuk evler, sınavlara hazırlanan gençler de dahil, sağlık ve uyku üzerinde etkili olabiliyor.

Açlık ve maddi sıkıntı sınıfa da yansıyor

Ergenlerin büyürken yeterli kalori ve besin alması gerekiyor. Öğün atlamak veya besin değeri düşük, ucuz yiyeceklere yönelmek enerjiyi azaltabiliyor, konsantrasyonu güçleştirebiliyor ve stresi artırabiliyor. Uzun süreli yetersiz beslenme; daha düşük akademik başarı, daha fazla devamsızlık ve ruh sağlığı sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.

Öğretmenler, yeterince beslenemeyen öğrencilerde yorgunluk, sınıf içi katılımın azalması ve kaygının artması gibi etkileri sıkça gözlemliyor. Derse yorgun veya aç gelen bir öğrencinin, dersleri takip etmeye çalışsa da öğrenmeye ayıracak enerjisi azalıyor.

Ücretli çalışma, ailenin acil masrafları karşılamasına yardımcı olabiliyor. Bir markette veya restoranda birkaç saat çalışmak faturanın bir kısmını karşılayabilir; ancak ders çalışmaya ve dinlenmeye ayrılan zamanı da azaltır. Öğrenciler, şimdi para kazanmakla okul için ihtiyaç duydukları zamanı korumak arasında pratik bir seçim yapmak zorunda kalıyor.

Reklam

Kulüp etkinlikleri de aksayabiliyor. Bir kulüpten ayrılmak masrafları azaltabilir veya çalışmaya zaman yaratabilir; ancak arkadaşlık, özgüven ve fiziksel aktivite fırsatlarını da ortadan kaldırır. Açlık, maddi kaygılar ve ders dışındaki zamanın azalması bir araya geldiğinde, gencin gelecekteki eğitim ve iş tercihlerini şekillendiren yıllarda seçenekleri daralabiliyor.

Ashinaga, maddi ve duygusal ihtiyaçların ikisi de öğrencilerin öğrenme becerisini etkilediğinden bu alanlarda birlikte destek sunuyor. Danışmanlar ve program çalışanları gençlere yasla başa çıkma, hedef belirleme, sınavlara ve kariyer kararlarına hazırlanma konularında yardımcı oluyor. Vakıf, Japonya'da ve yurt dışında bu bakım ve burs desteği birleşimini vurguladı.

Burs talebi mevcut kaynakları aşıyor

Ashinaga, 2024 mali yılında lise bursları için rekor sayıda, 3.487 başvuru aldı. Bu, önceki yılın toplamının yaklaşık 1,3 katıydı. Artan yaşam maliyetlerinin ve geri ödeme gerektirmeyen burslara geçişin başvuru sayısındaki artışta payı olduğu düşünülüyor.

Kaynak yetersizliği nedeniyle kabul oranı rekor düşük seviyeye, yüzde 44,1'e geriledi. Hane masrafları artmaya devam ederken, koşulları karşılayan birçok aile yardım alamadı.

2025 mali yılında başvuru sayısı 3.217 oldu. Bağış toplama çalışmalarının genişletilmesiyle kabul oranı 2024 mali yılına göre 14,3 puan artarak yüzde 58,4'e çıktı. Bu iyileşmeye rağmen, kaynakların tükenmesi nedeniyle başvuranların yaklaşık yüzde 40'ı destek alamadı.

Rakamlar, vakfın yardım sağlama kapasitesindeki ilerlemeyi gösterirken talep ile mevcut kaynaklar arasındaki açığın sürdüğünü de ortaya koyuyor. 2025 mali yılında başvuru sayısının azalması, ailelerin geri çevrilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmadı.

Başlıca tarihler ve gelişmeler şöyle:

  • 2024 mali yılı: Lise bursları için rekor sayıda, 3.487 başvuru alındı; başvuruların yüzde 44,1'i kabul edildi.
  • 2025 mali yılı: Başvuru sayısı 3.217 oldu; bağış toplama çalışmalarının genişletilmesinin ardından kabul oranı yüzde 58,4'e yükseldi.
  • Ağustos ve Eylül 2025: 3.487 bursiyer hanesiyle bağlantılı velilere çevrimiçi ve posta yoluyla anket yapıldı.
  • 15 Ekim 2025: Ön bulgular 1.447 çevrimiçi yanıta dayanıyordu; posta yoluyla gelen yanıtlar henüz değerlendirmeye eklenmemişti.
  • 18 Ekim 2025: Tüm 47 ildeki 136 büyük istasyon ve yoğun noktada ülke çapında sokak bağış kampanyasının başlaması planlanıyor.
Reklam

Kamu ve özel sektör yardımları farklı ihtiyaçları karşılıyor

Japonya'da eğitim masraflarını azaltmayı amaçlayan çeşitli destekler bulunuyor. Devlet liselerinde eğitim ücretsiz; düşük gelirli ailelerin özel okullarda okuyan çocukları için de sübvansiyon sağlanıyor. Düşük gelirli hanelerdeki öğrencilere karşılıksız burs veren ulusal bir program da hayata geçirildi.

Birçok yerel yönetim okul malzemeleri, ulaşım ve sınav ücretleri için muafiyet veya acil yardım sunuyor. Okul yemeği programları, okul günlerinde dengeli öğün sağlayarak çocukları artan gıda fiyatlarına karşı korumaya yardımcı oluyor.

Özel sektör desteği de bir başka yardım katmanı oluşturuyor. Japonya'nın başlıca finans gruplarından MUFG, öğrencilerin geri ödemek zorunda olmadığı Ashinaga MUFG Bursu'nu finanse ediyor. Destek alanlar arasında fen bilimleri ve tıp alanlarında eğitim gören öğrenciler de bulunuyor.

Şirketler ve topluluk grupları da gıda bağış kampanyaları düzenliyor ve gelirlerini eğitim alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarına aktarıyor. Bir imalat şirketi, çalışanların gıda bağışında bulunmasını sağladı ve kullanılmış kitaplardan elde edilen geliri Ashinaga'nın burs ve bakım programlarına yönlendirdi.

Bu çalışmalar yardımın erişimini genişletip acil ihtiyaçlara dikkat çekiyor; ancak baskının boyutuna karşı koymak için kamu politikaları da gerekiyor. Burslar eğitim masraflarını azaltabilir, gıda bağışları yemek ihtiyacına katkı sağlayabilir, duygusal destek ise yas yaşayan bir öğrenciye yardımcı olabilir. Ailelerin aynı anda birkaç farklı yardıma ihtiyacı olabilir.

Yemek ve eğitimi korumaya yönelik pratik önlemler

Anket, fiyatlar yüksek seyretmeye devam ederken ailelere destek olmak için atılabilecek acil adımlara işaret ediyor. Bazı önlemleri okullar ve yerel yönetimler alabilir; diğerleri için merkezi hükümetin finansmanı veya mevzuat değişikliği gerekir. Sivil toplum kuruluşları ve şirketler de velilerin anlattığı ihtiyaçlara göre yardımlarını uyarlayabilir.

Öneriler hem günlük yaşam masraflarını hem de eğitimi kesintiye uğratabilecek giderleri ele alıyor:

  • Kış aylarında gıda ve ısınma masraflarını karşılamaya yardımcı olmak üzere yakınını kaybetmiş hanelere hedefli nakit desteği verilmesi.
  • Başvuru sayısı arttığında koşulları karşılayan öğrencilerin geri çevrilmemesi için karşılıksız burs bütçelerinin artırılması.
  • Okul çağında çocuğu olan ailelerin elektrik ve ısınma hizmetlerinden yararlanmaya devam edebilmesi için enerji sağlayıcılarıyla koordineli biçimde gecikmiş faturaların ödenmesine destek verilmesi.
  • Öğle yemeğinin yanı sıra, dersler başlamadan önce kahvaltı ve tatillerde eve götürülebilecek temel gıda ürünleri dahil olmak üzere okullar üzerinden gıda desteği sağlanması.
  • Daha basit başvurular ve daha hızlı karar süreçleriyle sınav, ulaşım ve üniforma masrafları için ücret muafiyetleri ve tek bir yardım başvuru noktası oluşturulması.
  • Açlık ve ödenmemiş faturaların erken fark edilmesi için okullar, sosyal hizmet uzmanları ve sosyal yardım birimleri arasındaki koordinasyonun artırılması.
  • Öngörülebilir çalışma saatleri ve sosyal haklara erişim dahil, velilerin çalışma saatlerini ve gelirlerini daha istikrarlı hâle getirecek iş yeri uygulamaları.
  • Bireylerin veya şirketlerin katkılarını bağışçıların eşleştirdiği kampanyalar düzenlenmesi.
Reklam

Bu yardım türlerinin birçoğu hâlihazırda farklı biçimlerde mevcut ve büyük yeni idari sistemler kurmadan genişletilebilir veya erişimleri kolaylaştırılabilir. Somut yararları kısa sürede görülebilir: düzenli bir öğün, sınav ücretinden muafiyet veya küçük bir aylık burs, öğrencinin eğitimine devam etmesine yardımcı olabilir.

Çalışma saatleri belirsiz olan ve hane faturalarını dengelemeye uğraşan bir bakım veren için, sunulan yardımın miktarı kadar yardıma kolay erişim de önem taşıyor. Gıda, faturalar ve okul masraflarına yönelik desteklerin birleştirilmesi, ailenin her ay çözmesi gereken ayrı sorunların sayısını azaltabilir.

Bağış kampanyası 18 Ekim'de Japonya genelinde başlıyor

Ashinaga, ülke çapındaki sokak bağış kampanyasını 18 Ekim'de 47 ilin tamamındaki 136 büyük tren istasyonunda ve yoğun noktada başlatmayı planlıyor. Öğrenci gönüllüler ve vakıf çalışanları, gençlerin okulda kalmasına ve günlük ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı olan burs ve maddi destekleri finanse etmek için yoldan geçenlerden küçük miktarlarda bağış isteyecek.

Şahsen bağış yapamayanlar, doğrulanmış çevrimiçi bağış kanallarını araştırabilir veya okullar ve sivil toplum kuruluşlarıyla çalışan yerel gıda bankalarına destek olabilir. Kaynaklar talebe yetişene kadar topluluk desteği değerini koruyor.

İşverenler kampanya sırasında maaşlardan bağış kesintisi uygulayabilir veya çalışanların bağışlarına eşdeğer katkıda bulunabilir. Veli-öğretmen grupları ve mezun ağları, maddi güçlük yaşayan öğrencilerin malzeme, ulaşım kartı veya yemek masraflarına yardımcı olabilir.

Mahalle desteği ve politika önlemleri, aynı ihtiyacın farklı yönlerine hizmet ediyor. Bağışlar bugün tek tek ailelere yardımcı olabilir; daha geniş burs bütçeleri, erişilebilir sosyal yardımlar ve daha istikrarlı gelirler ise gıda, ısınma ve eğitim arasında tekrar tekrar seçim yapmak zorunda kalmayı azaltabilir.

Özet

  • Çevrimiçi yanıt veren 1.447 kişinin yüzde 54,5'i, geçen yıl en azından ara sıra ihtiyaç duyduğu gıdayı karşılayamadığını bildirdi.
  • Yanıtların dağılımı şöyleydi: sık sık yüzde 12,4, bazen yüzde 20,6 ve ara sıra yüzde 21,5.
  • Katılımcıların yaklaşık yüzde 33,8'i elektrik, su ve gaz faturaları, kira veya vergilerde en az bir kez gecikti.
  • Ön anket, Ashinaga'nın lise burslarıyla bağlantılı velileri kapsıyor; posta yoluyla gelen yanıtlar henüz değerlendirmeye eklenmedi.
  • Ashinaga'nın daha geniş kapsamlı bir anketinde velilerin yüzde 90'ından fazlası gelirlerinin yaşam maliyetlerindeki artışa yetişemediğini söyledi.
  • Daha geniş kapsamlı ankete katılanların yüzde 70'ten fazlası yılda yaklaşık 3 milyon yenin altında gelir elde ederken, yaklaşık yüzde 60'ı düzenli olmayan işlerde çalışıyordu.
  • Lise burslarında kabul oranı 2024 mali yılında yüzde 44,1'den 2025 mali yılında yüzde 58,4'e yükseldi; ancak başvuranların yaklaşık yüzde 40'ı yine de destek alamadı.
  • Sokak bağış kampanyası 18 Ekim'de 47 ilin tamamındaki 136 noktada başlıyor.
  • Önerilen önlemler arasında nakit yardım, fatura desteği, daha fazla karşılıksız burs, okullarda gıda desteği ve eğitim masrafları için yardıma daha kolay erişim bulunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir