Malezya’da Yumurta Sübvansiyonu Sona Erdi, Artan Maliyetler Küçük Esnafın Üzerinde Kaldı

13 dakikalık okuma
Egg prices hold steady as subsidy reduction takes effect; consumers urged …

Daha pahalı yumurta küçük işletmeleri zorluyor

2025’in başlarında yaklaşık RM9 olan bir tepsi yumurta, Johor Baru’da yol kenarında takoyaki satan bir işletmeci için artık yaklaşık RM12,99. Malezya genelinde, Johor Baru’dan Bintulu’ya kadar küçük gıda işletmeleri, 1 Ağustos’ta yumurta sübvansiyonları ve fiyat kontrollerinin sona ermesinden sonraki bir ay içinde kâr marjlarının daraldığını bildirdi.

İçindekiler
  1. Daha pahalı yumurta küçük işletmeleri zorluyor
  2. Sübvansiyonun kaldırılma süreci
  3. Johor’daki esnaf zor menü kararlarıyla karşı karşıya
  4. Bazı işletmeler fiyatları neden sabit tuttu?
  5. Yem ve ringgit yumurta maliyetini belirliyor
  6. Önceki kıtlık ne gösterdi?
  7. Yüksek fiyatlar Sabah ve Saravak’ı zorluyor
  8. Hükümet piyasa fiyatlandırması için ne diyor?
  9. Yumurtalar Satış Vergisi’nden muaf olmaya devam ediyor
  10. Üretim yüksek, ancak yerel arz yine de daralabiliyor
  11. Küresel şoklar Malezya’daki yiyecek tezgâhlarını hâlâ etkiliyor
  12. Haneler ve esnaf bu baskıyı nasıl yönetebilir?
  13. Bilinmesi gerekenler

Kopitiam sahipleri, catering işletmeleri ve yol kenarındaki esnaf, müşterilerini kaybetmemek için menü fiyatlarını değiştirmemeye çalışıyor. Bazıları tarifleri veya porsiyonları ayarlıyor. Diğerleri, alım maliyetlerinde bir artış daha yaşanmasının fiyatları yükseltmelerini gerektirebileceğini söylüyor. Yumurta bu işletmelerde günlük kullanılan bir malzeme olduğundan, küçük bir artış bile tekrarlanan bir gidere dönüşüyor.

Bu değişiklik, yem maliyetlerinin düşmesinin ardından hükümetin 2024’te yarımada Malezya’da perakende yumurta fiyatlarını kısa süreliğine adet başına yaklaşık 3 sen indirdiği dönemin tersine işaret ediyor. Yetkililer artık piyasa fiyatlandırmasını ve hedefli yardımı tercih ediyor; genel sübvansiyonların kamu kaynaklarını tükettiğini savunuyor. Hükümet, 2022’nin başından itibaren yumurta desteğine yaklaşık RM2,5 milyar harcadı.

Yetkililer, desteğin kaldırılmasının yumurta fiyatlarını adet başına yaklaşık 2 ila 4 sen artıracağını tahmin etmişti. Bazı esnaf, yumurta sınıfına, konuma ve arz durumuna bağlı olarak fiilî artışların daha yüksek olduğunu söylüyor. Sabah ve Saravak’ta perakende fiyatları genellikle yarımadaya kıyasla daha yüksek; bazı ilçelerdeki esnaf ise stokların düzensiz olduğunu bildiriyor.

7 Eylül 2025 itibarıyla küçük işletmecilerin karşı karşıya olduğu temel sorun, harcamalarını da kontrol etmeye çalışan müşterileri kaybetmeden artan malzeme faturalarını nasıl karşılayacakları. Bir şehirde ortalama fiyat istikrarlı seyrederken başka bir yerde küçük miktarlarda alım yapan bir satıcı çok daha sert bir artışla karşılaşabiliyor.

Reklam

Sübvansiyonun kaldırılma süreci

Malezya’da yumurta sübvansiyonu, 5 sen’e düşürülmeden önce yumurta başına 10 sen’di. Bu indirimin ardından mayıs ve haziran aylarında yapılan araştırmalar, mevcut stoklarını satan birçok perakendecinin fiyatları değiştirmediğini ortaya koydu. Sübvansiyonlar ve fiyat kontrolleri daha sonra 1 Ağustos’ta sona erdi.

Kontroller kaldırılmadan önce tavan fiyatlar, yumurta sınıfına bağlı olarak adet başına 38 ila 42 sen arasında değişiyordu. Tavan fiyat, satıcının talep edebileceği en yüksek tutardır. Fiyatlar serbest bırakıldığında satıcılar bunları üretim maliyetlerini, arzı ve talebi yansıtacak şekilde değiştirebilir.

Analistler, yetkililerin 2 ila 4 sen’lik tahmin aralığında, yumurta başına yaklaşık 3 sen’lik bir artış bekliyordu. Esnafın düzenlemeyi neden farklı şekilde deneyimlediğini satın alma zamanlaması açıklamaya yardımcı oluyor: eski stok satan bir perakendeci fiyatları sabit tutabilirken, taze ürünü daha sık alan bir satıcı daha yüksek faturayla daha erken karşılaşabiliyor.

  • 2022’nin başları: Hükümetin yumurta desteği dönemi başladı; bu kapsamdaki harcamalar sonunda yaklaşık RM2,5 milyara ulaştı.
  • 2022’nin sonları ve 2023’ün başları: Arzın daralması üzerine Malezya Hindistan’dan yumurta ithal etti.
  • 2024: Yem maliyetlerinin düşmesinin ardından yarımada Malezya’da perakende fiyatları yumurta başına yaklaşık 3 sen kısa süreliğine indirildi.
  • Mayıs ve Haziran 2025: Sübvansiyonun 10 sen’den 5 sen’e düşürülmesinin ardından yapılan piyasa araştırmaları, birçok perakendecinin fiyatları hâlâ değiştirmediğini gösterdi.
  • 1 Ağustos 2025: Yumurta sübvansiyonları ve fiyat kontrolleri sona erdi.
  • 7 Eylül 2025: Küçük esnaf kâr marjlarının daraldığını bildirirken, perakende piyasasındaki koşullar bölgelere göre farklılık gösteriyordu.

Johor’daki esnaf zor menü kararlarıyla karşı karşıya

Johor Baru’daki takoyaki satıcısı günde yaklaşık 15 adet B sınıfı yumurta kullanıyor ve tepsi fiyatı yükselmesine rağmen menü fiyatlarını değiştirmedi. Un ve yemeklik yağ da pahalandı; bu da malzeme masrafları ödendikten sonra kalan geliri azalttı.

İki şubesi olan bir kopitiam sahibi günde yaklaşık üç tepsi yumurta kullanıyor. Düzenli müşteriler için yemekleri uygun fiyatlı tutmak önceliğini koruyor, ancak bir maliyet artışı daha menünün gözden geçirilmesini kaçınılmaz kılabilir. Günde yaklaşık 15 kasa yumurta kullanan bir catering işletmesi de benzer bir sorunla karşı karşıya. Müşterilerin porsiyonlardaki veya kişi başı fiyattaki değişiklikleri çabucak fark ettiği büyük organizasyon siparişlerinde bu sorun daha da belirginleşiyor.

Bazı işletmeciler hamur karışımındaki oranları değiştiriyor, kızarmış pilava fazladan bir sebze ekliyor ya da yumurtayla yapılan tatlıların porsiyonlarını küçültüyor. Müşterinin belirlediği bütçeyle çalışan catering işletmeleri, toplam faturayı değiştirmemek için bazı yemeklerde daha az yumurta kullanabiliyor. Sonuç, işletme için daha düşük kâr ve müşteri için daha küçük bir porsiyon olabiliyor.

Seyyar yemek tezgâhları ve küçük kafeler yakındaki işletmelerle sıkı bir rekabet içinde. Menüde yapılacak mütevazı bir artış bile düzenli müşteriyi başka bir yere yönlendirebilir; esnaf sosyal medyada eleştirilmekten endişe ediyor. Birçoğu, menülerini ve alımlarını planlayabilmelerine imkân verecek bir istikrar döneminin yanı sıra politika değişiklikleri sırasında toptan fiyatların daha yakından izlenmesini istiyor.

Reklam

Bazı işletmeler fiyatları neden sabit tuttu?

Kuala Lumpur’daki perakendeciler, bazı piyasalarda eski stoklar tükenirken fiyatların sabit kaldığı daha sakin bir tablo tarif etti. Arz düzenli şekilde sürerse olası artışın sınırlı kalmasını bekleyenler oldu. Perlis ve Sabah’taki marketler, yeni sevkiyatlarla gelecek fiyatları görmeyi bekliyordu.

Kuala Lumpur’daki Raja Bot Pazarı’nda tezgâh işleten Lee Chun Sian, fiyatları istikrarlı tutmanın temelinde düzenli arzın yattığını söyledi. Mevcut stokları satarken fiyatları değiştirmediklerini belirtti.

Sübvansiyon olmasa bile arz düzenli olduğu sürece fiyatların fazla artmaması gerekir.

Kuala Lumpur’da başka bir esnaf olan Madam Wong, dükkân sahiplerinin haksız fiyat artışlarını izlediğini ve fiyatları değiştirmeden önce müşterilerin nasıl tepki vereceğini değerlendirdiğini söyledi.

Yeni fiyat listesini aldık, ancak fiyat değişikliğinin gerekli olup olmadığına karar vermek için gelecek hafta bir araya geleceğiz. Fiyatları çok artırırsak müşteriler şikâyet eder.

Alışveriş yapan Nurul Othman, insanları normal şekilde alışveriş yapmaya çağırdı. Her zamankinden çok daha fazla ürün almak rafları boşaltabilir ve yönetilebilir bir fiyat ayarlamasını kıtlığa dönüştürebilir.

Arzı bozan şey panik alışverişi. Stok yapmaya gerek yok, her zamanki gibi alışveriş yapın.

Alım miktarı da önem taşıyor. Büyük miktarlarda ürün alan bir süpermarket veya market daha uygun fiyat yakalayabilir ve perakende fiyatlarını değiştirmek için daha uzun süre bekleyebilir. Sık sık küçük miktarlarda alım yapan bir sokak satıcısı ise fiyat hareketlerini daha çabuk hisseder. Büyük dağıtım merkezlerine uzaklık da başka bir fark yaratıyor. Bu durum, nakliye ve lojistik maliyetlerinin fiyatları artırdığı Sabah ve Saravak’ta özellikle belirgin.

Yem ve ringgit yumurta maliyetini belirliyor

Yem, yumurta üreticilerinin üretim maliyetlerinin genellikle yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor. Malezya büyük miktarlarda mısır ve soya küspesi ithal ediyor; bu da yerel üreticileri uluslararası emtia fiyatlarındaki değişikliklere açık hâle getiriyor. Yem pahalandığında maliyet baskısı çiftliklerden toptancılara, perakendecilere ve yiyecek tezgâhlarına hızla yayılabiliyor.

Rusya-Ukrayna savaşı ve kümes hayvanları piyasalarındaki kuş gribi salgınları dâhil olmak üzere 2022’den bu yana yaşanan küresel aksaklıklar, maliyet ve arz üzerindeki baskıyı artırdı. Bazı küçük üreticiler faaliyetlerini küçülttü. Savaş tahıl sevkiyatlarını kısıtlarken hastalık salgınları kümes hayvanı arzını azaltabiliyor ve ticareti zorlaştırabiliyor.

Büyük ihracatçı ülkelerdeki hasatları etkileyen hava koşulları ve artan nakliye maliyetleri de yem faturalarını yükseltebiliyor. Et talebinin dünya genelinde artması, hayvanları beslemek için gereken tahıl miktarını artırıyor. Biyoyakıt politikaları mısır ve bitkisel yağları enerji üretimine yönlendirerek gıda kullanımına daha az ürün kalmasına yol açabiliyor.

Yem dolar üzerinden fiyatlandırıldığı için ringgitteki değişimler Malezyalı alıcıların ödediği tutarı etkiliyor. Ringgitin değer kaybetmesi, dolar fiyatı aynı kalsa bile ithalatı pahalılaştırıyor. Ringgitin değer kazanması ise bu baskıyı azaltabilir ve çiftçilere çiftlik çıkış fiyatlarını istikrarlı tutma imkânı verebilir.

Yem maliyetleri gerilediğinde yumurta fiyatları genellikle dengeleniyor. Yükseldiğinde ise yumurtalar dükkânlara ulaşmadan çiftçiler daha yüksek faturalarla karşılaşıyor. Bu durum, esnafın öngörülebilir toptan fiyatları neden istediğini açıklıyor: Malzeme maliyetlerindeki sık değişimler, giderleri karşılayan ve müşteriler için uygun fiyatlı kalan bir menü oluşturmayı zorlaştırıyor.

Reklam

Önceki kıtlık ne gösterdi?

Malezya, 2022’nin sonları ve 2023’ün başlarında yumurta arzında daralma yaşadı ve piyasayı istikrara kavuşturmaya yardımcı olması için Hindistan’dan ithalata yöneldi. Hint kuluçkahaneleri birkaç ay içinde on milyonlarca yumurta göndererek fiyatların rekor seviyelerden gerilemesine katkıda bulundu.

Bu sevkiyatlar, ithalatın yurt içindeki arz açığını ne kadar hızlı kapatabileceğini gösterdi. Aynı zamanda alınacak önlemlerin Malezya dışındaki koşullara bağlı olduğunu da ortaya koydu. Yumurta tedarikçisi ülkelerdeki hastalık salgınları veya artan maliyetler, yeni stok bulmayı zorlaştırabiliyor.

Küresel yumurta ticareti ağları üzerine yapılan akademik araştırmalar, bölgeler arasındaki bağlantıların yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Daha fazla ticaret rotası, ülkelerin kıtlık sırasında arz bulmasına yardımcı olabilirken yerel piyasaları başka yerlerdeki aksaklıklara da açık hâle getiriyor. Malezya’nın deneyimi, esnek ithalat düzenlemelerinin ve birden fazla üreticiyle kurulan ilişkilerin değerini gösteriyor.

Yumurta, düşük ve orta gelirli haneler için uygun fiyatlı bir protein kaynağı olmayı sürdürüyor. Yerel çiftlikler veya yurt dışındaki tedarikçiler aksaklıklarla karşılaştığında, farklı ithalat seçeneklerini korurken yurt içi üretimin güvenilirliğini sürdürmek önem taşıyor.

Yüksek fiyatlar Sabah ve Saravak’ı zorluyor

Yumurtayı uygun fiyatlı bir protein kaynağı olarak kullanan çocuk bakım merkezleri dâhil Saravak’taki küçük işletmeler, sübvansiyonların kaldırılmasının yarımadadakilerden zaten yüksek olan fiyatları daha da artıracağı uyarısında bulundu. Bintulu’daki işletmeciler, B sınıfı yumurta tepsilerinin yarımada Malezya’dakilerden çok daha pahalı olduğunu belirtti.

Hafta boyunca çocuklara yemek sağlayan çocuk bakım merkezlerinde, yumurta başına küçük artışlar tekrarlanan öğünlerle birikiyor. Marketler düzenli yumurtalarda zaman zaman kıtlık yaşandığını, buna karşılık daha pahalı selenyum takviyeli ve organik çeşitlerin daha kolay bulunabildiğini de bildirdi.

Sabah ve Saravak’ın kırsal bölgelerinde nakliye, depolama ve dağıtım maliyetleri artırıyor. Toptancılar stokları daha hızlı satılan kent merkezlerine öncelik verirse küçük kasabalarda arz daha sınırlı kalabilir ve fiyatlar daha sert değişebilir.

Ulusal ortalamaları, yarımadanın daha büyük ve daha rekabetçi piyasası önemli ölçüde etkiliyor. Bu nedenle Bintulu’daki bir esnaf, Kuala Lumpur’daki bir perakendeciden farklı fiyat ve bulunabilirlik koşullarıyla karşılaşabilir. Bölgesel izleme, sıradan yumurtaların bulunmadığı ve alternatiflerin daha pahalı olduğu yerlerde özellikle yararlı.

Hükümet piyasa fiyatlandırması için ne diyor?

Tarım ve Gıda Güvenliği Bakanlığı, sübvansiyonların kaldırılmasını arzın istikrara kavuşması ve üretim maliyetlerinin zirve seviyelerinden gerilemesinin ardından atılan bir adım olarak sundu. Yetkililer, serbest fiyatların gerçek maliyetleri daha iyi yansıtacağını ve sürdürülebilir bir sektörü destekleyeceğini savundu; yumurta başına sınırlı bir artış öngörürken izleme çalışmalarının süreceğini taahhüt etti.

Yurtiçi Ticaret ve Yaşam Maliyeti Bakanlığı, haksız fiyat artışlarını önlemek için yaş pazarlar ve süpermarketlerde denetimlerini sürdürüyor. Eyalet yetkilileri, fiyatların makul aralıkların dışına çıkması hâlinde kontrollerin sıklaştırılacağını söyledi.

Bazı eyaletler ve kurumlar, yumurta dâhil temel ihtiyaç ürünlerini piyasa fiyatlarının altında sunan özel satışlar da düzenliyor. Düşük gelirli hanelerin temel ihtiyaçları satın almak için kullanabildiği krediler dâhil hedefli yardımlar, bazı aileleri fiyat artışlarının etkisinden korumaya yardımcı oldu.

Denetimler haksız fiyatlandırmayı önleyebilir; yem, kur ve dağıtım maliyetleri ise üreticilerin ve perakendecilerin ödediği tutarları etkilemeye devam ediyor. Küçük işletmeler açısından asıl mesele, güvenilir bütçe planlamasına imkân verecek kadar uzun süre maliyetlerin istikrar kazanıp kazanmayacağı.

Reklam

Yumurtalar Satış Vergisi’nden muaf olmaya devam ediyor

Maliye Bakanlığı, yumurta dâhil günlük ihtiyaç ürünlerinin Satış Vergisi’nden muaf olduğunu vurguladı. Bu muafiyet, diğer vergi değişiklikleri yürürlüğe girerken temel ihtiyaç alışverişi üzerindeki ek baskıyı sınırlama çabasının bir parçası.

Yetkililer, kamuoyundan gelen geri bildirimlerin ardından 2025’in ortalarında Satış ve Hizmet Vergisi’nin kapsamını genişleten düzenlemenin bazı bölümlerini değiştirdi. Bazı hizmetler için eşikleri yükselttiler ve mikro işletmelerle küçük işletmelerin gereksiz maliyetlerle karşılaşmaması için muafiyetleri netleştirdiler. Eşik, bir işletme veya hizmetin hangi noktada vergi yükümlülüğü kapsamına gireceğini belirliyor.

Küçük esnaf geçici rahatlamanın ötesinde adımlar bekliyor. Talepleri arasında istikrarlı toptan fiyatlar, bölgesel farklılıkların daha yakından izlenmesi ve ani, haksız artışlara karşı açık önlemler bulunuyor. Birkaç esnaf, genel sübvansiyonların bir süre işe yaradığını ancak küresel yem maliyetleriyle bağlantılı ani dalgalanmaları önlemediğini söylüyor.

Birçok işletmeci öngörülebilirliği önemsiyor; çünkü başlayıp sona eren destekler planlamayı zorlaştırıyor. Ayrıca tazelikten ödün vermeden fiyatlar elverişliyken daha büyük miktarlarda alım yapabilmek için depolama ve lojistiğin iyileştirilmesine yönelik yardım istediler.

Üretim yüksek, ancak yerel arz yine de daralabiliyor

Resmî veriler, Malezya’nın 2023’te yaklaşık 16,7 milyar yumurta ürettiğini ve kendine yeterlilik oranının yüzde 100’ün üzerinde olduğunu gösteriyor. Bu oran, yurt içi üretimin yerel talebi karşılamak için gereken miktarı aştığı anlamına geliyor. Yıllık tüketim yaklaşık 11,6 milyar yumurta.

Bu rakamlara göre üretim, tüketimi yaklaşık 5,1 milyar yumurta aşıyor. Ülke genelindeki üretim fazlası potansiyel bir tampon sağlıyor; ancak uygun fiyatlı yumurtanın belirli bir piyasaya ulaşıp ulaşmayacağını yine de nakliye, maliyetler ve dağıtım belirliyor. Ülke genelindeki üretim yurt içi ihtiyacın üzerinde olsa bile yerel kıtlıklar yaşanabiliyor.

Büyük kümes hayvancılığı şirketleri, yem maliyetlerinin düşük olduğu dönemlerde kâr marjlarının iyileştiğini bildirdi. Borsada işlem gören bazı üreticiler, genel sübvansiyonların sona ermesine ilişkin kaygılar nedeniyle hisse fiyatları gerilerken bile 2024’te güçlü kârlar açıkladı.

Araştırma kuruluşları, yem maliyetlerinin sınırlı kalması ve ringgitin istikrarını koruması hâlinde üreticilerin sübvansiyon olmadan da kârlı kalabileceğini söyledi. Mısır ve soya küspesi fiyatlarının yeniden yükselmesi, çiftçilerin çiftlik çıkış fiyatlarını artırma baskısını büyüterek maliyetlerin dükkânlara ve yiyecek işletmelerine yansımasına yol açar.

Piyasa fiyatlandırması zaman içinde yatırımı ve verimliliği teşvik edebilir. Ancak her gün alım yapan ve elinde fazla nakit bulunmayan küçük esnaf için geçiş dönemi zor. Stok ve fiyat planlaması yapmaya çalışan perakendeciler açısından, anlaşmalı fiyat artışlarına ve haksız zamlara karşı denetim ile açık iletişim önem taşıyor.

Reklam

Küresel şoklar Malezya’daki yiyecek tezgâhlarını hâlâ etkiliyor

Savaş, kümes hayvanlarında görülen hastalıklar ve ticaret politikasındaki değişiklikler son üç yılda yumurta piyasalarını etkiledi. Tahıl sevkiyatlarındaki aksaklıklar yem faturalarını artırıyor, salgınlar sürüleri azaltıyor, gümrük tarifeleri ise ürünlerin nerede ve hangi maliyetle satılacağını değiştirebiliyor.

Büyük ekonomilerde 2025’in başlarında yürürlüğe giren yeni gümrük tarifeleri küresel piyasaları sarstı. Malezya yumurta ithalatında ABD’ye bağımlı değil; ancak daha geniş çaplı ticaret gerilimleri talebi, yem fiyatlarını ve navlun maliyetlerini değiştirebilir. Bu değişimler sonunda yerel bir tezgâhın ödediği alım fiyatına da yansıyabilir.

Fiyatların dengelenmesine yardımcı olan başlıca koşullar yem maliyetlerinin istikrarlı seyretmesi, hastalık salgınlarının kontrol altına alınması ve çiftliklerden dükkânlara dağıtımın aksamamasıdır. Bu koşulları destekleyen hükümet önlemleri arasında kuş gribine yönelik gözetim, yem piyasaları hakkında şeffaf bilgi sağlanması ve nakliye ile depolamanın yetersiz olduğu yerlerde hedefli yardım sunulması bulunuyor.

Perakende denetimleri haksız fiyat artışlarını caydırabilir. Stokçuluğa karşı yapılan kamuoyu çağrıları da haneleri olağan ihtiyaçları kadar alışveriş yapmaya teşvik ederek rafların dolu kalmasına yardımcı oluyor.

Haneler ve esnaf bu baskıyı nasıl yönetebilir?

Haneler, kullanacakları miktara göre alışveriş planı yapıp gıda israfını azaltabilir. Özel satışlarda daha ucuz yumurta sunulduğunda komşularla bir tepsiyi paylaşmak, stok yapmadan tasarruf etmeyi sağlayabilir.

Küçük gıda işletmeleri yakınlardaki tezgâhlarla ortak alım yapabilir, kalite benzer olduğunda başka sınıflardaki yumurtaları değerlendirebilir ve yumurtaların birkaç gün daha taze kalmasını sağlayacak şekilde depolamayı iyileştirebilir. Bu adımlar, yalnızca günlük alımlara bağlı kalmak yerine fiyatlar elverişliyken alışveriş yapmayı kolaylaştırabilir.

Bir kafe, menüsündeki yemeklerin dağılımını da değiştirebilir; maliyetlerin yüksek olduğu bir hafta daha az yumurta kullanılan yemekleri öne çıkarıp fiyatlar düştüğünde diğerlerini yeniden menüye alabilir. Esnaf, alımlarını zamanlamaya yardımcı olması için yem piyasasındaki hareketleri izleyip tedarikçilerle bilgi paylaşabilir.

Maliyetleri müşterilere açıklamak, fiyat değişikliğinin daha kolay anlaşılmasını sağlayabilir. Örneğin yumurta başına fazladan 10 sen, 30 yumurtalık bir tepsinin fiyatına RM3 ekler. İşletmeciler, malzeme faturaları yükselmesine rağmen menü fiyatlarını değiştirmedikleri durumları da açıklayabilir.

Artışları şimdiden kendi cebinden karşılayan esnafın her kararı; gıda kalitesi, uygun fiyat ve işletmeyi sürdürmek için gerekli gelir arasında denge kurmayı gerektiriyor. İstikrarlı arz ve öngörülebilir toptan maliyetler, porsiyonları veya menü fiyatlarını tekrar tekrar değiştirmeden bu kararları almalarına daha fazla imkân tanır.

Reklam

Bilinmesi gerekenler

  • Malezya, 2022’nin başından itibaren desteğe yaklaşık RM2,5 milyar harcadıktan sonra 1 Ağustos 2025’te yumurta sübvansiyonlarını ve fiyat kontrollerini sona erdirdi.
  • Sübvansiyon kaldırılmadan önce yumurta başına 10 sen’den 5 sen’e düşürülmüştü.
  • Yetkililer yumurta başına yaklaşık 2 ila 4 sen’lik artış öngörürken bazı küçük esnaflar alım fiyatlarında daha büyük değişiklikler bildirdi.
  • Johor Baru’daki bir takoyaki satıcısı, 2025’in başlarında yaklaşık RM9 olan bir tepsinin fiyatının yaklaşık RM12,99’a çıktığını bildirdi.
  • Yem, üretim maliyetlerinin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturuyor; ithal mısır ve soya küspesi küresel fiyat değişimlerine ve ringgitteki hareketlere açık.
  • Sabah ve Saravak’ta fiyatlar daha yüksek ve zaman zaman arz açığı yaşanıyor; bu da küçük işletmeler ve çocuk bakım merkezleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
  • Yumurtalar Satış Vergisi’nden muaf olmaya devam ederken denetimler, özel satışlar ve hanelere yönelik hedefli yardımlar sürüyor.
  • Malezya 2023’te yaklaşık 16,7 milyar yumurta üretti; yıllık tüketim ise yaklaşık 11,6 milyar. Ancak yerel dağıtım sorunları yine de piyasalarda arz açığına yol açabiliyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir