Japonya robotları stadyumlarda, apartmanlarda ve ofis mağazalarında çalıştırıyor

11 dakikalık okuma
Japonya robotları stadyumlarda, apartmanlarda ve ofis mağazalarında çalıştırıyor

Robotlar ağır işleri üstleniyor

Tokyo merkezindeki Mita Garden Hills'te dört robot, kapılar ve asansörlerle koordineli biçimde hareket ederek sakinlerin 30 kilograma kadar olan bagajlarını dairelerine taşıyor. Porter hizmeti taleplerinin artık beşte birinden fazlasını karşılıyorlar. Es Con Field Hokkaido'da başka bir robot, bira fıçıları ve malzeme taşıyan stadyum çalışanlarını takip ediyor. Takanawa Gateway City yeniden geliştirme bölgesinde ise on robot, market alışverişlerini ofis çalışanlarının masalarına götürüyor ve hareket hâlinde ürün satıyor.

İçindekiler
  1. Robotlar ağır işleri üstleniyor
  2. Stadyum asistanı çalışanı takip ediyor
  3. Apartmanlarda porter hizmeti binaya bağlanıyor
  4. Market alışverişi ofis masasına ulaşıyor
  5. İş gücü açığı neden önemli?
  6. Robotlar insanlarla aynı alanı nasıl paylaşıyor?
  7. Araştırmalar verimlilik ve istihdam hakkında ne söylüyor?
  8. İmalat altyapısı yaygınlaşmayı destekliyor
  9. Daha akıllı sistemler de pratik hazırlık gerektiriyor
  10. Japon depo sistemleri Hindistan'a ulaşıyor
  11. Bilinmesi gerekenler

Bu hizmetler, Japon işletmelerinin robotları fabrika zeminlerinden çıkarıp günlük işlere yönlendirdiğini gösteriyor. Apartman işletmecileri, perakendeciler ve eğlence mekânları; çalışanlar sakinlere, alışveriş yapanlara ve taraftarlara odaklanırken tekrarlanan yolculuklar ve fiziksel güç gerektiren işler için makinelerden yararlanıyor.

Japonya'daki sıkı iş gücü piyasası bu denemeleri acil hâle getiriyor. İşverenler, daha az çalışanın bulunduğu koşullarda hizmetleri sürdürmek zorunda; müşteriler ise hızlı teslimat ve kolay alışveriş bekliyor. Pratikteki soru, insan muhakemesini taşıma, takip etme, yön bulma ve tekrarlama becerisine sahip makinelerle nasıl bir araya getireceğimiz.

Projeler, robot satın almanın işin yalnızca bir parçası olduğunu da gösteriyor. Binaların uyumlu kapı ve asansörlere, güzergâhların planlanmaya, müşterilerin de hizmeti anlamaya ihtiyacı var. Mita Garden Hills'te uygun güzergâhların haritalandırılması ve sakinlerin robotlar hakkında bilgilendirilmesi, ekipmanın insanların gerçekten kullandığı bir hizmete dönüşmesine yardımcı oldu.

Stadyum asistanı çalışanı takip ediyor

Hokkaido Nippon Ham Fighters beyzbol takımının sahası Es Con Field Hokkaido, robotların iki farklı işlevini deniyor. Bir iş destek robotu olan Suppot, çalışanların stadyum koridorlarında bira fıçılarını, malzeme tepsilerini ve diğer ağır ürünleri taşımasına yardımcı oluyor.

Suppot, kendisine atanmış kullanıcıyı algılıyor ve otomatik olarak takip ediyor. Çalışanlar malzeme taşırken iki ellerini de serbest tutabiliyor; robot görevini tamamladığında yeni bir sefer için geri dönüyor. Bu düzende makine, çalışanın her yükü itmesi ya da taşıması gerekmeden onun yanında çalışıyor.

Reklam

Kulüp ayrıca koltukların arasında dolaşarak taraftarlara doğrudan atıştırmalık, yiyecek ve içecek sunabilen ayrı bir satış robotunu da deniyor. Malzeme taşımak ve ikram satmak, stadyum işlerinin farklı kısımlarına çözüm getiriyor: Biri hizmetin arka planında çalışan personele destek olurken diğeri alışverişi seyircilere yaklaştırıyor.

Stadyumdaki robotların sorumluluğunu kargo teslimat grubu Yamato Holdings üstleniyor. Şirket, benzer sistemlerin başka mekânlarda da kullanılmasını bekliyor; ürünleri kalabalık ortak alanlardan geçirmenin rutin bir ihtiyaç olduğu alışveriş merkezleri ve etkinlik arenalarında da potansiyel görüyor.

Apartmanlarda porter hizmeti binaya bağlanıyor

Mitsui Fudosan ve ortaklarının geliştirdiği büyük bir konut kompleksi olan Mita Garden Hills, bagajları lobiden dairelere taşımak için dört porter robotu kullanıyor. Her robot 30 kilograma kadar yük taşıyabiliyor.

Kapılar ve asansörler makinelerle senkronize çalışıyor, böylece yolculuklar baştan sona otomatikleşiyor. Bir robot, bir kişinin her aşamada kendisine eşlik etmesine gerek kalmadan kapıdan geçebiliyor, asansörü çağırabiliyor ve sakinin katına ulaşabiliyor.

Mitsui Fudosan en uygun güzergâhların haritasını çıkardı ve sakinleri bu seçenek hakkında bilgilendirdi. Bu adımların ardından robotlar, porter hizmeti taleplerinin yüzde 20'sinden fazlasını, yani her beş talepten birden fazlasını üstlendi. Bu oran, kompleks içindeki kullanımın somut bir ölçüsünü sunuyor.

Hizmet, sakinlerin taşındığı yoğun dönemlerde konsiyerj personelinin üzerindeki baskıyı azaltıyor. Ağır çanta taşıyamayan yaşlı sakinlere de yardımcı oluyor. Makineler bagaj taşıma işlerini yaparken çalışanlar konukların ve sakinlerin sorunlarını çözmeye daha fazla zaman ayırabiliyor.

Binanın kendisi de sistemin bir parçası. Bir robotun koridorda yol alabilmesi işe yarar, ancak teslimatın tamamlanması erişim noktalarından geçmesine ve katlar arasında hareket etmesine de bağlıdır. Mita Garden Hills bu farklı aşamaları tek bir yolculukta birleştiriyor.

Reklam

Market alışverişi ofis masasına ulaşıyor

KDDI ve market zinciri Lawson, Takanawa Gateway City yeniden geliştirme bölgesinde deneysel bir mağaza açtı. On robot, ürünleri çalışanların masalarına götürüyor ve ofis bölgesinde gezici satış yapıyor.

İş ortakları, mağaza operasyonlarını ve müşteri deneyimini iyileştirmek için veri topluyor. Teslimat sürelerini, ürün stokta olmadığında gönderilen bildirimleri ve çalışanların gezici satışla nasıl etkileşim kurduğunu inceliyorlar. Bu ayrıntılar, hem ürünlerin taşınmasını hem de alışveriş deneyimini değerlendirmelerine yardımcı oluyor.

Daha kapsamlı amaç, daha az personelle sorunsuz çalışırken kullanışlı ve kişisel hizmet sunabilen mağazalar için bir model geliştirmek. Bir çalışan müşterilere danışmanlık verirken makine alışverişleri ofis katına taşıyabiliyor. Gezici satış da her müşterinin mağazaya gitmesi gerekmeden çalışanlara atıştırmalık sunabiliyor.

Deneme, KDDI ve Lawson'a yaklaşımı yaygınlaştırmadan önce güzergâhları, teslimat performansını ve alışveriş yapanların davranışlarını inceleme olanağı sağlıyor. Denemenin değeri, mağazanın, robotların ve ofis ortamının sıradan bir iş gününde birlikte nasıl çalıştığını öğrenmekte yatıyor.

İş gücü açığı neden önemli?

2021'de Japonya'da her on kişiden yaklaşık üçü 65 yaşın üzerindeydi ve bu oran yükselmeye devam ediyor. İşverenler ulaşım, perakende, sağlık hizmetleri, inşaat ve bina hizmetleri alanlarında çalışan açığıyla karşı karşıya. Büyük ölçekli göç sınırlı kaldığından, her çalışanın zamanından daha fazla verim alma baskısı artıyor.

Şirketler ve hükümet ortak bir hedefi paylaşıyor: İş gücü küçülürken kaliteyi korumak ve çalışanların yükünü azaltmak. Robotlar tekrarlanan fiziksel işleri üstlenebilir ve işletmelerin gece gündüz tutarlı hizmet sunmasına yardımcı olabilir.

Japonya'nın Society 5.0 gündemi, robotik ve dijital araçları günlük yaşamla buluşturmak için bir politika çerçevesi sunuyor. Bu çerçevenin kapsamı imalatın ötesine geçerek ofis teslimatlarını, apartmanlarda porter hizmetini ve yaşlı bakımında kullanılan yardımcı cihazları da içeriyor.

Bu yaklaşım, çalışanların yapabileceklerini genişleten araçları da kapsıyor. Dijital kontrollerle donatılmış ekskavatörler ve kamyonlar, daha az deneyimli operatörlerin karmaşık işleri yapmasına yardımcı olabiliyor. Bu projelerdeki hedef, daha az personelin daha çok işi daha düşük riskle yapabilmesi için insan muhakemesini otomasyonla birleştirmek.

Reklam

Stadyum, apartman ve ofis projeleri bu fikri belirli işlere uyguluyor. Çalışanlar hâlâ taraftarlara hizmet ediyor, sakinlere yardımcı oluyor ve müşterilere danışmanlık veriyor; makineler ise bu hizmetler için gereken taşıma ve yolculuk işlerinin daha büyük bölümünü üstleniyor.

Robotlar insanlarla aynı alanı nasıl paylaşıyor?

Japonya'daki mevcut hizmet robotları, kontrollü alanlardaki tekrarlanabilir işlere odaklanıyor. Çoğu, sensörler, kameralar ve bina haritalarının birleşiminden yararlanarak yol buluyor. Yürüme hızında ilerliyor, yayalar için duruyor ve merkezi kontrol odalarına durum güncellemeleri gönderiyor.

Bina sistemleriyle kurulan bağlantılar, robotların yaklaştıklarında yangın kapıları dâhil kapıları tetiklemesine ve asansör çağırmasına olanak tanıyor. Güvenilir hareket, robotun insanları ve engelleri algılama becerisinin yanı sıra bu bağlantılara da bağlı.

İnsanların yakınında çalışması amaçlanan makinelerin tasarımında güvenlik, öngörülebilirlik ve kolay kontroller belirleyici oluyor. Japon şirketleri, arızaların hizmeti aksatabilmesi nedeniyle mühendisliğin özenli yapılmasına ve dayanıklılığa da önem veriyor. Apartman kulelerinde ve stadyumlarda istikrarlı performans, hızdan daha önemli.

Kültürel tutumlar da benimsenme sürecini şekillendiriyor. Şintoizmden etkilenen nesne anlayışı ve medyada onlarca yıldır yer alan sevecen robot karakterleri, robotların yardımcı birer yol arkadaşı olduğu imajını güçlendirdi. Sürekli iyileştirme anlamına gelen kaizen iş pratiği de bir işi adım adım geliştirmeyi destekliyor: Önce bir görevi güvenilir hâle getir, ardından sistemi başka bir işe genişlet.

Hükümet ve sektör, Society 5.0 kapsamında standart çalışmaları ve test ortamlarıyla bu yaklaşımı destekledi. Amaç, araçlar daha geniş ölçekte yaygınlaşmadan önce güvenlik kurallarını ve mahremiyet beklentilerini ele almak.

Araştırmalar verimlilik ve istihdam hakkında ne söylüyor?

University of Chicago Press tarafından yayımlanan ve Japonya'yı inceleyen bir araştırma, robot fiyatlarını ve sektörlerdeki kullanımlarını ele aldı. Araştırmaya göre fiyatların düşmesi robotların benimsenmesini ve istihdamı artırdı; robot kullanan sektörlerde verimlilik yükselirken üretim ölçeği de genişledi.

Araştırmanın yazarları daha ucuz robotlar, üretim ve istihdam arasındaki ilişkiyi şöyle açıkladı:

Robot fiyatlarındaki düşüşün, robotları benimseyen sektörlerde verimliliği ve üretim ölçeğini artırarak hem robot sayısını hem de istihdamı yükselttiğini tespit ediyoruz.

Reklam

Bunun açıklaması, daha verimli işletmelerin üretim ölçeğini büyütebilmesidir. İncelenen sektörlerde büyüme, robot kullanımındaki artışla birlikte istihdamı da destekledi.

Japonya'daki iş yerlerinde yapay zekâ kullanımına ilişkin ayrı bir analizde, 2023 ve 2024'te çalışanlarla yapılan anketlerden yararlanıldı. Analiz, yapay zekânın olmadığı bir durumla karşılaştırıldığında ekonomi genelinde iş gücü verimliliğinin yüzde 0,5 ila 0,6 arttığını tahmin etti. İş gücü verimliliği, çalışanların yaptıkları iş karşılığında ne kadar çıktı ürettiğini ifade ediyor.

Analizin yazarı tahmini şöyle özetledi:

Makroekonomik verimlilik etkisi yüzde +0,58; bu, yapay zekânın olmadığı duruma kıyasla makro düzeyde iş gücü verimliliğinde yüzde 0,5 ila 0,6 artışa işaret ediyor.

Yapay zekâ kullanan çalışanların oranı arttı; bu da kullanım yaygınlaştıkça daha büyük kazanımlar elde edilebileceğini gösteriyor. Yapay zekâ tahmini ekonomi genelindeki verimlilikle ilgiliyken robot araştırması, makineleri benimseyen sektörlerdeki değişimleri inceliyor.

SoftBank Robotics, Japonya'da ve yurt dışında hizmet robotları kullanmaya yönelik bir ortaklığı açıklarken işletmelerin tasarruf edilen zamanı nasıl değerlendirebileceğini şöyle anlattı:

Hizmet robotlarının sağladığı operasyonel verimlilik artışı, işletmelerin hizmet ekiplerine daha fazla zaman ve kaynak ayırarak müşteri hizmetlerine yeniden odaklanmasını sağlayacak.

Hâlihazırda faaliyette olan projelerde bu, robotlar çantaları taşırken konsiyerj çalışanlarının konukların sorunlarıyla ilgilenmesi, makineler alışverişleri ulaştırırken mağaza çalışanlarının müşterilere danışmanlık vermesi ve robotlar malzeme taşırken stadyum çalışanlarının taraftarlara daha fazla zaman ayırması anlamına geliyor.

İmalat altyapısı yaygınlaşmayı destekliyor

Japonya'daki hizmet robotu denemeleri, önemli bir endüstriyel robot sektörünün yanında yürütülüyor. Tahminlere göre ülkedeki endüstriyel robot pazarı 2024'te 1.271,27 milyon ABD doları değerindeydi ve 2033'e kadar 3.005,42 milyon dolara ulaşması bekleniyor. Tahmin, 2025-2033 dönemi için yıllık bileşik yüzde 9,8 büyümeye işaret ediyor; bu, büyümenin her yıl bir önceki yılın pazar değeri üzerinden birikmesi anlamına geliyor.

Elektronik ve otomotiv imalatı başlıca büyüme alanları arasında yer alıyor; Tokyo, Osaka, Nagoya, Fukuoka ve Kyoto'da güçlü bir faaliyet görülüyor. Önde gelen tedarikçiler arasında ABB, Yaskawa, Fanuc, KUKA, Mitsubishi Electric, Kawasaki Heavy Industries, Denso, Nachi Fujikoshi ve Epson bulunuyor.

Reklam

Japon üreticiler 2022 itibarıyla dünya çapında satılan tüm endüstriyel robotların yaklaşık yarısını üretti. Japonya merkezli üreticilerin siparişleri aynı yıl rekor düzey olan 7,35 milyar ABD dolarına ulaştı. Japonya, 2021'de imalat sektöründe her 10.000 çalışan başına 631 endüstriyel robot kullanıyordu; bu sayı ABD'nin çok üzerindeydi.

Mitsubishi Electric, Fanuc ve Kawasaki; kaynak, boyama, malzeme taşıma ve hassas montaj ekipmanları geliştirmeyi sürdürüyor. Hizmet robotları, bu yerleşik imalat kapasitesine farklı bir iş yelpazesi ekliyor.

Rakamlar ve araştırmalar farklı dönemleri kapsıyor:

  • 2021: Sakinlerin yaklaşık onda üçü 65 yaşın üzerindeydi; imalat sektöründe her 10.000 çalışan başına 631 endüstriyel robot kullanılıyordu.
  • 2022: Japon üreticiler dünya çapında satılan endüstriyel robotların yaklaşık yarısını üretti; Japonya merkezli üreticilerin siparişleri 7,35 milyar ABD dolarına ulaştı.
  • 2023 ve 2024: İş yerlerinde yapay zekânın verimlilik etkisine ilişkin tahminde çalışan anketleri temel alındı.
  • 2024: Japonya'nın endüstriyel robot pazarının 1.271,27 milyon ABD doları değerinde olduğu tahmin edildi.
  • 2025-2033: Pazarın yıllık bileşik yüzde 9,8 büyüyerek 2033'te 3.005,42 milyon ABD dolarına ulaşması bekleniyor.

Daha akıllı sistemler de pratik hazırlık gerektiriyor

Şirketler, hizmet robotlarının insanların yakınında güvenle çalışabilmesi ve değişen yerleşim düzenlerine uyum sağlayabilmesi için robotlara yapay zekâ, makine öğrenimi ve bilgisayarlı görü ekliyor. Bilgisayarlı görü, yazılımın kamera görüntülerini yorumlamasını sağlarken makine öğrenimi sistemlerin verilerden yararlanarak tepkilerini geliştirmesine yardımcı oluyor.

İş birlikçi robotlar, kısaca kobotlar, çalışanların yanında çalışacak şekilde tasarlanıyor ve lojistik merkezleriyle hafif montaj işlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Tedarikçiler, insanların yakında olması hâlinde duran modelleri öne çıkararak işletmelerin güvenlik incelemelerini karşılamasına yardımcı oluyor.

5G bağlantısındaki, yazılımdaki ve nesnelerin internetindeki gelişmeler robotların ve bağlantılı ekipmanların gerçek zamanlı veri alışverişi yapmasına olanak tanıyor. Tesislerin sanal kopyaları olan dijital ikizler, yöneticilerin cihazları gerçek sahada kullanıma almadan önce güzergâhları ve programları denemesini sağlıyor.

Yüksek başlangıç maliyetleri, entegrasyon güçlükleri ve çalışma rutinlerindeki değişiklikler, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde benimsenme sürecini hâlâ yavaşlatıyor. Eski binalarda robotların asansörler, otomatik kapılar ve güvenlik sistemleriyle iletişim kurabilmesi için iyileştirmeler gerekebilir. Tedarikçi seçmek ve bakım düzenlemelerini yapmak da zor olabilir.

Reklam

Siber güvenlik ve mahremiyet gereklilikleri de kullanıma geçmeden önce ek çalışma gerektiriyor. KDDI ve Lawson denemesi, yaklaşımın yaygınlaştırılmasından önce operasyonel veri sağlıyor; Mita Garden Hills deneyimi ise güzergâh planlamasının ve sakinleri bilgilendirmenin kullanımı nasıl teşvik edebileceğini gösteriyor.

Bazı tedarikçiler, bakımı kendilerinin üstlendiği aylık aboneliklerle hizmet robotları sunuyor. Bu model, büyük bir ekipman alımını düzenli bir işletme giderine dönüştürüyor ve küçük ölçekli işletmelerin benimsemesini kolaylaştırabiliyor. Stadyum hizmetlerinin ve ofis mağazası uygulamasının daha geniş ölçekte kullanıma ne zaman geçeceği açıklanmadı.

Japon depo sistemleri Hindistan'a ulaşıyor

Japon robotik uzmanlığından Hindistan'da da yararlanılıyor. Buradaki depolar, insan gözetimine çok az ihtiyaç duyarak ürünleri toplamak, ayırmak, taşımak ve istiflemek için sistemler ekliyor. Bu araçlar arasında belirlenmiş güzergâhlarda ilerleyen otomatik yönlendirmeli araçlar ve toplama ile paketleme yapan robot kolları bulunuyor.

Otomatik depolama ve geri alma sistemleri, yerden tasarruf etmek ve ürünleri depoya yerleştirip çıkarmak için yoğun raf düzenlerinden yararlanıyor. İşletmeciler, günün her saatinde çalışma, daha güvenli çalışma koşulları ve stok doğruluğunda artış gibi faydalar bildiriyor. Uygulama alanları arasında e-ticaret, ilaç, otomotiv parçaları ve hızlı tüketim ürünleri bulunuyor.

Japon tedarikçiler, insanların ve robotların birbirini tamamlaması için çoğu zaman yerel çalışanları eğitiyor ve iş akışlarının yeniden tasarlanmasına yardımcı oluyor. Ekipman tek başına tüm depoyu düzenleyemez; çalışanların hazırlanması ve görevlerin sıralanması da uygulamanın parçasıdır.

Maliyetler ve altyapı eksikleri engel olmaya devam ediyor. Ekipman fiyatlarının düşmesi ve yazılımların gelişmesi, daha fazla ülkeyi lojistik, teslimat ve perakende alanlarında insan becerileriyle otomasyonu bir arada kullanmaya teşvik ediyor. Japonya'daki ofisler, stadyumlar ve apartman kuleleri, bu birlikteliğin ortak alanlarda nasıl işleyebileceğine dair pratik örnekler sunuyor.

Bilinmesi gerekenler

  • Suppot, Es Con Field Hokkaido'da ağır malzemeler taşıyor; taraftarlara satış yapmak üzere ayrı bir robot da deneniyor.
  • Stadyumdaki robotların sorumluluğunu Yamato Holdings üstleniyor ve şirket başka mekânlarda da potansiyel görüyor.
  • Mita Garden Hills, 30 kilograma kadar yük taşıyan dört porter robotu kullanıyor. Robotlar porter hizmeti taleplerinin yüzde 20'sinden fazlasını karşılıyor.
  • KDDI ve Lawson, Takanawa Gateway City'de ofis teslimatları ve gezici satış için on robotu deniyor.
  • Japonya'daki yaşlanan nüfus ve iş gücü açığı, Society 5.0 kapsamında insan emeğini otomasyonla birleştirme çabalarını hızlandırıyor.
  • Japon sektörlerini inceleyen araştırmaya göre daha ucuz robotlar, verimlilik ve üretim büyürken benimsenmeyi ve istihdamı da artırdı.
  • İş yerlerinde yapay zekâyı inceleyen analiz, ekonomi genelinde yaklaşık yüzde 0,5 ila 0,6 verimlilik artışı tahmin etti.
  • Japonya'nın endüstriyel robot pazarının 2033'te 3.005,42 milyon ABD dolarına ulaşması bekleniyor.
  • Maliyetler, bina sistemleriyle entegrasyon, bakım, siber güvenlik ve mahremiyet pratik zorluklar olmaya devam ediyor.
  • Japon depo sistemleri, çalışan eğitimi ve çalışma rutinlerindeki değişikliklerle birlikte Hindistan'da da benimseniyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir