Tarihi bir atılım, iktidar mücadelesiyle karşı karşıya
64 yaşındaki Sanae Takaichi, Japonya’nın iktidardaki Liberal Demokrat Partisi’nin (LDP) liderliğini kazandı ve ülkenin ilk kadın başbakanı olma yolunda önemli bir adım attı. Ancak 11 Ekim 2025 itibarıyla başbakanı seçme yetkisi parlamentoda. Partisinin alt kanattaki 465 sandalyenin 196’sına sahip olduğu mecliste, 26 yıllık koalisyon ortağı Komeito ise ittifaktan ayrıldı.
İçindekiler
- Tarihi bir atılım, iktidar mücadelesiyle karşı karşıya
- Liderlik zaferi nasıl parlamento sınavına dönüşüyor?
- Nara’dan LDP liderliğine
- Enflasyon, ekonomik vaatlerini baskı altına alıyor
- Haneler ve işletmeler neler kazanabilir, neler kaybedebilir?
- Abe’nin güvenlik gündemi yeniden ön planda
- Washington erken bir diplomasi sınavı oluşturuyor
- Komeito neden ayrıldı, parti birliği neden önemli?
- Muhafazakâr sosyal politikaları olan bir kadın lider
- Öne Çıkanlar
Takaichi; seçim yenilgileri ve siyasi finansman skandalları nedeniyle zayıflamış bir partiyi, fiyatların ücret artışlarını geride bıraktığı bir ekonomiyi devralıyor. Öncelikli görevleri hanelere destek olmak, LDP’ye duyulan güveni yeniden tesis etmek ve hükümet edebilmek için parlamentoda yeterli desteği sağlamak. Japonya’nın ihracatına yüzde 15 taban gümrük vergisi getiren Washington’la ticaret anlaşması da gündemindeki zorlu müzakerelere bir yenisini ekliyor.
Başbakan Shigeru Ishiba’nın bir yılı aşkın görev süresinin ardından istifa etmesi, liderlik yarışının önünü açtı. Peş peşe gelen seçim yenilgileri, LDP ve müttefiklerinin parlamentonun iki kanadındaki kontrolünü kaybetmesine yol açtı. Bir zamanlar görece kolay gerçekleşecek bir devir teslim, partinin iktidarı koruyup koruyamayacağına ilişkin bir mücadeleye dönüştü.
Sert çizgide muhafazakâr bir siyasetçi olan Takaichi, hayatını kaybeden eski başbakan Shinzo Abe’nin siyasi takipçisi. Hükümet harcamaları ve düşük maliyetli borçlanma yoluyla büyümeyi canlandırmayı, savunmayı güçlendirmeyi ve geleneksel sosyal politikaları sürdürmeyi vadediyor. LDP üyeleri, onun net siyasi kimliğinin çekirdek seçmenleri geri getireceğine inanıyor; ancak bu kimlik daha geniş bir kesimin desteğini kazanmayı zorlaştırabilir.
Zaferi, savaş sonrası dönemin büyük bölümünde Japonya’yı yöneten partide onlarca yıldır süren erkek liderliği geleneğini sona erdiriyor. Tarihi önemi büyük olsa da bu atılımı kalıcı bir hükümete dönüştürüp dönüştüremeyeceği, kendi partisinin dışından gelecek oylara bağlı olacak.
Liderlik zaferi nasıl parlamento sınavına dönüşüyor?
Takaichi, iki turlu liderlik seçiminin ikinci turunda Tarım Bakanı Shinjiro Koizumi’yi mağlup etti. Yarışta 295 LDP milletvekili ile parti aidatı ödeyen yaklaşık bir milyon üye oy kullandı. Bu seçimi kazanması onu parti lideri yaptı; başbakanı seçmek ise Japonya parlamentosu Diet’in ayrı bir kararı.
Belirleyici söz alt mecliste. İlk turda kullanılan oyların çoğunluğunu alan adayın kazanması gerekiyor. Hiçbir aday bu çoğunluğa ulaşamazsa en çok oy alan iki aday ikinci tura kalıyor. Olağanüstü parlamento oturumunun ekim ortasında yapılması bekleniyor, ancak oylama için kesin bir tarih açıklanmadı.
LDP’nin 196 sandalyesi, tam meclis çoğunluğu için gereken 233 sandalyenin 37 altında. Muhalefet partilerinin 175 sandalyesi bulunurken, birkaç grup başbakanlık oylamasında nasıl hareket edeceğini görüşüyor. Bazıları Takaichi’ye alternatif olarak Yuichiro Tamaki’nin arkasında birleşmeyi değerlendirdi.
Komeito’nun ayrılması, LDP’nin hükümet ortaklığı için en alışıldık seçeneğini ortadan kaldırdı. Takaichi artık yeni ortaklar aramak, Komeito’yu geri dönmeye ikna etmek ya da belirli kararlar için destek toplamak zorunda. Başbakan seçilmesi bile, yasa çıkarmak için gereken desteği sağlama sorununu ortadan kaldırmayacak.
Bu ana gelinirken yaşananlar, siyasi otoritenin ne kadar hızlı belirsizleştiğini gösteriyor:
- Mart 2024: Japonya Merkez Bankası negatif faiz dönemi uygulamasına son verdi.
- Bir yılı aşkın görev süresinin ardından: İktidar partilerinin parlamentonun iki kanadındaki kontrolünü kaybetmesine yol açan peş peşe seçim yenilgilerinin ardından Ishiba istifa etti.
- 11 Ekim 2025 itibarıyla: Takaichi, LDP liderliği için Koizumi’yi mağlup etti; Komeito koalisyondan ayrıldı.
- Ekim ortası: Başbakan seçiminin henüz sonuçlanmadığı olağanüstü bir Diet oturumu yapılması bekleniyor.
- Ekim sonu: Takvimlerin bölgesel zirvelerle örtüşmesi halinde ABD Başkanı Donald Trump’la ilk görüşme gerçekleşebilir.
Nara’dan LDP liderliğine
Takaichi’nin kariyeri, siyasi hanedanlardan gelen pek çok Japon siyasetçininkinden farklı. Nara’da büyüyen Takaichi, ABD’de Demokrat bir kadın kongre üyesinin yanında staj yaptı ve parlamentodaki kariyerine başlamadan önce televizyon yorumcusu olarak çalıştı.
32 yaşındayken, 1993’te ilk kez milletvekili seçilen Takaichi, dokuz kez yeniden parlamentoya girdi. Üst düzey hükümet görevleri arasında ekonomik güvenlik, içişleri ve toplumsal cinsiyet eşitliği sorumlulukları da yer aldı. Bu görevler, LDP’nin bugün karşı karşıya olduğu ekonomik, idari ve toplumsal meselelerde deneyim kazanmasını sağladı.
Takaichi’nin kamuoyundaki imajı, katı disiplinle alışılmışın dışındaki ilgi alanlarını bir araya getiriyor. Genç bir milletvekiliyken motosiklet kullandı ve bir heavy metal grubunda davul çaldı. Stresini atmak için hâlâ davul çalıyor, evinde elektronik davul seti bulunduruyor ve gece geç saatlerde çalmaktan şaka yollu söz ediyor.
Uzun süredir birlikte çalıştığı kişiler, onun işe son derece odaklı olduğunu söylüyor. Liderlik zaferini kutlarken LDP milletvekillerine yorulmadan çalışmalarını söyledi. Parti grubuna hitap eden Takaichi, iş ve özel yaşamı dengelemeye ilişkin bilindik bir ifadeyi kullanmayı reddetti:
İş-yaşam dengesi sözünü bir kenara bırakacağım. Çalışacağım, çalışacağım, çalışacağım ve çalışacağım.
Sözleri kısa sürede internette gündem oldu. Destekçileri kararlılık mesajını olumlu karşılarken çalışan ebeveynler, destekleyici iş yeri politikalarına duydukları ihtiyacı göz ardı ediyor gibi görünen bu ifadeden rahatsız oldu. Erkek egemen bir partide zirveye çıkan bir kadın olarak Takaichi’nin imajındaki gerilim de burada ortaya çıkıyor: Eşitlikle ilgili çeşitli konularda muhafazakâr tutumlar benimsiyor.
Enflasyon, ekonomik vaatlerini baskı altına alıyor
Japon haneleri son yılların en sert fiyat artışlarıyla karşı karşıya; ücretler bu artışlara yetişemiyor. Yenin zayıflaması, ithal gıda ve enerjiyi pahalılaştırdı. Aileler için özellikle hassas bir konu olan pirinç fiyatları, yarım asrı aşkın sürenin en hızlı artışını kaydetti.
Japonya Merkez Bankası Mart 2024’te negatif faiz oranlarına son verdi ve politika faizini yüzde 0,5’e çıkardı. Negatif faizler, borçlanmayı ve harcamayı teşvik etmeyi amaçlayan politikanın bir parçasıydı. Takaichi, faizlerin hızla artırılmasını eleştiriyor ve ekonominin desteğe ihtiyaç duyduğu bir dönemde krediyi pahalılaştırma konusunda temkinli davranılmasından yana.
Önerdiği yaklaşım, Abe’nin üç temel unsura dayanan Abenomics stratejisinden besleniyor: agresif parasal gevşeme, hükümet harcamaları ve verimliliği artırmayı amaçlayan yapısal değişiklikler. Parasal gevşeme borçlanmayı kolaylaştırıyor; kamu harcamaları hükümet kaynaklarını ekonomiye aktarıyor; verimlilik reformları ise işletmelerin daha verimli üretim yapmasını hedefliyor.
Takaichi ilk iki unsuru açıkça destekliyor. Seçilmiş sektörlerde stratejik yatırım ve kuralsızlaştırma konularını gündeme getirmiş olsa da yapısal reform planları daha belirsiz. Hatta programı için, kendi adını Abe dönemine bağlayan “Sanaenomics” adını da ortaya attı.
Meiji Üniversitesi profesörü Hajime Kidera, daha fazla harcama ile faiz oranlarında temkinli olmanın birleşiminin yatırımcılar ve haneler tarafından yakından izleneceği uyarısında bulundu:
Bu tür açıklamalar yenin daha da zayıflamasına ve Japonya’nın borç seviyelerine ilişkin kaygıların artmasına yol açabilir. Fiyat artışlarıyla zaten mücadele eden sıradan insanlar için de bu ciddi bir endişe.
Piyasaların daha fazla teşvik beklemesiyle yen, Takaichi’nin parti zaferinin ardından ilk etapta değer kaybetti. Koalisyona ilişkin belirsizlik yeni harcamaların ne hızla hayata geçirilebileceğine dair şüpheleri artırınca değer kazandı. İş dünyası temsilcileri, açıklanacak paketin büyüklüğünü, ne zaman yürürlüğe gireceğini ve hükümetin bunu nasıl finanse edeceğini öğrenmek istiyor.
Takaichi açısından acil destek sağlamakla kamu maliyesine duyulan güveni korumak birbiriyle yakından bağlantılı. Harcamalar ailelerin yükselen faturalarla başa çıkmasına yardımcı olabilir; ancak zayıf bir para birimi temel ithal ürünleri pahalılaştırabilir. Bu iki baskının hane bütçelerine nasıl yansıyacağını kabinesinin tercihleri belirleyecek.
Haneler ve işletmeler neler kazanabilir, neler kaybedebilir?
Takaichi, bakıcılık hizmetlerine yönelik vergi indirimleri ve iş yerinde çocuk bakımı sunan şirketlere teşvikler de dahil olmak üzere yaşam maliyetlerine karşı hedefli destekler önerdi. Bu önlemler ebeveynlerin karşılaştığı belirli masraflara yönelik; ekonomik programın genel etkisi ise finansmanın nasıl sağlanacağına ve uygulamanın ne zaman başlayacağına bağlı olacak.
Büyük bir harcama paketi ve güvenlik alımlarının hızlanması tüketici şirketleri ile savunma sanayisi şirketlerine yarar sağlayabilir. Yenin yeniden değer kaybetmesi, ihracata duyarlı şirketlerin işine gelebilir. Merkez bankası politikası tahvil getirilerini düşük tutar ve mali disipline duyulan güveni zayıflatırsa bankalar ile gayrimenkul sektörü baskı altında kalabilir.
Döviz kurundaki hareketler farklı grupları farklı şekilde etkiliyor. Zayıf yen ihracatçılara yardımcı olabilir, ancak ithal enerji ve gıdanın yurt içindeki maliyetini artırır. Yenin değer kazanması bu faturaları düşürebilir, fakat ihracatçı işletmeleri zorlayabilir. Bu nedenle ailelerin ve şirketlerin aynı kur hareketlerini izlemek için farklı gerekçeleri var.
Takaichi’nin büyüme öncelikleri arasında siber güvenlik, yarı iletkenler, gemi inşası ve ilaç sektörü bulunuyor. ABD ilişkileriyle bağlantılı 550 milyar dolarlık yatırım planında da yer alan bu sektörlerde Japonya’nın yurt içi kapasitesini artırmak istiyor. Nükleer füzyon araştırmalarını da ilgi alanlarından biri olarak sıraladı.
Bu öncelikler, jeopolitik şokların açığa çıkardığı tedarik zinciri zayıflıklarını azaltma çabasını yansıtıyor. Tedarik zinciri, bir ürünü üretmek ve teslim etmek için gereken şirketler ve ülkeler ağını ifade ediyor. Üretim kapasitesinin yurt içinde artırılması, bu ağda kesinti yaşandığında Japonya’nın daha az kırılgan olmasını amaçlıyor.
Göç ve turizm de gündeminin bir parçası. Takaichi, kuralların daha sıkı uygulanmasını ve kısıtlamaların artırılmasını savunuyor. Liderlik kampanyası sırasında Nara’yı ziyaret eden bazı yabancı turistlerin taşkınlık yaptığına ilişkin anlatımlardan söz etti, ardından bu yorumlarının çok sayıda sakinin dile getirdiği kaygıları yansıttığını söyledi.
Sektör örgütleri, yeni kısıtlamaların çalışan bulmanın zaten zor olduğu yaşlı bakımı, inşaat ve konaklama sektörlerinde işe alımı daha da zorlaştırıp zorlaştırmayacağını izleyecek. İş dünyası liderleri, uzayan siyasi pazarlıkların fiyatlar, göç ve enerji politikalarına ilişkin kararları geciktirmesinden de kaygı duyuyor.
Abe’nin güvenlik gündemi yeniden ön planda
Takaichi, Japonya’nın ordusunu güçlendirmesini, siber güvenliğe yatırım yapmasını ve güç kullanımına yönelik hukuki sınırlamaları yeniden değerlendirmesini istiyor. Temel hedeflerinden biri, savaş sonrası anayasada savaşı reddeden 9. maddeyi değiştirmek. Gündemi, destek sağlamak için müzakere yürütmek zorunda olduğu parlamentoda güvenlik konularını öne çıkaracak.
Yaklaşımı, Japonya’dan uzun süredir güvenlik yükünün daha büyük bölümünü üstlenmesini isteyen Washington’daki müttefikleri memnun edebilir. Ancak Pekin ve Seul’le gerilim riskini de beraberinde getiriyor. Takaichi, Tayvan’a yakın bir isim olarak görülüyor ve Çin’e karşı sert bir tutum benimsiyor.
Yasukuni Tapınağı’nı düzenli olarak ziyaret etmesi de bölgesel gerilim kaynaklarından biri. Tapınakta, hüküm giymiş savaş suçluları da dahil olmak üzere Japonya’nın savaşta ölenleri anılıyor. Üst düzey siyasetçilerin ziyaretleri bu nedenle, savaşın hatırlanmasına ilişkin anlaşmazlıkların yanı sıra ülke içindeki anma uygulamalarıyla da iç içe geçiyor.
Pasifist bir çizgideki Budistler tarafından desteklenen Komeito, Takaichi’nin söylemlerinin bazı yönlerine şimdiden itiraz etti. Koalisyondan ayrılma kararını kamuoyuna siyasi finansman konusuna bağlamış olsa da güvenlik konusundaki görüş ayrılıkları iş birliğini yeniden kurmayı zorlaştırıyor.
Takaichi’nin daha yüksek savunma harcamaları ve anayasa değişikliği önerileri, koalisyon siyaseti ve kamuoyunun tutumuyla sınanacak. Olası iktidar ortaklıklarının önünü açık tutmak için yaklaşımını değiştirebilir; hassas dönemlerde Yasukuni’ye dikkat çeken ziyaretlerden kaçınabilir.
Washington erken bir diplomasi sınavı oluşturuyor
Japonya’nın ABD’yle yaptığı son anlaşma, Japon ihracatına yüzde 15 taban gümrük vergisi, ABD ekonomisine 550 milyar dolarlık yatırım taahhüdü ve her yıl 8 milyar dolarlık Amerikan tarım ürünü alımını içeriyor. Gümrük vergisi ithalata uygulanan bir vergi olduğundan, anlaşmanın şartları ABD pazarına satış yapan işletmeler için özellikle önemli.
Takaichi zaman zaman anlaşmanın bazı bölümlerini yeniden ele almaktan söz etti, ardından mevcut taahhütleri yerine getirmek için çalışacağını söyledi. Anlaşmayı yeniden müzakere etmeye yönelik her girişim, özellikle otomotiv ve yarı iletken sektörlerinde hassas bir konu olacak. Japon şirketleri hem ticaret maliyetlerine hem de anlaşmanın getirdiği yatırım yükümlülüklerine ilişkin netlik istiyor.
Takvimlerin bölgesel zirvelerle örtüşmesi halinde Trump’la ilk görüşme en erken ekim sonunda gerçekleşebilir. Takaichi’nin, Trump’la yakın ilişkileri Japonya’nın güvenlik çıkarlarını ilerletme çabalarıyla birleştiren Abe’nin diplomatik yaklaşımını izlemesi bekleniyor.
Liderlik zaferinin ardından yaptığı kamuya açık açıklamalarda diplomatik önceliklerini sıralayan Takaichi şöyle dedi:
Japonya-ABD ittifakını güçlendirecek, Güney Kore, Avustralya ve Filipinler’le ortaklıklarımızı genişleteceğim.
Bu ilişkileri sürdürmek, güvenlik hedefleriyle komşu ülkelerin kaygılarını dengelemeyi gerektirecek. Ticaret taahhütleri, savunma planları ve hassas tarihî konulardaki tercihleri, yeni hükümetin nasıl karşılanacağını etkileyecek.
Komeito neden ayrıldı, parti birliği neden önemli?
Komeito, siyasi finansman skandalına ilişkin çözüme kavuşmamış kaygıları gerekçe göstererek Takaichi yönetimindeki bir hükümete katılmayacağını açıkladı. Ayrılığı, LDP’ye 26 yıldır alışıldık bir iktidar ortağı sağlayan ortaklığı sona erdirdi.
Komeito lideri Tetsuo Saito, ayrılığı siyasi para konusundaki güvenin yeniden tesis edilememesine bağladı:
Parti siyasi finansman skandalını ele alamadığı için 26 yıllık ortaklık sona erdi.
Diğer yandan muhalefet partileri kendi adaylarını ve Tamaki’nin arkasında olası bir iş birliğini değerlendirirken LDP müzakere yürütmek zorunda. İlk parlamento oylamasında hiçbir aday çoğunluğa ulaşamazsa ikinci turda diğer partilerin tercihleri özellikle önem kazanacak. Takaichi’nin, parti lideri seçilmesini sağlayan milletvekillerinin ötesinde desteğe ihtiyacı var.
Karşılaştığı güçlükler LDP’nin içini de kapsıyor. Merkezci ve sert çizgideki gruplar sosyal politikalar, dış ilişkiler ve kamu maliyesi konularında anlaşmazlık yaşıyor. Skandallardan etkilenen milletvekilleri de dahil olmak üzere parti içi grupların müttefiklerini ödüllendirme planlarına ilişkin ilk haberler, muhalefet liderlerinden sert tepki gördü.
Tokyo’daki bir üniversitede Asya çalışmaları profesörü olan Jeff Kingston, muhafazakâr seçmenlere hitap etmenin daha geniş bir koalisyon kurma pahasına gerçekleşebileceğini söyledi:
Sağ seçmenleri geri kazanmak için elverişli bir konumda, ancak bunun bedeli daha geniş halk desteğini kaybetmek olabilir. Birleştirici biri sayılmaz.
Kadro tercihleri, Takaichi’nin desteğini genişletmek mi yoksa en güçlü destekçilerini ödüllendirmek mi istediğine dair erken bir işaret olacak. Diet’te işleyebilir bir destek tabanı kuramazsa kabinesinin ömrü kısa olabilir.
Muhafazakâr sosyal politikaları olan bir kadın lider
Japonya’nın güçlü alt meclisinde kadınların oranı yaklaşık yüzde 15; ülkenin 47 eyalet valisinden yalnızca ikisi kadın. Japonya, toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin küresel ölçütlerde de gerilerde yer alıyor. Bu koşullarda Takaichi’nin yükselişi, LDP içinde önemli bir engeli aşıyor.
Sosyal konulardaki tutumu muhafazakâr. Evli çiftlerin farklı soyadlarını kullanmasına izin verecek yasal değişikliklere karşı çıkıyor, eşcinsel evliliği desteklemiyor ve imparatorluk tahtına geçiş hakkının erkeklerle sınırlandırılmasını savunuyor. Margaret Thatcher’a hayranlık duyuyor ve kendisini geleneksel değerlerin savunucusu olarak tanıtıyor.
Takaichi ayrıca üst düzey görevlere daha fazla kadın atama, kadın sağlığına ve doğurganlık tedavilerine yönelik desteği artırma sözü verdi. Menopoz belirtileriyle ilgili kendi deneyimlerinden söz etti; erkeklerin kadın sağlığı konusunda okulda ve iş yerinde eğitim alması gerektiğini söyledi.
Bu yorumlar, çoğu zaman özel hayatın içinde kalan konuların iş yerlerinde olağan biçimde konuşulmasına yardımcı olabilir. Destekçileri ayrıca, kadınların en üst makamlara nadiren yükseldiği bir siyasi sistemde onlarca yıl ısrarla mücadele etmesine ve daha fazla kadını yetki sahibi pozisyonlara getirme sözüne dikkat çekiyor.
Eleştirmenler, soyadlarına ilişkin yasal değişiklikler, çocuk bakımına daha iyi erişim ve esnek çalışma düzenlemeleri olmadan yalnızca atama yapmanın yerleşik uygulamaları değiştirmeyeceğini savunuyor. İş-yaşam dengesini bırakma açıklaması, kişisel kararlılığı övme ile çalışan ebeveynlerin pratik ihtiyaçlarını karşılama arasındaki görüş ayrılığını keskinleştirdi.
Kingston ve diğer analistler, LDP’deki nüfuzlu erkek figürlere gösterdiği saygının toplumsal cinsiyet reformunun kapsamını belirleyeceğini söylüyor. Kadınların onu ilerlemenin savunucusu olarak görüp görmeyeceği, iktidarı nasıl kullandığına; muhafazakâr hukuki tutumlarla sağlık ve istihdam desteği vaatleri arasındaki dengeye bağlı olacak.
Öne Çıkanlar
- 11 Ekim 2025 itibarıyla Sanae Takaichi LDP liderliğini kazanmıştı, ancak Japonya’nın ilk kadın başbakanı olabilmek için Diet’te yapılacak oylamayı bekliyordu.
- LDP, alt meclisteki 465 sandalyenin 196’sına sahip; tam meclis çoğunluğu için gereken 233 sandalyenin 37 gerisinde.
- Komeito, siyasi finansman skandalına ilişkin çözüme kavuşmamış kaygıları gerekçe göstererek 26 yıllık koalisyon ortaklığını sona erdirdi.
- Ekim ortasında olağanüstü bir parlamento oturumu yapılması bekleniyor. Muhalefet partileri, Yuichiro Tamaki’nin arkasında birleşme ihtimali de dahil olmak üzere iş birliği seçeneklerini değerlendiriyor.
- Takaichi, haneler yükselen fiyatlar ve zayıf ücret artışıyla karşı karşıyayken hükümet harcamalarını destekliyor ve faizlerin artırılmasına temkinli yaklaşıyor.
- Güvenlik gündemi arasında 9. maddeyi değiştirmek, savunmayı güçlendirmek ve siber güvenliğe yatırım yapmak bulunuyor.
- ABD’yle yapılan ticaret anlaşması yüzde 15 taban gümrük vergisi, 550 milyar dolarlık yatırım taahhüdü ve yılda 8 milyar dolarlık tarım ürünü alımını içeriyor.
- Takaichi, üst düzey görevlerde daha fazla kadına yer verme ve kadın sağlığını destekleme sözü verirken evli çiftlerin farklı soyadlarını kullanmasına ve eşcinsel evliliğe karşı çıkıyor.
- Ekim sonu Trump’la yapılabilecek bir görüşme erken bir diplomasi sınavı olacak; yasa çıkarma kapasitesini ise koalisyon desteği belirleyecek.






