Her iki ebeveynin de çalıştığı ailelerin oranı rekor kırdı
Güney Kore’de, çocuk yetiştiren ailelerin sayısı azalırken iki ebeveynin de çalıştığı evli hanelerin oranı 2024’te şimdiye kadarki en yüksek seviyeye çıktı. Hükümet verilerine göre, 18 yaşından küçük çocuğu olan evli hanelerin yüzde 58,5’inde iki ebeveyn de çalışıyordu. Altı yaş ve altındaki çocukların bulunduğu ailelerde bu oran yüzde 53,2’ye ulaştı.
İçindekiler
- Her iki ebeveynin de çalıştığı ailelerin oranı rekor kırdı
- Aileler neden iki maaşa ihtiyaç duyuyor?
- Daha fazla kadın çalışıyor, kariyer araları azalıyor
- Babalar daha fazla izin alıyor, çalışma saatlerini kısaltıyor
- Evden çalışmak daha fazla bakım işi anlamına gelebiliyor
- İşe gidiş geliş, çocuklara ayrılabilecek zamanı belirliyor
- Çocuklu aileler azalırken yalnız yaşayanların sayısı artıyor
- Cinsiyet gerilimi aile tartışmalarını zorlaştırıyor
- İş ve bakımın birlikte yürütülmesini hangi destekler sağlayabilir?
- Bilinmesi Gerekenler
Veriler, iş ve aile yaşamının birlikte nasıl değiştiğini gösteriyor. Daha fazla kadın çalışıyor, kariyerine ara vermiş olarak sınıflandırılan evli kadınların oranı azalıyor ve ebeveyn izni ödeneği alan babaların sayısı artıyor. Konut masrafları, özel ders giderleri ve belirsiz iş olanakları da ebeveynler için iki maaşı giderek daha önemli hâle getiriyor.
Güney Kore’de 2024’te 18 yaşından küçük çocuğu bulunan 3,94 milyon evli hane vardı; bu sayı 2023’e göre 158 bin azaldı. İki ebeveynin de çalıştığı hanelerin sayısı ise yalnızca 22 bin düştü. Çocuklu ailelerin genel sayısı daha hızlı azaldığı için iki gelirli hanelerin oranı yükseldi.
Her iki ebeveynin de gelir elde ettiği hanelerin oranı 30’lu yaşlardaki çiftlerde yüzde 61,5 ile en yüksek seviyedeydi. Bu oran 40’lı yaşlardaki çiftlerde yüzde 59,2 oldu. Çok küçük çocukları olan ailelerde oranın yüzde 53,2’ye ulaşması, ücretli işi erken çocukluk bakımıyla birlikte yürütmenin artık yarıdan fazla ailenin deneyimi olduğunu gösteriyor.
Değişim istihdamın ötesine uzanıyor. Babalar resmi bakım düzenlemelerinde daha fazla sorumluluk alıyor, kadınların yönetim kademelerindeki varlığı artıyor ve yalnız yaşayanların haneler içindeki payı büyüyor. Ancak evden çalışma üzerine yapılan araştırmalar, aile sorumluluklarının ve duygusal yükün hâlâ daha büyük bölümünü eşlerin üstlendiğini gösteriyor. İki gelirli hanelere geçiş, bakım sorumluluğunu kimin üstlenmesi gerektiğine ilişkin bazı beklentilerden daha hızlı ilerliyor.
Aileler neden iki maaşa ihtiyaç duyuyor?
Güney Kore’de ebeveynler gündelik harcamaların yanı sıra konut giderleri, uzun okul saatleri ve özel ders masraflarıyla karşı karşıya. Çok sayıda genç çalışan için iş olanaklarının istikrarsız olması da kaygıları artırıyor. İki gelir, ailelerin bu baskılarla başa çıkmasına ve tek bir işe bağımlılıklarını azaltmasına yardımcı oluyor.
Çiftlerin evliliğe ilişkin beklentileri de değişiyor. Anketler, 30’lu yaşlardaki birçok Korelinin her iki eşin de hane gelirine katkıda bulunması gerektiğini düşündüğünü gösteriyor. Eğitim düzeyinin yükselmesi, izin olanaklarının genişlemesi ve iş yerinde esnekliğin artması, annelerin çalışmayı bırakması gerektiği yönündeki beklentiyi hafifletiyor.
Çocuk sahibi olmadan finansal istikrarı ve kariyer hedeflerini önceliklendiren çiftleri tanımlayan “çocuksuz çift, çift gelir” ifadesi yaygın kullanım alanına girdi. Çocuk sahibi olan çiftler içinse mesele, bakım için yeterli zaman ve kaynak bulurken bu hedefleri koruyabilmek.
Doğumların azalması ve çocuklu hanelerin sayısının düşmesi, aile yaşamının yapısını değiştiriyor. Bu küçülen grup içinde artık daha fazla aile, her iki ebeveynin de çalışmasına dayanıyor. Maliyet baskıları ile annelik ve istihdama ilişkin değişen görüşler, iki geliri 30’lu ve 40’lı yaşlardaki ebeveynler arasında olağan düzen hâline getiriyor.
Daha fazla kadın çalışıyor, kariyer araları azalıyor
15-64 yaş aralığındaki kadınların istihdam oranı 2024’te yüzde 62,1’e çıkarak rekor kırdı. Aynı yaş grubundaki erkeklerde bu oran yüzde 73,5 oldu; aradaki fark 11,4 yüzde puandı. İstihdam oranı, bir yaş grubundaki kişilerin ne kadarının çalıştığını gösteriyor.
30’lu yaşlarının başındaki kadınların istihdam oranı da yüzde 73,5’e ulaştı; bu, on yıl öncesine göre güçlü bir artış. Kadınların çalışma hayatında giderek daha fazla yer alması, her iki eşin de gelir elde ettiği hanelere yönelişin bir parçası.
Hükümet, 2024’te evli kadınların yüzde 15,9’unu kariyerine ara vermiş olarak sınıflandırdı. Bu oran 2015’te yüzde 21,7’ydi. Bu sınıflandırma genellikle evlilik ya da doğum sonrası işten ayrılan ve işe dönmekte engellerle karşılaşan kadınlar için kullanılıyor. Söz konusu dönemde oran 5,8 yüzde puan geriledi.
Kadınların üst düzey görevlerdeki temsili de artıyor. 2024’te merkezi hükümette dördüncü derece ve üzerindeki kamu görevlisi kadrolarının yüzde 26,3’ünü kadınlar oluşturdu. Yerel yönetimlerde beşinci derece ve üzerindeki görevliler arasında bu oran yüzde 34,6’ya ulaştı. Bu dereceler, kamu hizmetindeki hiyerarşinin farklı kademelerini gösteriyor.
Tüm sektörlerde yöneticilerin yüzde 22,5’i kadındı. Kamu kurumlarında bu oran yüzde 25,4’e ulaştı; söz konusu oran on yıl öncesine göre yükseldi. İstihdamda ve liderlik görevlerinde sağlanan ilerleme, çalışan anneleri aile ve iş yaşamında daha tanıdık bir unsur hâline getiriyor.
İşe dönüş programları, güvenilir çocuk bakımı ve öngörülebilir çalışma saatleri, kadınların evlilik ve doğum sonrasında istihdamda kalmasına yardımcı oluyor. Bu olanaklar, uzun bir aradan sonra çalışma hayatını yeniden kurmanın zorluğu da dâhil olmak üzere annelikle bağlantılı kariyer kaybını azaltıyor.
Babalar daha fazla izin alıyor, çalışma saatlerini kısaltıyor
Ebeveyn izni ödeneği alan erkeklerin sayısı 2024’te 42 bine ulaştı ve ilk kez 40 bini aştı. Babalar, tüm ödenek alanların yaklaşık üçte birini oluşturdu. Bu oran on yıl önce yüzde 5,6’ydı.
Daha fazla baba çalışma saatlerini de yeniden düzenliyor. Çocuk bakımı için kısaltılmış çalışma saatlerinden yararlanan erkeklerin sayısı on yılda yaklaşık 20 kat arttı. İzin, işten uzak kalınan bir süre sağlarken kısaltılmış saatler ebeveynin çalışmayı sürdürüp günün bir bölümünü bakıma ayırmasına olanak veriyor.
Güney Kore, Doğu Asya genelinde babalığa yönelik tutumların değiştiği daha geniş bir sürecin parçası. Uzun süreli izin kullanan erkeklerle ilgili çok konuşulan haberler, çocuk bakımını ve ev işlerini paylaşma fikrinin daha fazla benimsenmesine katkıda bulundu. Çok sayıda ülkeden elde edilen bulgular, babalar erken dönemde sorumluluk üstlendiğinde bakım yükünün zamanla daha eşit paylaşıldığını ve annelerin işten ayrılma baskısının azaldığını gösteriyor.
Ancak artış düşük bir düzeyden başlıyor ve mesele yalnızca zaman ayırabilmekten ibaret değil. Ailelerin bu zamanı kimin kullanacağına ve izin almanın maddi açıdan uygulanabilir olup olmadığına da karar vermesi gerekiyor. Bu kararlar, ödenek alan babaların sayısındaki artışı izin dönemindeki ücret, çalışma saatleri ve iş yeri beklentilerine ilişkin daha geniş tartışmalara bağlıyor.
Evden çalışmak daha fazla bakım işi anlamına gelebiliyor
Pandemi döneminde Koreli çiftlerle yapılan günlük yaşam günlüğü araştırmaları, evden çalışmanın her iki eşin de aile işlerini artırdığını ortaya koydu. Buna karşın yük ve duygusal baskı eşlerin üzerinde daha ağırdı. Günlük yaşam günlüğü araştırmaları, insanların her gün ne yaptığını ve neler yaşadığını izleyerek iş ve aile sorumluluklarının nasıl etkileştiğini incelemeye imkân veriyor.
Eşler evden çalıştığında kocalar üstlendikleri aile işlerini azalttı. Kocalar evden çalıştığında ise bunun tersi görülmedi. Eşler ayrıca iş ve aile yaşamı arasında daha fazla çatışma yaşadıklarını, işlerine yoğunlaştıkları günlerde ailelerine karşı daha fazla suçluluk hissettiklerini bildirdi.
Dolayısıyla ev, aynı anda hem iş yeri hem de bakım alanı hâline gelebiliyor; aynı saatler için farklı talepler yarışıyor. Ücretli işini tamamlamaya çalışan bir anne için evde fiziksel olarak bulunmak, yemek, çocuklar ve ev işleri konusunda ek beklentilere yol açabiliyor.
Kocaların esnek çalışma saatlerine sahip olması fark yarattı. Kocalar çalışma saatlerini ayarlayabildiğinde, evden çalışan eşleri daha fazla iş görevini tamamladı. Bulgular, annelerin yanı sıra babalara da gerçek bir esneklik sağlamanın değerini gösteriyor.
İşverenler, ulaşılabilir iş yükleri belirleyerek ve uzaktan çalışanların gün içinde ek bakım sorumlulukları üstlenebileceğini kabul ederek buna karşılık verebilir. Her iki ebeveyn de esneklikten yararlanabildiğinde ve yöneticiler çalışanların sürekli erişilebilir olmasını beklemek yerine iş yükünü göz önünde bulundurduğunda esneklik daha iyi işler.
İşe gidiş geliş, çocuklara ayrılabilecek zamanı belirliyor
İspanya, İtalya, Güney Kore ve Birleşik Krallık’ta iki ebeveynin de gelir elde ettiği çiftleri karşılaştıran bir araştırma, ülkelerin genelinde erkeklerin ortalama olarak daha uzun süre işe gidip geldiğini ortaya koydu. İşe ulaşım, çocuk bakımı, yemek ve ev işlerinin de sığdırılması gereken aynı günün zamanını alıyor.
Güney Kore’de çocuk sahibi olmak, bazı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi kadınlarla erkekler arasındaki işe gidiş geliş süresi farkını artırmadı. Ancak çocuklar, hanelerin ulaşım araçlarını kullanma biçimini etkiledi. Kadınların toplu ve aktif ulaşımı tercih etme olasılığı daha yüksekken erkekler özel araçları daha sık kullandı. Aktif ulaşım, yürümek veya bisiklete binmek gibi fiziksel etkinlikle yol almayı ifade ediyor.
İşe gidiş gelişin uzun sürmesi; çocuğu okuldan ya da bakımdan alma, doktor randevuları ve uyku öncesi rutinler için daha az zaman bırakıyor. Daha kısa yolculuklar, esnek işe başlama saatleri ve çocuk bakım merkezlerinin yakınında güvenilir toplu taşıma, ebeveynlerin bu sorumlulukları paylaşmasını kolaylaştırabilir.
Ulaşım süresindeki küçük farklar, bir çalışma haftası boyunca birikiyor. Bu nedenle konutun konumu, ulaşıma erişim ve çocuk bakım merkezlerinin çalışma saatleri aynı pratik sorunun parçalarını oluşturuyor: Çalışan iki ebeveyn, ailelerinin ihtiyaç duyduğu yerlere zamanında ulaşabiliyor mu?
Çocuklu aileler azalırken yalnız yaşayanların sayısı artıyor
Güney Kore’de her iki ebeveynin de çalıştığı ailelerin oranındaki artış, hane yapısındaki daha geniş bir değişimle birlikte yaşanıyor. 18 yaşından küçük çocukları bulunan evli hanelerin sayısı 2024’te 3,94 milyona gerilerken tek kişilik hanelerin sayısı 8,05 milyona ulaştı.
Yalnız yaşayanlar, tüm hanelerin yüzde 36,1’ini oluşturdu. Yalnız yaşayan erkekler arasında en büyük grubu 30’lu yaşlardakiler oluştururken yalnız yaşayan kadınlarda en büyük grup 60’lı yaşlardakilerdi.
Perakende sektörü, konut tasarımı ve yerel hizmetler, yalnız yaşayanların sayısının arttığı nüfus yapısına şimdiden uyum sağlıyor. Yalnız yaşayan yaşlıların da toplumsal bakım hizmetlerine ve sosyal ilişkilere erişmesi gerekiyor. Hizmetlere yönelik ihtiyaçlar, çalışan ebeveynlere destek sağlamanın ötesine geçerek yaşamın farklı evrelerindeki kişilere de uzanıyor.
Hane yapısı ve istihdamdaki değişimlerin başlıca tarihleri şöyle:
- 2015: Kariyerine ara vermiş olarak sınıflandırılan evli kadınların oranı yüzde 21,7’ydi.
- 2022: OECD genelinde toplam doğurganlık hızı kadın başına ortalama 1,5 çocuktu.
- 2023-2024: 18 yaşından küçük çocukları bulunan evli hanelerin sayısı 158 bin, iki gelirli hanelerin sayısı ise 22 bin azaldı.
- 2024: Her iki ebeveynin de çalıştığı, 18 yaşından küçük çocukların bulunduğu evli hanelerin oranı rekor kırarak yüzde 58,5’e ulaştı. Kadınların istihdam oranı yüzde 62,1’e çıktı ve 42 bin erkek ebeveyn izni ödeneği aldı.
Cinsiyet gerilimi aile tartışmalarını zorlaştırıyor
Kore kamuoyuna ilişkin araştırmalar, genç erkeklerle genç kadınlar arasındaki cinsiyet temelli görüş ayrılığının büyüdüğünü gösteriyor. Bazı erkekler, kadınların kazanımlarının erkeklerin kayıpları anlamına geldiği bir mücadele olarak görüyor cinsiyet politikalarını. Pek çok kadın ise evde ve işte süren eşitsizliği evlilik ve ebeveynliği ertelemek ya da bunlardan kaçınmak için bir neden olarak gösteriyor.
Çevrimiçi topluluklar bu ayrılığı derinleştirdi ve resmi eşitlik hedefleriyle çelişen bir tepki söyleminin yayılmasına yardımcı oldu. Bu anlaşmazlık, hane verilerinin ortaya koyduğu pratik değişimlerle yan yana yaşanıyor: Daha fazla kadın çalışıyor, daha fazla baba izin alıyor ve daha fazla aile iki gelire dayanıyor.
Ebeveynler kira ve çocuk bakım ücretleri gibi görünür masrafların yanı sıra kariyer kayıplarını ve karşılıksız bakım işlerine ilişkin beklentileri de hesaba katıyor. Aynı politikanın kadınlar ve erkekler tarafından çok farklı yorumlanabildiği durumlarda güven önem taşıyor. Düşmanca yorumlar katılımı zayıflatabilir ve ilerlemeyi yavaşlatabilir.
Genç erkeklerin iş güvencesizliğini ve genç kadınların annelik nedeniyle yaşadığı kariyer kaybını birlikte kabul eden çabalar, rekabet duygusunu azaltmaya yardımcı olabilir. Ortak zorluk, maddi yükü bir ebeveyne, bakım yükünü diğerine yüklemeden iş ve aile yaşamını birlikte yürütülebilir hâle getirmek.
İş ve bakımın birlikte yürütülmesini hangi destekler sağlayabilir?
Cinsiyet Eşitliği ve Aile Bakanlığı, istatistiklerin politika yanıtı gerektiren toplumsal değişimlere dikkat çektiğini söylüyor. Bakanlık; aile yapısını, kariyer aralarını, iş ve yaşam arasındaki dengeyi ve temsili izlemeyi sürdürmeyi, günlük yaşamı iyileştirmeye yönelik programları desteklemeyi planlıyor.
OECD’nin doğurganlık eğilimlerine ilişkin analizi, bu baskıları uluslararası bir çerçevede ele alıyor. OECD genelinde toplam doğurganlık hızı 2022’de 1,5’e geriledi; Güney Kore listenin son sırasında yer aldı. Bu oran, farklı yaşlardaki doğum hızlarının aynı kalması hâlinde bir kadının ortalama kaç çocuk sahibi olacağını gösteriyor.
Ebeveynlerin iş ve bakımı birlikte yürütmesine yardımcı olan ülkelerde, doğurganlık bir kuşağın kendini yenilemesi için gereken düzeyin altında kalsa bile, desteğin daha zayıf olduğu ülkelere kıyasla doğum oranları genellikle daha yüksek kalıyor. Karşılanabilir erken çocukluk eğitimi ve bakımı, ücretli ebeveyn izni ve esnek çalışma hakları temel araçlar arasında. Çocuk bakımının erişilebilirliğini, kalitesini ve maliyetini çalışma saatleriyle birlikte ele alan eşgüdümlü bir paket genellikle en güçlü sonuçları veriyor.
Güney Kore için pratik seçenekler arasında, orta gelirli kişilerin ebeveyn iznindeyken kazançlarının daha büyük bir bölümünün karşılanması ve böylece babaların izin kullanmasının daha karşılanabilir hâle getirilmesi bulunuyor. İznin bir bölümünü her ebeveyne ayırıp diğer ebeveyne devredilemez kılmak da erkeklerin katılımını teşvik edebilir.
Daha fazla bebek bakım yeri açılması ve çalışma saatleriyle uyumlu hizmet saatleri, ebeveynlerin istihdamda kalmasına yardımcı olur. Çocukların yürümeye başladığı dönemde daha az saat çalışmaya olanak veren, sağlanan hakları çalışılan saatlerle orantılı güvence altına alan düzenlemeler de her iki ebeveyne bakım için daha fazla alan açabilir.
İş yerlerinde uygulanabilecek önlemler arasında esnek işe başlama ve bitiş saatleri talep etme hakkının güçlendirilmesi, iş yüklerinin gözden geçirilmesi ve çalışanların akşam geç saatlere kadar erişilebilir olacağının varsayılmaması yer alıyor. İzinden dönen ebeveynlere eşit muamele edilmesi ve ücretlerle terfi istatistiklerinin cinsiyete göre yayımlanması da istihdam fırsatlarının adil hâle gelip gelmediğini izlemeye yardımcı olabilir.
Konut da aile politikasının parçası olmalı. Yüksek depozito ve kiralar, çiftlerin bir yuva kurup aile sahibi olabilecekleri dönemi daraltıyor. İş merkezleri ve çocuk bakım hizmetlerinin yakınında daha uygun fiyatlı kiralık konutlar, uzun yolculukları azaltabilir ve çocuklar küçükken iki gelirle geçinmeyi kolaylaştırabilir.
Bakanlığın açıkladığı yanıt, izleme çalışmalarının sürdürülmesine ve günlük yaşamı iyileştirecek programlara odaklanıyor; burada ele alınan daha kapsamlı önlemler için bir uygulama takvimi belirtilmiyor. Ebeveynlerin acil ihtiyaçları somut: İşin gerektirdiği saatlerde erişilebilir bakım, karşılanabilir izin ve her iki yetişkinin de sorumluluk paylaşmasına imkân veren çalışma düzenleri.
Bilinmesi Gerekenler
- 2024’te 18 yaşından küçük çocukları bulunan evli hanelerin rekor düzeyde yüzde 58,5’inde her iki ebeveyn de çalışıyordu.
- Altı yaş ve altındaki çocukların bulunduğu ailelerde bu oran yüzde 53,2’ydi.
- 15-64 yaş aralığındaki kadınların istihdam oranı yüzde 62,1’e ulaştı; erkeklerde bu oran yüzde 73,5’ti. 30’lu yaşlarının başındaki kadınlarda da oran yüzde 73,5’e çıktı.
- Kariyerine ara vermiş olarak sınıflandırılan evli kadınların oranı 2015’teki yüzde 21,7’den 2024’te yüzde 15,9’a düştü.
- 2024’te yaklaşık 42 bin erkek ebeveyn izni ödeneği aldı; bu kişiler, ödenek alanların neredeyse üçte birini oluşturdu.
- Kadınlar, üst düzey merkezi hükümet kamu görevlisi kadrolarının yüzde 26,3’ünü, tüm sektörlerdeki yönetici görevlerinin ise yüzde 22,5’ini üstlendi.
- 18 yaşından küçük çocukları bulunan evli hanelerin sayısı 3,94 milyona geriledi. Tek kişilik hanelerin sayısı 8,05 milyona, tüm haneler içindeki payları ise yüzde 36,1’e ulaştı.
- Evden çalışmaya ilişkin araştırmalar, eşlerin daha ağır aile sorumlulukları ve duygusal baskı yaşadığını; kocaların esnek çalışma saatlerinin ise eşlerinin daha fazla ücretli iş yapmasına yardımcı olduğunu ortaya koydu.
- Güney Kore, OECD’deki en düşük doğurganlık hızına sahip. Ebeveynlerin istihdamı ve bakımı birlikte yürütebilmesinde çocuk bakımı, karşılanabilir izin, esnek çalışma ve iş yerlerine yakın konutlar temel önem taşıyor.






