Saatler Azalsa da Japonya'da Öğretmenler Hâlâ En Uzun Haftaları Çalışıyor

12 dakikalık okuma
Saatler Azalsa da Japonya'da Öğretmenler Hâlâ En Uzun Haftaları Çalışıyor

Daha kısa çalışma haftalarına rağmen Japonya hâlâ diğer ülkelerin çok gerisinde

Japonya'daki ilkokul öğretmenleri 2024 Öğretme ve Öğrenmeye İlişkin Uluslararası Anketi'nde (TALIS) haftada ortalama 52,1 saat, ortaokul öğretmenleri ise 55,1 saat çalıştı. Bu, ankete katılan ülkeler arasındaki en uzun çalışma haftasıydı. Her iki ortalama da 2018'e kıyasla yaklaşık dört saat düşmüş olsa da öğretmenlerin iş yükü uluslararası normların çok üzerinde kaldı.

İçindekiler
  1. Daha kısa çalışma haftalarına rağmen Japonya hâlâ diğer ülkelerin çok gerisinde
  2. Anket neyi ölçüyor?
  3. İş neden derslerin ötesine geçiyor?
  4. Çalışma süresi hangi alanlarda azaldı?
  5. Japonya diğer ülkelerle karşılaştırıldığında
  6. Öğretmen açığı okullar üzerindeki baskıyı artırıyor
  7. Kulüpler öğretmenlere önemli bir yük olmaya devam ediyor
  8. Evrak işleri ve teknolojinin eşit olmayan kullanımı
  9. Öğrenci bakımı, resmi derslerin dışındaki zamanı dolduruyor
  10. Uzun çalışma saatleri sağlık riskleri taşıyor
  11. Reformlarda 2029 mali yılı hedefi
  12. Öne Çıkanlar

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) yürüttüğü ankette, OECD ortalamaları ilkokul öğretmenleri için 40,4 saat, ortaokul öğretmenleri içinse yaklaşık 41 saat olarak belirlendi. Buna göre tam zamanlı çalışan Japon öğretmenlerin haftalık çalışma süresi ilkokullarda 11,7, ortaokullarda ise yaklaşık 14,1 saat daha fazlaydı.

Sınıf içi öğretim, haftalık çalışma süresinin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Japon ortaokul öğretmenleri haftada 17,8 saat ders anlattıklarını bildirdi; bu süre, 22,7 saatlik uluslararası ortalamanın altında kaldı. İlkokul öğretmenlerinin bildirdiği süre yaklaşık 23,2 saatti. Hazırlık, evrak işleri, öğrenci rehberliği ve ders dışı kulüpler kalan sürenin büyük bölümünü dolduruyor.

Öğretmenler akşamları ve hafta sonları evde yaptıkları işleri de çalışma sürelerine dahil ediyor. Dolayısıyla bu rakamlar, okul günü bittikten sonra da süren sorumlulukları; ders planlamayı ve olağan sınıf saatleri dışında yapılan etkinlikleri yönetmeyi de kapsıyor.

Japonya'nın sonuçları, ilerlemeyle birlikte süren baskıyı da ortaya koyuyor. 2018'den bu yana çeşitli görevlere ayrılan süre azaldı ancak okullar eğitim, idare ve gözetim alanlarında çok çeşitli işler için öğretmenlere dayanmaya devam ediyor. Personel açığı da yükü artırıyor: İlkokul müdürlerinin yüzde 40,7'si, ortaokul müdürlerininse yüzde 35,6'sı öğretmen yetersizliğinin nitelikli eğitimi engellediğini söyledi.

Temel zorluk, Japon okullarının sunduğu öğrenci desteğini ve etkinlikleri korurken iş yükünü azaltmak. Hükümetin aldığı önlemler arasında çalışma saatlerinin daha yakından izlenmesi, destek personeli kullanılması ve kulüp gözetiminin toplum kuruluşlarına devredilmesi yer alıyor. Daha yeni bir hedefe göre, 2029 mali yılına kadar öğretmenlerin ortalama fazla mesaisinin ayda 30 saate düşürülmesi amaçlanıyor.

Reklam

Anket neyi ölçüyor?

TALIS, öğretmenler ve okul müdürleriyle her beş ila altı yılda bir anket yapıyor. 2024 dönemi, ortaokul düzeyinde 55 ülke ve bölgeyi, ilkokul düzeyinde ise 16 ülke ve bölgeyi kapsayarak katılımcı eğitim sistemlerindeki çalışma koşullarına ilişkin geniş bir görünüm sundu.

Katılımcı başına yaklaşık 200 ilkokul ve 200 ortaokul örnekleme alındı. Japonya'da 403 okuldan 6.914 öğretmen ve 402 müdür ankete yanıt verdi. En son dönem pandemi nedeniyle bir yıl ertelendi ve böylece 2018 anketinden bu yana ilk güncelleme yapıldı.

Öğretmenler evde, akşamları ve hafta sonları çalıştıkları süreler dahil olmak üzere kendi çalışma saatlerini bildiriyor. Bu, okul etkinlikleri ve kulüp faaliyetlerinin Japonya'da çoğu zaman olağan çalışma saatlerini aşması ve tatil günlerinde de sürmesi nedeniyle önem taşıyor.

Dolayısıyla bir öğretmenin toplam çalışma süresi sınıfın önünde geçirilen zamandan çok daha fazlasını kapsıyor. Okul topluluğunu destekleyen hazırlık ve diğer görevler de, okul dışında ya da öğrenciler yokken yapılsa bile bu süreye dahil ediliyor.

Bulgular ve reformlarla ilgili başlıca tarihler şöyle:

  • 2018: Önceki TALIS anketi, son dönemdeki çalışma saati değişikliklerinin karşılaştırılmasında temel alındı.
  • 2019: Japonya Eğitim Bakanlığı fazla mesai yönergelerini yürürlüğe koydu ve okulları çalışma saatlerini yakından izlemeye çağırdı.
  • 2024: Son TALIS dönemi, Japonya'da çalışma haftalarının kısaldığını ancak hâlâ olağanüstü uzun olduğunu gösteren verileri topladı.
  • 2029 mali yılı: Hükümet, öğretmenlerin ortalama fazla mesaisini ayda 30 saate düşürmeyi hedefliyor.

İş neden derslerin ötesine geçiyor?

Japon öğretmenlerin sorumlulukları ders anlatmanın çok ötesine uzanıyor. Birçoğu sınıf öğretmeni olarak öğrencilere rehberlik ediyor, günlük bakım ve destek sağlıyor, ailelerle yakın iletişim kuruyor. Öğrenci refahı ve rehberliği; akademik çalışmalarının yanı sıra öğrencilerin gündelik iyilik hâli ve kişisel sorunlarıyla ilgilenmeyi de kapsıyor.

Öğretmenler okul etkinliklerini planlıyor, sınavları yürütüyor, rapor yazıyor; meslektaşları ve yerel yönetimlerle eşgüdüm sağlıyor. Sağlık ve güvenlik prosedürlerini de yönetiyorlar. Her görev zaman alıyor ve çoğu, zaten yoğun olan bir günde ders hazırlığıyla çakışıyor.

Ortaokul öğretmenleri ders dışı etkinliklere haftada yaklaşık 5,6 saat, idari işlere ise 5,2 saat ayırdıklarını bildirdi. İlkokul öğretmenleri idari işlere yaklaşık 4,5 saat ayırdı. Japonya'da ders hazırlığı ortalama 8,2 saat sürdü; küresel ortalama 7,4 saatti.

Reklam

Velilerle iletişim, her iki okul düzeyinde de haftada ortalama 1,4 saat sürdü ve uluslararası ortalamanın altında kaldı. Dolayısıyla Japonya'daki uzun çalışma haftaları, özellikle kulüpler, hazırlık, evrak işleri ve öğrenci rehberliği olmak üzere çok çeşitli görevlerin birleşiminden kaynaklanıyor.

Kulüpleri denetleyen öğretmenler antrenmanları düzenliyor, öğrencileri yarışmalara hazırlıyor ve onlarla birlikte müsabakalara gidiyor. Okul törenleri, ortak etkinlikler ve rutin eşgüdüm işleri de ek yük getiriyor. Bu görevlerin kapsamı, sınıfta ders anlatma süresi görece sınırlı olsa da toplam çalışma saatlerinin neden yüksek kaldığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Çalışma süresi hangi alanlarda azaldı?

Japon öğretmenler 2018'e kıyasla haftada yaklaşık dört saat daha az çalıştıklarını bildirdi. Bazı iş kategorilerindeki süreler de düştü; bu da hükümetin çalışma düzeninde yapılan değişikliklerin etkili olduğu yönündeki açıklamalarını destekliyor.

Ders dışı kulüplere ayrılan süre haftada yaklaşık 2,5 saat azaldı. Ders hazırlığı 0,7 saat, idari işler ise 0,9 saat geriledi. Bu düşüşler, uzun çalışma haftasına katkıda bulunan bazı görevlerin zaman açısından daha az yük getirmeye başladığını gösteriyor.

Buna rağmen ortaokul öğretmenleri kulüplere haftada 5,6, idari işlere ise 5,2 saat ayırmayı sürdürdü. İlkokul öğretmenleri de idari işlere yaklaşık 4,5 saat ayırmaya devam etti. Azalmalar bir miktar rahatlama sağladı ancak Japonya'daki iş yükünü uluslararası ortalamalara yaklaştırmadı.

Her iki düzeyde de aradaki fark önemli: İlkokul öğretmenleri OECD ortalaması olan 40,4 saate karşılık 52,1 saat, ortaokul öğretmenleri ise yaklaşık 41 saate karşılık 55,1 saat çalıştı. Çalışma haftası kısalsa da akşam ve hafta sonu işleri öğretmenler için önemli bir yük olmaya devam edebiliyor.

Japonya diğer ülkelerle karşılaştırıldığında

Ankete katılan ülkeler arasında ilkokul öğretmenlerinin en uzun çalışma süresi Japonya'da kaydedildi. Yeni Zelanda 50,6 saatle ikinci, Avustralya ise 46,3 saatle üçüncü sırada yer aldı. Yeni Zelanda'nın ortalaması Japonya'ya görece yakınken Avustralya'daki süre birkaç saat daha düşüktü.

Ortaokul düzeyinde Japon öğretmenler ABD'deki meslektaşlarından haftada yaklaşık 9,8 saat, Güney Kore'dekilerden yaklaşık 12 saat, Fransa'daki öğretmenlerden ise yaklaşık 16,4 saat daha fazla çalıştı. Bu karşılaştırmalar, Japonya'daki çalışma haftasının diğer eğitim sistemlerindekilerden ne kadar uzun olduğunu gösteriyor.

Reklam

Singapur'da da öğretmenlerin çalışma haftası görece uzundu: 47,3 saatle OECD ortalamasının üzerindeydi. Öğretmenler burada planlama, danışmanlık, müfredat dışı etkinlikler ve velilerle iletişime önemli ölçüde zaman ayırıyordu.

Japonya ve Singapur örnekleri, doğrudan ders anlatmanın dışındaki öğrenci gelişimini destekleyen sorumlulukların toplam çalışma süresini nasıl artırabildiğini gösteriyor. Japonya'da bu görevlerin sınıfta daha az ders saatiyle birleşmesi, ders anlatma süresi ile toplam çalışma süresi arasındaki farkı özellikle belirgin kılıyor.

Öğretmen açığı okullar üzerindeki baskıyı artırıyor

Japon okul müdürleri, personel yetersizliğini nitelikli eğitimin önündeki bir engel olarak giderek daha fazla dile getirdi. İlkokul müdürlerinin yüzde 40,7'si bu soruna dikkat çekti; uluslararası ortalama yüzde 28,7'ydi. Ortaokul düzeyinde oranlar Japonya'da yüzde 35,6, uluslararası ölçekte yüzde 23,1 oldu.

Japonya'daki her iki oran da 2018'den bu yana keskin biçimde yükseldi. Öğretmen açığı, okulda görev yapan öğretmenlerin daha fazla derse girmesine, hazırlık ve geri bildirim için daha az zaman bulmasına ve ek idari sorumluluklar üstlenmesine yol açıyor.

Ağır iş yükü, insanların öğretmenliğe yönelmesini de engelleyebilir, boş kadroların uzun süre doldurulamamasına ve işe alımın zorlaşmasına neden olabilir. Böylece okullar kendini tekrarlayan bir sorunla karşı karşıya bulabilir: Personel yetersizliği mevcut öğretmenlerin yükünü artırırken zorlu çalışma koşulları da yerlerine yeni öğretmen bulmayı güçleştiriyor.

Bu baskılar öğrenciler açısından öğretmenlerin ders planlamaya, öğrenci çalışmalarına yanıt vermeye ve destek sunmaya ayırabildiği zamanı etkiliyor. Öğretmenler açısından ise boş bir kadro, uzun haftalar çalışan personele daha fazla görev yüklenmesi anlamına gelebiliyor.

Kulüpler öğretmenlere önemli bir yük olmaya devam ediyor

Bukatsu olarak bilinen kulüp etkinlikleri, Japon okul yaşamının tanıdık bir parçası. Spor ve kültür kulüpleri derslerden sonra ve hafta sonları faaliyet gösteriyor. Öğretmenler antrenmanları denetliyor, öğrencileri turnuvalara hazırlıyor ve müsabakalara götürüyor.

Ortaokul öğretmenleri bu etkinliklere haftada yaklaşık 5,6 saat ayırdı; bu, 1,7 saatlik uluslararası ortalamanın üç katından fazla. 2018'den bu yana yaklaşık 2,5 saatlik düşüşe rağmen kulüp gözetimi, sınıf içi öğretimin dışında önemli bir sorumluluk olmayı sürdürdü.

Japonya'daki eğitim yaklaşımı bilgi, karakter gelişimi ve fiziksel gelişimi bir arada ele alıyor. Kulüpler, okulların sunması beklenen daha geniş hizmet anlayışının bir parçası; öğretmenlerin sorumlulukları da olağan dersler sona erdikten sonra devam ediyor.

Reklam

Politika yapıcılar kulüplerin gözetimini toplum temelli programlara ve yerel spor kuruluşlarına devretmeye çalışıyor. Amaç, öğretmenlerin okul sonrası ve hafta sonu yükümlülüklerini azaltırken öğrencilere sunulan fırsatları korumak.

Özellikle devralabilecek dış kuruluşların az olduğu yerlerde birçok okul hâlâ öğretmenlere dayanıyor. Bu nedenle yerel kapasite önem taşıyor: Öğretmenlerin gözetim yükünü azaltmak için spor ve kültür etkinliklerini öğrenciler için sürdürmeye yetecek toplum temelli düzenlemeler de gerekiyor.

Evrak işleri ve teknolojinin eşit olmayan kullanımı

Japon ortaokul öğretmenleri idari işlere haftada yaklaşık 5,2 saat ayırdı; uluslararası ortalama üç saatti. İlkokul öğretmenleri yaklaşık 4,5 saat bildirdi. Devam çizelgeleri, sağlık kayıtları, kurum içi raporlar ve sınavların yürütülmesi bu iş yüküne katkıda bulunuyor.

Öğretmenler ayrıca öğrenci rehberliği kayıtlarını tutuyor, törenler ve okul etkinlikleri için eşgüdüm sağlıyor. Küçük işler birikerek derslerin, hazırlığın ve öğrencilere yönelik diğer sorumlulukların arasına sığdırılması gereken bir zaman alıyor.

Dijital araçlar bu işlere yardımcı olabilir, ancak kullanımları yaygınlık bakımından farklılık gösteriyor. Japon müdürlerin yalnızca yaklaşık yüzde 12'si bilgi ve iletişim teknolojileri eğitiminin yetersiz olduğunu söyledi; bu oran küresel ortalamanın altında. Yapay zekânın sınıfta kullanımı ise ankete katılan birçok sisteme kıyasla çok daha sınırlı kaldı.

Japonya'da ilkokul öğretmenlerinin yaklaşık yüzde 16'sı, ortaokul öğretmenlerinin ise yüzde 17,4'ü geçen yıl yapay zekâ kullandığını söyledi. Küresel oran yüzde 36'nın üzerindeydi. Japonya bu ölçütte alt sıralarda yer aldı. Birleşik Arap Emirlikleri ve Singapur'da öğretmenlerin yaklaşık dörtte üçü derslerde yapay zekâ kullandığını bildirdi.

Birçok Japon eğitimci, teknolojiyi kullanıp kullanmamaya karar verirken önyargı ve veri gizliliği konusundaki kaygılarını dile getirdi. Önyargı, adil olmayan veya taraflı yanıtları; veri gizliliği kaygıları ise öğrenciler ve diğer kişiler hakkındaki bilgilerin korunmasını ifade ediyor. Dijital araçlar kullanıma sunuldukça bu kaygılar da öğretmenlerin kararlarının bir parçası oluyor.

Öğrenci bakımı, resmi derslerin dışındaki zamanı dolduruyor

Japon ilkokul öğretmenleri haftada yaklaşık 23,2 saat sınıfta ders anlattıklarını bildirdi. Ortaokul öğretmenleri 17,8 saat bildirdi; uluslararası ortalama 22,7 saatti. Öğretmenlerin diğer işlerinin önemli bir bölümü de ders dışındaki etkinlikler ve rutinler yoluyla öğrencilerle ilgilenmeyi kapsıyor.

Sınıf etkinlikleri, ahlak eğitimi, bütünleşik çalışmalar ve okul genelindeki ortak etkinlikler olağan okul gününün bir parçası. Öğretmenler, okulun daha geniş eğitim sorumlulukları kapsamında öğrencileri bu deneyimlerde yönlendiriyor.

Reklam

Öğrenciler, öğretmenlerin gözetiminde sınıfları ve koridorları da temizliyor; bu, uzun süredir uygulanan bir gelenek. Öğle yemeği, beslenme ve toplumsal davranışla ilgili eğitim hedefleri taşıyor; öğretmenler bu günlük rutinlere rehberlik ediyor.

Japon okulları bu etkinliklere öğrencileri çok yönlü geliştirmek açısından değer veriyor. Bunlar, resmi öğretimin yanı sıra öğretmenlerin zamanını alıyor; ders hazırlığı, idari işler ve kulüpler de çalışma haftasına ek yük getiriyor.

Sonuç olarak sınıfta geçirilen saatler, öğretmenlerin öğrencilerle kurduğu temasın yalnızca bir bölümünü yansıtıyor. Öğrencilere bakım ve destek sağlama, ortak rutinleri gözetme ve etkinlik düzenleme işleri okul günü boyunca, bazı durumlarda ise okul sonrasında da sürüyor.

Uzun çalışma saatleri sağlık riskleri taşıyor

Kamuya bağlı ortaokullarda görev yapan öğretmenler üzerine ülke çapında yapılan bir araştırma, öğretmenlerin yaklaşık yüzde 59,6'sının günde 11 saat veya daha fazla çalıştığını ortaya koydu. Daha uzun çalışma saatleri, kadrolu ve belirli süreli sözleşmeyle çalışan öğretmenlerde daha güçlü stres tepkileriyle ilişkiliydi.

Müdür yardımcılarında farklı bir tablo görüldü. Çok uzun çalışma saatleri bildirmelerine rağmen araştırmada stres göstergelerinde aynı artış saptanmadı. Araştırmacılar bu bulguyu görevlerine özgü etkenlerle, olası işkoliklikle veya başka faktörlerle ilişkilendirdi.

Japon iş kanunları, birçok çalışan için yıllık fazla mesaiye genel olarak 720 saat sınırı koyuyor. Araştırmanın yapıldığı dönemde bu sınır devlet okulu öğretmenlerini kapsamıyordu. Araştırmacılar, bazı eğitimcilerin aşırı çalışmaya bağlı ölümle ilişkilendirilen düzeyleri aştığı uyarısında bulundu.

Belirtilen riskler arasında tükenmişlik, öğretmenlerin meslekte kalma oranının düşmesi ve çalışanlarla öğrencilerin güvenliğine ilişkin kaygılar bulunuyor. Tükenmiş öğretmenlerin ayrılması personel baskısını da artırabilir; böylece çalışma koşulları ve işe alım okullar açısından birbiriyle yakından bağlantılı sorunlara dönüşüyor.

Reformlarda 2029 mali yılı hedefi

Japonya Eğitim Bakanlığı 2019'da fazla mesai yönergelerini yürürlüğe koydu, ilke olarak sınırlar belirledi ve okulları çalışma saatlerini yakından izlemeye çağırdı. Yetkililer ayrıca okulları öğretim dışındaki bazı görevlerde destek personeli kullanmaya ve kulüp faaliyetlerini toplum kuruluşlarına devretmeye teşvik etti.

2018'den bu yana ortalama çalışma haftasının yaklaşık dört saat kısalması, bu çabaların etkili olduğunu gösteriyor. Ancak öğretmenler uluslararası ortalamalardan çok daha uzun çalışmayı sürdürüyor ve iş yükünü azaltmaya çalışan okullar personel açığının baskısı altında kalıyor.

Reklam

Hükümet şimdi öğretmenlerin ortalama fazla mesaisini 2029 mali yılına kadar ayda 30 saate indirmeyi hedefliyor. Bu hedef, olağan çalışma süresinin üzerinde çalışılan ek saatleri ifade eden fazla mesaiyle ilgili; TALIS verileri ise çalışma haftasının tamamını kapsıyor.

Hedefe ulaşmak için uzun süreli işe alım çabaları, daha basit idari süreçler, velilerle iletişim için net sınırlar ve dijital araçların özenle kullanılması gerekecek. Destek personeli ve görev dağılımındaki değişiklikler de öğretmenlerin ders anlatımının yanı sıra üstlendiği işleri azaltmaya yardımcı olabilir.

Bütçeler, yerel toplulukların kulüplere ev sahipliği yapabilme kapasitesi ve personel rollerindeki değişiklikler, okulların öğrenci desteğini sürdürürken üzerlerindeki baskıyı ne hızla azaltabileceğini belirleyecek. Japonya'da 2018'den bu yana kaydedilen ilerleme çalışma saatlerinin düşürülebileceğini gösteriyor; ancak son veriler mevcut iş yükleriyle hükümetin hedefi arasında önemli bir fark bulunduğuna işaret ediyor.

Öne Çıkanlar

  • TALIS 2024'e göre Japon ilkokul öğretmenleri haftada 52,1, ortaokul öğretmenleri ise 55,1 saat çalıştı; bu, ankete katılan ülkeler arasındaki en yüksek ortalamaydı.
  • Çalışma haftaları 2018'den bu yana yaklaşık dört saat kısaldı ancak OECD ilkokul ortalamasının 11,7, ortaokul ortalamasının ise yaklaşık 14,1 saat üzerinde kaldı.
  • Sınıfta ders anlatma süresi ilkokullarda ortalama 23,2, ortaokullarda 17,8 saatti.
  • Ortaokul öğretmenleri kulüplere haftada 5,6, idari işlere 5,2 saat ayırdı; ilkokul öğretmenleri idari işlere yaklaşık 4,5 saat ayırdı.
  • İlkokul müdürlerinin yüzde 40,7'si, ortaokul müdürlerinin ise yüzde 35,6'sı öğretmen açığının nitelikli eğitimi engellediğini söyledi.
  • Yapay zekâ kullandığını bildirenlerin oranı ilkokul öğretmenlerinde yaklaşık yüzde 16, ortaokul öğretmenlerinde yüzde 17,4'tü; küresel oran yüzde 36'nın üzerindeydi.
  • Ülke çapındaki bir araştırmaya göre kamuya bağlı ortaokul öğretmenlerinin yaklaşık yüzde 59,6'sı günde en az 11 saat çalıştı.
  • Hükümetin reformları çalışma saatlerinin izlenmesini, destek personeli kullanılmasını ve kulüplerin toplum kuruluşlarına devredilmesini kapsıyor. Ortalama fazla mesainin 2029 mali yılına kadar ayda 30 saate düşürülmesi hedefleniyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir