Tek finans merkezi, iki şehir ve yeni bir kural kitabı
Vietnam, Ho Chi Minh City ve Danang'ı kapsayan bir Uluslararası Finans Merkezi kurma çalışmalarını ilerletiyor. Plan kapsamında yaklaşık 7 milyar dolara karşılık gelen 172 trilyon dongluk bir inşaat programı ile yabancı yatırımlara, vergilere ve finansal hizmetlere yönelik özel kurallar öngörülüyor. Ulusal Meclis çerçeveyi Haziran 2025'te onayladı; yürürlük tarihi 1 Eylül 2025 olarak belirlendi.
İçindekiler
- Tek finans merkezi, iki şehir ve yeni bir kural kitabı
- Ortak merkez nasıl işleyecek?
- Ho Chi Minh City mevcut piyasasının üzerine inşa ediyor
- Danang bir deneme alanı hazırlıyor
- Yabancı yatırımcılar için neler değişiyor?
- Vergi teşvikleri, vizeler ve araziye erişim
- Onaydan genişlemeye takvim
- Yerleşik Asya merkezleriyle rekabet
- İşletmeler için yeni hizmetler ve fırsatlar
- Proje Vietnam'da neleri değiştirebilir?
- Özetle
Bankacılık ve sermaye piyasalarının merkezi olması planlanan Ho Chi Minh City 783 hektarlık bir alana yayılacak. Danang ise 2025-2028 dönemindeki pilot uygulamada yeşil finansmanı ve dijital finansal hizmetleri deneyecek. Çalışma dili İngilizce olacak. Vietnam, projenin 2035'e kadar Küresel Finans Merkezleri Endeksi'nde 75'inci sıraya, 2045'e kadar da ilk 20 arasına girmesine yardımcı olmasını hedefliyor.
10 Ekim 2025 itibarıyla planlarda, Ho Chi Minh City'de inşaatın eylülde başlaması ve ilk faaliyetlerin 2025'te yürütülmesi öngörülüyordu. İnşaatın ya da faaliyetlerin başladığına dair doğrulama yapılmamıştı. Ana geliştirme çalışmalarının yaklaşık beş yıl sürmesi bekleniyordu; bu da finansal faaliyetlerin başlamasıyla binaların tamamlanmasının ayrı aşamalar olacağı anlamına geliyordu.
Hükümetin Ulusal Meclis kararına ilişkin açıklaması yasal temeli ortaya koyuyor: özel politikalar, kendine özgü bir yönetişim yapısı ve yurt içi denetimi korurken Vietnam'ı uluslararası piyasalarla buluşturacak bir çerçeve.
Projenin kıyı boyutu da gözle görülür nitelikte. Danang'da beyaz kumlu bir plajın yanındaki boş bir arazi, gelecekte finans merkezine ev sahipliği yapması tasarlanan bir körfeze bakıyor. Yedi kilometre uzaklıktaki başka bir alandan ise San Francisco Körfezi'ni andıran manzaralar görülüyor. Yerel tasarımlar arasında Dubai'deki Palm Adaları'ndan esinlenen yapay Danang Körfezi adaları da bulunuyor. Ancak bu fikirler henüz kavramsal aşamada ve çevresel ve mühendislik incelemeleri gerektiriyor.
Ortak merkez nasıl işleyecek?
Vietnam yaklaşımını tek merkez, iki destinasyon olarak tanımlıyor. Ho Chi Minh City ve Danang, bir yürütme kurumu ile bir denetim kurumunu içeren birleşik bir yönetim modeliyle faaliyet gösterecek. Uyuşmazlıkları özel bir mahkeme ve tahkim merkezi ele alacak.
Karar, temel hukuk ilkeleri ve ulusal güvenlik saklı kalmak üzere, mevcut Vietnam mevzuatından farklı olsa bile uluslararası genel uygulamaların geçerli olmasına izin veriyor. Amaç, devlet denetimini korurken işletmelere uluslararası finans alanında öngörülebilir kurallar sunmak.
Üyeler, Vietnam sınırları içindeki ayrı bir yasal ve düzenleyici ortamda faaliyet gösterecek; kuralların büyük finans merkezlerindekileri yansıtması amaçlanıyor. Bankalar, menkul kıymet şirketleri, varlık yöneticileri, sigortacılar, finansal teknoloji şirketleri ve destek hizmetleri katılabilecek.
Üyeler arasındaki yabancı para işlemlerinde daha az kısıtlama uygulanacak. Vietnam'ın başka yerlerindeki işletmelerle işlemler ise yabancı para, yatırım ve takasa ilişkin sınırlamalar dahil daha sıkı denetlenecek. Çoğu zaman “ring-fencing” olarak adlandırılan bu ayrım, merkez ile daha geniş yurt içi ekonomi arasındaki para akışını kontrol ederek finansal istikrarı korumayı amaçlıyor.
Başbakanın yönettiği sektörler arası bir yürütme komitesi uygulamayı denetliyor. Eylem planında 12 bakanlık ve yerel yönetimlere, mevzuat hazırlama, altyapı, işe alım ve eğitim ile yatırımcılarla iletişim dahil yaklaşık 50 görev veriliyor. Pilot aşamaların, şehirler arasındaki kuralların tutarlılığını korurken yetkililerin düzenlemeleri gözden geçirmesine imkan tanıması hedefleniyor.
Ho Chi Minh City mevcut piyasasının üzerine inşa ediyor
Vietnam'ın ticaret başkenti ve Ho Chi Minh Borsası'na (HOSE) ev sahipliği yapan Ho Chi Minh City, ana merkeze ev sahipliği yapacak. Planlanan alan, 1. Bölge'deki Ben Thanh Ward şehir merkezini ve Thu Thiem Yeni Kentsel Alanı'nı kapsıyor. Ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık dörtte birini üreten şehir, küresel bankaları, fonları ve sigorta şirketlerini çekebileceği mevcut bir iş yoğunluğuna sahip.
Thu Thiem'deki 9,2 hektarlık ana alanda düzenleyici kurumların, denetim kuruluşlarının ve uzmanlaşmış mahkemelerin yer alması planlanıyor. Daha geniş kapsamlı gelişim; bankacılık, varlık yönetimi, sermaye piyasaları, finansal teknoloji ve türev ürün ticaretine odaklanacak. Türev ürünler, değeri dayanak bir varlığa ya da fiyata bağlı olan ve finansal riskleri yönetmek için kullanılabilen sözleşmelerdir.
Yetkililer emtia ve karbon borsaları da planlıyor. Bunlar, değişen fiyatlara maruz kalmayı yönetmeye yönelik araçların yanı sıra emtia ve karbon piyasalarında alım satım ve fiyat oluşumunu destekleyecek. Genel hedef, yerleşik bir ticaret merkezine daha fazla finansman ve finansal hizmet çekmek.
Tahmini 172 trilyon dongluk yatırımın yaklaşık 16 trilyon dongu ilk iki ila üç yıl için ayrıldı. Bu tutara, kamu tesisleri için devlet bütçesinden sağlanacak 2 trilyon dong da dahil. Geri kalan finansmanın yerli ve yabancı stratejik yatırımcılardan gelmesi bekleniyor.
Dolayısıyla proje hem kamu yatırımlarına hem de özel sektörün katılımına bağlı. Kamu tesisleri idari çekirdeği oluştururken bankalar, yatırımcılar ve diğer işletmeler, bölgenin bir finans merkezi olarak işlemesi için gereken faaliyetlerin büyük bölümünü sağlayacak.
Danang bir deneme alanı hazırlıyor
Danang; yeşil finans, dijital finansal hizmetler ve kripto varlıkları ile diğer uluslararası faaliyetlere yönelik kontrollü denemelerde uzmanlaşacak. 2025-2028 dönemindeki pilot uygulamanın, daha geniş çaplı kullanıma geçilmeden önce düzenlemeleri ve teknolojiyi sınaması amaçlanıyor.
Yerel yetkililer, seçili hizmetlerin gözetim altında denenebileceği kontrollü bir ortam olan düzenleyici deneme alanı taslağını açıkladı. Önerilen denemelerden biri, turistlerin istikrarlı bir değeri korumak üzere tasarlanmış dijital varlıklar olan stabilcoinlerle ödeme yapmasına izin verecek. Katılımcıların Müşterini Tanı (KYC) ve Kara Para Aklamayı Önleme (AML) şartlarını yerine getirmesi gerekecek. Bu şartlar, müşteri kimliğinin doğrulanmasını ve işlemlerin yasa dışı faaliyetler açısından izlenmesini kapsıyor.
Siber olaylar yaşanması durumunda kullanıcıları korumak üzere bir tazminat fonu kurulması da öneriliyor. Bu önlemler, yurt içi ekonominin kısıtlamasız kripto faaliyetlerine genel olarak açılmasını değil, dijital hizmetler için planlanan deneme düzenlemelerini kapsıyor.
Ana finans bölgesi, Vo Van Kiet ve Vo Nguyen Giap caddelerinin yakınında geliştiriliyor. Danang; uluslararası havalimanı, derin deniz limanı ve stratejik ulaşım koridoru üzerindeki konumundan yararlanarak kıyı ve havalimanı yakınlarındaki alanları hazırlıyor.
Dijital altyapı planları arasında 5G ağları ve dijital varlıklar ile takas edilemez tokenları denemek için blokzincir platformları yer alıyor. Bu tokenlar, belirli varlıkları tanımlamak için kullanılan dijital kayıtlardır. Planlamacılar, Vietnam'ın saat diliminin de büyük piyasalardaki işlem saatleri arasında köprü kurabileceğine ve hizmetlerin Asya'nın daha büyük merkezlerindekileri tamamlayabileceğine dikkat çekiyor.
Yabancı yatırımcılar için neler değişiyor?
Merkeze katılan şirketler, yurt dışındaki ortaklarla yatırım yapma ve yurt dışındaki alacaklılardan daha basit prosedürlerle finansman sağlama konusunda daha fazla özgürlüğe sahip olacak. Merkez içindeki pek çok faaliyette yabancı para kullanılabilecek; üyeler yurt dışındaki hesaplarını yönetirken daha esnek davranabilecek.
Merkez içinde kurulan şirketler yabancı mülkiyet sınırlarına tabi olmayacak. Yabancı yatırımcılar, Vietnam'ın diğer bölgelerinde yaygın olarak gereken onayları almadan şirket kurabilecek. Tamamı yabancı yatırımcılara ait kuruluşlar, daha esnek döviz ve yurt dışı hesap düzenlemelerinden yararlanabilecek kuruluşlar arasında yer alacak.
Üyeler arasındaki sözleşmeler, izin verilen durumlarda yabancı hukuku seçebilecek ve uyuşmazlıkların çözümü için tahkimi belirleyebilecek. Tahkim, tarafların bir anlaşmazlığı olağan mahkeme sürecinin dışında, üzerinde uzlaştıkları bir karar vericiye sunmasına imkan tanıyor. Özel mahkeme ve tahkim merkezi, finans davalarının çözümünde uzmanlaşmış seçenekler sunacak.
Resmi belgeler İngilizce ve Vietnamca düzenlenecek; başvurularda ve iç kurallarda çalışma dili İngilizce olacak. Bunun uluslararası ekiplerin ve hizmet sağlayıcıların faaliyetlerini kolaylaştırması amaçlanıyor.
Merkez dışındaki Vietnamlı kuruluşlarla iş yapan şirketler daha sıkı kurallarla karşılaşacak. Bu denetimler, şirketlerin farklı kural kitapları arasındaki ayrımlardan yararlanmak için işlem düzenlemesi anlamına gelen düzenleyici arbitrajı sınırlamayı amaçlıyor. Üyeler ayrıca uluslararası AML ve KYC standartları dahil güçlü uyum yükümlülüklerine tabi olacak.
Vergi teşvikleri, vizeler ve araziye erişim
Maliye Bakanlığı, büyük kiracıları ve nitelikli çalışanları çekmeyi amaçlayan teşvik taslağını hazırladı. Öncelikli sektörlerdeki yeni projeler, 30 yıl boyunca yüzde 10 kurumlar vergisi oranından, dört yıla kadar tam muafiyetten ve bunu izleyen dokuz yıla kadar yüzde 50 indirimden yararlanabilecek.
Öncelikli listede bulunmayan projelere 15 yıl boyunca yüzde 15 oranı uygulanabilecek; bu projeler iki yıla kadar muafiyetin ardından dört yıla kadar yüzde 50 indirim alabilecek. Bu avantajlardan yararlanmak isteyen şirketlerin, merkez içindeki projelerden elde ettikleri gelirleri ayrı olarak kaydetmeleri gerekecek.
Merkezde çalışan yöneticiler, uzmanlar, bilim insanları ve diğer nitelikli personel, 2030 sonuna kadar maaş ve ücretler üzerinden alınan kişisel gelir vergisinden muaf tutulacak. Paket, finans şirketlerinin ve hizmet sağlayıcılarının ihtiyaç duyduğu uzman iş gücünü işe almayı kolaylaştırmak üzere tasarlandı.
Göç ve çalışma politikaları; uzun süreli vizeleri, oturum imkanlarını ve nitelikli profesyoneller için gevşetilmiş çalışma izni kotalarını kapsıyor. Arazi politikaları ise uzatılmış kullanım süreleri, geliştirmeye hazır arazi stoklarına öncelikli erişim ve yabancı yatırımcılar için daha açık mülkiyet kuralları vaat ediyor.
Teşvikler, bir işletme kurmanın aynı anda ortaya çıkan çeşitli maliyetlerini ele alıyor: vergilendirme, işe alım, taşınma ve iş yeri. Çalışma dilinin İngilizce olması da uluslararası faaliyetlerin önündeki engelleri azaltma çabasının bir parçası.
Onaydan genişlemeye takvim
Vietnam'ın takvimi, 2025'teki yasal başlangıcı inşaat, deneme uygulamaları ve uzun vadeli rekabet hedefleriyle bir araya getiriyor. Ho Chi Minh City'de ilk faaliyetlerin, büyük inşaat programının başlamasının planlandığı aynı yıl devreye girmesi hedeflenirken Danang'daki pilot uygulamanın 2028'e kadar sürmesi öngörülüyor.
Başlıca tarihler ve hedefler şöyle:
- Haziran 2025: Ulusal Meclis, Ho Chi Minh City ve Danang'da Uluslararası Finans Merkezi'ni kuran kararı onayladı.
- 1 Eylül 2025: Çerçeve yürürlüğe girdi.
- Eylül 2025: Ho Chi Minh City'de inşaatın başlaması planlandı; ilk faaliyetler 2025'te hedeflendi ve ana inşaatın yaklaşık beş yıl sürmesi öngörüldü.
- 2025-2028: Daha geniş çaplı büyüme öncesinde Danang'da pilot uygulamanın yürütülmesi planlandı.
- 2030 sonu: Nitelikli personel için önerilen kişisel gelir vergisi muafiyetinin bu tarihe kadar sürmesi öngörüldü.
- 2035 ve 2045: Vietnam, Küresel Finans Merkezleri Endeksi'nde önce 75'inci sırayı, ardından ilk 20 arasına girmeyi hedefliyor.
Ho Chi Minh City'deki ilk inşaat aşamasının, Thu Thiem'deki idari çekirdeğe odaklanması bekleniyor. Danang'ın takviminde ürün ve teknoloji denemelerine daha fazla ağırlık veriliyor; böylece iki konuma ortak çerçeve içinde farklı kısa vadeli görevler düşüyor.
Yerleşik Asya merkezleriyle rekabet
Ho Chi Minh City, 2024'te Küresel Finans Merkezleri Endeksi'ne 105'inci sıradan girdi. 2035'e kadar 75'inci sıraya yükselme hedefi, başlangıç noktasından 30 basamaklık bir çıkış anlamına geliyor; ardından 2045'e kadar ilk 20'ye girmek için çok daha büyük bir ilerleme gerekiyor.
Singapur ve Hong Kong, derin sermaye piyasalarına, güvenilir hukuk sistemlerine ve geniş finans uzmanı kadrolarına zaten sahip. Vietnam'ın planı, kısmen ofis, personel ve teknoloji hizmetlerindeki düşük maliyetlerin yanı sıra vergi teşvikleri ve daha açık kurallarla rekabet etmeyi amaçlıyor.
Sıralama hedeflerine ulaşmak için daha fazla likiditeye sahip, yani yatırımcıların sert fiyat dalgalanmaları yaşamadan kolayca alım satım yapabildiği daha büyük piyasalara ihtiyaç var. Daha güçlü bilgilendirme ve kurumsal yönetişim, güvenilir takas ve ödeme süreçleri, daha fazla türev ürün ve uluslararası muhasebe ile ihtiyati standartlara daha yakın uyum da bu hedefin parçası. Takas ve ödeme, işlemleri tamamlayan ve para ile varlıkların aktarılmasını sağlayan süreçlerdir.
Finansal kurallar kadar fiziksel ve dijital bağlantılar da önem taşıyor. Ho Chi Minh City yakınlarındaki Long Thanh Uluslararası Havalimanı, kentsel ulaşımın iyileştirilmesi ve ülke çapında geniş bant internet daha kapsamlı altyapı gündeminin bir parçası. Vietnam'ın ayrıca işlemleri ve alıcılarla satıcıların piyasa fiyatlarını belirlediği süreci, yani fiyat keşfini desteklemek için daha geniş bir yerli yatırımcı tabanına ve kurumsal yatırımcıların daha fazla katılımına ihtiyacı var.
İşletmeler için yeni hizmetler ve fırsatlar
Finansal teknoloji, önerilen merkezin temel unsurlarından biri. Düzenleyici kurumlar dijital bankacılık, elektronik kimlik doğrulama, ödemeler ve uluslararası para transferleri için deneme alanları planlıyor. Elektronik KYC, müşteri kimlik kontrollerinin dijital olarak yapılmasını sağlarken para transferleri sınır ötesine para gönderilmesini kapsıyor.
Danang'da planlanan stabilcoin ve kripto denemeleri, uyum şartları ve siber olaylara karşı önerilen korumalarla birlikte bu denetimli yaklaşımın içinde yer alacak. Vietnam ayrıca uluslararası yatırımcıların merkezi, dijital ödemeler, yapay zeka ve blokzincir uygulamalarını içeren ASEAN faaliyetleri için düşük maliyetli bir üs olarak kullanmasını istiyor.
Yeşil finans da bir başka uzmanlık alanı olacak. Emtia ve karbon borsalarının, enerji dönüşümü için fiyat oluşumunu, risk yönetimini ve finansmanı desteklemesi amaçlanıyor. Çevre projeleri için kaynak sağlayan yeşil tahviller ile koşulları üzerinde anlaşılmış sürdürülebilirlik hedeflerine bağlı sürdürülebilirlik bağlantılı krediler de yeni çerçevede faaliyet gösterebilecek.
Şirketler, finansal güç ve itibar şartlarına tabi olarak idari birime kayıt, lisans alma ya da tanınma yoluyla üye olabilecek. Katılabilecek işletmeler arasında ticari bankalar, menkul kıymet şirketleri, varlık yöneticileri, sigorta şirketleri, ödeme firmaları, finansal teknoloji girişimleri, kredi derecelendirme kuruluşları ve profesyonel hizmet sağlayıcıları bulunuyor.
Fortune 500'de yer alan finans şirketleri ve önde gelen yerli finans kuruluşları dahil bazı kurumlar, tanınma yoluyla katılmaya hak kazanabilir. Katılım hem özel kurallara erişim hem de yükümlülükler getirecek: vergi amacıyla gelirlerin ayrı hesaplarda tutulması, uyum denetimleri ve merkez dışındaki kuruluşlarla işlem yaparken geçerli kısıtlamalar.
Proje Vietnam'da neleri değiştirebilir?
Vietnam, güçlü imalat temeline sahip ekonomisini çeşitlendirmek için finans merkezini kullanmak istiyor. İşletmeler yabancı sermayeye daha iyi erişim, riski yönetmek için daha gelişmiş yöntemler ve daha geniş bir finans uzmanlığı havuzundan yararlanabilir.
İş olanakları bankacılığın yanı sıra hukuk, muhasebe, danışmanlık, veri hizmetleri, siber güvenlik ve gayrimenkul hizmetlerine de yayılabilir. Şirketlerin, çalışanların ve ziyaretçilerin gelişi, finans bölgelerinin çevresindeki turizm, perakende ve konaklama sektörlerine de katkı sağlayabilir.
Sermaye kontrollerinin gevşetilmesi, yakından denetim gerektiren riskleri beraberinde getiriyor. Denetim yetersiz kalırsa kara para aklama ve farklı düzenlemelerden yararlanma girişimleri artabilir. Koordinasyon zayıf olursa merkezin ayrı kuralları, kaynakları ekonominin geri kalanından da uzaklaştırabilir.
Gayrimenkul spekülasyonu ana bölgelerde konut maliyetlerini artırabilir. Büyük ölçekli emlak taahhütleri ve henüz kavramsal aşamadaki yapay adalar finansal ve çevresel riskler taşıyor. Vietnam yasal onay aşamasından inşaata ve finansal faaliyetlere geçerken güveni korumak için şeffaf uygulama, etkili denetim ve güvenilir kriz yönetimi gerekecek.
Özetle
- Vietnam, Ho Chi Minh City ve Danang'da merkezleri bulunan tek bir Uluslararası Finans Merkezi'ni Haziran 2025'te onayladı. Çerçeve 1 Eylül'de yürürlüğe girdi.
- Ho Chi Minh City'de planlanan gelişim alanı 783 hektarı kapsıyor ve Thu Thiem'deki 9,2 hektarlık çekirdek alan dahil tahminen 172 trilyon dong, yaklaşık 7 milyar dolara mal olacak.
- Danang'daki pilot uygulama 2025-2028 döneminde yürütülecek; yeşil finans, dijital hizmetler ve kripto varlıklarına ilişkin kontrollü denemelere odaklanacak.
- Üyeler daha esnek yabancı para ve yatırım kurallarından yararlanacak; merkez dışındaki işlemler daha sıkı denetlenecek.
- Taslak teşvikler arasında yüzde 10 veya yüzde 15 kurumlar vergisi oranları ile şartları karşılayan nitelikli çalışanlara 2030'a kadar maaş vergisi muafiyeti bulunuyor.
- Çalışma dili İngilizce olacak; uyuşmazlıkların çözümü için özel kurumlar ve uluslararası uyum şartları uygulanacak.
- Vietnam, Küresel Finans Merkezleri Endeksi'nde 2035'e kadar 75'inci, 2045'e kadar ilk 20 arasında yer almayı hedefliyor.






