Rekor sayıda mezun, daralan iş seçenekleriyle karşı karşıya
Çin'de okula devam etmeyen 16-24 yaş grubundaki kentli nüfusun işsizlik oranı, hükümetin ölçüm yöntemini 2023 sonlarında değiştirmesinden bu yana en yüksek seviyeye çıkarak Ağustos 2025'te yüzde 18,9'a ulaştı. Temmuz ayındaki yüzde 17,8'lik orandan yükseliş, işverenlerin temkinli davrandığı, talebin zayıf seyrettiği ve emlak sektöründeki gerilemenin uzadığı bir iş piyasasına rekor sayıda 12,2 milyon üniversite mezununun katıldığı dönemde yaşandı.
İçindekiler
- Rekor sayıda mezun, daralan iş seçenekleriyle karşı karşıya
- Genç işsizliği ölçümü nasıl değişti?
- Yaz başındaki rahatlamadan ağustostaki sıçramaya
- Zayıf talep ve emlak sektöründeki kayıplar işverenleri zorluyor
- Diploma neden açık işlerle örtüşmeyebilir?
- Mezunlar geri çekilen teklifleri ve sonuçsuz mülakatları anlatıyor
- Esnek çalışma gelir sağlıyor, ancak güvenceyi azaltıyor
- İstihdam kampanyası neler sunuyor?
- Rekabet, alınan önlemlerin kapsamını sınayacak
- İş bulma zorluğu hane harcamaları açısından neden önemli?
- Öne çıkan noktalar
Ulusal İstatistik Bürosu verileri, baskının özellikle gençler üzerinde yoğunlaştığını gösteriyor. Anketle ölçülen, tüm yaş gruplarını kapsayan ülke genelindeki işsizlik oranı Ağustos'ta hafifçe yükselerek yüzde 5,3 oldu. Genç işsizliği yaz başına kadar gerilemiş, mezunlar kalıcı iş aramaya başladıkça keskin biçimde yükselmişti.
Yeni mezunlar için zorluk, ilan edilmiş bir iş bulmanın ötesine geçiyor. Bazı işverenler, üniversiteden yeni ayrılan adayların henüz edinme fırsatı bulamadığı bir deneyim arıyor. Diğerleri ise maliyetleri kontrol altında tutmak için işe alımları azaltıyor. Bazı sektörlerde yeni işler açılıyor, ancak aranan beceriler çoğu zaman mezunların sahip olduklarından farklı.
Çin'in yanıtı, temmuzdan aralığa kadar sürdürülen istihdam hizmetleri, işe alım teşvikleri, stajlar ve eğitim programlarını içeriyor. İşletmeler talep konusunda belirsizlik yaşarken çok sayıda adayı uygun işlerle buluşturmak temel zorluk olmayı sürdürüyor.
Genç işsizliği ölçümü nasıl değişti?
Çin, önceki genç işsizliği ölçümünün o yıl haziranda rekor düzey olan yüzde 21,3'e ulaşmasının ardından 2023'ün ortasında bu verileri yayımlamayı durdurdu. Ulusal İstatistik Bürosu, öğrencileri kapsam dışında bırakan daha dar bir tanım kullanarak seriyi Aralık 2023'te yeniden yayımlamaya başladı.
Öğrencilerin kapsam dışında tutulması açıklanan oranı düşürdü, ancak yenilenen ölçüm de iş bulmanın hâlâ önemli ölçüde zor olduğunu gösteriyor. Ağustos ayındaki yüzde 18,9, gözden geçirilmiş sistemde şimdiye kadarki en yüksek değer oldu.
Aylık kent anketi, çalışmaya hazır olan ve aktif biçimde iş arayan gençler arasındaki işsizliği ölçüyor. Kapsamın bazı sınırları, açıklanan oranın nasıl yorumlanması gerektiğini ortaya koyuyor:
- Kent ve kasabalarda yaşayan, okula kayıtlı olmayan 16-24 yaş grubunu kapsıyor.
- Öğrencileri kapsam dışında bırakıyor ve kırsal bölgelerdeki işsizliği tahmin etmiyor.
- İş aramayı bırakmış umudunu yitirmiş iş arayanları hesaba katmıyor.
- İşsizlerin sayısını değil, iş gücü içindeki payını ölçüyor; bu nedenle iş gücüne katılımdaki değişimler de sonucu etkiliyor.
İş gücü, çalışanlarla aktif olarak iş arayanlardan oluşuyor. İş aramak için başvuruda bulunmayı bırakan bir genç, işsizlik oranının hesaplanmasında kullanılan grubun dışına çıkıyor. Dolayısıyla anket, kapsama giren aktif iş arayanların deneyimini ortaya koyarken diğer gençler de gelir elde etmekte zorlanıyor olabilir.
Yaz başındaki rahatlamadan ağustostaki sıçramaya
Resmî veriler, genç işsizliğinin 2025'in başlarında yükseldiğini, ardından mezunların yoğun biçimde işe alındığı dönem öncesinde gerilediğini gösteriyor. Haziran sonrasında yaşanan keskin dönüş, üniversite mezunlarının tam zamanlı iş arayışına başladığı döneme denk geldi.
- Haziran 2023: Önceki genç işsizliği ölçümü yüzde 21,3'e ulaştı.
- 2023 ortası: Çin, seriyi yayımlamayı durdurdu.
- Aralık 2023: Öğrencileri kapsam dışında bırakan tanımla veriler yeniden yayımlanmaya başladı.
- Ocak 2025: Genç işsizliği yüzde 16,1 oldu.
- Şubat 2025: Oran yüzde 16,9'a yükseldi.
- Haziran 2025: Oran yüzde 14,5'e geriledi.
- Temmuz 2025: Oran yüzde 17,8'e yükseldi.
- Ağustos 2025: Oran yüzde 18,9'a ulaştı.
Gözden geçirilmiş oran, haziran ile ağustos arasında yüzde 14,5'ten yüzde 18,9'a çıkarak 4,4 puan arttı. Yalnızca temmuzdan ağustosa yükseliş 1,1 puan oldu. Bu değişimler, mezunların üniversiteden ayrıldığı aylarda iş arayışının giderek daha rekabetçi hâle geldiğini gösteriyor.
Rekor sayıdaki mezun baskıyı artırıyor. Yaz boyunca yaklaşık 12,2 milyon öğrenci üniversite eğitimini tamamlayarak, işverenlerin iş gücünü genişletme konusunda zaten temkinli olduğu bir piyasaya katıldı.
Zayıf talep ve emlak sektöründeki kayıplar işverenleri zorluyor
Çin'in genel ekonomik verileri, işe alımların neden sınırlı kaldığını açıklamaya yardımcı oluyor. Sanayi üretimi Ağustos'ta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,2, perakende satışlar ise yüzde 3,4 arttı. Bina ve ekipman gibi varlıklara yapılan harcamaları kapsayan sabit varlık yatırımları, 2025'in ilk sekiz ayında yalnızca yüzde 0,5 yükseldi. Bu, 2020'den bu yana aynı dönem için kaydedilen en zayıf büyüme oldu.
Tüketici fiyatları Ağustos'ta bir yıl öncesine göre yüzde 0,4 düştü. Fiyatların gerilemesi deflasyonist baskı yaratıyor: İşletmelerin gelirlerini artırmasının zorlaşabildiği bu ortam, ücret ve işe alım kararlarında temkinli davranmalarına yol açıyor.
Emlak sektörü önemli bir zayıflık kaynağı olmaya devam ediyor. Gayrimenkul yatırımları 2025'in ilk sekiz ayında yüzde 12,9 düştü. Satışlar, taban alanına göre ölçüldüğünde, yeni ticari binalarda aynı dönemde yüzde 4,7 geriledi.
Etkiler inşaat sektörüne, ev eşyalarına ve arsa satışlarına bağlı yerel yönetim gelirlerine de yayılıyor. Emlak projelerinin azalması ve satışların zayıflaması, binalara malzeme sağlayan veya evleri donatan işletmelerdeki faaliyetleri düşürüyor; arsa gelirleri üzerindeki baskı da yerel yönetimlerin mali durumunu etkiliyor.
Ticaretteki gerilimler ve yurt dışı siparişlerdeki yavaşlama, özellikle ihracata bağımlı bölgelerdeki fabrikalar için ek bir baskı oluşturdu. Yurt içinde ve dışında belirsizlikle karşı karşıya kalan işverenlerin ek personel alımı için daha az gerekçesi var.
Diploma neden açık işlerle örtüşmeyebilir?
Mezunlar, istedikleri işler ile işverenlerin doldurmaya çalıştığı pozisyonlar arasındaki uyumsuzlukla karşı karşıya. Emlak, özel eğitim ve teknoloji sektörünün bazı bölümlerindeki işe alımlar, pandemi ve on yılın başlarında yapılan politika değişikliklerinin ardından sınırlı kaldı.
Üniversiteden yeni mezun olanların çoğu, çalışma saatleri ve yan hakları öngörülebilir ofis işlerine yöneliyor. Ancak açık pozisyonlardaki en hızlı artış, mesleki beceri, uygulamalı üretim deneyimi veya satış yeteneği gerektiren işlerde görüldü.
Yeni enerji, ekipman imalatı, lojistik ve sağlık sektörlerindeki işletmeler çalışan alıyor. Bu işverenler çoğu zaman belirli yeterlilik belgelerine veya iş başında edinilen eğitime ihtiyaç duyuyor; bu nedenle tek başına diploma, aranan nitelikleri karşılamaya yetmiyor.
Genel ofis pozisyonlarında da beklentiler arttı. Kariyerine yeni başlayanlara yönelik birçok ilanda önceki iş deneyimi isteniyor. Bazı şirketler maliyetleri düşürmek için alımları daralttı; böylece önceki işe alım dönemlerinden gelen nitelikli adaylar daha az sayıdaki pozisyon için rekabet eder hâle geldi.
İşverenler, uygulamalı becerilerin yanı sıra iletişim ve ekip çalışmasına da değer veriyor. Bu beceriler örgün üniversite programlarının her zaman merkezinde yer almıyor. Sonuçta mezunlar, eğitimlerini tamamlamak ile açık bir işin gerekliliklerini karşılamak arasında bir boşlukla karşılaşabiliyor.
Mezunlar geri çekilen teklifleri ve sonuçsuz mülakatları anlatıyor
Hebei eyaletinden, otel işletmeciliği bölümünden yeni mezun Maggie Li, kabul ettiği iş teklifi aniden geri çekilince ağustos başında iş aramaya başladı. Ardından Pekin'deki idari işler ve insan kaynakları pozisyonlarına yöneldi.
Birden fazla mülakata girmesine rağmen kendisine uygun bir teklif alamadı. Pozisyonlardan ikisinin ilan edilenden farklı olduğu da ortaya çıktı; bu durum, beklentilerine uygun bir iş bulmasını daha da zorlaştırdı.
Pekin'de yaşayan bilgisayar bilimi mezunu He Yue, becerilerine uygun bir pozisyon bulmak için iki aydan uzun süredir arayıştaydı. Piyasayı açık sözlerle şöyle tanımladı:
Piyasa oldukça zorlu
Başka mezunlar işe başlayabilmek için daha düşük maaşları kabul ediyor, kendi alanları dışında işlere giriyor ya da başvurularına devam ederken para kazanmak için geçici, platform üzerinden sunulan işleri yapıyor. Bazıları daha iyi istihdam koşullarını beklerken eğitimini sürdürüyor.
Her seçeneğin bir bedeli var. Kendi alanı dışında iş bulmak kariyer planlarını değiştirmek anlamına gelebilir; eğitimine devam etmek ise gelir elde etmeyi erteler. Kalıcı bir iş için daha uzun süre beklemek, genç yetişkinlerin iş arayışında onlara destek olan aileler üzerindeki mali baskıyı da artırabilir.
Esnek çalışma gelir sağlıyor, ancak güvenceyi azaltıyor
Hükümet tahminlerine göre Çin'de esnek istihdamda çalışanların sayısı 200 milyonu aşıyor. Bu kategori teslimat, araç çağırma, canlı yayın ve dijital platformlar üzerinden düzenlenen diğer işleri kapsıyor.
Hızla gelir elde etmesi gereken gençler için bu işler, daha uzun vadeli bir pozisyon arayışını sürdürürken geçiş dönemi çözümü sunabiliyor. Başvuranların beklentilerini karşılayacak kadar kalıcı iş sunamayan iş gücü piyasasının yarattığı baskının bir kısmını bu işler üstleniyor.
Esnek çalışma, sınırlı yan haklar, öngörülemeyen çalışma saatleri ve yoğun rekabeti de beraberinde getiriyor. Hemen para kazanmak günlük giderleri karşılamaya yardımcı olsa da çalışanların gelecekteki gelirleri konusunda daha az güvenceye sahip olmasına yol açabiliyor.
Teknoloji bu mesleklerin bazılarını dönüştürüyor. Lojistikte dronlar ve otomatik depolar yaygınlaşıyor, otonom sürüş de gelişiyor. Bu değişimler, gelecekte bazı teslimat ve şoförlük işlerine yönelik talebi sınırlayabilir.
Bu nedenle genç çalışanların aynı anda iki ihtiyacı var: şimdi gelir elde etmek ve daha kalıcı beklentiler sunan işler için beceriler kazanmak. Eğitim, farklı iş türleri arasında geçiş yapmalarına yardımcı olabilir; ancak değeri, işverenlerin gerçekten doldurması gereken pozisyonlara hazırlayıp hazırlamadığına bağlı.
İstihdam kampanyası neler sunuyor?
Yetkililer, işsiz gençleri ve üniversite mezunlarını hedefleyen, temmuzdan aralığa kadar sürecek bir kampanya başlattı. Kampanya kariyer danışmanlığı, iş yönlendirmeleri ve eğitim fırsatlarını içeriyor.
Yerel yönetimler mezunları işe alan şirketlere teşvikler duyurdu, kamuya açık staj programlarını genişletti ve küçük şehirlerle kırsal bölgelerdeki yerel hizmet pozisyonlarını teşvik etti. Kamu kurumları ve kamu şirketleri de işe alım kampanyalarını sürdürüyor.
Önceliklerin belirlenmesinden uygulamalı deneyim edinmeye ve iş kurmaya kadar iş arayışının çeşitli aşamalarını kapsayan önlemler şunlar:
- Mezunların en yoğun işe alındığı aylara göre düzenlenen iş eşleştirme hizmetleri ve işe alım fuarları.
- İmalat, dijital beceriler ve yaşlı bakımı alanlarında eğitim kuponları ve sübvansiyonlu kurslar.
- Stajları tam zamanlı istihdama dönüştüren küçük ve orta ölçekli işletmelere teşvikler.
- Vergi kolaylıkları ve daha basit şirket kayıt işlemleri aracılığıyla girişimciliğe destek.
- Öğretmenlik, sağlık desteği ve toplum hizmetlerinde kamu sektörü işe alımlarının artırılması.
Bu programlar, mezunlara en büyük şehirlerin ve en çok rağbet gören ofis işlerinin ötesinde fırsatlar da dahil olmak üzere işe girmenin farklı yollarını sunuyor. Kampanyanın temmuz-aralık takvimi, istihdam desteğini yaz mezuniyet döneminin ötesine de taşıyor.
Rekabet, alınan önlemlerin kapsamını sınayacak
Kamu istihdamında rekabet yüksek. Bir örnekte, büyük bir kamu enerji şirketi 8 binden az pozisyon için 1 milyondan fazla başvuru aldı.
Bu rakamlar her pozisyon için 125'ten fazla başvuruya karşılık geliyor ve istikrarlı iş olanağı sunan işe alım kanallarındaki baskıyı gözler önüne seriyor. En çok tercih edilen şehirlerde kariyerine yeni başlayan adayların sayısı, mevcut kalıcı pozisyonları çok aşıyor.
Eğitim programları da uygulamada sınanacak. Programların kalitesi değişkenlik gösteriyor ve kursların büyüyen sektörlerdeki gerçek işveren talebine uygun olması gerekiyor. Bir becerinin öğretilmesi, ancak o beceriyi kullanabilecek bir çalışana ihtiyaç duyan bir işletme olduğunda en yararlı hâle geliyor.
İşe alım teşvikleri mezun istihdam etmenin maliyetini düşürebilir, stajlar ise adayların eksik deneyimi edinmesini sağlayabilir. Ancak işverenlerin talep konusundaki temkinli tutumu, iş eşleştirme ve eğitim programlarının çözmeye çalıştığı sorunun bir parçası olmaya devam ediyor.
İş bulma zorluğu hane harcamaları açısından neden önemli?
Güvenceli bir işte çalışan gençler kiraya, ulaşıma, dışarıda yemeğe ve elektroniğe para harcıyor. Uzun süre işsiz kalmak bu harcamaları azaltıyor ve hanelerin büyük alışverişler planlamasını zorlaştırıyor.
İş arayışı uzadığında ya da eğitimin sürmesi gelir elde etmeyi geciktirdiğinde ailelerin mezunlara daha uzun süre destek olması gerekebiliyor. Düşük başlangıç maaşları ve istikrarsız işler, genç yetişkinlerin bir gelir kaynağı bulduktan sonra bile bütçelerinde daha az hareket alanı bırakabiliyor.
Çin, emlak ve ihracat ivme kaybederken yurt içi talebe daha fazla dayanmayı hedefliyor. Gençlerin iş bulmakta zorlanması, çalışma hayatına yeni başlayan bu grubun güvenini ve harcama gücünü zayıflatarak söz konusu hedefi güçleştiriyor.
Ağustos verileri, rekor sayıda mezun, sınırlı işe alımlar, emlak faaliyetlerindeki zayıflık ve niteliklerle açık pozisyonlar arasındaki uyumsuzluk gibi çeşitli baskıları bir araya getiriyor. İstihdam hizmetleri ve işe alım teşvikleri, ekonominin bu genel görünümü karşısında devreye giriyor.
Öne çıkan noktalar
- Okula devam etmeyen 16-24 yaş grubundaki kentli nüfusun işsizlik oranı Ağustos 2025'te yüzde 18,9'a ulaştı; bu oran temmuzda yüzde 17,8'di.
- Bu oran, Çin'in 2023 sonlarında gözden geçirilmiş genç işsizliği ölçümünü uygulamaya koymasından bu yana kaydedilen en yüksek değer oldu.
- Rekor sayıda, 12,2 milyon üniversite mezunu; zayıf talep, emlak sektöründeki gerileme ve temkinli işe alımların etkilediği bir piyasaya katıldı.
- Tüm yaş gruplarını kapsayan ülke genelindeki işsizlik oranı ağustosta hafifçe yükselerek yüzde 5,3 oldu.
- Mezunlar; istedikleri ofis işleri ile mesleki beceri, belirli yeterlilik belgeleri veya uygulamalı deneyim gerektiren açık pozisyonlar arasında uyumsuzlukla karşı karşıya.
- Temmuzdan aralığa kadar süren hükümet istihdam kampanyası; danışmanlık, iş yönlendirmeleri ve eğitimin yanı sıra yerel işe alım teşvikleri ve stajları içeriyor.
- Esnek istihdamda 200 milyondan fazla kişi çalışıyor. Bu işler gelir sağlasa da çoğu zaman daha az istikrar ve daha az yan hak sunuyor.






