Rekor yıl, Seul'ü sağlık turizminin merkezine taşıdı
Güney Kore, 2024'te 1,17 milyon yabancı hastayı tedavi etti. Bu, 2023'e göre yüzde 93'lük artış anlamına geliyor. Hastaların yüzde 85,4'ü Seul ve çevresindeki metropol alanda sağlık hizmeti aldı. Sağlık ve Refah Bakanlığı ile Kore Sağlık Endüstrisini Geliştirme Enstitüsü'nün (KHIDI) verileri, uluslararası sağlık hizmetlerinde ülkenin en yoğun yılı yaşanırken başkent bölgesinin ne denli öne çıktığını gösteriyor.
İçindekiler
- Rekor yıl, Seul'ü sağlık turizminin merkezine taşıdı
- Hasta ve harcama verileri ne gösteriyor?
- Cilt tedavileri başlıca başvuru noktası hâline geliyor
- Büyük hastaneler daha karmaşık tedaviler arayan hastaları çekiyor
- Zayıf won ziyaretçilerin satın alma gücünü artırıyor
- Japonya ve Çin'in öncülük ettiği hasta pazarı genişliyor
- Gangnam, klinik ziyaretlerini perakende harcamalarıyla buluşturuyor
- Devlet desteği hizmetlere ve denetime yöneliyor
- Hasta güvenliği, yetkinlik belgelerine ve tedavi sonrası bakıma bağlı
- Yararlar Seul'ün ziyaretçi ekonomisine yayılıyor
- Özet
Sağlık kuruluşlarında yabancı kartlarla yapılan ödemeler ülke genelinde yaklaşık 1,4 trilyon wona ulaştı. Metropol alanın hasta sayısındaki payının ülke genelindeki harcamalara uygulanmasıyla yapılan bir tahmin, Seul'le bağlantılı sağlık harcamalarını 860 milyon dolar civarına koyuyor. Hesaplamada harcama dağılımını tahmin etmek için hasta dağılımı kullanılıyor; yüzde 85,4'lük oran ise çevre şehirleri de kapsayan daha geniş metropol alanı ifade ediyor.
Artışın büyük bölümünü dermatoloji sürükledi. Yaklaşık 705 bin yabancı, cilt bakımı hizmeti aldı ve bu sayı yabancıların sağlık ziyaretlerinin yüzde 56,6'sını oluşturdu. Ziyaretlerin yaklaşık yüzde 82'si kliniklerde gerçekleşti. Böylece büyümenin merkezinde yalnızca büyük hastaneler değil, daha küçük sağlık kuruluşları da yer aldı.
Seul'ün cazibesi; Kore güzellik uygulamalarını, ileri hastane hizmetlerini, yoğun alışveriş bölgelerini ve ziyaretçilere daha fazla satın alma gücü sağlayan zayıf wonu bir araya getiriyor. Devletin kolaylaştırılmış vizeler, çok dilli destek ve onaylı işlemlerde vergi iadeleri gibi önlemleri de seyahat ve tedavi süreçlerini kolaylaştırdı.
Myeong dong ve Apgujeong'a gelen ziyaretçiler, klinik randevularını alışverişle birleştiriyor; tedavi broşürlerinin yanında gümrüksüz alışveriş ürünleri taşıyor. Hastaneler sağlık hizmetlerini, geziyi ve pratik desteği bir araya getiren paketler sunuyor. Bunun sonucunda klinikler, oteller, restoranlar ve perakendeciler aynı ziyaretçilere giderek daha fazla hizmet veriyor.
7 Eylül 2025 itibarıyla bu rekor, bazı pratik kaygıları da gündeme getiriyor: Klinikler personel sayılarını koruyabilecek mi, hastalar tedavilerini anlayabilecek mi ve ziyaretçiler ülkelerine döndükten sonra güvenilir takip hizmetlerine erişebilecek mi?
Hasta ve harcama verileri ne gösteriyor?
2024 toplamıyla birlikte, Güney Kore'de 2009'dan bu yana tedavi gören uluslararası hasta sayısı yaklaşık 5,05 milyona ulaştı. Yıllık ziyaretçi sayısı ayrıca hükümetin 2027'ye kadar 700 bin yabancı hasta çekme hedefini, hedef tarihinden üç yıl önce aştı.
Başlıca gelişmeler birkaç yıla yayıldı:
- 2009: Kümülatif hasta sayımının başlangıç yılı. Bu sayı 2024 sonuna kadar yaklaşık 5,05 milyona ulaştı.
- 2023: Hükümet, uluslararası hasta sayısını artırmak, hizmetleri iyileştirmek ve idari engelleri azaltmak amacıyla bir sektör planı açıkladı.
- 2024: Yabancı hasta sayısı, 2023'e kıyasla yüzde 93 artarak 1,17 milyona ulaştı.
- Aralık 2024-Şubat 2025: Güney Kore'ye 3,5 milyondan fazla yabancı ziyaretçi giriş yaptı. Bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 20 artış demek.
- 2027: Hükümetin yıllık 700 bin yabancı hasta hedefine ulaşmak için belirlediği ilk son tarih.
Güney Kore'de işleme alınan yurt dışı kart ödemeleri, sağlık sektörünün hacmini ölçmenin yollarından biri. Bu ödemeler 2024'te yaklaşık 1,4 trilyon won tuttu; kişi başına ortalama harcama yaklaşık 1,53 milyon won olarak bildirildi. Kart verileri, daha geniş kapsamlı hasta sayıları ve ekonomik tahminlerden farklı bir pazar bölümünü yansıtıyor.
Daha geniş kapsamlı tahminler, yabancı hastalar ile onlara eşlik edenlerin harcamalarını yaklaşık 7,5 trilyon won olarak hesaplıyor. Bu rakama nakit ödemeler, Çinli ödeme platformları ve otel, restoran, ulaşım gibi sağlık kuruluşları dışındaki harcamalar da dahil. Dolayısıyla bu ölçüm, yalnızca klinik ve hastanelere yapılan ödemelerden çok daha geniş bir faaliyet alanını kapsıyor.
Seul'le bağlantılı olduğu tahmin edilen yaklaşık 860 milyon dolar, ülke genelindeki sağlık kartı harcamalarının toplamı ile metropol alanın hasta sayısındaki payından hesaplanıyor. Nakit ödemeler ve hasta yakınlarının seyahat harcamaları bu hesabın dışında kalıyor. Yalnızca Seul şehri için bağımsız biçimde ölçülmüş bir harcama toplamı paylaşılmadı.
Cilt tedavileri başlıca başvuru noktası hâline geliyor
Dermatoloji, 15 yıl önce Güney Kore'nin yabancı hasta pazarında küçük bir paya sahipti. 2024'e gelindiğinde ise başlıca uzmanlık alanı hâline geldi. Bu dönüşüm, Kore cilt bakımının uluslararası alandaki etkisini ve Gangnam ile Apgujeong gibi bölgelerdeki klinik yoğunluğunu yansıtıyor.
Popüler uygulamalar arasında lazerle yüz bakımı, dolgu, botoks, yara izi ve pigmentasyon tedavileri ile yerel markaların geliştirdiği cilt güçlendirici uygulamalar bulunuyor. Klinikler genellikle üç ila beş günlük konaklamalara göre paketler hazırlıyor; böylece ziyaretçiler tedaviyi alışveriş ve geziyle birleştirebiliyor.
Önde gelen kliniklerde İngilizce, Çince ve Japonca desteği yaygın. Bu destek, ziyaretçilerin kısa bir seyahat sırasında randevu ayarlamalarına, işlemleri görüşmelerine ve sağlık hizmetlerinin işleyişini anlamalarına yardımcı oluyor. Kliniklerin birbirine yakın konumlanması da yoğun bir gezi programına sağlık hizmeti eklemeyi kolaylaştırıyor.
Farklı tedavi türleri farklı iyileşme süreleri gerektiriyor; dolayısıyla randevu, seyahatin yalnızca bir bölümünü oluşturuyor. Kısa süreli ziyaretlerin yaygınlaşması, tedavi öncesinde açık bilgilendirmeyi ve tedavi sonrasına yönelik bakım düzenlemelerini daha da önemli kılıyor.
Güzellik sektöründeki yükseliş dermatolojinin ötesine uzanıyor. Plastik cerrahi de ziyaretçileri çeken alanlardan biri olmayı sürdürürken geleneksel Kore tıbbı klinikleri çok dilli hizmetlerini ve yurt dışından gelen hastalara özel programlarını genişletti. Bu hizmetler arasında akupunktur, bitkisel tedaviler ve chuna manuel terapisi bulunuyor.
Geleneksel Kore tıbbı için Güney Kore'yi ziyaret eden yabancılar, çoğu zaman kronik ağrı, rehabilitasyon veya kendi ülkelerindeki sağlık sistemlerinde daha az bulunan esenlik programları için destek arıyor. Bu hizmetler, pazarı Kore güzellik akımlarıyla en çok özdeşleşen cilt tedavilerinin ötesine taşıyor.
Büyük hastaneler daha karmaşık tedaviler arayan hastaları çekiyor
Seul'deki üniversite hastaneleri ve uzmanlık merkezleri başka bir ziyaretçi grubunu çekiyor: kanser tedavisi, kardiyoloji, ortopedi, iç hastalıkları veya kapsamlı sağlık taramaları arayan kişiler. Bu hastaların ihtiyaçları daha büyük tesisleri, kapsamlı tetkikleri ve daha uzun süreli bakım düzenlemelerini gerektirebiliyor.
Kore tıbbına ilişkin değerlendirmelerde atıfta bulunulan akademik çalışmalar ve uluslararası sıralamalar, başlıca kanser türlerinde tanıdan sonraki beş yıllık sağkalım oranlarının yüksek, benzer ülkelere kıyasla ölüm oranlarının düşük olduğuna işaret ediyor. Hastaneler ayrıca gelişmiş görüntüleme ve cerrahi ekipmanlarını tedavi için ülkeye gelme nedenleri arasında gösteriyor.
Sağlık kuruluşlarında PET-CT, 64 kesitli BT tarayıcıları ve 3,0 Tesla gücünde çalışan MR cihazları kullanılıyor. Bu teknolojiler, doktorların hastalıkları incelemesine ve tedaviyi planlamasına yardımcı olan ayrıntılı görüntüler sağlıyor. Hastaneler, tedavi hizmetlerinde CyberKnife ve Da Vinci robotik sistemlerinden de yararlanıyor.
Birçok işlem, Kuzey Amerika, Batı Avrupa veya Doğu Asya'nın bazı bölgelerine kıyasla daha düşük maliyetli. Bu fiyat farkı, iç hastalıkları tedavisi veya kapsamlı sağlık taramaları arayanlar da dahil olmak üzere ABD, Rusya, Moğolistan ve Kazakistan'dan gelen hastalara cazip geliyor.
Hastaneler, sağlık hizmetlerini havaalanı transferleri, çeviri ve özel sağlık koordinatörleriyle giderek daha sık bir araya getiriyor. Dijitalleştirilmiş kayıtlar, hastaların bilgilerini kendi ülkelerindeki doktorlarla paylaşmalarına yardımcı olurken tele-tıbbın yaygınlaşması, bazı takip görüşmelerinin ziyaretçiler ülkeden ayrıldıktan sonra uzaktan yapılmasını sağlıyor.
Zayıf won ziyaretçilerin satın alma gücünü artırıyor
Won, 2025'in başlarında iki yılı aşkın sürenin en düşük düzeyine geriledi ve zayıf seyrini korudu. Dolar, euro veya yenle ödeme yapan ziyaretçiler kendi para birimleri karşılığında daha fazla won alabildi; bu da Kore'deki tedavi ve diğer alışverişleri daha ucuz hâle getirdi.
Kore Turizm Örgütü'nün (KTO) anketine katılan İtalyan bir turist, döviz kurunun alışveriş tercihlerini nasıl etkilediğini şöyle anlattı:
Alışveriş yaparken fiyatları sürekli euroya çevirdim. Kore kozmetik ürünleri beklediğimden çok daha ucuzdu. Hediye olarak çok şey aldım.
KTO'ya konuşan Koreli Amerikalı bir turist, aynı etkinin günlük harcamalarındaki yansımasını şöyle anlattı:
Gelirim dolar cinsinden olduğu için her şey indirimdeymiş gibi geldi.
Yabancıların sağlık hizmetlerine yaptığı harcamalar, önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında aralık-mart döneminde yaklaşık yüzde 80 artarak 489 milyar wona yaklaştı. Artışta dermatoloji ve kozmetik işlemler başı çekti.
Kur hareketi hem seyahat kararını hem de ziyaretçilerin yolculuk sırasında harcayabildiği tutarı destekledi. Alışveriş yapmayı veya Seul'ü gezmeyi zaten planlayanlar için elverişli döviz kurları, tedavi eklemeyi ya da kendi para birimleriyle belirledikleri bütçe içinde daha fazla hizmet almayı kolaylaştırdı.
Japonya ve Çin'in öncülük ettiği hasta pazarı genişliyor
KHIDI verilerine göre 2024'te Güney Kore'ye en fazla yabancı hasta gönderen ülke Japonya oldu; bu ülkeden yaklaşık 441 bin kişi geldi. Çin yaklaşık 260 bin kişiyle ikinci sırada yer alırken ABD'den yaklaşık 101 bin, Tayvan'dan 83 bin ve Tayland'dan 38 bin kişi geldi.
Japonya ve Çin, ülke genelindeki 1,17 milyon hastanın yaklaşık 701 binini, yani beşte üçünü oluşturdu. Bu iki ülkenin toplam içindeki ağırlığı, yakın Asya ülkelerinden gelen ziyaretçilere göre düzenlenen hizmetlerin öne çıkmasını açıklamaya yardımcı oluyor.
Japon hastalar arasında genç kadınların sayısı yüksekti. Komşu Asya ülkelerinden gelen ziyaretçiler çoğunlukla kozmetik işlemleri ve cilt bakımını tercih ederek randevularını alışveriş ve eğlenceyle birleştirdi. ABD'den ve Avrasya'nın bazı bölgelerinden gelen hastalar ise daha çok iç hastalıkları, ortopedi ve daha büyük sağlık kuruluşları gerektiren kapsamlı taramalara yöneldi.
Güneydoğu Asya, Moğolistan ve Kazakistan'dan gelenlerin artmasıyla hasta kitlesi de genişledi. Doğrudan uçuş bulunmamasına rağmen Rusya'dan talep artarken Moğolistan ve Kazakistan, sağlık taramaları ve uzman tedavileri için hasta göndermeyi sürdürdü.
Gangnam, klinik ziyaretlerini perakende harcamalarıyla buluşturuyor
Özellikle Apgujeong ve Gangnam İstasyonu çevresi, sağlık turizmi faaliyetlerinin en yoğunlaştığı bölgeler arasında yer alıyor. Dermatoloji ve plastik cerrahi klinikleri gün boyunca uluslararası hastalara hizmet verirken perakende mağazalarında uygun işlemler için vergi iadesi duyuruları yer alıyor.
Koordinatörler ziyaretçilere danışmanlık sürecinde rehberlik ediyor. Birçok klinik, hastalara kayıt aşamasından taburcu olana kadar eşlik eden tercümanlar görevlendiriyor. Hem tedaviye hem de alışık olmadıkları bir sistemde yol bulmaya ihtiyaç duyan ziyaretçiler için bu hizmetler rekabetin bir parçası hâline geldi.
Gangnam İstasyonu yakınlarındaki bir cilt kliniğinde çalışan hemşire yardımcısı, hasta profilindeki değişimi turizm kuruluşuna şöyle anlattı:
Ocak ayından bu yana hastalarımızın yaklaşık yüzde 70'i dolgu, lazer tedavisi ve botoks için gelen yabancılar. Çoğu Çin, Japonya ve Tayland'dan.
Bu ziyaretçilerle bağlantılı harcamalar, sağlık randevularının çok ötesine uzanıyor. Yurt dışı kart verilerine göre 2024'te mağazalarda yaklaşık 279 milyar won, gümrüksüz satış mağazalarında 188 milyar won ve restoranlarda 183 milyar won harcandı.
Güney Kore'de güzellik ve plastik cerrahi işlemleri için bir milyondan fazla vergi iadesi başvurusu da işleme alındı. İadelerin toplamı yaklaşık 95,5 milyar won oldu. Bu hacim, iade kapsamındaki tedavilerin genel seyahat deneyimiyle ne kadar iç içe geçtiğini gösteriyor.
Gangnam'daki klinik bölgeleri, bu deneyimin farklı unsurlarını küçük bir alanda bir araya getiriyor. Ziyaretçiler danışmanlık alıp dil desteğinden yararlandıktan sonra yakındaki mağazalarda alışveriş yapabiliyor veya yemek yiyebiliyor. Böylece harcamalar sağlık kuruluşlarının yanı sıra çevredeki işletmelere de yöneliyor.
Devlet desteği hizmetlere ve denetime yöneliyor
Sağlık ve Refah Bakanlığı, hızlı büyümenin bir bölümünü 2023 sektör planına bağlıyor. Programın amacı daha fazla yabancı hasta çekmek, hizmet kalitesini yükseltmek ve tedavi düzenlemelerinde gereken idari işleri azaltmaktı.
Politika önlemleri arasında kolaylaştırılmış vizeler, yabancı hastalara hizmet veren hastanelerin belgelendirilmesi, aracılar üzerindeki denetimin artırılması ve belirlenmiş bölgelerde sağlık turizmi hizmetlerini bir araya getiren projeler yer alıyor. Belgelendirme ve aracı denetimi, sağlık kuruluşlarını uzaktan seçmek ve karşılaştırmak zor olabildiği için özellikle yurt dışından tedavi kararı veren ziyaretçiler açısından önem taşıyor.
Sağlık ve Refah Bakanlığı, 2024 sonuçlarına ilişkin açıklamasında atmayı planladığı sonraki adımları şöyle sıraladı:
Sürdürülebilir bir sektör ekosistemi oluşturmak için kamu desteğini genişletecek, sektörde etki yaratmak amacıyla mevzuat ve sistemleri sadeleştirmeyi sürdüreceğiz.
Sektör planlamacıları, birikmiş işlerin azalması, havayollarının kapasiteyi artırması ve hastanelerin uluslararası merkezlerini genişletmesiyle 2025'te büyümenin süreceğini öngördü. KHIDI yetkilileri, seyahat koşullarının istikrarlı kalması ve kliniklerin personel sayılarını koruması hâlinde yıllık hasta sayısının 1,5 milyon civarına ulaşabileceğini belirtti.
Personel sayısı ve hizmet kalitesi önem taşıyor; çünkü uluslararası hastalara sunulan bakım, planlanan işlemle sona ermiyor. Hastanelerin tedaviyi açıklayabilecek, kayıtları düzenleyebilecek ve hasta klinikten veya ülkeden ayrıldıktan sonra sorun yaşarsa müdahale edebilecek çalışanlara ihtiyacı var.
Hasta güvenliği, yetkinlik belgelerine ve tedavi sonrası bakıma bağlı
Hızlı büyüme, ticari başarıyla birlikte bazı zayıflıkları da ortaya çıkardı. Soruşturmalar, gerekli belgelere sahip olmadan çevrim içi müşteri bulan ve zaman zaman hastaları sonuçtan çok işlem hacmine odaklanan kliniklere yönlendiren yasa dışı aracılar olduğunu ortaya koydu.
Dil ve kültür farklılıkları, hastaların onam görüşmelerinin aceleye getirilmesine veya tedavi sonrası talimatların belirsiz kalmasına da yol açabiliyor. Onam, önerilen işlemi ve risklerini kabul etmeden önce anlamak demek. Bu nedenle iletişim, yalnızca seyahat kolaylığı değil, tıbbi güvenliğin de bir parçası.
Güney Kore'nin katı hakaret yasaları, yaşadığı olumsuz deneyimleri çevrim içi anlatmak isteyen hastalar üzerinde baskı oluşturdu. Olumsuz yorumlar nedeniyle davalar açılması, deneyimlerini paylaşmaya çalışan hastalar için ek bir zorluk yarattı.
Kozmetik işlemler sırasında yaşanan hasta yaralanmaları ve nadir ölümler, yabancı elçiliklerin uyarılarına ve risk bildirimlerine yol açtı. Yakın dönemde ülke çapında düzenlenen doktor grevi de bazı bölgelerde aksamalara neden olarak kimi kliniklerde ameliyat sonrası bakımı zorlaştırdı.
Kamu kurumları ve yerel yönetimler, güvenlik kampanyaları ve hasta rehberleriyle karşılık verdi. Gangnam Sağlık Turizmi Merkezi, ziyaretçilerin yetkinlik belgelerini inceleyip hekimlerle iletişim kurmasına yardımcı olmak için denetimden geçmiş sağlık kuruluşlarına yönlendirme yapıyor ve lisanslı tercümanlar sağlıyor.
Deneyimli klinisyenlerin önerdiği pratik önlemler arasında cerrahın uzmanlık alanını ve lisansını kontrol etmek, işlemi kimin yapacağını doğrulamak ve tedavi sonrası bakımın neleri kapsadığını ayrıntılı biçimde sormak bulunuyor. Hastaların iyileşme için yeterli gün ayırması ve ülkelerine döndükten sonra uzaktan takip hizmeti alıp alamayacağını öğrenmesi de gerekiyor.
Bu düzenlemeler, sağlık randevularını kısa tatillerle birleştiren ziyaretçiler için özellikle yararlı. Tedavi programı iyileşmeye zaman tanımalı; soru veya komplikasyon durumunda sağlık kuruluşuyla nasıl iletişime geçileceği de açık olmalı.
Yararlar Seul'ün ziyaretçi ekonomisine yayılıyor
Sağlık turizmi, Seul'ün genel turizm sektörünün önemli bir parçası hâline geldi. Siyasi çalkantılara ve başkentteki trafik aksamalarına rağmen Aralık 2024-Şubat 2025 döneminde Güney Kore'ye 3,5 milyondan fazla yabancı ziyaretçi giriş yaptı. Bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 20 artış anlamına geliyor.
Wonun zayıflaması harcamaları hem kliniklere hem perakendecilere yöneltti. Pandemi döneminde işlerinin gerilediği Myeong dong, ziyaretçilerin aynı gün yüz bakımı yaptırıp ertesi gün sağlık taramasına gittiği alışveriş programlarıyla yeniden canlandı.
Hastalar ve onlara eşlik edenlerin harcamalarına ilişkin 7,5 trilyon wonluk daha geniş tahmin, tedavi ile olağan seyahat masrafları arasındaki bağlantıyı ortaya koyuyor. Oteller, restoranlar ve ulaşım hizmeti sağlayıcıları da sağlık ziyaretlerinin yarattığı harcamalardan pay alıyor.
Yararlar özellikle Gangnam, Jamsil, Hongdae ve şehir merkezindeki hastanelerin yakınındaki tarihi bölgelerde yoğunlaşıyor. Randevular akşam geç saatlere kadar uzuyor, yakındaki mağazalar da çalışma saatlerini buna göre genişletiyor.
Seul'ün konumu, sağlık hizmetleriyle kentteki kolaylıkları bir araya getirmesine dayanıyor. 2024 verileri sektörün ulaştığı ölçeği gösterirken 2025'teki görünüm istikrarlı seyahate, yeterli sayıda personele ve kliniklerin uluslararası hastaların tedavi öncesinde ve sonrasında ihtiyaç duyduğu hizmetleri sürdürmesine bağlı.
Özet
- Güney Kore, 2024'te rekor sayıda, 1,17 milyon yabancı hastayı tedavi etti. Bu, 2023'e göre yüzde 93 artış demek.
- Bu hastaların yüzde 85,4'ü Seul ve çevresindeki metropol alanda sağlık hizmeti aldı.
- Ülke genelindeki sağlık harcamaları için kullanılan kart ödemeleri yaklaşık 1,4 trilyon wona ulaştı. Metropol alanın hasta sayısındaki payı uygulandığında Seul'le bağlantılı harcamalar 860 milyon dolara yaklaşıyor.
- Dermatoloji yaklaşık 705 bin yabancı hastaya hizmet verdi ve yabancıların sağlık ziyaretlerinin yüzde 56,6'sını oluşturdu; ziyaretlerin yaklaşık yüzde 82'si kliniklerde gerçekleşti.
- En büyük hasta pazarları Japonya ve Çin olurken onları ABD, Tayvan ve Tayland izledi.
- Wonun zayıflaması satın alma gücünü desteklerken aralık-mart dönemindeki sağlık harcamaları yaklaşık yüzde 80 artarak 489 milyar wona yaklaştı.
- Hükümetin yıllık 700 bin yabancı hasta hedefi, 2027 son tarihinden üç yıl önce aşıldı.
- Yurt dışında tedavi ayarlayan hastalar açısından yasa dışı aracılar, iletişim eksiklikleri ve tedavi sonrası bakımın belirsizliği pratik kaygılar olmaya devam ediyor.
- 2025'te daha fazla büyümenin istikrarlı seyahate ve kliniklerde yeterli sayıda personel bulunmasına bağlı olması bekleniyor.






